580.43
6.66
493.06
+20
Եղանակը Երևանում
Հայ

Խոլեստերին` բարեկա՞մ, թե՞ թշնամի

19:29
13 Հոկտեմբերի 2019

ԵՐԵՎԱՆ, 13 հոկտեմբերի. /Նովոստի-Արմենիա/. Տարածված կարծիքին ի հակառակ` խոլեստերինը բոլորովին էլ տոքսին չէ, և ոչ էլ վնասակար նյութ: Խոլեստերինը մեզ համար կենսական նշանակություն ունի` դա մեր օրգանիզմի հիմնական ճարպերից է, գրում է АиФ-ը: Այն, ինչպես հայտնի է, անհրաժեշտ է, օրինակ, տղամարդու սեռական հորմոնների, ինչպես նաև կնոջ սեռական հորմոնի` էստրոգենի սինթեզման համար, ինչն էլ վերարտադրություն ֆունկիցիայի համար անփոխարինելի նշանակություն ունի:

Այն նաև բջջաթաղանթի բաղադրիչն է: Խոլեստերինը D խմբի վիտամինների և մարսողության համար անհրաժեշտ լեղաթթուների նախատիպն է: Եվ վերջապես, մարդու ուղեղի խիտ զանգվածի մոտ 10 տոկոսը խոլեստերին է:

Եվ այդ ինչպե՞ս ստացվեց, որ այդքան օգտակար, պիտանի նյութը դարձավ մարդկության թշնամին: Նախորդ դարի կեսերին գիտնականները պարզեցին, որ խոլեստերինի ավելցուկը կուտակվում է բջջաթաղանթներում և անոթների պատերին: Մի դեպքում դժվարանում է բջջային փոխանակությունը, մյուսում` խոլեստերինային բշտեր են առաջանում:

Загружается новость ... "Лево"

Ժամանակի ընթացքում այդ բշտերում սկսում են կուտակվել կալցիումի աղեր, և այն կարծրանում է: Արդյունքում անոթի բացվածքը նեղանում է, խախտվում է արյան շրջանառությունը, դանդաղում է թթվածնի տեղափոխումը և ածխաթթու գազի հեռացումը հյուսվածքներից: Ապացուցված է, որ խոլեստերինի բարձր մակարդակն աթերոսկլերոզի զարգացման գլխավոր գործոններից է, իսկ դա իր հերթին բարձրացնում է ինֆարկտների և ինսուլտների հավանականությունը:

Փրկվեք` թե կարող եք

Բժիշկները սկսեցին դեղամիջոց փնտրել դրա դեմ: ԱՄՆ-ում, իսկ այնուհետև նաև այլ երկրներում ընդունվեց աթերոսկլերոզի դեմ պայքարի համազգային ծրագիր, սկսեց զարգանալ անխոլեստերինային սննդակարգի ինդուստրիան:

Սակայն շուտով պարզվեց, որ այդպիսի սննդակարգը… չի աշխատում: 90-ական թվականներին Կալիֆորնիայի համալսարանում հետազոտություն անցկացվեց անխոլեստերինային խմբի և խոլեստերինի սովորական պարունակությամբ սնունդ օգտագործող խմբերում: Պարզվեց, որ փորձի մասնակիցների արյան ցուցանիշները գրեթե չէին տարբերվում: Գիտնականները եկան եզրակացության, որ խոլեստերինի 80 տոկոսն արտադրվում է հենց օրգանիզմում, և միայն մյուս մասն ենք մենք ստանում սննդից: Որքան քիչ է խոլեստերինը սննդում, այնքան ավելի ակտիվ է այն սինթեզվում լյարդում: Այսինքն` սննդակարգից խոլեստերինն ամբողջությամբ հանելն անիմաստ է և նույնիսկ` վտանգավոր:

