Մոլեկուլյար խոհանոց. արվեստ, գիտություն և ստեղծարարություն
05.03.2020,
10:41
Մոլեկուլյար խոհանոց. արվեստ, գիտություն և ստեղծարարություն
ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի. /Նովոստի-Արմենիա/. Հաճախ ափսեի պարունակությունը դադարում է սոսկ ուտեստ լինելուց, որովհետև համերի, գույների և տեքստուրաների նոր համադրությունների արդյունքում ծնվում է խոհարարական արվեստի իրական գլուխգործոց: Այս համատեքստում խոհարարությունն արվեստ է և գիտություն: Այո՛, գիտություն: Գիտական հայտնագործություններն ու նորարարությունը շատ արագ իրենց արտացոլումն են գտնում խոհարարության մեջ:
«Մոլեկուլյար խոհանոցի» կամ «մոլեկուլյար գաստրոնոմիայի» ինովացիոն մոտեցումներն այսօր լայնորեն տարածվում են, սակայն մեր խոհարարների համար այն դեռ շարունակում է մնալ «առեղծվածային»:
Ի՞նչ է մոլեկուլյար խոհանոցը: Այս հարցին սպառիչ և մասնագիտական պատասխան ստանալու և ավելին իմանալու նպատակով զրուցել ենք «Երեմյան Փրոջեքթս» Խոհարարական արվեստի և հյուրընկալության ակադեմիայի «Խոհարարական արվեստ» ուսումնական ծրագրերի ղեկավար, շեֆ-խոհարար Կարեն Խաչատրյանի հետ։
-Կարեն, Հայաստանում այն եզակի շեֆ-խոհարարներից եք, ով տիրապետում է մոլեկուլյար խոհանոցին և կիրառում է դրա տեխնոլոգիաները, «Երեմյան Փրոջեքթս» Խոհարարական արվեստի և հյուրընկալության ակադեմիայում փոխանցում իր փորձն ու գիտելիքները նոր սերնդի խոհարարներին: Ե՞րբ և ինչպե՞ս եք ծանոթացել մոլեկուլյար խոհանոցին:
Արդեն 16 տարի է՝ զբաղվում եմ խոհարարությամբ: Առաջին անգամ, երբ ծանոթացա մոլեկուլյար խոհանոցին, արդեն 5 տարվա փորձ ունեցող խոհարար էի: Սկզբնական շրջանում պարզապես անգիր էի անում ամեն բան, պատրաստում էի այնպես, ինչպես գիտեի: Հետո սկսեցի գիտակցել, որ կարևորը հասկանալն ու ոչ մի մանրուք բաց չթողնելն է: Սկսեցի խորապես ուսումնասիրել և ճանաչել մթերքներն ու առաջնորդվել ոչ թե կոնկրետ բաղադրատոմսերով, այլ պատրաստել իմ երևակայությամբ՝ օգտագործելով ստեղծագործական ողջ ներուժս:
Քիմիա, ֆիզիկա և ստեղծարարություն. ահա, թե ինչպես կբնութագրեմ մոլեկուլյար խոհանոցը: Պետք է իմանալ, որ այս մթերքներն ավելի էսթետիկ տեսքով են ներկայանում ճիշտ ընտրված տեխնոլոգիայի և խոհարարի հմտության շնորհիվ: Բացի գեղեցիկ լինելուց, դրանք նաև շատ համեղ են, որովհետև իրենց մեջ պարունակում են բաղադրիչների բոլոր օգտակար հատկանիշները և պատրաստված են հետաքրքիր համադրություններով։
«Մոլեկուլյար խոհանոց» հասկացությունը ոլորտից ոչ քաջատեղյակ մարդկանցից շատերի մոտ հակասական կարծիքներ և պատկերացումներ է առաջացնում և ավելի հաճախ՝ իրականությանը չհամապատասխանող: Ի վերջո, ո՞րն է իրականությունը, և ի՞նչ է մոլեկուլյար խոհանոցը:
Մոլեկուլյար խոհանոցը գեղեցիկ պատրաստված ուտեստներով զարմացնելը չէ. այն գիտական մոտեցում է պահանջում՝ մթերքին, դրա առանձնահատկություններին և հնարավորություններին: Տեսեք, բոլոր մթերքներն ունեն բջիջներ, ֆիզիկական, քիմիական կազմ, համերի և հոտերի մոլեկուլներ, որոնք եփելիս տրոհվում են, դուրս գալիս մթերքից: Յուրաքանչյուր մթերքի հատկություններն իմանալը թույլ է տալիս ընտրել եփման, պահպանման և մշակման համապատասխան ու ճիշտ պայմանները: Միայն մթերքը «ճանաչելուց» հետո է հնարավոր կիրառել մոլեկուլյար խոհանոցի տեխնոլոգիաները:
Որպեսզի խոհարարը կարողանա ամենարդյունավետ տարբերակով մշակել մթերքը, այսինքն՝ պահպանի բոլոր համային և հոտային հատկանիշները, առաջին հերթին նա պետք է հասկանա, թե ուտեստի պատրաստման ժամանակ ինչ ֆիզիկական, քիմիական փոփոխությունների է ենթարկվում մթերքը: Նշեմ, որ մոլեկուլյար խոհանոցում հնարավոր է աշխատել բոլորիս քաջ ծանոթ մթերքների հետ և ստանալ յուրօրինակ ու չկրկնվող ուտեստներ:
Փաստորեն մոլեկուլյար խոհանոցը գիտությու՞ն է:
Գոյություն ունի տրոֆոլոգիա կոչվող գիտություն, որը զբաղվում է սննդի որակի վերահսկման և բարելավման հիմնահարցերի, մարդու օրգանիզմի վրա սննդի գործոնի ազդեցության ուսումնասիրությամբ: Իսկ մոլեկուլյար խոհանոցը այդ գիտության բաժիններից մեկն է, որն ավելի կոնկրետ զբաղվում է սննդի պատրաստման ժամանակ տեղի ունեցող ֆիզիկական և քիմիական գործընթացների ուսումնասիրությամբ: «Մոլեկուլյար գաստրոնոմիա» հասկացությունը գործածության մեջ է դրվել 1969 թվականին Օքսֆորդի համալսարանի ֆիզիկոս Նիկոլաս Կուրտիի և ֆրանսիացի քիմիկոս Էրվե Տիսի կողմից :
Իսկ արդեն 1990-ականներից սկսած հայտնի խոհարարներն ակտիվորեն սկսեցին աշխատել և համագործակցել ֆիզիկոսների և քիմիկոսների հետ, որպեսզի ավելի մանրամասն ծանոթանան մթերքների մոլեկուլյար կառուցվածքին: Մոլեկուլյար խոհանոցն անվանում են նաև ավանգարդ խոհանոց, և հիմա դրա առաջատարը համարվում է Իսպանիան։
Իսկ որո՞նք են մոլեկուլյար խոհանոցում կիրառվող տեխնոլոգիաները:
Նշեմ, որ մոլեկուլյար խոհանոցում միայն տեսական իմացությունը բավարար չէ, դրա համար ուտեստների պատրաստման համար ժամանակակից գիտության ձեռքբերումներն օգտագործելու հմտություններ են անհրաժեշտ:
Մոլեկուլյար խոհանոցում հնարավոր է օգտագործել մի շարք ջերմային ռեժիմներ՝ ծայրահեղ ցածրից մինչև բարձր։ Օրինակ՝ պատրաստի ուտեստն ազոտով որոշակի ջերմային մշակում անցնելուց հետո կարող է պատվել խրթխրթան սառցե կեղևով, իսկ ներսում պահպանի փափկությունը, առաձգականությունն ու ջերմությունը։
Մոլեկուլյար խոհանոցում կիրառվող տեխնոլոգիաներից է սու-վիդը՝ sous-vide, որը ֆրանսերենից թարգմանաբար նշանակում է վակուումի մեջ: Այն մթերքի վակուումային փաթեթավորմամբ ջերմային մշակումն է։ Ավանդական ճանապարհով եփելիս մսամթերքը կորցնում է ոչ միայն բոլոր համերն ու բույերերը, այլև ամբողջական քաշի մոտ 25-30%-ը, իսկ այս տեխնոլոգիայի միջոցով այդ կորուստը հնարավոր է նվազեցնել մինչև 5-7%-ի։ Վակուումային փաթեթավորումը նաև նպաստում է համեմունքների ավելի լավ ներթափանցմանը մթերքների մեջ: Իսկ այս տեխնոլոգիայով պատրաստված բանջարեղենը պահպանում է ինչպես թարմությունը, այնպես էլ խրթխրթան հյուսվածքը:
