436.87
4.38
404.47
+1
Եղանակը Երևանում
Հայ

Մարդու գենոմի խմբագրումն իրականություն կդառնա

11:00
14 Նոյեմբերի 2015
ԵՐԵՎԱՆ, 14 նոյեմբերի. /Նովոստի-Արմենիա/. Editas Medicine ամերիկյան կենսատեխնոլոգիական նախագիծը, որում 14 ներդրողներ Բիլ Գեյթսի գլխավորությամբ 120 միլիոն դոլար են ներդրել, երկու տարվա ընթացքում կսկսի մարդու գենոմի խմբագրման տեխնոլոգիայի կլինիկական փորձարկումներ, գրում է popmech.ru-ն:

Editas-ը ծրագրում է զբաղվել ժառանգական ծանր հիվանդություններ առաջացնող սխալների շտկումով գենետիկ մակարդակով: Փորձարկումների համար գիտնականներն ընտրել են Լեբերի ամավրոզի տեսակներից մեկը: Այդ հիվանդության ժամանակ առաջանում է ցանցաթաղանթի գունազգայուն բջիջների մահացում ընդհուպ մինչև տեսողության կորուստ:

рентген, врач

Այդ հիվանդությունը հանդիպում է 81 հազար նորածիններից միայն մեկի մոտ, սակայն քանի որ Լեբերի ամավրոզի ժամանակ կոնկրետ գենի դեֆեկտի տեղը հայտնի է, այն հնարավոր է վերացնել գենային թերապիայի միջոցով:

Այդ թերապիան կիրականացվի ԴՆԹ կրող վիրուսների հատուկ լուծույթը ցանցաթաղանթի մեջ ներարկելու միջոցով: Այն անհրաժեշտ է հիվանդ բջիջներում CRISPR/Cas9 համակարգի արտադրության համար, որի վրա հիմնված է գենային ինժեներիան:

Клетка с отредактированным геномом.jpg

CEP290 գենից կհեռացվեն շուրջ հազար նուկլեոտիդներ, ինչից հետո այն պետք է սկսի գործել նորմալ ռեժիմում:

CRISPR/Cas9 համակարգի հիմքը ԴՆԹ վնասված հատվածը նորմալով փոխարինող Cas9 նուկլեազան է, ինչպես նաև ուղղորդող ՌՆԹ մոլեկուլը, որը թույլ է տալիս որոշել գենոմի այն հատվածը, որտեղ պետք է փոփոխություններ կատարվեն:

ДНК

Այսպիսի համակարգի օգնությամբ վնասված գեների խմբագրումը կարող է բժշկության համար հարաբերականորեն պարզ ու հեռանկարային գործիք դառնալ: Մինչ օրս CRISPR/Cas9 համակարգի փորձարկումները մարդու վրա չեն անցկացվել:

Եվ այս առումով Editas-ի հետազոտությունը, ամենայն հավանականությամբ, առաջինը կլինի CRISPR-ի կիրառմամբ
ԴՆԹ խմբագրման հարցում: Սակայն գենի խմբագրման մեկ այլ տեխնիկա արդեն կիրառվել է բրիտանացի մեկ տարեկան Լեյլա Ռիջարդսի վրա, ում մոտ սուր լիմֆոբլաստային լեյկեմիա էր ախտորոշվել նորածի 14 շաբաթական հասակում: Խմբագրված գենով հատուկ իմունոցիտների կիրառումից հետո աղջկա մոտ հիվանդության ռեցեսիա նկատվեց:

 Իսկ CRISPR տեխնոլոգիաները հայտնաբերվել են ընդամենը երեք տարի առաջ, գիտնականները դրանք արդեն փորձարկել են կապիկների վրա, այժմ արդեն մի քայլ առաջ գնալու ժամանակն է, ըստ պարբերականի:

Չնայած այս ճեղքմանը գենետիկայում` առջևում են դեռ մի շարք լրացուցիչ փորձարկումներ և հետազոտություններ:
Բայց պետք է փաստել, որ այս ձեռքբերումը հսկայական քայլ է գենային ինժեներիայի տեխնոլոգիաների բնագավառում, և եթե մեթոդներն իրենց արդարացնեն, հետագայում սրանք կարող են գործուն միջոց լինել լեյկեմիայի, քաղցկեղի այլ տեսակների և տեսողության հիվանդությունների դեմ պայքարում: -0-