Ի՞նչ անել

Սրտի կաթվածների և ինսուլտների գլխավոր կանխարգելումը բժիշկներն առաջվա պես համարում են կենսակերպի փոփոխությունը: Հրաժարվեք ծխելուց, ավելի շատ շարժվեք, ազատվեք ավելորդ քաշից, սկսեք ճիշտ սնվել, և ամեն ինչ լավ կլինի: Իհարկե, կան մարդիկ, որոնց լյարդը չափազանց մեծ քանակությամբ խոլեստերին է արտադրում (հիպերխոլեստերինեմիա)` պայմանավորված գենետիկ առանձնահատկություններով: Այս դեպքում սրտաբանն առաջարկում է դեղորայքային բուժում: Սակայն հիմնականում առողջարար միջոցառումները բավարար են:

Բայց եթե ծխելու և ֆիզիկական ակտիվության հարցում ամեն ինչ, կարծես, հասկանալի է, ապա ի՞նչ նկատի ունեն մասնագետները «ճիշտ սնվել» ասելով:

«Եթե նայենք աշխարհի քարտեզին, ապա ակնհայտ է դառնում, որ աթերոսկլերոզի համաճարակը մոլեգնում է այն երկրներում, որտեղ բնակչությունը սնվում է հիմնականում կենդանական ծագման սննդամթերքով, - ասում է ակադեմիկոս, ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ Ռաֆայել Օհանովը: - Դա Ռուսաստանն է, Արևմտյան Եվրոպայի որոշ երկրներ, Ամերիկան, Կանադան, Ավստրալիան: Համաճարակ չկա այնտեղ, որտեղ բնակչությունը սնվում է հիմնականում ծովամթերքով կամ բուսական ծագման մթերքով: Խոսքը Ճապոնիայի, Չինաստանի, մի շարք միջերկրածովյան երկրների մասին է ...»։

