Ինչպե՞ս խնայել գումարն ու խնայողություններ ապահովել. խորհուրդներ բանկիրներից

ԵՐԵՎԱՆ, 31 հոկտեմբերի. /Նովոստի–Արմենիա/. Աշխարհում հոկտեմբերի 31–ին նշվում է Խնայողությունների կամ խնայողության միջազգային օրը։ Սակայն ոչ բոլորը գիտեն այս ավանդույթի ծագման ակունքների մասին։

Ամեն ինչ սկսվել է 1924 թ.–ի հոկտեմբերին, երբ 29 երկրների խնայողական դրամարկղերի ներկայացուցիչները հավաքվեցին Միլանում` Միջազգային առաջին մասնագիտական կոնգրեսին մասնակցելու համար (World Society of Savings Banks)։ Կոնգրեսի վերջին օրը` հոկտեմբերի 31–ին, իտալացի պրոֆեսոր Ռավիզան (Ravizza) առաջարկեց «բոլոր երկրների խնայողական բանկային ինստիտուտների առաջին ժողովի պատվին» ամեն տարի նշել այդ օրը` որպես «Խնայողությունների միջազգային օր»։

Հիմնադիրների կարծիքով` այս օրը անհրաժեշտ է նվիրել է ոչ միայն գումարի տնտեսմանը, այլ նաև տնտեսմանն ավելի գլոբալ իմաստով` ժամանակի, ուժերի տնտեսմանը, իրերի նկատմամբ զգուշավոր վերաբերմունքին։ 1989 թ.–ին «Խնայողության միջազգային օրը» պաշտոնապես ամրագրվել է ՄԱԿ–ի կանոնակարգով։

Գումար կուտակել

Հայաստանում Խնայողությունների միջազգային օրը պաշտոնապես նշվում է 2012 թ.–ից։ Ամեն տարի Երևանի Հյուսիսային պողոտայում կազմակերպվում են տարբեր միջոցառումներ բաց երկնքի տակ, որոնք ուղղղված են հնարավոր խնայողությունների միջոցների մասին բնակչության իրազեկվածության բարձրացմանը։



Ինչպես կարծում է Հայաստանի բանկերի միության փոխնախագահ Սեյրան Սարգսյանը, խնայողությունների թեման վերաբերում է ոչ միայն հարուստ կամ ունևոր մարդկանց, քանի որ այդ հարցն առաջին հերթին պետք է անդրադառնա պակաս բարեկեցիկ կյանք ունեցող մարդկանց։

«Հասկանում եմ, որ ապրելով մարդ սոցիալական պայմաններում` մարդկանց համար դժվար է խոսել խնայողությունների մասին, սակայն հենց նրանց համար այս հարցը շատ ակտուալ է։ Խնայելը կօգնի նրանց ապահովել գումարի որոշակի կուտակումներ, կսովորեցնի ղեկավարել սեփական ֆինանսները», – ասաց Սարգսյանը։

Նրա խոսքով` սեփական խնայողությունների առկայությունը ստեղծում է անվտանգության որոշակի զգացողություն, քանի որ մարդն արդեն ավելի վստահ է վաղվա օրվա հարցում։

Ըստ վիճակագրության` Հայաստանի ՀՆԱ–ի նկատմամբ ֆիզիկական անձանց ավանդների հարաբերակցությունը վերջին տարիներին հետևողականորեն աճում է։ Մասնավորապես, եթե 2010 թ.–ին այդ ցուցանիշը կազմում էր 12 տոկոս, ապա 2014 թ.–ն այն արդեն հասել է 22 տոկոսի։ Իսկ ավանդների ընդհանուր ծավալը (այդ թվում իրավաբանական անձանց ավանդների ծավալը) այս ժամանակահատվածում ավելացել է 19 տոկոսով` հասնելով 35 տոկոսի։

Շատերը կհարցնեն, թե ինչպե՞ս կարելի է գումար խնայել եկամուտների բավականին ցածր մակարդակի դեպքում։ Սակայն նման բան էլ է հնարավոր, պարզապես անհրաժեշտ է հետևել որոշակի կանոնների և սկզբունքների։



Մասնավորապես, ինչպես նշել է Հայաստանի բանկերի միության փոխնախագահը, խնայողություններ ունենալու համար անհրաժեշտ է ունենալ որոշակի նպատակ։

«Կուտակումները կոնկրետ նպատակի, օրինակ` որևէ իր գնելու համար, լավ խթան է սիստեմատիկ խնայողությունների համար», – ասաց Սարգսյանը։

Բացի այդ, անհրաժեշտ է որոշել և վճարել ինքդ քեզ, այսինքն` սահմանել աշխատավարձից որոշակի գումար, որն ամեն ամիս անհրաժեշտ է կուտակել։

