Հայկական Աղվերանի «վերագործարկում»․ դրախտային անկյան վերափոխումը էկոտուրիզմի համաշխարհային քարտեզի վրա

ԵՐԵՎԱՆ, 2 ապրիլի․/Նովոստի–Արմենիա/․ Երևանում ներկայացվել է Աղվերան կլիմայական հանգստավայրի զարգացման ծրագիրը։

Զարգացման ծրագրի նախագիծը ներկայացրել է UrUrban բրենդերի և տարածքների ռազմավարական խորհրդատվության բուտիկային գործակալության հիմնադիր, Մոսկվայի ուրբանիստիկայի կենտրոնի նախկին ղեկավար և Նյու Յորքում UN-Habitat–ի (United Nations Human Settlements Programme) անկախ խորհրդատու Աննա Ուրնովային։

Ավանդական հայկական հանգստավայրի «վերագործարկման» ծրագրի շնորհանդեսին ներկա են եղել նախկին վարչապետ, ՀՀ վարչապետ գլխավոր խորհրդական Համբարձում Մաթևոսյանը, Կոտայքի մարզպետ Ահարոն Սահակյանը, Չարենցավան համայնքի Արզականի գյուղի վարչական ղեկավար Լիպարիտ Մարգարյանը, ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության Զբոսաշրջության կոմիտեի մարքեթինգի և առաջխաղացման բաժնի ղեկավար Դիանա Կարապետյանը և «Գրին Լենդ Ինվեսթմենթ» ՓԲԸ-ի գլխավոր տնօրեն Մովսես Ձավարյանը՝ Հայաստանում իր լանդշաֆտով և կլիմայական պայմաններով եզակի հանգստավայրի հնարավոր վերագործարկման վերաբերյալ քննարկման նախաձեռնողը:

Ինչու Աղվերան

Աղվերանի զարգացման նախագծի հեղինակ Աննա Ուրնովան «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված հարցազրույցում պատմել է, թե ինչու է ընտրվել հենց այս հանգստավայրը և ինչ հնարավորություններ է բացում դրա վերագործարկումը երկրի և տեղի բնակիչների համար։

Նախ, սա բացառիկ բնական ներուժ ունեցող տարածք է՝ փշատերև անտառներ, ջերմային աղբյուրներ, լեռնային գետեր։ Երկրորդ՝ Երևանից ընդամենը մեկ ժամ է, ինչը նշանակում է, որ այն հասանելի է։ Չնայած դրան, Աղվերանն ​​այսօր գրեթե անհետացել է թե՛ հայերի, թե՛ զբոսաշրջիկների տեսադաշտից։ Այն շրջանցել են Սևանը, Ջերմուկը, Դիլիջանը: Բայց այն ամեն ինչ ունի երկրի իսկական էկոլոգիական կենտրոն դառնալու համար, և հնարավորություն կա կազմակերպելու հետաքրքիր և որակյալ հանգիստ։

«Կարևոր է․ մենք խոսում ենք Արզական համայնքի տարածքի մասին։ Մենք միավորում ենք նրա բնական, մարդկային և ենթակառուցվածքային ռեսուրսները նոր իմաստային շրջանակում՝ «Աղվերան» զբոսաշրջային կլաստերի մեջ։ Սա ոչ թե ֆորմալ անվանափոխություն է, այլ տարածքի ուժեղ, ճանաչելի բրենդի ստեղծում», - ասաց Ուրնովան։

Նա նշեց, որ Աղվերանը «վերագործարկելու» համար այդքան էլ շատ միջոցներ չեն պահանջվի՝ ընդհանուր առմամբ մոտ հինգ միլիոն դոլարի ներդրում։ Բայց կատարելով 1-1,5 միլիոնի ներդրումը՝ մեկուկես տարվա ընթացքում հնարավոր կլինի զգալի առաջընթաց տեսնել Աղվերանի զարգացման գործում։

Նրա խոսքով, չնայած բնությանը և ջերմային աղբյուրներին, Աղվերանն ​​այժմ կորցրել է իր գրավչությունն ակտիվ ճանապարհորդների համար, ովքեր այլևս չեն ցանկանում պարզապես նստել հյուրանոցներում։ Եվ չնայած դրանք հավակնում են տրամադրել SPA և Wellness ծառայությունների, նրանց ենթակառուցվածքը հնացել է:

«Հայաստանում յուրաքանչյուր մարդ, երբ սկսում է երազել քաղաքից դուրս հանգստյան օրերի մասին, մտածում է Սևանի, Գառնիի, Գեղարդի, Լոռու մարզի, Տաթևի, Ջերմուկի, մեր հիմնական մրցակից Դիլիջանի մասին։ Ժամանակն է փոխել հնացած կարծրատիպերը և հիշեցնել Աղվերանի մասին»,- ասում է Ուրնովան։

Առաջին յոթ քայլերը դեպի Աղվերանի թարմացում

Ուրնովան ներկայացրել է 7 քայլ, որոնք պետք է կատարել առաջին հերթին.

