631.65
7.19
519.28
+19
Եղանակը Երևանում
Հայ

Հայաստան. ինչպե՞ս ապրել ճգնաժամից հետո

15:39
27 Հուլիսի 2016

ԵՐԵՎԱՆ, 27 հուլիսի. /Նովոստի–Արմենիա/. Իհարկե, այն պայմաններում, երբ «Սասնա ծռեր» զինված խմբի անդամները դեռ վերահսկում են ՊՊԾ գնդի տարածքն ու կրկին պատանդներ են վերցրել, թվում է, թե դեռ վաղ է խոսել այն մասին, թե ինչ է հարկավոր անել ճգնաժամից հետո։

Սակայն քննարկման թեմաներն այս պահին էլ բավականին շատ են։ ՊՊԾ գնդում ծավալվող դրամային զուգահեռ կազմակերպվում են «Սասնա ծռերի» խմբի կողմնակիցների հանրահավաքները, իսկ բազմաթիվ առցանց լրատվամիջոցներ ուղիղ հեռարձակումներ են իրականացնում միջադեպի վայրից։ Սյուժետային հենքը ևս բավականին հագեցած է։ Օր չկա, որ փոխհրաձգություն չլինի, հայտնվում են նոր վիրավորներ, իսկ հիմա նաև` նոր պատանդներ։

Բազմաթիվ հարցեր են ծագում այն մարդկանց իրավասությունների հարցում, ովքեր բանակցություններ են վարում զինված խմբի անդամների հետ։ Այդուհանդերձ, այս բոլոր հարցերը գտնվում են ոստիկանության իրավասության ներքո, և սխալ կլիներ լրագրողների, հրապարակախոսների կամ գիտնականների կողմից միջամտել այս իրավիճակում։ Սակայն այս ամենը չի կարող անվերջ շարունակվել։ Կգա մի պահ, երբ իրավիճակը կհանգուցալուծվի, և ամեն ինչ ժամանակավորապես կհանդարտվի։

Այս պահին այդքան էլ էական չէ այդ խմբի որակավորման հարցը։ Այս սահմանումը պետք է լինի իրավաբանական և նկարագրի հայտնի փաստերը։ Ակնհայտ է, որ «զինված խումբ» սահմանումը չի համապատասխանում այս պահանջներից երկրորդին, քանի որ նկարագրում է միայն հայտնի փաստերի մի մասը։ Երկրում զինված խմբերը շատ են, դրանց կարող են վերագրել բանակի ցանկացած դասակ, սակայն փակագծերի հետևում է մնում այդ խմբի գործունեության բնույթը։

Ավելի կարևոր է այլ հարց. ճգնաժամի հանգուցալուծումից հետո անգամ քաղաքական և հասարակական լարվածությունը չի անհետանա, այն կպահպանվի։ Քանի դեռ «Հիմնադիր խորհրդարան» կազմակերպությունն իրականացնում էր քաղաքական գործունեություն, տարածում էր հայտարարություններ և կազմակերպում հանրահավաքներ, այդ կազմակերպության գործունեությանն էին միանում առնվազն տասնյակ մարդիկ։ Իհարկե, նրանք չունեին հստակ օրակարգ և գործողությունների ծրագիր, հասարակությանը հայտնի առաջնորդներ, տաղանդավոր հռետորներ և այլն։

Սակայն ամեն ինչ դարձավ ոչ կարևոր, երբ նրանք դիմեցին ծայրահեղ, բռնի մեթոդների։ Նրանց կողմնակիցների թիվը մի ակնթարթում հարյուրապատկվեց։ Եվ արդեն փողոցներում քայլում են հազարավոր մարդիկ` վանկարկելով «Սասնա ծռեր» խմբի առաջնորդների անունները։ Սոցցանցերում այս խմբի գործունեությանն աջակցում են, ամենայն հավանականությամբ, արդեն տասնյակ, գուցե նաև հարյուր հազարավոր մարդիկ։

Նման փաստարկների առկայությունը չպետք է ընկալվի որպես մի երևույթ, որը կարելի է անտեսել կամ լուծել բանակցությունների միջոցով նոր ճգնաժամի դեպքում։ Անհնար է կանխատեսել նոր ճգնաժամն ու դրա մանրամասները, սակայն հարկավոր է նաև գիտակցել, որ այն անխուսափելի է։

