Զախարովան հայտարարել է, որ ՀՀ-ն ծանուցվել է ԵՄ-ին անդամակցելու դեպքում գազային համաձայնագրի հնարավոր չեղարկման մասին
ԵՐԵՎԱՆ, 27 մայիսի․/Նովոստի-Արմենիա/. ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հայտարարել է, որ Հայաստանի ԱԳՆ-ն ստացել է ՌԴ ծանուցումը՝ Երևանի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու դեպքում գազի, նավթամթերքի և ադամանդների մատակարարման մասին համաձայնագրի հնարավոր չեղարկման մասին։
Ավելի վաղ Հայաստանի տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի մամուլի քարտուղար Սոնա Հարությունյանը, «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության հարցին ի պատասխան, հայտարարել է, որ գերատեսչությունը նամակ չի ստացել ՌԴ էներգետիկայի նախարար Սերգեյ Ցիվիլյովից։
«Հայաստանի տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը դեռևս որևէ գրավոր դիմում չի ստացել Ռուսաստանի էներգետիկայի նախարարությունից գազի մատակարարման համաձայնագրերի հնարավոր դադարեցման մասին, հայտարարել է նախարար Դավիթ Խուդաթյանը։ Սրանք արդեն հայկական միջգերատեսչական փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր են. Դավիթ Խուդաթյանը կարող է զանգահարել Հայաստանի ԱԳՆ և խնդրել տեղեկացնել իրեն ստացված փաստաթղթերի մասին»,- գրել է Զախարովան իր Տելեգրամ-ալիքում։
Նա հայտարարել է, որ 2026 թվականի մայիսի 27-ին ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանատունը հայկական կողմին պաշտոնապես փոխանցել է ՌԴ էներգետիկայի նախարար Ս. Ցիվիլևի նամակը՝ ուղղված ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությանը, որով տեղեկացվում է, որ ՀՀ-ի՝ ԵՄ-ին անդամակցելու գործընթացի շարունակման դեպքում ռուսական կողմը միակողմանիորեն կկասեցնի կամ կչեղարկի 2013 թվականի դեկտեմբերի 2-ի «ՌԴ և ՀՀ կառավարությունների միջև գազի, նավթամթերքի և չմշակված ադամանդի մատակարարումների մասին» համաձայնագիրը։
Համաձայն այդ համաձայնագրի՝ Ռուսաստանն անժամկետ չեղարկել էր դեպի Հայաստան նավթամթերքի, գազի և ադամանդների մատակարարման արտահանման մաքսատուրքերը, ինչը հերթական քայլն էր երկրի՝ ԵԱՏՄ-ին անդամակցելու ճանապարհին, որի մեջ այսօր մտնում են նաև Ռուսաստանը, Բելառուսը, Ղրղզստանը և Ղազախստանը։ Փաստաթղթում նշվում է, որ համաձայնագրով Մոսկվան Երևանին նավթամթերք և գազ է մատակարարում ներքին սպառման ծավալներով, որոնք հաստատված են ինդիկատիվ հաշվեկշիռներով, ընդ որում՝ արգելված է վերաարտահանումը երրորդ երկրներ։
Փաստաթղթով նաև վերապահվում է, որ կողմերից որևէ մեկի նախաձեռնությամբ համաձայնագրի գործողության դադարեցման դեպքում շարունակում են գործել Հայաստանի պարտավորությունները՝ Ռուսաստանին փոխհատուցումներ վճարելու կամ չվճարված գումարները որպես ՌԴ հանդեպ ունեցած պետական պարտք ճանաչելու վերաբերյալ՝ մինչև դրանց ամբողջական կատարումը։
Հայաստան գազի մատակարարումների մասին
«Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն ռուսական «Գազպրոմ» հոլդինգի 100%-անոց դուստր ձեռնարկությունն է, Ռուսաստանից Հայաստան ներքին սպառման համար բնական գազի մենաշնորհային մատակարարը։ Գազի մատակարարումներն իրականացվում են Վրաստանի տարածքով տարանցմամբ, սահմանին ռուսական գազի գինը կազմում է $165՝ հազար խորանարդ մետրի դիմաց։
2009 թվականի մայիսի 15-ից Հայաստանը գազ է ստանում նաև Իրանից՝ Իրան-Հայաստան գազատարով։ «Գազ՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց» ծրագրի շրջանակում իրանական «կապույտ վառելիքը» հայկական տարածքում վերամշակվում է էլեկտրաէներգիայի, որը նախատեսված է ԻԻՀ արտահանման համար՝ 3 կՎտժ՝ 1 խորանարդ մետր բնական գազի դիմաց հաշվարկով։
2023 թվականի օգոստոսին Հայաստանն ու Իրանը մինչև 2030 թվականը երկարաձգել են «Գազ՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց» համաձայնագրի գործողության ժամկետը, որը նախատեսում է գազի ներկրման և էլեկտրաէներգիայի արտահանման ծավալների ավելացում։
