633.58
6.9
532.78
+15
Եղանակը Երևանում
Հայ

Հայաստան. միֆ և իրականություն

11:08
30 Մայիսի 2017

ԵՐԵՎԱՆ, 30 մայիսի. /Նովոստի–Արմենիա/. Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ: Առավել հաճախ դա անշահախնդիր սեր է Հայրենիքի, այնտեղ ապրող հարազատների, այն ծանոթ վայրերի հանդեպ, որտեղ միշտ լավ է, ուրախ, հարմարավետ: Սակայն գոյություն ունի նաև հայերի մեկ այլ կատեգորիա, որոնք «Երկիրը երկիր չէ»՝ ազգային բրենդ դարձած կարծիքի կողմնակիցներն են: Եթե առաջին զգացմունքի՝ հայրենիքի նկատմամբ տածած սիրո և կարոտի դեպքում ամեն ինչ ակնհայտ և հասկանալի է, ապա երկրորդը՝ մեծ ուշադրության և ուսումնասիրության կարիք ունի:

Մենք «երկիրը երկիր չի» արտահայտությունը գրեթե միշտ, կամ շատ հաճախ կրկնում ենք որպես ուղղակի բառերի կապ՝ մոռանալով և անտեսելով այդ արտահայտության իմաստային նշանակությունը: «Երկիրը երկիր չի» արտահայտությունը շատերի համար մանտրա է դարձել, որը մենք օրը մի քանի անգամ կարող ենք կրկնել, որպեսզի խորտակման և ցավի զգացումը մեզ չլքի: Երբեմն թվում է, որ ցավը հենց այն է, ինչը մենք ձգտում ենք ապրել ամբողջ ժամանակ, օրը 24 ժամ… քանի դեռ «երկիրը երկիր չի դարձել»:

Загружается новость ... "Лево"

Հասկանալով մեր հիասքանչ ազգին, մենք գիտակցում ենք, որ այդ ցավի արմատը գտնվում է մեր երկրի նկատմամբ ունեցած մեր պերֆեկցիոնիստական վերաբերմունքի մեջ, որի հիմքում էլ ընկած են մեր պահանջները: Մենք պահանջներ ունենք իշխանությունների նկատմամբ, ունենք պահանջներ հարևանների, եղանակի, կարկուտի, Թուրքիայի, Ռուսաստանի նկատմամբ, այն ամենի նկատմամբ, ինչը Հայաստանի համարունի գոնե ինչ-որ նշանակություն: Այլապես՝ ինչպես բացատրենք ինքներս մեզ և ուրիշներին այն, թե ինչու չենք ապրում այն Հայաստանում, որը մենք սիրում ենք: Մեր պահանջների հետևում մենք հաճախ թաքցնում ենք մեր անվստահությունը, մեր անհանգստություններն ու վախերը: Հաճախ մենք պատրաստ չենք ինքներս մեզ դա խոստովանել՝ համարելով թուլություն:

Բացարձակ ակնհայտ է, որ այդ մշտական սրտաճմլիկ պահանջների հետևում ընկած է անկեղծ հոգատարությունը և անհանգստությունը պատմական Հայրենիքի ճակատագրի համար: Սակայն, եթե ԱՄՆ-ում և մյուս երկրներում այդպիսի դիրքորոշումը արտահայտվում է սեփական տան վրա իրենց երկրի դրոշը տեղադրելով (խորհրդանշական է և արտահայտում է ակտիվ քաղաքացիական դիրքորոշում), ապա մեզ մոտ շատ հաճախ ամեն ինչ հանգեցվում է «երկիրը երկիր չի» արտահայտությանը, և հաճախ դրանով էլ ամեն ինչ սահմանափակվում է:

Ամեն դեպքում, ինչո՞վ են մեր մեթոդները տարբերվում սեփական երկրի նկատմամբ հոգատարության արտահայտման սովորական ավանդական միջոցերից: Ենթադրում եմ, որ այդպիսի առանձնահատուկ վերաբերմունքի հիմքում մեծամասամբ ընկած են միֆերը, հայկական ավանդական միֆերը:Ամենատարածվածներից մեկը, որի վրա ես կցանկանայի կանգ առնել, միֆն է այն մասին, որ «Հայաստանում հնարավոր չէ բիզնեսով զբաղվել»:

Գոյություն ունի ազգային տարածված խոսակցություն այն մասին, որ Հայաստանում դժվար է, կամ գրեթեանհնար է բիզնես հիմնել, և առավել ևս՝ զարգացնել: Լինելով բիզնեսի բնագավառի մարդ, ով երկար ժամանակապրել է Սփյուռքում, միշտ հետաքրքրված եմ եղել այդ թեմայով: Պատասխաններ փնտրելու ճանապարհին ոչ միառիթ բաց չէի թողնում, որպեսզի հենց այդ միֆը կրողներից և տարածողներից պարզեմ, թե ինչն է ընկած այդդիրքորոշման հիմքում: Հաճախ այդ դեպքերի մանրակրկիտ վերլուծությունից պարզվում էր, որ նման ոչ կառուցողական գաղափարների ձևավորման և ամրապնդման համար առիթ է հանդիսացել այն ձեռնարկությունների սննկացումը, որոնք կառավարել են անպատասխանատու ղեկավարները: Բանկի նկատմամբ իրենց պարտավորությունների սխալ հաշվարկման պատճառով նրանք իրենց բիզնեսը հասցրել են ակտիվների օտարման և փլուզման եզրին: Հազվադեպ չեն եղել նաև ձեռնարկատիրոջ սովորական կոմպետենտության բացակայության դեպքերը, երբ նա կարևոր չի համարել տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման կամ բիզնես-պլանի կազմումը: Եվ այդ ամենը Հայաստանի բարձր մրցակցային տնտեսության պայմաններում: Արժե արդյո՞ք նշել, որ աշխարհի ցանկացած երկրում ձեռնարկությունների սննկացմանն ու կործանմանը վերաբերում են, որպես բնական ընտրության և ազատ շուկաների «ինքնամաքրման», որտեղ թույլ խաղացողներն իրենց տեղը զիջում են ավելի ուժեղներին և մրցունակներին: Իսկ մեզ մոտ ընդունված է ասել՝ «երկիրը երկիր չէ»:

Загружается новость ... "Право"

Երբ ամեն անգամ ինչ-որ մեկն ասում է, թե Պողոսը կամ Պետրոսը զբաղեցրել են շուկան, և թույլ չեն տալիս սեփական տեղը զբաղեցնել, ես հակադարձ հարց եմ տալիս. իսկ ձեր մասնագիտական փորձը և մրցունակությունը բավարար կլինի արդյո՞ք կայացած և փորձառու գործարար Պողոսի կամ Պետրոսի հետազնիվ մրցակցության մեջ մտնելու համար: Ես կարծում եմ, որ մրցակցային պայքարում սեփական անհաջողությունն ու չկայացվածությունը արդարացնելու համար անթույլատրելի է անտեսել բնական շուկաներիև մրցակցության պարզ կանոնները: Առավել ևս՝ անթույլատրելի է «երկիրը երկիր չէ» արտահայտությունը, որն ինքնին էական վնաս է հասցնում սեփական պետության հեղինակությանը: Անխոս, կառավարության վրա է դրված բնական մենաշնորհների կարգավորման և կոռուպցիոն սխեմաների դեմ պայքարի արդյունավետությանպատասխանատվությունը, որի նպատակը հավասար և արդար պայմանների ստեղծումն է շուկայի բոլորմասնակիցների համար: Դա աքսիոմ է:

Արդար կլինի նշել, որ Կարեն Կարապետյանի գլխավորած նոր կառավարությունը բաց է բիզնեսի և իշխանությունների միջև գործնական հարաբերությունների ձևավորման, այսինքն՝ համագործակցության հարցում, ինչը կողմնորոշված է նախ և առաջ դեպի ձեռնարկատերերի հաջողությունը և նրանց ներդրումների արդյունավետության բարձրացումը: Կառավարությունը ամբողջապես պատկերացնում է բիզնեսի, հատկապես՝ փոքր և միջին, այն կարևոր դերի նշանակությունը, որ այն կարող է ունենալ երկրի զարգացման համարձակ և ամբիցիոզ խնդիրների իրագործման հարցում: Փոքր և միջին բիզնեսին կարևոր դեր է հատկացված, հատկապես՝բնակչության «ինքնազբաղվածության» բարձրացման և նոր աշխատատեղերի ստեղծման հարցում:
Վերջին վեց ամիսների ընթացքում, ինչ ես տեղափոխվել եմ Հայաստան, ինձ բախտ է վիճակվել ծանոթանալ մեր շատ հայրենակիցների հետ, ովքեր այլ երկրներում լքել են իրենց «հարմարավետության գոտին» և տեղափոխվել են Հայաստան, հիմնել են բիզնես, բացել են աշխատատեղեր և հարկեր են վճարում իրենց երկրիպետական բյուջե: Այդ մարդիկ ունեցել են լեզվական դժվարություններ, չեն իմացել տնտեսության առանձնահատկությունները, շրջապատված են եղել սարսափելի միֆերով: Սփյուռքում նրանց փորձել են համոզել հրաժարվել տեղափոխվելու գաղափարից, իսկ Հայրենիքում նրանց չեն հասկացել: Ինձ նույնպես հաճախ հարցրել են. «Ի՞նչ ես այստեղ անում», «Դու անվճա՞ր ես աշխատում», և ասել՝ «Այտեղ մի բան այնչէ»: Չնայած այդ ամենին, այդ ձեռնարկատերերը արել են այդ ոչ այնքան հեշտ, բայց պատասխանատու քայլը՝մեկընդմիշտ փոխելով իրենց կյանքը:

Միևնույն ժամանակ, այդպիսի մարդիկ այստեղ իրագործում են հզոր, ինքնուրույն և ազատ երկիր կառուցելու իրենց երազանքը՝ նվազագույնը իրենց պատկերացրած պատմական սահմաններում: Այդ հայրենադարձները մերհամաքաղաքացիների հատուկ կատեգորիա են, նրանք մեր երկրի ապագան են: Նրանք մեր կյանք՝ հարազատ հողը և ժողովրդին սիրելու առանձնահատուկ մշակույթ են բերում: Նրանք տարբերվում են: Նրանց կարելի է ճանաչել հայկական վառվռուն աչքերի փայլով:

Նրանց մեծ մասը շատ լավ տեղյակ են առկա խնդիրներից: Սակայն բացի հայրենիքի հանդեպ համընդգրկուն սիրուց, նրանք հետևում են պարզ, սառնասիրտ հաշվարկին՝ ավելի լավ երկիր կառուցել իրենց և իրենցերեխաների համար: Նրանք, անխոս, հավատում են դրան և ամեն օր ապրում են դրանով: Նրանց չի վախեցնում Հայաստանի դեմ ռազմական ագրեսիայի սպառնալիքը: Նրանք լի են այն վստահությամբ, որ հայկական գործոնըհիմա, ինչպես և միշտ, կարևոր դեր կխաղա ագրեսորին հաղթելու հարցում: Ինձ համար այդ հայրենադարձները հերոսներ են:

Հայրենիքում ապրելու և աշխատելու իրենց ցանկության դիմաց որպես բոնուս նրանք ստանում են իրենց երեխաների անվտանգությունը, նրանց հարազատ միջավայրում մեծացնելու հնարավորությունը՝ պահպանելով ազգային ավանդույթները: Այժմ նրանք ոչնչի հետ չեն փոխի երջանիկ կյանքը իրենց տանը, և Հայաստանի ապագայի բարելավման, նրա տնտեսական զարգացման և պաշտպանունակության ամրապնդման գործում իրենց փոքր, բայց միևնույն ժամանակ կարևոր ներդրումն ունենալու գիտակցումը:

Загружается новость ... "Лево"

Հանուն ճշմարտության պետք է նշել, որ բավականին ինքնաբավ կերպով ձևավորվել է նաև մերհայրենադարձների հանրույթի արհեստավորների՝ նեղ մասնագիտացում ունեցող մարդկանց դասը: Նրանց թվումկան փորձառու մանկաբույժներ, ճանաչված խոհարարներ և մեծ պահանջարկ վայելող այլ մասնագիտության տերմարդիկ Սփյուռքից:

Անխոս, պետությունը պատասխանատվություն է կրում մեր հայրենակիցների վերադարձի համար անհրաժեշտ լավագույն պայմանները ապահովելու հարցում: Պաշտոնյան, ով գիտակցաբար կամ անգիտակցաբար զրոյացնում է հայրենադարձների հետ աշխատանքի արժեքը, իսկական սպառնալիք է մեր երկրի զարգացման համար: Չնայած բազմաթիվ օբյեկտիվ խնդիրների առկայությանը և տնտեսական բարեփոխումների անհարժեշտությանը՝ անվախ մարդկանց համար, որոնց և նվիրված է իմ հոդվածը, «երկիրը երկիր է»: -0-

Մհեր Տերտերյան՝ Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի խորհրդական, հատուկ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության համար

Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության դիրքորոշման հետ

Partners News
ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
14:17
25 Փետրվարի 2021
Արցախյան պատերազմ. հադրութցի փախստականների կյանքը պատերազմից առաջ և հետո. ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ
Արցախյան պատերազմ. հադրութցի փախստականների կյանքը պատերազմից առաջ և հետո. ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ
16:53
18 Նոյեմբերի 2020
Ի՞նչ է VPN–ը, ինչո՞ւ է այն հարկավոր
Ի՞նչ է VPN–ը, որ՞ն է դրա առավելությունը, ո՞վ կարող է դրանից օգտվել և ինչպե՞ս, պատասխանում ենք այս թեմայի վերաբերյալ բոլոր հիմնական հարցերին
14:48
27 Հոկտեմբերի 2020
Ձախողված ադրբեջանա–թուրքական բլիցկրիգ. այսօր լրանում է արցախյան երկրորդ պատերազմի մեկ ամիսը
Ձախողված ադրբեջանա–թուրքական բլիցկրիգ. այսօր լրանում է արցախյան երկրորդ պատերազմի մեկ ամիսը
18:24
13 Հոկտեմբերի 2020
Քաղաքական տեսաբան Մաքսիմ Յուսինը` Մոսկվայի դերակատարության մասին հայ–ադրբեջանական հակամարտության մեջ
Քաղաքական տեսաբան Մաքսիմ Յուսինը վերլուծում է Ղարաբաղում իրավիճակի սրման հարցում պաշտոնական Մոսկվայի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այն, թե ով և ինչ է խանգարում հրադադարի հաստատմանը
21:47
10 Օգոստոսի 2020
Դարը որպես մեկ ակնթարթ և Թուրքիայի սինդրոմը. հայացք Սևրի պայմանագրին Հայաստանից
Դարը որպես մեկ ակնթարթ և Թուրքիայի սինդրոմը. հայացք Սևրի պայմանագրին Հայաստանից
09:30
27 Հուլիսի 2020
Ո՞րն է նպատակը․ Հայաստանում տարակուսանքի մեջ են ադրբեջանական բիզնեսի վնասը փոխհատուցելու հայազգի միլիարդատիրոջ որոշման պատճառով
Սոցցանցերի հայկական տիրույթում տարակուսանքով են ընդունել միլիարդատեր Սերգեյ Սարկիսովի՝ Մոսկվայում տեղի ունեցած դեպքերի հետևանքով տուժած ադրբեջանական բիզնեսին աջակցելու պատրաստակամությունը
14:29
18 Հուլիսի 2020
«Պատերազմ» ընդդեմ ծիրանի․ հայկական ֆլեշմոբը հաղթում է Մոսկվայում ադրբեջանական սադրանքներին (ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ)
«Պատերազմ» ընդդեմ ծիրանի․ հայկական ֆլեշմոբը հաղթում է Մոսկվայում ադրբեջանական սադրանքներին․ ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ
09:50
17 Հուլիսի 2020
Ալիևը չի կարող ընդունել ռազմական պարտությունը և ողջ պատասխանատվությունը գցում է ԱԳՆ-ի վրա. փորձագետը՝ Մամեդյարովի պաշտոնից հեռացման մասին (ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ)
Ալիևը չի կարող ընդունել ռազմական պարտությունը և ողջ պատասխանատվությունը գցում է ԱԳՆ-ի վրա. փորձագետը՝ Մամեդյարովի պաշտոնից հեռացման մասին (ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ)

16:50
13 Հուլիսի 2020
Ադրբեջանը փորձում է դուրս գալ փոսից, որի մեջ ինքն է ընկել. փորձագետը՝ Տավուշում իրավիճակի սրացման մասին (ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ)
Ադրբեջանը փորձում է դուրս գալ փոսից, որի մեջ ինքն է ընկել. փորձագետը՝ Տավուշում իրավիճակի սրացման մասին (ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ)

16:05
06 Հունիսի 2020
Բացառիկ և առանձնահատուկ. Հայաստանում կարտադրվեն «Կալաշնիկով» ինքնաձիգերի նոր մոդելներ (ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ)
Հուլիսի սկզբին Հայաստանում կբացվի «Կալաշնիկով ԱԿ-103» ինքնաձիգերի գործարանը. ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ
23:09
29 Մայիսի 2020
Սկանդալ կորոնավիրուսի բուժման ընթացքի շուրջ, պացիենտը հայտարարում է, որ իրեն դուրս են գրել առանց կրկնակի թեստավորման, ԱՆ–ն հերքում է
Սկանդալ կորոնավիրուսի բուժման ընթացքի շուրջ, պացիենտը հայտարարում է, որ իրեն դուրս են գրել առանց կրկնակի թեստավորման, ԱՆ–ն հերքում է
21:47
26 Մայիսի 2020
Ողջ ճշմարտությունը բժշկական դիմակների մասին. ինչպես կրել և երբ են դրանք վտանգավոր
Որոշել ենք պարզել, թե ում է հակացուցված դիմակը, իսկ երեխաների վնաս չէ՞ այն