Խոլեստերինի մակարդակը վերահսկելու համար պետք է սնվել առողջ, նվազագույն մշակման ենթարկված մթերքներով: Սննդակարգում պետք է ավելի շատ լինեն թարմ բանջարեղեն և մրգեր, և ավելի քիչ միս (բայց պետք է ամբողջովին բացառել!): Ի դեպ, ամենից շատ խոլեստերինը ոչ թե մսի, այլ ձկնկիթի և պանրի մեջ է, այնպես որ, դրա հետ ավելի զգույշ եղեք: Իսկ ահա հավկիթները, տարածված կարծիքին ի հակառակ, վտանգավոր չեն: Դեռ 20 տարի առաջ դրանք համարվում էին խոլեստերինի գլխավոր աղբյուր, որն իսկապես այնտեղ քիչ չէ, բայց բոլորովին վերջերս գիտնականները հայտնաբերել են, որ հավկիթը պարունակում է նաև խոլեստերինի անտագոնիստ լեցիտին, այն էլ` հինգ անգամ ավելի: Այնպես որ շաբաթական 2–3 հավկիթ ուտելը բոլորովին վտանգավոր չէ առողջության համար: -0-
Partners News
Partners News
ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
21:54
25 Օգոստոսի 2021
«Իմ կյանքի ամենակարևոր ընկեր, ինձանից միշտ անպակաս լինես»․ Արմեն Պետրոսյանը շնորհավորել է կնոջ տարեդարձը (ՖՈՏՈ)
«Իմ կյանքի ամենակարևոր ընկեր, ինձանից միշտ անպակաս լինես»․ Արմեն Պետրոսյանը շնորհավորել է կնոջ տարեդարձը.ՖՈՏՈ
19:37
24 Օգոստոսի 2021
100%–անոց նմանություն. Գոհար Ավետիսյանը՝ Մալենայի կերպարով (ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ)
Ցնցող կերպար, 100%–անոց նմանություն. Գոհար Ավետիսյանը ներկայացել է Մալենայի կերպարով.ՖՈՏՈ,ՎԻԴԵՈ
20:30
23 Օգոստոսի 2021
«Ասենք ցույց տա՞մ անթիվ-անհամար նամակները, որ ինձ եք գրում»․ Նազենի Հովհաննիսյանը՝ սիրելիի և երեխա ունենալու քննարկումների մասին (ՖՈՏՈ)
Նազենի Հովհաննիսյանն անդրադարձել է սիրելիի և երեխա ունենալու քննարկումներին.ՖՈՏՈ
19:37
23 Օգոստոսի 2021
«Հրաշքին սպասելիս». հղիության վերջին շրջանում գտնվող Լիլիթ Հովհաննիսյանը նոր լուսանկար է հրապարակել (ՖՈՏՈ,ՎԻԴԵՈ)
Լիլիթը տեսանյութ է հրապարակել, որտեղ ուլտրաձայնային հետազոտություն է անցնում և լսվում է փոքրիկի սրտի բաբախը.ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ
18:25
23 Օգոստոսի 2021
Անահիտ Սիմոնյանը՝ կյանքը փոխելու, 10–ամյա որդու և իր բաց հագուստների մասին (ՖՈՏՈ)
«Ինձ հազվադեպ կարելի է հանդիպել գիշերային փարթիներին, ակումբներում և բարերում»․ Անահիտ Սիմոնյանը՝ կյանքը փոխելու, 10–ամյա որդու և իր բաց հագուստների մասին.ՖՈՏՈ
13:48
23 Օգոստոսի 2021
Արցախյան երկրորդ պատերազմի օրերին «խզված ձայնով» հայտնի դարձած Մնացականը ամուսնացել է (ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ)
«Կյանք ու կռվով անցած այս տղան ընտանիք կազմեց». Արցախյան երկրորդ պատերազմի օրերին «խզված ձայնով» հայտնի դարձած Մնացականը ամուսնացել է.ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ
19:15
20 Օգոստոսի 2021
Զավեշտալի դեպք Պուտին-Մերկել հանդիպման ժամանակ (ՎԻԴԵՈ)
Զավեշտալի դեպք է տեղի ունեցել Պուտին-Մերկել հանդիպման ժամանակ․ՎԻԴԵՈ
21:25
19 Օգոստոսի 2021
Նիհարեցնող հնգյակ. հայտնի են այն ըմպելիքները, որոնք կարելի է խմել քնելուց առաջ ավելորդ քաշից ազատվելու համար
Կան ընպելիքներ, որոնք օգնում են մկանային զանգված ավելացնել, կարգավորում են արյան մեջ շաքարի մակարդակը և ավելի բարեկազմ են դարձնում
18:25
19 Օգոստոսի 2021
Գիտնականները պարզաբանում են, թե երեխաները քանի՞ ժամ պետք է անցկացնեն ինտերնետում
Գիտնականները պարզաբանում են, թե երեխաները քանի՞ ժամ պետք է  անցկացնեն ինտերնետում
17:37
19 Օգոստոսի 2021
Զկրտալ, հորանջել, փռշտալ, ձգվել... ի՞նչ է օրգանիզմը փորձում ասել մեզ մարմնի լեզվով
Զկրտալ, հորանջել, փռշտալ, ձգվել... ի՞նչ է օրգանիզմը փորձում ասել մեզ մարմնի լեզվով
14:40
19 Օգոստոսի 2021
Հիպերտոնիայի վեց տագնապալի նախանշան, որոնց պետք է ուշադրություն դարձնել
Հիպերտոնիայի վեց տագնապալի նախանշան, որոնց պետք է ուշադրություն դարձնել
19:25
17 Օգոստոսի 2021
Քիմ Քարդաշյանը հրապարակել է կյանքի ընթացքում արված առաջին ֆոտոշարքի լուսանկարը (ՖՈՏՈ)
Քիմ Քարդաշյանը հրապարակել է կյանքի ընթացքում արված առաջին ֆոտոշարքի լուսանկարը.ՖՈՏՈ