Ծանոթացեք լուրերին առաջինն ու քննարկեք դրանք մեր Telegram-յան ալիքում

ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
13:00
29 Մարտի 2022
Սպիտակուցային դիետա. օգու՞տ, թե՞ վնաս
Ավելորդ քաշից ազատվելու հարցում կարևոր դեր է խաղում սպիտակուցը
20:00
23 Օգոստոսի 2021
Ի՞նչ է պատմում պորտի ձևը մարդու առողջության և բնավորության մասին (ՖՈՏՈ)
Պորտի ձևով կարելի է իմանալ ոչ միայն մարդու հնարավոր առողջական խնդիրների մասին, այլև որոշել նրա բնավորության որոշ գծեր
14:11
15 Դեկտեմբերի 2020
Հայաստանն ու Ռուսաստանը դիտարկում են ռազմական արտադրության կազմակերպման հնարավորությունը
Հայաստանն ու Ռուսաստանը դիտարկում են ռազմական արտադրության կազմակերպման հնարավորությունը
16:27
30 Նոյեմբերի 2020
Հայաստանում հայտնաբերվել է գիտությանը մինչ այժմ անհայտ միջատի տեսակ (ՖՈՏՈ)
Հայաստանում հայտնաբերվել է գիտությանը մինչ այժմ անհայտ միջատի տեսակ. ՖՈՏՈ
10:53
17 Նոյեմբերի 2020
Նուբար Աֆեյանի ընկերության՝ COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութն արդյունավետ է համարվել
Նուբար Աֆեյանի ընկերության՝ COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութն արդյունավետ է համարվել
17:55
23 Սեպտեմբերի 2020
Google֊ի #1 գործընկեր SADA Systems ընկերությունը Հայաստանում կհիմնի Տեխնոլոգիական լուծումների գլոբալ կենտրոն
Google֊ի #1 գործընկեր SADA Systems ընկերությունը Հայաստանում կհիմնի Տեխնոլոգիական լուծումների գլոբալ կենտրոն
13:40
20 Սեպտեմբերի 2020
Հայտնի է կորոնավիրուսի տարածման հիմնական միջոցը
Հայտնի է կորոնավիրուսի տարածման հիմնական միջոցը. ինչպե՞ս խուսափել վարակումից
21:45
19 Սեպտեմբերի 2020
Հայտնի է կորոնավիրուսով վարակվելու վտանգը հինգ անգամ նվազեցնելու միջոցը
Հայտնի է կորոնավիրուսով վարակվելու վտանգը հինգ անգամ նվազեցնելու միջոցը
20:40
23 Օգոստոսի 2020
Անլար ականջակալները կարող են վտանգավոր լինել մարդու առողջության համար․ պարզաբանում է փորձագետը
Bluetooth ականջակալները կարող են մեծ վտանգ ներկայացնել մարդու համար․ փորձագետը պարզաբանում է
15:27
17 Օգոստոսի 2020
«Արջերի» քարանձավում միջին հին քարեդարյան գործիքներ են հայտնաբերվել (ՖՈՏՈ)
Ուշագրավ բացահայտումներ «Արջերի» քարանձավում. ՖՈՏՈ
11:21
13 Օգոստոսի 2020
Հայաստանի բնակիչները կդառնան տարվա ամենավառ աստղաթափերից մեկի՝ Պերսեիդների ասուպային հոսքի ականատեսը
Հայաստանցիները կդառնան տարվա ամենավառ աստղաթափերից մեկի՝ Պերսեիդների ասուպային հոսքի ականատեսը
15:40
11 Օգոստոսի 2020
Ռուսաստանը գրանցել է COVID-19-ի դեմ առաջին պատվաստանյութն աշխարհում. Պուտին
Ռուսաստանը գրանցել է COVID-19-ի դեմ առաջին պատվաստանյութն աշխարհում. Պուտին