Հարցվածների գրեթե 93%-ը կարծում է, որ պարբերական հիվանդությամբ հնարավոր չէ վարակվել. (ՀԱՐՑՄԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐ)
16.08.2023,
12:37
Ավելի վաղ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը գործարկել էր առցանց հարցում՝ ստուգելու ընթերցողների շրջանում պարբերական հիվանդության մասին իրազեկվածության մակարդակը
ԵՐԵՎԱՆ, 16 օգոստոսի./Նովոստի–Արմենիա/. Պարբերական հիվանդությունը (ՊՀ) կամ ընտանեկան միջերկրածովյան տենդը գենետիկ հիվանդություն է, որը բնորոշ է հին ժողովուրդներին, այդ թվում՝ հայերին։ Սակայն հայ հասարակության շրջանում այս հիվանդության մասին շատ բան հայտնի չէ։ Վատ իրազեկվածությունը կարող է խոչընդոտ դառնալ հիվանդության վաղ ախտորոշման համար, և բուժման բացակայությունը կարող է հանգեցնել կենսամակարդակի նվազման և բարդությունների, երբեմն՝ մահացու:
Ավելի վաղ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը գործարկել էր առցանց հարցում՝ ստուգելու ընթերցողների շրջանում պարբերական հիվանդության մասին իրազեկվածության մակարդակը։ Հարցման հիման վրա մենք ամփոփում ենք ստացված արդյունքները, ինչպես նաև ներկայացնում ենք մեր մեկնաբանությունները (անհրաժեշտության դեպքում) առկա բացերը լրացնելու համար։
Հարցումը ցույց է տվել, որ Հայաստանում հարցվածների մոտ 9%-ն ունի պարբերական հիվանդություն։ Միաժամանակ, հարցվածների մոտ 70%-ի մոտ այդ հիվանդությունը չի ախտորոշվել, իսկ մոտավորապես 22%-ը դժվարացել է պատասխանել այն հարցին, թե արդյոք ունի նման հիվանդություն, թե ոչ։
Եթե վստահ չեք պարբերական հիվանդության հարցում, խորհուրդ ենք տալիս հետևել սեփական առողջությանը, վերլուծել ախտանիշերը, իսկ կասկածների դեպքում չզբաղվել ինքնաբուժությամբ, այլ դիմել բժշկի՝ մասնագիտական ախտորոշման համար։ Ստորև կներկայացնենք, թե որ բժշկին է պետք դիմել և որ ախտանիշերը կարող են լինել ախտորոշման պատճառ:
Հարցվածների մոտ 64%-ն ունի ընկերներ, որոնց մոտ ախտորոշվել է պարբերական հիվանդություն, 19%-ը՝ չունի, իսկ մոտ 18%-ը դժվարացել է պատասխանել այն հարցին, թե արդյոք իրենց ընկերների շրջանում կան պարբերական հիվանդություն ունեցողներ։
Հարցման համաձայն՝ հարցվածների մոտավորապես 82%-ը կարծում է, որ պարբերական հիվանդությունն անբուժելի է, և որ նոպաները հնարավոր է վերահսկել միայն դեղամիջոցներով: Մոտ 5%-ը հիվանդությունը համարում է բուժելի, մոտ 13%-ը չի կարողացել պատասխանել այս հարցին։
Պարբերական հիվանդությունն իսկապես անբուժելի հիվանդություն է։ Չնայած դրան, հիվանդությունը չի ազդում մարդու կյանքի որակի վրա, եթե նա ստանում է համապատասխան դեղորայքային բուժում, ինչի շնորհիվ կարող են չեզոքացվել բնորոշ նոպաները: Միաժամանակ, պարբերական հիվանդություն ունեցող մարդիկ պետք է պարբերաբար խորհրդակցեն իրենց բժշկի հետ:
Միաժամանակ, հարցվածների գրեթե 93%-ը վստահ է, որ պարբերական հիվանդությամբ վարակվելն անհնար է, մոտ 2%-ը հիվանդությունը համարում է վարակիչ, մոտ 5%-ը դժվարացել է պատասխանել։
