Կենտրոնացում անհատի վրա, մուլտիմեդիա և դինամիկա. ինչպես ստեղծել տարածք՝ մշակութային նախաձեռնությունների համար. «Նովոստի-Արմենիա»-ի տարբերակը

ԵՐԵՎԱՆ, 12 դեկտեմբերի․/Նովոստի-Արմենիա/․     Այսօր լրատվամիջոցները շարունակում են մնալ մի ինստիտուտ, որը մի կողմից գեներացնում է հանրային հետաքրքրություններ և ստանդարտների մասին պատկերացումներ, իսկ մյուս կողմից՝ փոխանցում է նոր կանոններ և արժեքներ: Ի՞նչ դեր ունեն լրատվամիջոցները հանրային գիտակցության ձևավորման գործում: Ի՞նչ մարտահրավերների են նրանք բախվում մշակութային և սոցիալական հարցերի լուսաբանման գործում: Ինչպե՞ս կարելի է այսօր խթանել հանրության հետաքրքրությունը մշակութային և սոցիալական նախաձեռնությունների նկատմամբ: Այս հարցերին պատասխանում է «Նովոստի-Արմենիա»-ի գլխավոր տնօրեն Գալինա Դավիդյանը Primavera Foundation.-ի  հետ հարցազրույցում:

Ինչպե՞ս է «Նովոստի-Արմենիա» միջազգային տեղեկատվական գործակալությունը տեսնում լրատվամիջոցների դերը հանրային իրազեկվածության ձևավորման և մշակութային ու սոցիալական նախաձեռնությունների աջակցության գործում։

Լրատվամիջոցները, անկասկած, առանցքային դեր են խաղում հասարակության գիտակցության ձևավորման գործում։ Թեմաներ ընտրելով և մարդկանց ուշադրությունը կենտրոնացնելով որոշակի ասպեկտների վրա՝ լրատվամիջոցները թելադրում են որոշակի մշակութային նորմեր. դրանք կարող են նպաստել մշակութային որոշ արժեքների արմատավորմանը հասարակության մեջ կամ կարող են աշխատել փոփոխությունների օգտին։ Բայց ամեն դեպքում, դրանք պարտավոր են պահպանել գեղարվեստական ​​ժառանգությունը, աջակցել սոցիալական նախագծերին և նպաստել ավելի հասուն սոցիալական միջավայրի ձևավորմանը։ Հենց այսպիսի թեմաներում է բացահայտվում լրագրության արժեքը՝ որպես ինստիտուտի։ Այսինքն՝ ոչ միայն տեղեկացնել, այլև օգնել լսարանին՝ տեսնելու մշակութային և սոցիալական գործընթացների արժեքը։

Շարունակելով թեման՝ կցանկանայի նշել, որ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը ստեղծում է մի տարածք, որտեղ մշակութային և սոցիալական նախագծերը դառնում են ավելի հասկանալի և զգացմունքային առումով՝ նշանակալից։

Մենք ձգտում ենք նրան, որ յուրաքանչյուր պատմություն ոչ միայն նպաստի իրազեկմանը, այլև ամրապնդի հանրային երկխոսությունը և մեծացնի հետաքրքրությունը մշակույթի նկատմամբ։

Կարո՞ղ եք բերել մշակութային կամ սոցիալական նախագծի մի օրինակ, լուսաբանումը ԶԼՄ-երի կողմից զգալի ազդեցություն է ունեցել: Արդյո՞ք եղել են անհաջողություններ, և որո՞նք էին դրանց պատճառները:

Մեր «Պատրա՞ստ եք «Թանգարանային գիշերվան» ինտերակտիվ խաղը, որտեղ օգտատերերը գուշակում էին հայ նկարիչների կտավները, շատ արդյունավետ էր: Այն աներևակայելի արագությամբ տարածվեց և ապացուցեց, որ բացառիկ արդյունավետ գործիք է արվեստի հանրահռչակման և թանգարաններ մեծ թվով այցելուներ ներգրավելու համար, նույնիսկ նրանց, ովքեր սովորաբար հեռու են թանգարանային միջավայրից:

Մեր նախագծերը համավարակի ընթացքում՝ «Anticoronavirus»-ը և «SaveBusiness»-ը, նույնպես զգալի սոցիալական ազդեցություն ունեցան: Առաջինը նվազեցրեց հանրության տագնապը՝ տրամադրելով ստուգված տեղեկատվություն, մինչդեռ երկրորդը օգնեց ձեռնարկատերերին հարմարվել նոր պայմաններին և լուծումներ գտնել կրիտիկական իրավիճակում: Այս նախաձեռնությունները դարձան յուրօրինակ հենման կետեր այդ անկայուն ժամանակներում:

Մեր գործունեության տարիների ընթացքում մենք միշտ ձգտել ենք ներդնել նոր չափանիշներ և կոտրել կարծրատիպերը: Այսպիսով, գործակալության հերթական տարեդարձի նախօրեին մենք կոչ արեցինք մեր ընթերցողներին օգնել նրանց, ովքեր ամենաշատն են դրա կարիքը զգում՝ Արցախից փախստականներին և երեխաներին: Մենք բացատրեցինք, որ նման ժեստը լավագույն նվերը կլինի մեզ համար: Նվիրատվություններ կարելի էր կատարել «Վիվա» և «Կյանքի ճանապարհ» բարեգործական հիմնադրամներին: Ինչպես հետագայում հայտնեցին հիմնադրամներից, շատերը սկսեցին նվիրատվություններ կատարել մեր հրապարակումից անմիջապես հետո:

Հիանալի արձագանք ստացավ նաև Ամերիաբանկի հետ համատեղ նախաձեռնությունը՝ ուղղված Հայաստանում ապագայի ծրագրերին աջակցող սոցիալական և բարեգործական նախագծի խթանմանը: Արշավի շրջանակում Ամերիաբանկը 100 միլիոն դրամ հատկացրեց նշանակալի նախաձեռնություններ մշակելու համար (երեխաների աջակցություն, կրթություն, գիտություն, «կանաչ տնտեսություն», տեխնոլոգիա, ՓՄՁ և սպորտ): Ընդ որում, օգտատերերն իրենք պետք է որոշեին, թե ինչպես բաշխել միջոցները՝ առցանց քվեարկության միջոցով: Շուտով պարզ դարձավ, որ մարդիկ աներևակայելի ակտիվորեն արձագանքեցին բանկի նախաձեռնությանը և զանգվածաբար ներգրավեցին այդ գործընթացում:

Հատկանշական է, որ այս նախագծի կյանքի կոչման ընթացքում գործակալությունը առաջին անգամ օգտագործեց կարճ, նորարարական ձևաչափեր՝ Shortreads-ի տեղեկատվական ակնարկների տեսքով։ Սա դարձավ գործակալության հիմնական նորարարական ուղղություններից մեկը և ճանաչվեց 2025 թվականի լավագույն թվային նախագիծ Armenia Digital Awards 2025-ում:

Ինչ վերաբերում է անհաջողություններին, ապա դրանք հաճախ առաջանում էին, երբ նախագծի հեղինակները չափազանց ուշ էին դիմում լրատվամիջոցներին՝ առանց բյուջեի, լավ մշակված հաղորդակցման ռազմավարության կամ նյութերի հետևողական մատուցման:

Ի՞նչ դժվարությունների են հանդիպում ԶԼՄ-ները մշակութային և սոցիալական հարցերի պատասխանատու լուսաբանման ժամանակ, և ինչպե՞ս է «Նովոստի-Արմենիա»-ն դրանք լուծում։

Ամենադժվար խնդիրը նման թեմաների լուսաբանման ժամանակ զգուշություն պահպանելն է։ Մշակութային և սոցիալական օրակարգերը պահանջում են հատուկ ճշգրտություն։ Այս թեմաները զգայուն են նրբերանգների նկատմամբ՝ անձնական, պատմական և արժեքային։ Մենք հետևում ենք «զգույշ լրագրության» սկզբունքին. հենվում ենք տվյալների ստուգման վրա, խորհրդակցում ենք փորձագետների հետ և մշտական ​​կապ ենք պահպանում նախագծի նախաձեռնողների հետ։

Լրացուցիչ դժվարություն է նաև այն, որ շատ նախաձեռնություններում բացակայում են ժամանակակից հաղորդակցման գործիքները, բարձրորակ բովանդակությունը կամ հասարակայնության հետ կապերի աջակցությունը։ Նման դեպքերում մենք ստանձնում ենք մեդիա գործընկերոջ դերը. մենք օգնում ենք կառուցել նյութերը, ճշգրտել տվյալները և ստեղծել ճիշտ ձևաչափ՝ նախագիծը դարձնելով տեսանելի և հասկանալի լսարանի համար։ Մեզ համար սա ոչ միայն մեր աշխատանքի մի մասն է, այլև ներդրում երկրի մշակութային էկոհամակարգում։

Որքանո՞վ է լսարանը հետաքրքրված սոցիալական և մշակութային նախաձեռնություններով, և ի՞նչ ռազմավարություններ են արդյունավետ հետաքրքրությունը մեծացնելու համար։

Մեր փորձը ցույց է տալիս, որ լսարանը ակտիվորեն արձագանքում է նման նախաձեռնություններին, երբ դրանք ներկայացվում են ժամանակակից, հուզական և հարգալից ձևով։ Մենք դա տեսնում ենք անձնական պատմությունների և իրական կյանքի փորձի վրա հիմնված հատուկ նախագծերի, թեստերի, տեսանյութերի և նյութերի արձագանքում։

Նման նախաձեռնությունների նկատմամբ հետաքրքրությունը մեծացնելու համար անհրաժեշտ է կենտրոնանալ մարդկային փորձի և իրական կյանքի հույզերի վրա, օգտագործել մուլտիմեդիա մոտեցում, ներառյալ տեսանյութեր, տեսողական ժողովածուներ և ինտերակտիվ բաղադրիչներ։ Կարևոր է նաև ապահովել կանոնավոր և հետևողական բովանդակություն, այլ ոչ թե սահմանափակել այն մեկանգամյա հրապարակմամբ։ Եվ, իհարկե, կարևոր է համագործակցել թանգարանների, հիմնադրամների և մշակութային կազմակերպությունների հետ։

Երբ մշակութային կամ սոցիալական բովանդակությունը ներկայացվում է հարգալից, ժամանակակից և գրավիչ, այն, բնականաբար, ստեղծում է լսարան։ Լրատվամիջոցների խնդիրն է պահպանել այս հետաքրքրությունը և խթանել այն նախաձեռնությունները, որոնք հասարակությունն ավելի գիտակից և բաց են դարձնում։