Թերմոմիքսինգը, տրանսգլուտամինազա, չոր սառույց և այլն, սրանք ևս տեխնոլոգիաներն են, որոնց մասին միայն տեսական իմացությունը բավական չէ: Շատ կարևոր է տեխնոլոգիաների գրագետ օգտագործումը: Հնարավոր չէ իմանալ սննդաբանություն, մթերքի քիմիական հատկությունները, սակայն սխալ օգտագործել տեխնոլոգիաները ու ստանալ համեղ և էսթետիկ ուտեստ: Այսինքն՝ ամեն բան փոխկապակցված է, պետք է պարզապես հմտանալ այս գործում:
Կարեն, այսօր Հայաստանում, շնորհիվ «Երեմյան Փրոջեքթս» Խոհարարական արվեստի և հյուրընկալության ակադեմիայի, հնարավոր է խորապես ուսումնասիրել մոլեկուլյար ոլորտը և տիրապետել մոլեկուլյար խոհանոցի հմտություններին: Կպատմե՞ք ինչպես է դասավանդվում ծրագիրն Ակադեմիայում:
Հայաստանում միակ հաստատությունը, որտեղ կարելի է ծանոթանալ մոլեկուլյար խոհանոցի գաղտնիքներին «Երեմյան Փրոջեքթս» Խոհարարական արվեստի և հյուրընկալության ակադեմիան է: Ակադեմիայում «Խոհարարական արվեստ» ծրագրի հենքային խմբերում դասավանդվում է սննդաբանություն : Ուսանողները ծանոթանում են մթերքի քիմիական կազմին և առանձնահատկություններին և մոլեկուրյար խոհանոցի բազային տեխնիկաներին : Իսկ «Խոհարարական արվեստ. վարպետության կատարելագործում» ծրագրում արդեն ուսումնասիրում ենք հենց տեխնոլոգիաները, դրանց կիրառման առանձնահատկությունները, մթերքների մոլեկուլյար փոփոխություններն այդ տեխնոլոգիաներն օգտագործելիս: Վերապատրաստման դասընթացի տևողությունը երկու ամիս է, դասընթացի 30%-ը տեսական հատվածն է, իսկ մնացած 70%-ը գործնական: Մեր խոհանոցը հագեցած է անհրաժեշտ բոլոր տեխնիկաներով և պայմաններով, որպեսզի խոհարարները հնարավորություն ունենան իրենց գիտելիքները ամրապնդել գործնականում:
Գիտենք, որ մոլեկուլյար խոհանոցի տեղխնոլոգիաներով ստեղծված մի շարք ուտեստների հեղինակ եք, իսկ Հայաստանում որտե՞ղ կարող ենք ճաշակել դրանք:
Նախ ուրախ եմ, որ այսօր Հայաստանում սկսել է զարգանալ մոլեկուլյար խոհանոցի մշակույթը, որի համար նախադրյալ է նաև կրթական հաստատության առկայությունը, որտեղ խոհարարները կարող են ստանալ գիտելիքներ: «Երեմյան Փրոջեքթս»-ի բարձր խոհանոց ներկայացնող «Լիվինգսթոն» ռեստորանի ճաշացանկն եմ հեղինակել ռեստորանի շեֆ-խոհարար Մարտին Բուդաղյանի հետ միասին: Ռեստորանը ներկյացանում է բարձր խոհանոց, այլ ոչ մոլեկուլյար, բայց ճաշացանկի մեջ ընդգրկված են յուրահատուկ ուտեստներ՝ պատրաստված մոլեկուլյար խոհանոցի տեխնոլոգիաներով: Սիրով կսպասենք Ձեզ այստեղ` ճաշակելու և գնահատելու այդ ուտեստները:
Նշենք, որ «Երեմյան Փրոջեքթս» Խոհարարական արվեստի և հյուրընկալության ակադեմիայի Խոհարարական ծրագրի ղեկավար Կարեն Խաչատրյանը օրերս վերադարձել է Իսպանիայի թագավորության մայրաքաղաք Մադրիդից , որտեղ մասնացել է շեֆ-խոհարարների համար նախատեսված չորս շաբաթյա որակավորման ծրագրի Սանդովալ եղբայրների
