Ո՞րն է նպատակը․ Հայաստանում տարակուսանքի մեջ են ադրբեջանական բիզնեսի վնասը փոխհատուցելու հայազգի միլիարդատիրոջ որոշման պատճառով

ԵՐԵՎԱՆ, 27 հուլիսի․ /Նովոստի-Արմենիա/․ Սոցցանցերի հայկական հատվածում տարակուսանքով են ընդունել ՌԵՍՈ ապահովագրական խմբի համասեփականատեր, միլիարդատեր Սերգեյ Սարկիսովի՝ Մոսկվայում հայերի և ադրբեջանցիների միջև անկարգությունների և բախումների հետևանքով ադրբեջանական բիզնեսին հասցված վնասի փոխհատուցման պատրաստակամության մասին հայտարարությունը։

Ավելի վաղ Սարկիսովը հայկական և ադրբեջանական սփյուռքի ներկայացուցիչներին կոչ էր արել նպաստել Մոսկվայում անկարգությունների դադարեցմանը և հայտարարել էր, որ իր ընտանիքն իր վրա է վերցնում Մոսկվայում ադրբեջանցի բիզնեսմենների սեփականությանը վանդալների կողմից հասցված վնասների փոխհատուցումը։ Գործարարը վստահություն էր հայտնել, որ իր հետ կհամաձայնվեն նաև ադրբեջանցի ձեռներեցները, որոնք նույնպես կփոխհատուցեն անկարգությունների ընթացքում հայերի ունեցվածքին հասցված վնասը:

Քաղբյուրոն փոխվել է, բայց մեթոդները մնացել են նույնը

Skill.am նախագծի հիմնադիր Սերգեյ Ուսնունցը Facebook- ի իր էջում հարցրել է, թե ինչ նպատակ են հետապնդում Սարկիսովները:

«Իհարկե, Սարկիսովների գործն է, թե ում և ինչքանով փոխհատուցել, բայց այս քայլը հրապարակայնորեն կատարելով՝ եղբայրները հավասարեցրին դիրքերը և ընդհանուր իրավիճակը: Ընդհանուր առմամբ, կա որոշակի հայկական դիրք և որոշակի ադրբեջանական, որից հետո բոլորը բոլորի փոխարեն սկզբունքը», - ասել է Ուսնունցը:

Նա հիշեցրել է, որ ժամանակին նույնն են արել Գորբաչովը և «քաղբյուրոյի ծերուկները»՝ հավասարեցնելով «Սումգայիթում տեղի ունեցած ջարդերը և որոշակի թվով խուլիգանությունները Հայաստանում»:

«Մենք արդեն գիտենք, թե ինչի է դա հանգեցրել: Հիմա նույն երգն է սկսվել: Քաղբյուրոն փոխվել է, բայց մեթոդները մնացել են նույնը», - ամփոփել է Ուսնունցը:



«Արդարացրել է ադրբեջանցի ջարդարարներին»

Ընդդիմադիր «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արման Աբովյանը նույնպես արձագանքել է միլիարդատիրոջ հայտարարությանը, սակայն, բարոյական պատճառներով, նա չի նշել անուններ և այն ընկերության անվանումը, «որի ազգությամբ հայ սեփականատերը որոշել է անձնատուր լինել ամեն տեսակի «միջազգային» արատներին, և այսպես ասած, իր կասկածելի ներդրումը կատարել հայերի և ադրբեջանցիների միջև «ժողովուրդների բարեկամության» մեջ:

Աբովյանը Facebook-յան իր էջում ընդգծել է, որ ոչ ոք իրավունք չունի որևէ մեկին ասել, թե ինչպես և որտեղ գումար ծախսել, բայց «այս իրավիճակում կա մի «բայց», որը փոխում է Մոսկվայում տեղի ունեցած իրադարձությունների մեկնաբանման աստառը»:

«Հայտարարության տեքստը կարդալով՝ ես չափազանց զարմացա այն փաստից, որ տվյալ քաղաքացին, դիտավորյալ կամ պատահական, չի մատնանշել այն փաստը, որ Մոսկվայում ազգամիջյան բախումների նախաձեռնողներն այն ադրբեջանցիներն են, որոնք կատարում էին պաշտոնական Բաքվի ցուցումները՝ արցախա-ադրբեջանական հակամարտությունը երրորդ երկրների տարածք տեղափոխելու համար, սկսեցին զանգվածային հարձակումներ հայերի նկատմամբ ամբողջ Մոսկվայում, և ամեն ինչ սկսվեց «ծիրանի պատերազմով» և ավարտվեց սոցցանցերում և մամուլում Ադրբեջանի առաջնորդների կողմից «հայերին ջարդելու» ուղղակի հրահրմամբ », - ասել է Աբովյանը:

Երկրորդ կետով նա նշել է, որ գործարարը դրանով իսկ փաստացի հավասարեցրել է ադրբեջանցի սադրիչներին և ջարդարարներին սադրանքների զոհերի հետ՝ ստեղծելով տպավորություն, որ հայերն ու ադրբեջանցիները «պարզապես չեն կարողացել բաժանել Ղարաբաղը» Մոսկվայում: Պատգամավորի խոսքով՝ դրանով իսկ նա արդարացրել է ադրբեջանցի ջարդարարներին և մեղմացրել վերջիններիս պատասխանատվությունը Ռուսաստանում էթնիկ ատելություն հրահրելու համար:

«Ես խորհուրդ եմ տալիս պարզապես ծանոթանալ ձերբակալված ջարդարարների ցուցակին, ուշադիր կարդալ ազգանունները և ծանոթանալ կալանավորված և Ռուսաստանից վտարված ջարդարարների ճնշող մեծամասնության ազգությանը», - հորդորել է պատգամավորը:

Աբովյանը հայտարարել է, որ ադրբեջանցի ջարդարարներին և հայերին նույն հարթության վրա դնելու փորձերը հանդիսանում են ադրբեջանական սադրանքի ուղղակի հրահրում, որն իր մեջ կրում է այս իրավիճակը կրկնելու ռիսկերը: Նա նշել է, որ ինքը հասկանում է հակամարտությունը մարելու արդար ցանկությունը, բայց «ինտերնացիոնալիզմի» նման անհեռատես ու վտանգավոր դրսևորումները իրավիճակն ավելի են սրում:

«Ամեն դեպքում, ձեր գործն է, թե ում օգնել. ադրբեջանցի գործարարներին, որոնք, որքան ես գիտեմ, չեն կրել զգալի կորուստներ, թե հայերին, որոնց մեքենաները, խանութները, ռեստորաններն ու սրճարանները ջարդել են ձեր ադրբեջանցի գործընկերները: Թող դա մնա ձեր խղճի վրա»,- ասել է պատգամավորը:



Թող միաժամանակ նաև հայերին հասցրած վնասը փոխհատուցի

Ռուսաստանի հայերի միության համանախագահ Մուշեղ Սյունին իր կարծիքով կիսվել է Աբովյանի գրառման մեկնաբանություններում: Նա առաջարկել է պարոն Սարկիսովին միաժամանակ փոխհատուցել հայ բեռնատարների վարորդների և ֆերմերների բոլոր կորուստները:

«Ես պարոն Սարկիսովին առաջարկում եմ, միևնույն ժամանակ, փոխհատուցել հայ բեռնատարների վարորդների և ֆերմերների բոլոր կորուստները (այնտեղ «Ֆուդ Սիթի»- ի յուրաքանչյուր բեռնատարից պահվել է 75,000 հազար և ավելի, մի խոսքով՝ մի քանի միլիոն ռուբլի կլինի), փոխհատուցել հայ սեփականատերերին պատճառված վնասը, վճարել տուժածների բուժումը... Դե, քանի որ նրա ադրբեջանցի միլիարդատեր ընկերները կարծես նման հայտարարություն չեն անում... », - ասել է Սյունին:



Իրավիճակին արձագանքել է ռուս լրագրող Վալերիա Օլյունինան, ով երկար տարիներ մասնագիտանում է հայկական հարցերում:

«Իսկ հնարավո՞ր է հայ միլիարդատիրոջը, ով ցանկանում է օգնել ադրբեջանցիներին վերականգնել իրենց բիզնեսը, խնդրել՝ ինձ և տղաներին մի փոքր գումար տալ հայ-ռուսական բարեկամության սուրբ ասպարեզի համար, թե՞ պետք է ադրբեջանցիներից խնդրել», - առաջարկում է Օլյունինան:



Ադրբեջանական գործընկերների հետ հարաբերությունները վերականգնելու փորձ

«Նովոստի-Արմենիա» գործակալության թղթակցին իրավիճակը մեկնաբանել է Կովկասի ինստիտուտի գիտաշխատող, տնտեսագետ և քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանը, ով նշել է, որ նման հայտարարությամբ Սարկիսովը, ամենայն հավանականությամբ, փորձում է հարթել իրավիճակը, վերականգնել հարաբերությունները իր ադրբեջանցի գործընկերների հետ և դրանով իսկ ապահովել իրենց բիզնես գործունեության շարունակությունը:

«Կարծում եմ, որ հայ-ադրբեջանական բախումների արդյունքում ադրբեջանական բիզնեսին հասցված վնասը շատ փոքր է: Օգուտը, որը Սերգեյ Սարկիսովը կարող է ստանալ նման փոխհատուցումից, ավելի բարձր է զուտ պրագմատիկ տեսանկյունից», - ասաց Միքայելյանը:

Հարցին, թե որքանո՞վ է նպատակահարմար նման քայլը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև վերջերս սրվող իրավիճակի համատեքստում, և արդյո՞ք կլինի ադրբեջանական կողմից պատասխան քայլ, Միքայելյանը պատասխանեց, որ գոնե այն գործարարները, ովքեր վերահսկում են «Ֆուդ Սիթի» շուկան, դժվար թե գնան այդ քայլին:

Ըստ Միքայելյանի, ավելի քիչ հավանական է, որ ադրբեջանական կողմում գտնվեն այնպիսի մարդիկ, ովքեր պատրաստ կլինեն նման քայլի դիմել, քանի որ այս իմաստով Բաքուն հավատարիմ է արմատական դիրքերին: «Փաստ չէ, որ ադրբեջանական կողմից նման փոխադարձ քայլ լինի, չնայած սպասենք, կտեսնենք», - ասաց փորձագետը:

Հարձակումներ և սադրանքներ

Վերջին օրերին հայ օգտատերերը սոցցանցերում կոչ են անում ՌԴ-ում գտնվող հայրենակիցներին լինել զգոն, քանի որ ադրբեջանցիները խմբեր են ձևավորել և հարձակվում են հայերի վրա, անգամ ծերերի:

ՌԴ-ում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Վարդան Տողանյանը «Говорит Москва» ռադիոկայանի հետ զրույցում կատարվող իրադարձությունները սադրանք է անվանել և նշել, որ բախումները ծրագրված են ադրբեջանցիների կողմից:

Ավելի վաղ տեղեկությունն են ստացվել հայկական և ադրբեջանական համայնքների միջև բախումների մասին Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում, Բելգիայում:-0-