1. Հետիոտնային արահետների ստեղծում, շատ պարզ, արագ աշխատանք է, որը կարելի է անել HIKEArmenia-ի հետ համագործակցությամբ:

2. Ստեղծել վեբկայք՝ տեղաբնակների մասին տեղեկություններով, ովքեր առաջարկում են ինչ-որ հետաքրքիր բաներ, զբաղմունքների տեսակներ, որոնց շրջանակում արդեն պլանավորված են 2, 4, 6, 10 օրյա ճամփորդություններ:

3. Մշակել Աղվերանի զբոսաշրջության համալիր մոդել, որից պարզ կլինի, թե կոնկրետ որտեղ են գտնվում ավտոկայանատեղերը, զուգարանները, հուշանվերների խանութը, տուրիստական ​​տեղեկատվական կենտրոնը, խաղահրապարակները, հյուրանոցները, տարածքի հետ աշխատանքի փուլերը, ֆինանսավորման աղբյուրները և այլն։

4. Թարմացնել գրիլի տարածքը՝ որպես ազդանշան, որ փոփոխությունները սկսվել են: Սա պետք է լինի մի տարածք, որտեղ ուզում ես կանգ առնել, զբոսնել, հանգստանալ, նկարվել, լուսանկարներն ուղարկել ընկերներին և սկսել «սարաֆանային ռադիոն» այն մասին, որ պետք է այցելել Աղվերան:

5. Գրել Աղվերանի պատմությունները: Երբ մարդիկ ճանապարհորդում են, ապրանքներ չեն գնում, նրանք գնում են հիշողություններ և մթնոլորտ: Ուստի, նույնիսկ փոքր բիզնեսը պետք է կարողանա խոսել իր արժեքների, ընտանիքի, բաղադրատոմսերի, տան, հողի մասին, որտեղ մեծացել է, Աղվերանի, իրենց կյանքում նրա դերի, Հայաստանի ու սիրո մասին:

6. Միավորել տարբեր գործընկերների, ներդրողների և փոքր բիզնեսը: Ներդրողները պետք է օգնեն տեղի ակտիվ բնակիչներին սկսել իրենց սեփական բիզնեսը. ստեղծել ճանապարհային քարտեզ նրանց համար, հասկանալ, թե որքան գումար է անհրաժեշտ սեփական բիզնեսը սկսելու համար:

7. Ստեղծել եզակի օբյեկտներ՝ մարդկանց գրավելու համար, օրինակ՝ Dreamy Aghveran՝ բաց էկո-հյուրանոցներ, որոնք չեն վնասում բնությանը, ինչպես նաև կառուցել դիտահարթակներ, աշտարակներ թռչուններին հետևելու համար, հետաքրքիր ճարտարապետական ​​օբյեկտներ լեռներում:

Զբոսաշրջությունը գործարկում է տնտեսությունը

Վերոնշյալի շնորհիվ Աղվերանը կստանա երկրորդ կյանք՝ կավելանա զբոսաշրջիկների հոսքը, կստեղծվեն նոր աշխատատեղեր, կնվազի բնակչության արտահոսքը տարածաշրջանից, իսկ տեղի բնակիչների եկամուտները կավելանան, կարծում է Որնովան։

Նա հիշեցրեց, որ այժմ զբոսաշրջությունը ժամանցի ոլորտից տեղափոխվել է միջազգային մակարդակով տնտեսության ոլորտ. երբ գործարկվում են հաջող զբոսաշրջային նախագծեր, դրանցից հետո սկսում են զարգանալ նաև ուղեկցող ենթակառուցվածքները։ Սրանք տարբեր ծառայություններ են՝ հյուրանոցային բիզնես, լոգիստիկա, ճանապարհաշինություն, էլեկտրական հաղորդակցություն, ջրամատակարարում և շատ ավելին:

«Սա պարզապես շանս չէ, այլ հնարավորությունների պատուհան, որը չի կարելի բաց թողնել», - ասաց Ուրնովան:

Նա հիշեցրեց, որ 2023 թվականին էկոտուրիզմի համաշխարհային շուկան կազմել է 232 միլիարդ դոլար։ 2033 թվականին այն կհասնի 823,4 մլրդի՝ տարեկան 13,5% աճով։ Այսօր համաշխարհային զբոսաշրջության 25%-ը էկոտուրիզմն է, և այս թիվը գնալով աճում է։ Ըստ UNWTO-ի՝ էկոտուրիզմը զարգանում է 2-3 անգամ ավելի արագ, քան ավանդական զբոսաշրջությունը։ Կոստա Ռիկայի, Նոր Զելանդիայի և Նորվեգիայի նման երկրներում նման կլաստերների ներդրումից հետո առաջին 5 տարում զբոսաշրջային հոսքն աճել է 20–40%-ով։ Միևնույն ժամանակ, ճանապարհորդների 66%-ը պատրաստ է հավելյալ վճարել էկո-փորձառության համար (GSTC):

«Հայաստանը բնական մարգարիտ է, կոմպակտ, աուտենտիկ, հարուստ մշակույթով, պարզապես պետք է ճիշտ մոդել կառուցել, և մենք կսկսենք Աղվերանից»,- ասում է Ուրնովան։

Բիզնեսն արդեն այստեղ է

Dreamy Domes հյուրանոցների և ռեստորանային ցանցի հիմնադիր Շուշաննա Կոստանյանը ներկայացրեց իր տեսլականը, թե ինչպես կարելի է Աղվերանը դարձնել գրավիչ։

«Ցանցի հիմնական նպատակն է ստեղծել այնպիսի պայմաններ, որոնցում Հայաստանի ամենագեղատեսիլ և դժվարամատչելի վայրերը հասանելի կդառնան մարդկանց համար գրավիչ նախագծերի միջոցով: Նախագծի գաղափարն ինձ մոտ առաջացել է այն ժամանակ, երբ հասկացա, թե որքան գեղեցիկ է Հայաստանը և որքան քիչ գիտենք դրա մասին: Ուստի մենք շատ մանրակրկիտ ենք մեր նախագծերի վայրերի ընտրությանը»,- ասաց Կոստանյանը:

Նա նշեց ծովի մակարդակից 2300 մետր բարձրության վրա գտնվող Գեղարդում առաջին Dreamy Geghard նախագծի հաջողությունը, ինչի շնորհիվ բացվում է ֆանտաստիկ տեսարան դեպի Արարատ լեռը, Գեղամա լեռները, Աժդահակ լեռը, լճերը, պատմական հուշարձանները, վիշապաքարերը, ժայռապատկերները։ Նախագիծն իրականացվել է պատմամշակութային մեծ ժառանգություն ունեցող տարածքում:

«Մեկուկես տարի մենք մեծ աշխատանք ենք կատարել տեղի բնակչության հետ: Գյուղի բնակիչների գրեթե կեսը մեզ մոտ է աշխատում, նրանց համար կազմակերպել ենք որակավորման բարձրացման դասընթացներ: Այնպես որ մեր նախագծերը առանցքային դեր են խաղում և՛ մեզ, և՛ տեղի բնակչության համար»,- ասաց Կոստանյանը։

Նա ասաց, որ հաշվի առնելով առաջին նախագծի հաջողությունը՝ որոշում է կայացվել ստեղծել դրա անալոգն Ագվերանում, որը հայտնի է իր բնական և կլիմայական պայմաններով։

«Փորձել ենք ամեն ինչ հնարավորինս անել էկո ձևաչափով, քանի որ հասկանում ենք, թե որքան կարևոր է այն տարածքը, որտեղ իրականացվում է նախագիծը: Սա կլինի գլեմփինգ լյուքս սեգմենտ, որն ունի հյուրանոցային բաղադրիչ՝ բոհո-ռուստիկ ոճով: Խոհանոց-ռեստորանը ներկայացված է ուտելիք, որը ցանկանում ես ուտել անտառային միջավայրում, SPA թեյ, մայրու տակառներ, հետաքրքիր պրոցեդուրաներ»,- ասաց Կոստանյանը:

Նա Ացվերանի հյուրերին խոստացավ մարմնի, հոգու և մտքի դետոքս։ Այս հայեցակարգը կներառի նաև յոգա, քայլարշավ, շնչառական վարժություններ և այլ հետաքրքիր ուղղություններ:

«Ի սկզբանե ուզում էի ստեղծել այնպիսի հայեցակարգ, որը գրավիչ կետ կդառնա այս տարածքի համար: Հավատում եմ, որ այս նախագծի շնորհիվ Աղվերան համայնքը կզարգանա, կավելանա զբոսաշրջիկների ներհոսքը, կսահմանվեն բարձր չափանիշներ, որոնք կպահպանեն ներդրողները հետագայում»,- ասաց Կոստանյանը:

Նա ասաց, որ Աղվերանի Dreamy Domes-ը կբացվի ապրիլին։ Հետագայում նախատեսվում է ընդլայնել նմանատիպ նախագծերը, որոնք մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում օտարերկրյա ներդրողների համար ողջ Հայաստանում։