COQUE Միշլենյան 2 աստղ ունեցող ռեստորանում: Այցի առաջին իսկ օրվանից Կարեն Խաչատրյանը ներգրավվել է սառը ուտեստների պատրաստման աշախտանքներին :
Նոր ուտեստների և սոուսների մշակման փուլում Կարենի կողմից առաջարկված թանձրուկներից 2-ը հաստատվել են շեֆ Մարիո Սանդովալի կողմից և ընդգրկվել COQUE Միշլենյան 2 աստղ ունեցող ռեստորանի ճաշացանկ:
«Մոլեկուլյար խոհանոցի» կամ «մոլեկուլյար գաստրոնոմիայի» ինովացիոն մոտեցումներն այսօր լայնորեն տարածվում են, սակայն մեր խոհարարների համար այն դեռ շարունակում է մնալ «առեղծվածային»:
Ի՞նչ է մոլեկուլյար խոհանոցը: Այս հարցին սպառիչ և մասնագիտական պատասխան ստանալու և ավելին իմանալու նպատակով զրուցել ենք «Երեմյան Փրոջեքթս» Խոհարարական արվեստի և հյուրընկալության ակադեմիայի «Խոհարարական արվեստ» ուսումնական ծրագրերի ղեկավար, շեֆ-խոհարար Կարեն Խաչատրյանի հետ։
-Կարեն, Հայաստանում այն եզակի շեֆ-խոհարարներից եք, ով տիրապետում է մոլեկուլյար խոհանոցին և կիրառում է դրա տեխնոլոգիաները, «Երեմյան Փրոջեքթս» Խոհարարական արվեստի և հյուրընկալության ակադեմիայում փոխանցում իր փորձն ու գիտելիքները նոր սերնդի խոհարարներին: Ե՞րբ և ինչպե՞ս եք ծանոթացել մոլեկուլյար խոհանոցին:
Արդեն 16 տարի է՝ զբաղվում եմ խոհարարությամբ: Առաջին անգամ, երբ ծանոթացա մոլեկուլյար խոհանոցին, արդեն 5 տարվա փորձ ունեցող խոհարար էի: Սկզբնական շրջանում պարզապես անգիր էի անում ամեն բան, պատրաստում էի այնպես, ինչպես գիտեի: Հետո սկսեցի գիտակցել, որ կարևորը հասկանալն ու ոչ մի մանրուք բաց չթողնելն է: Սկսեցի խորապես ուսումնասիրել և ճանաչել մթերքներն ու առաջնորդվել ոչ թե կոնկրետ բաղադրատոմսերով, այլ պատրաստել իմ երևակայությամբ՝ օգտագործելով ստեղծագործական ողջ ներուժս:
Քիմիա, ֆիզիկա և ստեղծարարություն. ահա, թե ինչպես կբնութագրեմ մոլեկուլյար խոհանոցը: Պետք է իմանալ, որ այս մթերքներն ավելի էսթետիկ տեսքով են ներկայանում ճիշտ ընտրված տեխնոլոգիայի և խոհարարի հմտության շնորհիվ: Բացի գեղեցիկ լինելուց, դրանք նաև շատ համեղ են, որովհետև իրենց մեջ պարունակում են բաղադրիչների բոլոր օգտակար հատկանիշները և պատրաստված են հետաքրքիր համադրություններով։
«Մոլեկուլյար խոհանոց» հասկացությունը ոլորտից ոչ քաջատեղյակ մարդկանցից շատերի մոտ հակասական կարծիքներ և պատկերացումներ է առաջացնում և ավելի հաճախ՝ իրականությանը չհամապատասխանող: Ի վերջո, ո՞րն է իրականությունը, և ի՞նչ է մոլեկուլյար խոհանոցը:
Մոլեկուլյար խոհանոցը գեղեցիկ պատրաստված ուտեստներով զարմացնելը չէ. այն գիտական մոտեցում է պահանջում՝ մթերքին, դրա առանձնահատկություններին և հնարավորություններին: Տեսեք, բոլոր մթերքներն ունեն բջիջներ, ֆիզիկական, քիմիական կազմ, համերի և հոտերի մոլեկուլներ, որոնք եփելիս տրոհվում են, դուրս գալիս մթերքից: Յուրաքանչյուր մթերքի հատկություններն իմանալը թույլ է տալիս ընտրել եփման, պահպանման և մշակման համապատասխան ու ճիշտ պայմանները: Միայն մթերքը «ճանաչելուց» հետո է հնարավոր կիրառել մոլեկուլյար խոհանոցի տեխնոլոգիաները:
Որպեսզի խոհարարը կարողանա ամենարդյունավետ տարբերակով մշակել մթերքը, այսինքն՝ պահպանի բոլոր համային և հոտային հատկանիշները, առաջին հերթին նա պետք է հասկանա, թե ուտեստի պատրաստման ժամանակ ինչ ֆիզիկական, քիմիական փոփոխությունների է ենթարկվում մթերքը: Նշեմ, որ մոլեկուլյար խոհանոցում հնարավոր է աշխատել բոլորիս քաջ ծանոթ մթերքների հետ և ստանալ յուրօրինակ ու չկրկնվող ուտեստներ:
Փաստորեն մոլեկուլյար խոհանոցը գիտությու՞ն է:
Գոյություն ունի տրոֆոլոգիա կոչվող գիտություն, որը զբաղվում է սննդի որակի վերահսկման և բարելավման հիմնահարցերի, մարդու օրգանիզմի վրա սննդի գործոնի ազդեցության ուսումնասիրությամբ: Իսկ մոլեկուլյար խոհանոցը այդ գիտության բաժիններից մեկն է, որն ավելի կոնկրետ զբաղվում է սննդի պատրաստման ժամանակ տեղի ունեցող ֆիզիկական և քիմիական գործընթացների ուսումնասիրությամբ: «Մոլեկուլյար գաստրոնոմիա» հասկացությունը գործածության մեջ է դրվել 1969 թվականին Օքսֆորդի համալսարանի ֆիզիկոս Նիկոլաս Կուրտիի և ֆրանսիացի քիմիկոս Էրվե Տիսի կողմից :
Իսկ արդեն 1990-ականներից սկսած հայտնի խոհարարներն ակտիվորեն սկսեցին աշխատել և համագործակցել ֆիզիկոսների և քիմիկոսների հետ, որպեսզի ավելի մանրամասն ծանոթանան մթերքների մոլեկուլյար կառուցվածքին: Մոլեկուլյար խոհանոցն անվանում են նաև ավանգարդ խոհանոց, և հիմա դրա առաջատարը համարվում է Իսպանիան։
Իսկ որո՞նք են մոլեկուլյար խոհանոցում կիրառվող տեխնոլոգիաները:
Նշեմ, որ մոլեկուլյար խոհանոցում միայն տեսական իմացությունը բավարար չէ, դրա համար ուտեստների պատրաստման համար ժամանակակից գիտության ձեռքբերումներն օգտագործելու հմտություններ են անհրաժեշտ:
Մոլեկուլյար խոհանոցում հնարավոր է օգտագործել մի շարք ջերմային ռեժիմներ՝ ծայրահեղ ցածրից մինչև բարձր։ Օրինակ՝ պատրաստի ուտեստն ազոտով որոշակի ջերմային մշակում անցնելուց հետո կարող է պատվել խրթխրթան սառցե կեղևով, իսկ ներսում պահպանի փափկությունը, առաձգականությունն ու ջերմությունը։
Մոլեկուլյար խոհանոցում կիրառվող տեխնոլոգիաներից է սու-վիդը՝ sous-vide, որը ֆրանսերենից թարգմանաբար նշանակում է վակուումի մեջ: Այն մթերքի վակուումային փաթեթավորմամբ ջերմային մշակումն է։ Ավանդական ճանապարհով եփելիս մսամթերքը կորցնում է ոչ միայն բոլոր համերն ու բույերերը, այլև ամբողջական քաշի մոտ 25-30%-ը, իսկ այս տեխնոլոգիայի միջոցով այդ կորուստը հնարավոր է նվազեցնել մինչև 5-7%-ի։ Վակուումային փաթեթավորումը նաև նպաստում է համեմունքների ավելի լավ ներթափանցմանը մթերքների մեջ: Իսկ այս տեխնոլոգիայով պատրաստված բանջարեղենը պահպանում է ինչպես թարմությունը, այնպես էլ խրթխրթան հյուսվածքը:
Թերմոմիքսինգը, տրանսգլուտամինազա, չոր սառույց և այլն, սրանք ևս տեխնոլոգիաներն են, որոնց մասին միայն տեսական իմացությունը բավական չէ: Շատ կարևոր է տեխնոլոգիաների գրագետ օգտագործումը: Հնարավոր չէ իմանալ սննդաբանություն, մթերքի քիմիական հատկությունները, սակայն սխալ օգտագործել տեխնոլոգիաները ու ստանալ համեղ և էսթետիկ ուտեստ: Այսինքն՝ ամեն բան փոխկապակցված է, պետք է պարզապես հմտանալ այս գործում:
Կարեն, այսօր Հայաստանում, շնորհիվ «Երեմյան Փրոջեքթս» Խոհարարական արվեստի և հյուրընկալության ակադեմիայի, հնարավոր է խորապես ուսումնասիրել մոլեկուլյար ոլորտը և տիրապետել մոլեկուլյար խոհանոցի հմտություններին: Կպատմե՞ք ինչպես է դասավանդվում ծրագիրն Ակադեմիայում:
Հայաստանում միակ հաստատությունը, որտեղ կարելի է ծանոթանալ մոլեկուլյար խոհանոցի գաղտնիքներին «Երեմյան Փրոջեքթս» Խոհարարական արվեստի և հյուրընկալության ակադեմիան է: Ակադեմիայում «Խոհարարական արվեստ» ծրագրի հենքային խմբերում դասավանդվում է սննդաբանություն : Ուսանողները ծանոթանում են մթերքի քիմիական կազմին և առանձնահատկություններին և մոլեկուրյար խոհանոցի բազային տեխնիկաներին : Իսկ «Խոհարարական արվեստ. վարպետության կատարելագործում» ծրագրում արդեն ուսումնասիրում ենք հենց տեխնոլոգիաները, դրանց կիրառման առանձնահատկությունները, մթերքների մոլեկուլյար փոփոխություններն այդ տեխնոլոգիաներն օգտագործելիս: Վերապատրաստման դասընթացի տևողությունը երկու ամիս է, դասընթացի 30%-ը տեսական հատվածն է, իսկ մնացած 70%-ը գործնական: Մեր խոհանոցը հագեցած է անհրաժեշտ բոլոր տեխնիկաներով և պայմաններով, որպեսզի խոհարարները հնարավորություն ունենան իրենց գիտելիքները ամրապնդել գործնականում:
Գիտենք, որ մոլեկուլյար խոհանոցի տեղխնոլոգիաներով ստեղծված մի շարք ուտեստների հեղինակ եք, իսկ Հայաստանում որտե՞ղ կարող ենք ճաշակել դրանք:
Նախ ուրախ եմ, որ այսօր Հայաստանում սկսել է զարգանալ մոլեկուլյար խոհանոցի մշակույթը, որի համար նախադրյալ է նաև կրթական հաստատության առկայությունը, որտեղ խոհարարները կարող են ստանալ գիտելիքներ: «Երեմյան Փրոջեքթս»-ի բարձր խոհանոց ներկայացնող «Լիվինգսթոն» ռեստորանի ճաշացանկն եմ հեղինակել ռեստորանի շեֆ-խոհարար Մարտին Բուդաղյանի հետ միասին: Ռեստորանը ներկյացանում է բարձր խոհանոց, այլ ոչ մոլեկուլյար, բայց ճաշացանկի մեջ ընդգրկված են յուրահատուկ ուտեստներ՝ պատրաստված մոլեկուլյար խոհանոցի տեխնոլոգիաներով: Սիրով կսպասենք Ձեզ այստեղ` ճաշակելու և գնահատելու այդ ուտեստները:
Նշենք, որ «Երեմյան Փրոջեքթս» Խոհարարական արվեստի և հյուրընկալության ակադեմիայի Խոհարարական ծրագրի ղեկավար Կարեն Խաչատրյանը օրերս վերադարձել է Իսպանիայի թագավորության մայրաքաղաք Մադրիդից , որտեղ մասնացել է շեֆ-խոհարարների համար նախատեսված չորս շաբաթյա որակավորման ծրագրի Սանդովալ եղբայրների
COQUE Միշլենյան 2 աստղ ունեցող ռեստորանում: Այցի առաջին իսկ օրվանից Կարեն Խաչատրյանը ներգրավվել է սառը ուտեստների պատրաստման աշախտանքներին :
Նոր ուտեստների և սոուսների մշակման փուլում Կարենի կողմից առաջարկված թանձրուկներից 2-ը հաստատվել են շեֆ Մարիո Սանդովալի կողմից և ընդգրկվել COQUE Միշլենյան 2 աստղ ունեցող ռեստորանի ճաշացանկ:
Պատճենել հղումը