Պարբերական հիվանդությունը գենետիկ հիվանդություն է, որն առաջանում է գրանուլոցիտների մակարդակում բորբոքային և իմունային պատասխանի կարգավորման խանգարումների պատճառով։ Հետևաբար, հիվանդությունը փոխանցվում է միայն ժառանգաբար, դրանով չի կարելի վարակվել: Հարցվածների մոտ 74%-ը տեղյակ է պարբերական հիվանդության հիմնական ախտանիշերից։ Հարցվածների մնացած մոտ 17%-ը և 9%-ը նշել են սխալ ախտանիշեր։ Հարցվածների մեծամասնությունը՝ ավելի քան 74%-ը, ճիշտ է պատասխանել այս հարցին և պարբերական հիվանդության հիմնական ախտանշաններն անվանել են նոպաները, որոնք ուղեկցվում են ջերմությամբ, որովայնի, կրծքավանդակի ցավով, մեծ հոդերի շրջանում ցավով և այտուցով։
Միաժամանակ, մոտ 17%-ը որպես նոպա նշել է սրտխառնոցը, որովայնի սուր ցավը, ախորժակի նվազումը կամ լրիվ բացակայությունը և թունավորումը: Իսկ մոտ 9%-ը՝ թուլություն, փքվածություն, մաշկի ցան, ջերմություն, դող։ Հիվանդության ախտանիշերի մասին ավելին կարող եք իմանալ՝ հետևյալ հղմամբ:
Հարցվածների ավելի քան 71%-ը ճիշտ է կարծում, որ եթե պարբերական հիվանդությունը չբուժվի, կարող է հանգեցնել մահացու բարդության՝ երիկամային ամիլոիդոզի: Հարցվածների մոտ 12%-ը կարծում է, որ բարդությունը սրտի անբավարարությունն է, մոտ 17%-ը՝ աղիքային իշեմիան։
Պարբերական հիվանդությունն ինքնին կյանքին վտանգ չի սպառնում, սակայն կա բարդությունների վտանգ, որոնք կարող են մահացու լինել պատշաճ բուժման բացակայության դեպքում: Հիմնական բարդությունը ամիլոիդոզն է, որն առաջանում է կուտակված սպիտակուցի՝ ամիլոիդի պատճառով։ Ամիլոիդոզը կարող է հանգեցնել հյուսվածքների և օրգանների, առավել հաճախ՝ երիկամների, աստիճանական դիսֆունկցիայի։
Հարցվածների մոտ 85%-ը ճիշտ է պատասխանել պարբերական հիվանդության բուժման հիմնական դեղամիջոցի մասին հարցին։ Հարցվածների մնացած մոտ 12%-ը և 4%-ը սխալմամբ նշել են կետոամինոլլը և դոբուտամինը՝ որպես պարբերական հիվանդության բուժման հիմնական դեղամիջոց:
Հարցվածների 85%-ը ճիշտ է պատասխանել, հիմնական դեղամիջոցը կոլխիցինն է։ Պարբերական հիվանդությամբ տառապող մարդիկ պետք է ողջ կյանքի ընթացքում ընդունեն այն`նոպաները վերահսկելու և դրանք նվազագույնի հասցնելու համար: Բուժման ընթացքում կոլխիցինի չափաբաժինը բժիշկը սահմանում է անհատապես յուրաքանչյուր հիվանդի համար, այն կարող է փոխվել ժամանակի ընթացքում:
Հարցին, թե ինչպես է ախտորոշվում պարբերական հիվանդությունը, հարցվածների ավելի քան 92%-ը ճիշտ է պատասխանել: Ընդ որում, հարցվածների մոտ 8%-ը կարծում է, որ հիվանդությունը հնարավոր է ախտորոշել էնդոսկոպիկ ախտորոշման միջոցով։ (Պատասխանի երրորդ տարբերակը՝ համակարգչային տոմոգրաֆիան, չի ընտրվել հարցվողներից որևէ մեկի կողմից):
Քանի որ հիվանդությունը գենետիկ է, այն կարող է ախտորոշվել միայն գենետիկ անալիզի միջոցով, որը բժիշկը նշանակում է նախնական հետազոտությունից հետո։
Հարցվածների ավելի քան 80%-ը համաձայն չէ, որ հիվանդությունն անցնում է այլ երկիր տեղափոխվելու դեպքում, գրեթե 12%-ը դժվարացել է պատասխանել այս հարցին, և հարցվածների միայն մոտ 8%-ն է կարծում, որ հիվանդությունը նահանջում է բնակության վայրը փոխելուց հետո: .
