396.08
7.57
405.65
+20
Եղանակը Երևանում
Հայ

Խոլեստերին` բարեկա՞մ, թե՞ թշնամի

19:29
13 Հոկտեմբերի 2019

ԵՐԵՎԱՆ, 13 հոկտեմբերի. /Նովոստի-Արմենիա/. Տարածված կարծիքին ի հակառակ` խոլեստերինը բոլորովին էլ տոքսին չէ, և ոչ էլ վնասակար նյութ: Խոլեստերինը մեզ համար կենսական նշանակություն ունի` դա մեր օրգանիզմի հիմնական ճարպերից է, գրում է АиФ-ը: Այն, ինչպես հայտնի է, անհրաժեշտ է, օրինակ, տղամարդու սեռական հորմոնների, ինչպես նաև կնոջ սեռական հորմոնի` էստրոգենի սինթեզման համար, ինչն էլ վերարտադրություն ֆունկիցիայի համար անփոխարինելի նշանակություն ունի:

Այն նաև բջջաթաղանթի բաղադրիչն է: Խոլեստերինը D խմբի վիտամինների և մարսողության համար անհրաժեշտ լեղաթթուների նախատիպն է: Եվ վերջապես, մարդու ուղեղի խիտ զանգվածի մոտ 10 տոկոսը խոլեստերին է:

Եվ այդ ինչպե՞ս ստացվեց, որ այդքան օգտակար, պիտանի նյութը դարձավ մարդկության թշնամին: Նախորդ դարի կեսերին գիտնականները պարզեցին, որ խոլեստերինի ավելցուկը կուտակվում է բջջաթաղանթներում և անոթների պատերին: Մի դեպքում դժվարանում է բջջային փոխանակությունը, մյուսում` խոլեստերինային բշտեր են առաջանում:

Загружается новость ... "Лево"

Ժամանակի ընթացքում այդ բշտերում սկսում են կուտակվել կալցիումի աղեր, և այն կարծրանում է: Արդյունքում անոթի բացվածքը նեղանում է, խախտվում է արյան շրջանառությունը, դանդաղում է թթվածնի տեղափոխումը և ածխաթթու գազի հեռացումը հյուսվածքներից: Ապացուցված է, որ խոլեստերինի բարձր մակարդակն աթերոսկլերոզի զարգացման գլխավոր գործոններից է, իսկ դա իր հերթին բարձրացնում է ինֆարկտների և ինսուլտների հավանականությունը:

Փրկվեք` թե կարող եք

Բժիշկները սկսեցին դեղամիջոց փնտրել դրա դեմ: ԱՄՆ-ում, իսկ այնուհետև նաև այլ երկրներում ընդունվեց աթերոսկլերոզի դեմ պայքարի համազգային ծրագիր, սկսեց զարգանալ անխոլեստերինային սննդակարգի ինդուստրիան:

Սակայն շուտով պարզվեց, որ այդպիսի սննդակարգը… չի աշխատում: 90-ական թվականներին Կալիֆորնիայի համալսարանում հետազոտություն անցկացվեց անխոլեստերինային խմբի և խոլեստերինի սովորական պարունակությամբ սնունդ օգտագործող խմբերում: Պարզվեց, որ փորձի մասնակիցների արյան ցուցանիշները գրեթե չէին տարբերվում: Գիտնականները եկան եզրակացության, որ խոլեստերինի 80 տոկոսն արտադրվում է հենց օրգանիզմում, և միայն մյուս մասն ենք մենք ստանում սննդից: Որքան քիչ է խոլեստերինը սննդում, այնքան ավելի ակտիվ է այն սինթեզվում լյարդում: Այսինքն` սննդակարգից խոլեստերինն ամբողջությամբ հանելն անիմաստ է և նույնիսկ` վտանգավոր:

Ի՞նչ անել

Սրտի կաթվածների և ինսուլտների գլխավոր կանխարգելումը բժիշկներն առաջվա պես համարում են կենսակերպի փոփոխությունը: Հրաժարվեք ծխելուց, ավելի շատ շարժվեք, ազատվեք ավելորդ քաշից, սկսեք ճիշտ սնվել, և ամեն ինչ լավ կլինի: Իհարկե, կան մարդիկ, որոնց լյարդը չափազանց մեծ քանակությամբ խոլեստերին է արտադրում (հիպերխոլեստերինեմիա)` պայմանավորված գենետիկ առանձնահատկություններով: Այս դեպքում սրտաբանն առաջարկում է դեղորայքային բուժում: Սակայն հիմնականում առողջարար միջոցառումները բավարար են:

Բայց եթե ծխելու և ֆիզիկական ակտիվության հարցում ամեն ինչ, կարծես, հասկանալի է, ապա ի՞նչ նկատի ունեն մասնագետները «ճիշտ սնվել» ասելով:

«Եթե նայենք աշխարհի քարտեզին, ապա ակնհայտ է դառնում, որ աթերոսկլերոզի համաճարակը մոլեգնում է այն երկրներում, որտեղ բնակչությունը սնվում է հիմնականում կենդանական ծագման սննդամթերքով, - ասում է ակադեմիկոս, ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ Ռաֆայել Օհանովը: - Դա Ռուսաստանն է, Արևմտյան Եվրոպայի որոշ երկրներ, Ամերիկան, Կանադան, Ավստրալիան: Համաճարակ չկա այնտեղ, որտեղ բնակչությունը սնվում է հիմնականում ծովամթերքով կամ բուսական ծագման մթերքով: Խոսքը Ճապոնիայի, Չինաստանի, մի շարք միջերկրածովյան երկրների մասին է ...»։