Զենքի սև շուկայի վերահսկումը կամ անգամ առավել արմատական ակտիվիստներին լսելը (ինչը պարզեց անարդյունավետ է այս դեպքում) չեն լուծի խնդիրը։ Պատմության մեջ նման երևույթներ, իհարկե, կրկնվել են, օրինակ` 1905–07 թթ.–ին տեղի ունեցած առաջին հեղափոխությունը։

Այսօր Հայաստանում ստեղծվել է նման մի իրավիճակ։ Երկրում ծագել է բավականին սուր քաղաքական ճգնաժամ, այն պետք է լուծվի քաղաքական մեթոդներով։ 2017 թ.–ին կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունները կարող են հրահրել բռնության սրման նոր ալիքներ, որոնք այս անգամ կլինեն ավելի զանգվածային։ Նույն դերակատարությունը կարող է ունենալ ԼՂ–ում շփման գծի փոփոխությունն ինչպես ռազմական գործողությունների, այնպես էլ դիվանագիտական կարգավորման հետևանքով։

Ժամանակն այդքան էլ շատ չէ։ Այդ պատճառով քաղաքական ճգնաժամի լուծումը պետք է դառնա պետության առաջնահերթ և կարճաժամկետ խնդիրը։ Չեմ կարող ասել, թե ինչպես պետք է տեղի ունենա հանգուցալուծումը։ Հնարավոր շատ միջոցներ վաղուց հասունացել և գերհասունացել են։ Այն միջոցները, որոնք կարող էին նախկինում ազդել իրավիճակի վրա, այսօր արդեն ոչ արդյունավետ են։ Բացի այդ, խնդիրները, որոնք թաքնվում են պետական ինստիտուտների նկատմամբ վստահության ճգնաժամի խորքում, անլուծելի են։ Կարճաժամկետ հեռանկարում չի հաջողվի լուծել ղարաբաղյան հակամարտությունը կամ զգալիորեն բարձրացնել բնակչության կենսամակարդակը։

Ակնհայտ է մի բան. հարկավոր են շտապ միջոցներ` ուղղված պետության և պետական իշխանության նկատմամբ բնակչության վստահության վերականգնմանը, հնարավոր է համազգային երկխոսության միջոցով։

Հասարակության քաղաքական զիջումները պետք է շաղկապվեն երկրում օրինականության մթնոլորտի վերականգնման հետ, որը քանդվել է վերջին երկու շաբաթվա ընթացքում։ Այդ միջոցների հաջողության դեպքում միայն հնարավորություն կա, որ կհաջողվի խուսափել հաջորդ ցնցումից։ Չնայած դրա հավանականությունն այդքան էլ մեծ չէ։ –0–

Հրանտ Միքայելյան, Կովկասի ինստիտուտի գիտական աշխատող, հատուկ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության համար

Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության դիրքորոշման հետ
Partners News
ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
11:19
04 Հունիսի 2021
Թշնամու նշանառության տակ. ինչպե՞ս են ապրում տավուշցիներն Ադրբեջանի կողմից օկուպացիայի սպառնալիքի ներքո. «Նովոստի–Արմենիա»–ի ռեպորտաժը սահմանամերձ Տավուշից (ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ)
Թշնամու նշանառության տակ. ինչպե՞ս են ապրում տավուշցիներն Ադրբեջանի կողմից օկուպացիայի սպառնալիքի ներքո. «Նովոստի–Արմենիա»–ի ռեպորտաժը սահմանամերձ Տավուշից.ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ
14:17
25 Փետրվարի 2021
Արցախյան պատերազմ. հադրութցի փախստականների կյանքը պատերազմից առաջ և հետո. ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ
Արցախյան պատերազմ. հադրութցի փախստականների կյանքը պատերազմից առաջ և հետո. ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ
16:53
18 Նոյեմբերի 2020
Ի՞նչ է VPN–ը, ինչո՞ւ է այն հարկավոր
Ի՞նչ է VPN–ը, որ՞ն է դրա առավելությունը, ո՞վ կարող է դրանից օգտվել և ինչպե՞ս, պատասխանում ենք այս թեմայի վերաբերյալ բոլոր հիմնական հարցերին
14:48
27 Հոկտեմբերի 2020
Ձախողված ադրբեջանա–թուրքական բլիցկրիգ. այսօր լրանում է արցախյան երկրորդ պատերազմի մեկ ամիսը
Ձախողված ադրբեջանա–թուրքական բլիցկրիգ. այսօր լրանում է արցախյան երկրորդ պատերազմի մեկ ամիսը
18:24
13 Հոկտեմբերի 2020
Քաղաքական տեսաբան Մաքսիմ Յուսինը` Մոսկվայի դերակատարության մասին հայ–ադրբեջանական հակամարտության մեջ
Քաղաքական տեսաբան Մաքսիմ Յուսինը վերլուծում է Ղարաբաղում իրավիճակի սրման հարցում պաշտոնական Մոսկվայի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այն, թե ով և ինչ է խանգարում հրադադարի հաստատմանը
21:47
10 Օգոստոսի 2020
Դարը որպես մեկ ակնթարթ և Թուրքիայի սինդրոմը. հայացք Սևրի պայմանագրին Հայաստանից
Դարը որպես մեկ ակնթարթ և Թուրքիայի սինդրոմը. հայացք Սևրի պայմանագրին Հայաստանից
09:30
27 Հուլիսի 2020
Ո՞րն է նպատակը․ Հայաստանում տարակուսանքի մեջ են ադրբեջանական բիզնեսի վնասը փոխհատուցելու հայազգի միլիարդատիրոջ որոշման պատճառով
Սոցցանցերի հայկական տիրույթում տարակուսանքով են ընդունել միլիարդատեր Սերգեյ Սարկիսովի՝ Մոսկվայում տեղի ունեցած դեպքերի հետևանքով տուժած ադրբեջանական բիզնեսին աջակցելու պատրաստակամությունը
14:29
18 Հուլիսի 2020
«Պատերազմ» ընդդեմ ծիրանի․ հայկական ֆլեշմոբը հաղթում է Մոսկվայում ադրբեջանական սադրանքներին (ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ)
«Պատերազմ» ընդդեմ ծիրանի․ հայկական ֆլեշմոբը հաղթում է Մոսկվայում ադրբեջանական սադրանքներին․ ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ
09:50
17 Հուլիսի 2020
Ալիևը չի կարող ընդունել ռազմական պարտությունը և ողջ պատասխանատվությունը գցում է ԱԳՆ-ի վրա. փորձագետը՝ Մամեդյարովի պաշտոնից հեռացման մասին (ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ)
Ալիևը չի կարող ընդունել ռազմական պարտությունը և ողջ պատասխանատվությունը գցում է ԱԳՆ-ի վրա. փորձագետը՝ Մամեդյարովի պաշտոնից հեռացման մասին (ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ)

16:50
13 Հուլիսի 2020
Ադրբեջանը փորձում է դուրս գալ փոսից, որի մեջ ինքն է ընկել. փորձագետը՝ Տավուշում իրավիճակի սրացման մասին (ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ)
Ադրբեջանը փորձում է դուրս գալ փոսից, որի մեջ ինքն է ընկել. փորձագետը՝ Տավուշում իրավիճակի սրացման մասին (ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ)

16:05
06 Հունիսի 2020
Բացառիկ և առանձնահատուկ. Հայաստանում կարտադրվեն «Կալաշնիկով» ինքնաձիգերի նոր մոդելներ (ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ)
Հուլիսի սկզբին Հայաստանում կբացվի «Կալաշնիկով ԱԿ-103» ինքնաձիգերի գործարանը. ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ
23:09
29 Մայիսի 2020
Սկանդալ կորոնավիրուսի բուժման ընթացքի շուրջ, պացիենտը հայտարարում է, որ իրեն դուրս են գրել առանց կրկնակի թեստավորման, ԱՆ–ն հերքում է
Սկանդալ կորոնավիրուսի բուժման ընթացքի շուրջ, պացիենտը հայտարարում է, որ իրեն դուրս են գրել առանց կրկնակի թեստավորման, ԱՆ–ն հերքում է