Այս դեպքում մեծամասնությունը ճիշտ է. չկա որևէ գիտական ապացույց, որ պարբերական հիվանդությունն անհետանում է այլ երկիր տեղափոխվելուց հետո: Բժիշկների խոսքով, կան հիվանդներ, ովքեր պնդում են, որ Հայաստանից դուրս ավելի հեշտ են դիմանում նոպաներին, որոնք ավելի հազվադեպ են լինում։ Բայց տեղի է ունենում նաև հակառակը՝ մարդը հեռանում է երկրից, իսկ նոպաները դառնում են հաճախակի։
Հարցվածների 52%-ը ճիշտ է կարծում, որ պարբերական հիվանդությանը բնորոշ ախտանիշերով հիվանդին հետազոտում է թերապևտը, 16%-ը պատասխանել է, որ դա անում է գաստրոէնտերոլոգը, իսկ 32%-ը՝ ռևմատոլոգը։
Պարբերական հիվանդության ախտանիշերի ի հայտ գալու դեպքում նախ պետք է դիմել թերևապևտին, որը հետազոտությունից հետո ձեզ կուղարկի անհրաժեշտ մասնագետների մոտ։ Խորհրդատվության կարելի է գրանցվել հատուկ կոնսիերժ ծառայության միջոցով:
*Օգտագործված նկարներն իրական հիվանդների նկարներ չեն:
Ավելի վաղ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը գործարկել էր առցանց հարցում՝ ստուգելու ընթերցողների շրջանում պարբերական հիվանդության մասին իրազեկվածության մակարդակը։ Հարցման հիման վրա մենք ամփոփում ենք ստացված արդյունքները, ինչպես նաև ներկայացնում ենք մեր մեկնաբանությունները (անհրաժեշտության դեպքում) առկա բացերը լրացնելու համար։
Հարցումը ցույց է տվել, որ Հայաստանում հարցվածների մոտ 9%-ն ունի պարբերական հիվանդություն։ Միաժամանակ, հարցվածների մոտ 70%-ի մոտ այդ հիվանդությունը չի ախտորոշվել, իսկ մոտավորապես 22%-ը դժվարացել է պատասխանել այն հարցին, թե արդյոք ունի նման հիվանդություն, թե ոչ։
Եթե վստահ չեք պարբերական հիվանդության հարցում, խորհուրդ ենք տալիս հետևել սեփական առողջությանը, վերլուծել ախտանիշերը, իսկ կասկածների դեպքում չզբաղվել ինքնաբուժությամբ, այլ դիմել բժշկի՝ մասնագիտական ախտորոշման համար։ Ստորև կներկայացնենք, թե որ բժշկին է պետք դիմել և որ ախտանիշերը կարող են լինել ախտորոշման պատճառ:
Հարցվածների մոտ 64%-ն ունի ընկերներ, որոնց մոտ ախտորոշվել է պարբերական հիվանդություն, 19%-ը՝ չունի, իսկ մոտ 18%-ը դժվարացել է պատասխանել այն հարցին, թե արդյոք իրենց ընկերների շրջանում կան պարբերական հիվանդություն ունեցողներ։
Հարցման համաձայն՝ հարցվածների մոտավորապես 82%-ը կարծում է, որ պարբերական հիվանդությունն անբուժելի է, և որ նոպաները հնարավոր է վերահսկել միայն դեղամիջոցներով: Մոտ 5%-ը հիվանդությունը համարում է բուժելի, մոտ 13%-ը չի կարողացել պատասխանել այս հարցին։
Պարբերական հիվանդությունն իսկապես անբուժելի հիվանդություն է։ Չնայած դրան, հիվանդությունը չի ազդում մարդու կյանքի որակի վրա, եթե նա ստանում է համապատասխան դեղորայքային բուժում, ինչի շնորհիվ կարող են չեզոքացվել բնորոշ նոպաները: Միաժամանակ, պարբերական հիվանդություն ունեցող մարդիկ պետք է պարբերաբար խորհրդակցեն իրենց բժշկի հետ:
Միաժամանակ, հարցվածների գրեթե 93%-ը վստահ է, որ պարբերական հիվանդությամբ վարակվելն անհնար է, մոտ 2%-ը հիվանդությունը համարում է վարակիչ, մոտ 5%-ը դժվարացել է պատասխանել։
Պարբերական հիվանդությունը գենետիկ հիվանդություն է, որն առաջանում է գրանուլոցիտների մակարդակում բորբոքային և իմունային պատասխանի կարգավորման խանգարումների պատճառով։ Հետևաբար, հիվանդությունը փոխանցվում է միայն ժառանգաբար, դրանով չի կարելի վարակվել: Հարցվածների մոտ 74%-ը տեղյակ է պարբերական հիվանդության հիմնական ախտանիշերից։ Հարցվածների մնացած մոտ 17%-ը և 9%-ը նշել են սխալ ախտանիշեր։ Հարցվածների մեծամասնությունը՝ ավելի քան 74%-ը, ճիշտ է պատասխանել այս հարցին և պարբերական հիվանդության հիմնական ախտանշաններն անվանել են նոպաները, որոնք ուղեկցվում են ջերմությամբ, որովայնի, կրծքավանդակի ցավով, մեծ հոդերի շրջանում ցավով և այտուցով։
