Moody's-ը նշել է քաղաքական ռիսկերի նվազումը Հայաստանում և գնահատել է Ադրբեջանի և Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները
ԵՐԵՎԱՆ, 29 հուլիսի․/Նովոստի-Արմենիա/․ Հայաստանում քաղաքական ռիսկերը էապես նվազել են Ադրբեջանի հետ լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների հավանականության նվազման, արտաքին կապերի դիվերսիֆիկացման և ներքաղաքական զսպված ռիսկերի ֆոնին։ Այս մասին ասված է Հայաստանի վարկանիշների կանխատեսումը «կայունից» «դրականի» բարելավելու Moody’s Ratings-ի որոշման հիմնավորման մեջ։
Ընդ որում, գործակալությունը հաստատել է ազգային և արտարժույթով Հայաստանի թողարկողի երկարաժամկետ վարկանիշները Ba3 մակարդակում։
Լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների հավանականությունը նվազել է
Moody’s-ը նշել է, որ ԱՄՆ միջնորդությամբ 2025 թվականի օգոստոսին խաղաղության շրջանակային համաձայնագրի ստորագրումից հետո Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերություններում հարաբերական կայունությունը նկատելիորեն նվազեցրել է լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը։
Զուգահեռաբար շարունակվում է հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը՝ ուղղված սահմանի բացմանը և դիվանագիտական կապերի հաստատմանը։ Գործակալության գնահատմամբ՝ այդ գործընթացներն արդեն հանգեցրել են տարածաշրջանային տրանսպորտային փոխկապակցվածության և առևտրի բարելավման առաջին նշաններին։
Միևնույն ժամանակ, Moody’s-ը տեսանելի ապագայում լիարժեք խաղաղության պայմանագրի կնքումը քիչ հավանական է համարում։ Գործակալությունը դա կապում է Հայաստանի Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ կատարելու Ադրբեջանի շարունակական պահանջների հետ, ինչը Երևանի համար մնում է քաղաքականապես զգայուն և բարդ հարց։
Հայաստանը դիվերսիֆիկացնում է արտաքին կապերը
Moody’s-ի վերլուծաբանները նշում են, որ Հայաստանն աստիճանաբար դիվերսիֆիկացրել է արտաքին հարաբերությունները՝ հասնելով Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Եվրամիության հետ ավելի հավասարակշռված փոխգործակցության։ Դա բարձրացրել է երկրի կայունությունը արտաքին ցնցումների նկատմամբ։
Հայաստանը նվազեցրել է կախվածությունը Ռուսաստանից՝ որպես անվտանգության ոլորտում հիմնական գործընկերոջ, թեև երկու երկրների միջև տնտեսական կապերը մնում են զգալի։ Ավելի հավասարակշռված արտաքին քաղաքականությանը Երևանի անցումն ուղեկցվում է Մոսկվայի հետ հարաբերություններում որոշակի լարվածությամբ։
Որպես այդ լարվածության դրսևորումներից մեկը Moody’s-ը նշում է հայկական առանձին ապրանքների ներմուծման նկատմամբ ռուսական սահմանափակումների ընդլայնումը։ Սակայն դրանց ազդեցությունը առայժմ մնում է սահմանափակ՝ ազդակիր արտադրանքի փոքր ցանկի պատճառով։
Գործակալությունը նախազգուշացնում է, որ Հայաստանի փոփոխվող արտաքին քաղաքական կողմնորոշման և Ռուսաստանի հետ նրա հարաբերությունների շուրջ անորոշությունը շարունակում է ռիսկեր ստեղծել Հայաստանի տնտեսական անվտանգության համար՝ հաշվի առնելով երկրների միջև սերտ տնտեսական կապերը։
Խորանում է համագործակցությունը ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
Միևնույն ժամանակ, Հայաստանն ընդլայնել է փոխգործակցությունը ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ՝ դիվանագիտական միջնորդության, ենթակառուցվածքային նախաձեռնությունների և բարեփոխումների իրականացման հետ կապված ֆինանսական աջակցության միջոցով։
Moody’s-ի գնահատմամբ՝ Վաշինգտոնի հետ համագործակցությունն ամրապնդվել է տարածաշրջանային խաղաղ գործընթացին աջակցելու և Հայաստանի հարավում տրանսպորտային ու ենթակառուցվածքային կապերի զարգացմանն ուղղված ծրագրերի առաջմղման գործում ԱՄՆ դերի շնորհիվ։
Եվրամիության հետ համագործակցությունը նույնպես ակտիվացել է բարեփոխումների ծրագրերի և պետական ինստիտուտների ու տնտեսական կայունության ամրապնդմանն ուղղված ֆինանսական աջակցության տրամադրման շրջանակում։
Ներքաղաքական ռիսկերը մնում են զսպված
Moody’s-ը Հայաստանում ներքաղաքական ռիսկերը գնահատում է ընդհանուր առմամբ զսպված։ Ընդ որում, քաղաքական բևեռացվածությունը մնում է բարձր՝ սահմանազատման և խաղաղ բանակցությունների հարցերի զգայունության պատճառով։
Գործակալությունը նշում է, որ պետական ինստիտուտները շարունակում են արդյունավետ աշխատել, իսկ բողոքի ակցիաները կրում են էպիզոդիկ և սահմանափակ բնույթ։
2026 թվականի հունիսի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները, որոնց արդյունքներով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը պահպանել են մանդատը և խորհրդարանական մեծամասնությունը, Moody’s-ի կարծիքով, աջակցում են պետական քաղաքականության հաջորդականությանը։
Ինչը կարող է ազդել վարկանիշի վրա
Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման հետագա առաջընթացը, ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի կողմից աջակցվող տարածաշրջանային փոխկապակցվածության ծրագրերի իրականացումը, ինչպես նաև Ռուսաստանի հետ Հայաստանի հարաբերություններում առավել հստակեցումը կարող են դրական գործոններ դառնալ վարկանիշային գնահատականի համար։
Միևնույն ժամանակ, աշխարհաքաղաքական լարվածության էական սրումը, որը կարող է բացասաբար ազդել պետական քաղաքականության, տնտեսության և բյուջետային ցուցանիշների վրա, կարող է հանգեցնել Հայաստանի վարկանիշի կանխատեսման վերադարձին «կայունի»։
Կարդացեք նաև. Դա ԵԱՏՄ-ի վերջի սկիզբը կլինի. Փաշինյանը՝ Հայաստանի առջև ծառացած սահմանափակումների մասին