Խոլեստերինի մակարդակը վերահսկելու համար պետք է սնվել առողջ, նվազագույն մշակման ենթարկված մթերքներով: Սննդակարգում պետք է ավելի շատ լինեն թարմ բանջարեղեն և մրգեր, և ավելի քիչ միս (բայց պետք է ամբողջովին բացառել!): Ի դեպ, ամենից շատ խոլեստերինը ոչ թե մսի, այլ ձկնկիթի և պանրի մեջ է, այնպես որ, դրա հետ ավելի զգույշ եղեք: Իսկ ահա հավկիթները, տարածված կարծիքին ի հակառակ, վտանգավոր չեն: Դեռ 20 տարի առաջ դրանք համարվում էին խոլեստերինի գլխավոր աղբյուր, որն իսկապես այնտեղ քիչ չէ, բայց բոլորովին վերջերս գիտնականները հայտնաբերել են, որ հավկիթը պարունակում է նաև խոլեստերինի անտագոնիստ լեցիտին, այն էլ` հինգ անգամ ավելի: Այնպես որ շաբաթական 2–3 հավկիթ ուտելը բոլորովին վտանգավոր չէ առողջության համար: -0-

Ծանոթացեք լուրերին առաջինն ու քննարկեք դրանք մեր Telegram-յան ալիքում

Partners News
ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
13:50
09 Սեպտեմբերի 2022
Տիմատին Երևանում սրճարան է բացում
Տիմատին Երևանում սրճարան է բացում
19:37
02 Սեպտեմբերի 2022
Լուծվող սուրճը վտանգավո՞ր է առողջության համար. պարզաբանում են բժիշկները
Բժիշկները պարզաբանել են` արդյոք լուծվող սուրճը վտանգավո՞ր է առողջությանը
14:26
02 Սեպտեմբերի 2022
9 կգ՝ 12 շաբաթում. հիանալի նախաճաշի երեք տարբերակ նիհարելու համար
Որակավորված ֆիթնես մարզիչ նշել է նիհարելուն նպաստող նախաճաշի երեք տարբերակ
11:59
31 Օգոստոսի 2022
Երևանում մահացել է «Ինտերնյուզի» հիմնադիր Մանանա Ասլամազյանը
Երևանում նախօրեին մահացել է «Ինտերնյուզի» հիմնադիր Մանանա Ասլամազյանը
15:19
30 Օգոստոսի 2022
Ֆուտբոլի լեգենդ Լուիշ Ֆիգուն Հայաստանում է (ՎԻԴԵՈ)
Ֆուտբոլի լեգենդ Լուիշ Ֆիգուն Հայաստանում է. ՎԻԴԵՈ
14:44
26 Օգոստոսի 2022
Պավել Պրիլուչնին և Զեփյուռ Բրուտյանն ամուսնացել են (ՖՈՏՈ)
Պավել Պրիլուչնին և Զեփյուռ Բրուտյանն ամուսնացել են. ՖՈՏՈ
12:17
26 Օգոստոսի 2022
Արևելյան դիետա. -4 կգ 10 օրում
Հետևելով այս դիետային` դուք 10 օրում հեշտությամբ կազատվեք 4 կգ քաշից
12:47
25 Օգոստոսի 2022
8 օր որպես անհետ կորած որոնվող 49-ամյա Ալվարդ Դիլբարյանը հայտնաբերվել է
8 օր որպես անհետ կորած որոնվող 49-ամյա Ալվարդ Դիլբարյանը հայտնաբերվել է
11:00
25 Օգոստոսի 2022
Herbalife Nutrition․ 10 տարի Հայաստանում (ՎԻԴԵՈ)
Անցած 10 տարվա ընթացքում բազմաթիվ Անկախ Գործընկերներ ամբողջ երկրից ընտրեցին ընկերության ընձեռած բիզնես հնարավորությունները և դարձան Herbalife Nutrition համայնքի մի մասը. ՎԻԴԵՈ
22:13
23 Օգոստոսի 2022
Ուշադրություն, Միգրացիոն ծառայությունը զգուշացնում է. ՌԴ-ում գտնվող ՀՀ քաղաքացիները պետք է անցնեն մատնահետքի հաշվառում
Կարևոր ՌԴ-ում գտնվող ՀՀ քաղաքացիների համար. Միգրացիոն ծառայությունը զգուշացնում է
10:31
15 Օգոստոսի 2022
Պարբերական հիվանդությունն ու հղիությունը
«Պարբերական հիվանդություն» հատուկ նախագծի շրջանակում ներկայացնում ենք, թե ինչպես է հիվանդությունն ընթանում հղիների մոտ, ինչից է պետք զգուշանալ և ինչպես դրանով ապրել
20:26
12 Օգոստոսի 2022
Այս գիշեր Պերսեիդների ասուպային հոսքը կհասնի իր գագաթնակետին. որտեղից՞ այն կերևա Հայաստանում
Այս գիշեր Պերսեիդների ասուպային հոսքը կհասնի իր գագաթնակետին. որտեղից՞ այն կերևա Հայաստանում