Միաժամանակ, մոտ 17%-ը որպես նոպա նշել է սրտխառնոցը, որովայնի սուր ցավը, ախորժակի նվազումը կամ լրիվ բացակայությունը և թունավորումը: Իսկ մոտ 9%-ը՝ թուլություն, փքվածություն, մաշկի ցան, ջերմություն, դող։ Հիվանդության ախտանիշերի մասին ավելին կարող եք իմանալ՝ հետևյալ հղմամբ:
Հարցվածների ավելի քան 71%-ը ճիշտ է կարծում, որ եթե պարբերական հիվանդությունը չբուժվի, կարող է հանգեցնել մահացու բարդության՝ երիկամային ամիլոիդոզի: Հարցվածների մոտ 12%-ը կարծում է, որ բարդությունը սրտի անբավարարությունն է, մոտ 17%-ը՝ աղիքային իշեմիան։
Պարբերական հիվանդությունն ինքնին կյանքին վտանգ չի սպառնում, սակայն կա բարդությունների վտանգ, որոնք կարող են մահացու լինել պատշաճ բուժման բացակայության դեպքում: Հիմնական բարդությունը ամիլոիդոզն է, որն առաջանում է կուտակված սպիտակուցի՝ ամիլոիդի պատճառով։ Ամիլոիդոզը կարող է հանգեցնել հյուսվածքների և օրգանների, առավել հաճախ՝ երիկամների, աստիճանական դիսֆունկցիայի։
Հարցվածների մոտ 85%-ը ճիշտ է պատասխանել պարբերական հիվանդության բուժման հիմնական դեղամիջոցի մասին հարցին։ Հարցվածների մնացած մոտ 12%-ը և 4%-ը սխալմամբ նշել են կետոամինոլլը և դոբուտամինը՝ որպես պարբերական հիվանդության բուժման հիմնական դեղամիջոց:
Հարցվածների 85%-ը ճիշտ է պատասխանել, հիմնական դեղամիջոցը կոլխիցինն է։ Պարբերական հիվանդությամբ տառապող մարդիկ պետք է ողջ կյանքի ընթացքում ընդունեն այն`նոպաները վերահսկելու և դրանք նվազագույնի հասցնելու համար: Բուժման ընթացքում կոլխիցինի չափաբաժինը բժիշկը սահմանում է անհատապես յուրաքանչյուր հիվանդի համար, այն կարող է փոխվել ժամանակի ընթացքում:
Հարցին, թե ինչպես է ախտորոշվում պարբերական հիվանդությունը, հարցվածների ավելի քան 92%-ը ճիշտ է պատասխանել: Ընդ որում, հարցվածների մոտ 8%-ը կարծում է, որ հիվանդությունը հնարավոր է ախտորոշել էնդոսկոպիկ ախտորոշման միջոցով։ (Պատասխանի երրորդ տարբերակը՝ համակարգչային տոմոգրաֆիան, չի ընտրվել հարցվողներից որևէ մեկի կողմից):
Քանի որ հիվանդությունը գենետիկ է, այն կարող է ախտորոշվել միայն գենետիկ անալիզի միջոցով, որը բժիշկը նշանակում է նախնական հետազոտությունից հետո։
Հարցվածների ավելի քան 80%-ը համաձայն չէ, որ հիվանդությունն անցնում է այլ երկիր տեղափոխվելու դեպքում, գրեթե 12%-ը դժվարացել է պատասխանել այս հարցին, և հարցվածների միայն մոտ 8%-ն է կարծում, որ հիվանդությունը նահանջում է բնակության վայրը փոխելուց հետո: .
Այս դեպքում մեծամասնությունը ճիշտ է. չկա որևէ գիտական ապացույց, որ պարբերական հիվանդությունն անհետանում է այլ երկիր տեղափոխվելուց հետո: Բժիշկների խոսքով, կան հիվանդներ, ովքեր պնդում են, որ Հայաստանից դուրս ավելի հեշտ են դիմանում նոպաներին, որոնք ավելի հազվադեպ են լինում։ Բայց տեղի է ունենում նաև հակառակը՝ մարդը հեռանում է երկրից, իսկ նոպաները դառնում են հաճախակի։
Հարցվածների 52%-ը ճիշտ է կարծում, որ պարբերական հիվանդությանը բնորոշ ախտանիշերով հիվանդին հետազոտում է թերապևտը, 16%-ը պատասխանել է, որ դա անում է գաստրոէնտերոլոգը, իսկ 32%-ը՝ ռևմատոլոգը։
Պարբերական հիվանդության ախտանիշերի ի հայտ գալու դեպքում նախ պետք է դիմել թերևապևտին, որը հետազոտությունից հետո ձեզ կուղարկի անհրաժեշտ մասնագետների մոտ։ Խորհրդատվության կարելի է գրանցվել հատուկ կոնսիերժ ծառայության միջոցով:
*Օգտագործված նկարներն իրական հիվանդների նկարներ չեն:
Պատճենել հղումը
