492.22
6.86
466.87
+9
Եղանակը Երևանում
Հայ

Ամերիկյան մամոնտները հնագույն մարդկանց զոհ են դարձել երաշտի պատճառով. գիտնականներ

11:48
25 Հոկտեմբերի 2011

Հյուսիսային Ամերիկայի հարթավայրերի չոր կլիման ստիպել է տեղի մամոնտներին որոնել կանաչ հատվածներ, որտեղ հյութեղ խոտ էր աճում և որտեղ նրանց էին սպասում հնագույն որսորդները: Հենց այս որսորդներն էլ ոչնչացրել են այդ հսկա կաթնասուններին մոտավորապես 10 հազար տարի առաջ, գրում են հնէաբանները Proceedings of the National Academy of Sciences ամսագրում հրապարակած հոդվածում:

Ջեսիկա Մեթքալֆը (Jessica Metcalfe) արևմտյան Օնտարիոյի համալսարանից (Կանադա) և նրա  գործընկերները նման եզրակացության են եկել՝ ուսումնասիրելով ամերիկյան մամոնտների դիետան և սննդային սովորությունները, որոնք «տպվել են» այդ հսկա կաթնասունների ատամների էմալի վրա, հաղորդում է ՌԻԱ Նովոստին:

Ինչպես նշում են գիտնականները, Հյուսիսային Ամերիկայի չափավոր գոտու հարաբերականորեն խոնավ կլիման, որը հաստատվել է ուշ պլեյստոցենում 50 հազար տարի առաջ, փոխարինվել է շոգ և չոր սեզոններով մեր դարաշրջանի սկսվելուց ոչ շատ առաջ՝ 15 հազար տարի առաջ:
Կլիմայի տաքացումն ուղեկցվել է այնպես կոչված կլովիսյան մշակույթի մարդկանց խմբերի կուտակումով ողջ Հյուսիսային Ամերիկայում: Համարում են, որ այդ մշակույթի մարդիկ ոչնչացրել են Նոր Աշխարհի հյուսիսային հատվածի մեգաֆաունան, որն այդ ժամանակ դժվար ժամանակներ էր ապրում կլիմայի փոփոխման պատճառով:

Հոդվածի հեղինակներն ուսումնասիրել են մամոնտների «ճաշացանկը» և դրա սեզոնային փոփոխությունները՝ վերլուծելով թթվածնի 18 և ածխածնի 13 «ծանր» իզոտոպների հարաբերակցության տատանումներն այդ կենդանիների ատամների էմալում:
Ընդունված կարծիք է, որ ատամների նյութը բավականին ճշգրիտ է արտացոլում այն բույսերի քիմիական կազմությունը, որով սնվում է խոտակեր կենդանին: Բույսերի և ծառերի կողմից օգտագործվող ածխաթթու գազի կլանման մեխանիզմների ոչ մեծ տարբերությունները թույլ են տալիս որոշել էմալի կրողի համային նախասիրությունները: -0-

Ծանոթացեք լուրերին առաջինն ու քննարկեք դրանք մեր Telegram-յան ալիքում

Partners News
ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
13:00
29 Մարտի 2022
Սպիտակուցային դիետա. օգու՞տ, թե՞ վնաս
Ավելորդ քաշից ազատվելու հարցում կարևոր դեր է խաղում սպիտակուցը
20:00
23 Օգոստոսի 2021
Ի՞նչ է պատմում պորտի ձևը մարդու առողջության և բնավորության մասին (ՖՈՏՈ)
Պորտի ձևով կարելի է իմանալ ոչ միայն մարդու հնարավոր առողջական խնդիրների մասին, այլև որոշել նրա բնավորության որոշ գծեր
14:11
15 Դեկտեմբերի 2020
Հայաստանն ու Ռուսաստանը դիտարկում են ռազմական արտադրության կազմակերպման հնարավորությունը
Հայաստանն ու Ռուսաստանը դիտարկում են ռազմական արտադրության կազմակերպման հնարավորությունը
16:27
30 Նոյեմբերի 2020
Հայաստանում հայտնաբերվել է գիտությանը մինչ այժմ անհայտ միջատի տեսակ (ՖՈՏՈ)
Հայաստանում հայտնաբերվել է գիտությանը մինչ այժմ անհայտ միջատի տեսակ. ՖՈՏՈ
10:53
17 Նոյեմբերի 2020
Նուբար Աֆեյանի ընկերության՝ COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութն արդյունավետ է համարվել
Նուբար Աֆեյանի ընկերության՝ COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութն արդյունավետ է համարվել
17:55
23 Սեպտեմբերի 2020
Google֊ի #1 գործընկեր SADA Systems ընկերությունը Հայաստանում կհիմնի Տեխնոլոգիական լուծումների գլոբալ կենտրոն
Google֊ի #1 գործընկեր SADA Systems ընկերությունը Հայաստանում կհիմնի Տեխնոլոգիական լուծումների գլոբալ կենտրոն
13:40
20 Սեպտեմբերի 2020
Հայտնի է կորոնավիրուսի տարածման հիմնական միջոցը
Հայտնի է կորոնավիրուսի տարածման հիմնական միջոցը. ինչպե՞ս խուսափել վարակումից
21:45
19 Սեպտեմբերի 2020
Հայտնի է կորոնավիրուսով վարակվելու վտանգը հինգ անգամ նվազեցնելու միջոցը
Հայտնի է կորոնավիրուսով վարակվելու վտանգը հինգ անգամ նվազեցնելու միջոցը
20:40
23 Օգոստոսի 2020
Անլար ականջակալները կարող են վտանգավոր լինել մարդու առողջության համար․ պարզաբանում է փորձագետը
Bluetooth ականջակալները կարող են մեծ վտանգ ներկայացնել մարդու համար․ փորձագետը պարզաբանում է
15:27
17 Օգոստոսի 2020
«Արջերի» քարանձավում միջին հին քարեդարյան գործիքներ են հայտնաբերվել (ՖՈՏՈ)
Ուշագրավ բացահայտումներ «Արջերի» քարանձավում. ՖՈՏՈ
11:21
13 Օգոստոսի 2020
Հայաստանի բնակիչները կդառնան տարվա ամենավառ աստղաթափերից մեկի՝ Պերսեիդների ասուպային հոսքի ականատեսը
Հայաստանցիները կդառնան տարվա ամենավառ աստղաթափերից մեկի՝ Պերսեիդների ասուպային հոսքի ականատեսը
15:40
11 Օգոստոսի 2020
Ռուսաստանը գրանցել է COVID-19-ի դեմ առաջին պատվաստանյութն աշխարհում. Պուտին
Ռուսաստանը գրանցել է COVID-19-ի դեմ առաջին պատվաստանյութն աշխարհում. Պուտին