Հարկավոր է նաև կրճատել ծախսերը, սակայն ոչ թե հիմնականները, այլ չնախատեսված ծախսերը։ Անհրաժեշտ է կազմել ամսվա համար նախատեսված ծախսերի ցուցակ, որը թույլ կտա տնտեսել ավելորդ ծախսերը։

Մասնավորապես, գնումների նպատակով խանութ գնալիս անպայման անհրաժեշտ է կազմել գնումների նախնական ցուցակ և խստորեն հետևել դրան։

Իսկ եթե դուք չեք կարողանում դիմանալ և կատարում ենք ավելորդ գնումներ, ապա ավելի լավ է ձեզ հետ վերցնեք սահմանափակ գումար։

Ինչ վերաբերում է ավելի խոշոր գնումներին, ապա դրանք անհրաժեշտ է պլանավորել նախօրոք, կուտակել անհրաժեշտ գումարն ու պարտադիր ուսումնասիրել շուկան` փնտրելով ավելի էժան տարբերակ։

Եվ, իհարկե, ամենագլխավորը. անհրաժեշտ է խնայել խելամտորեն, այսինքն այնպես, որպեսզի դրանք եկամուտ բերեն։

Որտե՞ղ պահել կուտակումները

Խնայողությունները կարելի է պահել ցանկացած ձևով, սակայն ցանկալի է, որպեսզի դրանք եկամուտ բերեն։

Հայաստանի բանկերի միության փոխնախագահը, բնականաբար, խորհուրդ է տալիս խնայողողությունները պահել բանկերում, ինչը, պատասխանատու կառույցների կողմից խիստ վերահսկումից բացի, թույլ կտա նաև ապահովել եկամուտ, որը տարեկան 14–15 տոկոսի դեպքում թույլ կտա 5–7 տարում կրկնապատկել կուտակած գումարը։



«Հայաստանի բանկային համակարգը բավականին կայուն է, բանկերը լիկվիդային են և գործում են պատասխանատու կառույցների կողմից իրականացվող խիստ կարգավորման և վերահսկողության ներքո։ Բացի այդ, Հայաստանի բոլոր ֆիզիկական անձինք, միջոցներ ներդնելով բանկերում, ավտոմատ կերպով դառնում են ավանդների փոխհատուցումը երաշխավորող համակարգի մասնակիցներ, ինչն ամեն դեպքում երաշխավորում է իրենց միջոցների վերադարձը», – ասաց Սարգսյանը։

Նա հիշեցրեց, որ ՀՀ խորհրդարանը վերջերս օրինագիծ է ընդունել, որը վերաբերում է «Ֆիզիկական անձանց համար բանկային ավանդների փոխհատուցման երաշխավորման մասին» օրենքում նախատեսված փոփոխություններին, ըստ որոնց` Հայաստանի բանկերում ֆիզիկական անձանց ավանդների երաշխավորման չափը կավելանա 2,5 անգամ։

Դրամային ավանդների փոխհատուցման երաշխավորման չափը կկազմի մինչև 10 մլն դրամ (ավելի քան 21,1 հազար դոլար)` այսօր գործող 4 մլն դրամի համեմատ (շուրջ 8,5 հազար դոլար), իսկ արտարժույթով ավանդների չափը` 5 մլն դրամ (մոտ 10,6 հազար դոլար)` ներկա 2 մլն դրամի համեմատ (4,2 հազար դոլար)։

Ինչպես նշեց Ավանդների փոխհատուցումը երաշխավորող հիմնադրամի տնօրեն Հերմինե Հարությունյանը, Հայաստանի բանկերում ֆիզիկական անձանց ավանդների ծավալը 10 տարում ավելացել է 10 անգամ և կազմել ավելի քան 1 086 մլրդ դրամ (մոտ 2,3 մլն դոլար), իսկ ավանդատուների թիվն ավելացել է վեց անգամ և կազմում է ավելի քան 1,7 մլն։ Նրա խոսքով` հաշվարկները հիմնված են ֆիզիկական անձանց դեպոզիտների և ընթացիկ հաշիվների տվյալների վերլուծության վրա, միաժամանակ, եթե դիտարկվեն միայն դեպոզիտները, ապա գումարը ցածր կլինի միայն 10–15 տոկոսով։ Ինչպես կարծում է Միջազգային համագործակցության գերմանական խնայբանկերի հիմնադրամի հայաստանյան ներկայացուցչության ղեկավար Ֆայտ Գեյզենհուսը (Veit H.Gesenhues, Հայաստանում ավելի քան 94 տոկոս ավանդատուների միջոցներն ամբողջությամբ երաշխավորված են։–0–