Stop կոճակը՝ հայկական բանկերում․ ի՞նչ է դա և ինչպե՞ս օգտվել

ԵՐԵՎԱՆ, 14 հուլիսի․/Նովոստի–Արմենիա/․ Վերջին տարիներին հազարավոր քաղաքացիներ բանկի իբր անվտանգության ծառայությունից զանգեր են ստանում։

Ոմանք ժամանակին հասկացել են, որ խոսում են խարդախների հետ, մյուսները՝ կորցրել են գումարներ։ Սակայն այսօր խարդախներն ավելի ու ավելի հաճախ որսում են ոչ թե հաշվի մնացորդը, այլ իրենց զոհի անունով վարկ ձևակերպելու հնարավորությունը։

Որպեսզի նման բան տեղի չունենա, հայկական բանկերի բջջային հավելվածներում հայտնվել է նոր գործառույթ, որն աշխատում է պարզ սկզբունքով. եթե դուք նախապես արգելել եք առցանց վարկի ձևակերպումը, ապա դա չեն կարողանա անել նույնիսկ խարդախները, ովքեր հասանելիություն են ստացել ձեր հեռախոսին կամ բանկային հավելվածին:

2026 թվականի հուլիսի 1-ից նման ծառայություն պարտավոր են տրամադրել Հայաստանի բոլոր բանկերը և հեռավար ծառայություններ մատուցող մյուս ֆինանսական կազմակերպությունները։

Ի՞նչ է փոխվել

Այժմ հաճախորդը կարող է ինքնուրույն ակտիվացնել առցանց վարկերի ձևակերպման արգելքը: Դա կարելի է անել հենց բջջային հավելվածում կամ ինտերնետ-բանկինգում։

Գործառույթի ակտիվացումից հետո ձեր անունով հեռավար կարգով վարկ ձևակերպել այլևս չի ստացվի: Նույնիսկ եթե խարդախներն ինչ-որ կերպ իմանան ձեր գաղտնաբառերը, ստանան միանգամյա օգտագործման կոդերը կամ ձեռք բերեն հասանելիություն հեռախոսի նկատմամբ, նրանք չեն կարողանա չեղարկել սահմանված արգելքը:

Առցանց վարկերի ձևակերպումը նորից թույլատրելու համար անհրաժեշտ կլինի անձամբ անցնել նույնականացում բանկում:

Ինչո՞ւ է հայտնվել նման պաշտպանություն

Խարդախության սխեմաներն օրեցօր ավելի են բարդանում: Եթե նախկինում չարագործները հիմնականում փորձում էին գումար հափշտակել բանկային քարտից, ապա այսօր նրանք ավելի ու ավելի հաճախ վարկեր են ձևակերպում իրենց զոհերի անունով:

Սովորաբար ամեն ինչ սկսվում է իբր բանկի կամ պետական գերատեսչության աշխատակցի զանգից: Տարբեր պատրվակներով մարդուն համոզում են հայտնել հաստատման կոդը, անցնել հղումով կամ տեղադրել հեռավար հասանելիության ծրագիր: Դրանից հետո խարդախները հնարավորություն են ստանում մուտք գործել բանկային հավելված և վարկ ձևակերպել:

Նոր գործառույթը կտրում է հենց այս շղթան: Նույնիսկ հաշվին հասանելիություն ստանալով՝ հանցագործները չեն կարողանա վարկ ձևակերպել, եթե սեփականատերը նախապես միացրել է արգելքը:

Սա վերաբերում է ոչ միայն վարկերին

Ցանկության դեպքում կարելի է ակտիվացնել պաշտպանության ավելի լայն ռեժիմ՝ «stop բոլոր ծառայությունների համար»:

Այն թույլ է տալիս ժամանակավորապես արգելել գործառնությունների մեծ մասը, որոնցից ամենից հաճախ օգտվում են խարդախները, այդ թվում՝

• դրամական փոխանցումներ այլ անձանց,
• առցանց գնումներ և վճարումներ,
• փոխանցումներ քարտից քարտ,
• նոր հաշիվների բացում,
• նոր բանկային քարտերի թողարկում,
• քարտերի կցում էլեկտրոնային դրամապանակներին,
• մի շարք այլ հեռավար գործառնություններ:

Ընդ որում, հաշիվների և գործարքների պատմության մասին տեղեկատվության հասանելիությունը պահպանվում է:

Ո՞ւմ հատկապես օգտակար կլինի այս գործառույթը

Իրականում՝ ինտերնետ-բանկինգի գրեթե յուրաքանչյուր օգտատիրոջ: Բայց այն առանձնապես օգտակար կլինի նրանց համար, ովքեր՝

• հազվադեպ են առցանց վարկ ձևակերպում
• հաշիվներին խոշոր գումարներ են պահում
• հաճախ են ստանում կասկածելի զանգեր
• մտահոգվում են անձնական տվյալների արտահոսքի կապակցությամբ
• ցանկանում են առավելագույնս պաշտպանել իրենց ֆինանսները:

Եթե մոտակա ժամանակներս չեք պլանավորում ինտերնետով վարկ վերցնել, մշտական արգելքը գրեթե ոչ մի անհարմարություն չի ստեղծում, փոխարենը զգալիորեն նվազեցնում է խարդախների զոհ դառնալու ռիսկը:

Ինչո՞ւ է դա կարևոր

Շատ երկրներում ֆինանսական կարգավորողներն աստիճանաբար անցնում են խարդախության հետևանքների դեմ պայքարից դրա կանխարգելմանը: Փոխարենը պարզելու, թե ով է ձևակերպել վարկը այն բանից հետո, երբ գումարն արդեն անհետացել է, շատ ավելի հուսալի է նման գործառնությունն ի սկզբանե անհնարին դարձնել:

Հենց սրա վրա է հիմնված նոր մեխանիզմը, որը հայտնվել է նաև Հայաստանում:

Ի՞նչ պետք է անել հենց հիմա

Մուտք գործեք ձեր բանկի բջջային հավելված և ստուգեք՝ արդյոք այնտեղ հայտնվել է հեռավար վարկերի ձևակերպման արգելքի գործառույթը կամ «Stop» ռեժիմը:

Նույնիսկ եթե մոտ ժամանակներս չեք պատրաստվում առցանց վարկ վերցնել, իմաստ ունի ակտիվացնել այս պաշտպանությունը: Դա կխլի մեկ րոպեից պակաս ժամանակ, սակայն կարող է ազատել երկարատև քաշքշուկներից և մի վարկից, որը դուք երբեք չեք ձևակերպել:

Նյութը պատրաստվել է ԱՄԻ «Նովոստի–Արմենիա»-ի և ՀՀ կենտրոնական բանկի Սպառողների զորակցման կենտրոնի (www.abcfinance.am) «Ֆինանսական գրագիտություն» համատեղ նախագծի շրջանակում։