424.11
4.26
393.28
+5
Եղանակը Երևանում
Հայ

Թուրքիան կարող է Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման հնարավորությունը բաց թողնել. փորձագետ

19:55
20 Հունվարի 2010

ԵՐԵՎԱՆ, 20 հունվարի. /Նովոստի-Արմենիա/. Թուրքիան կարող է Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման հնարավորությունը բաց թողնել, չորեքշաբթի մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասաց Հայոց Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանը:

«Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հրաժարականից հետո 1998թ.-ին ակադեմիական շրջաններում կարծիք էր պտտվում, որ Թուրքիան կորցրեց Հայաստանի հետ իր խնդիրները հարթելու հնարավորությունը: Մեր օրերում հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի տապալման դեպքում Թուրքիան կարող է նորից «կոտրված տաշտակի» առաջ կանգնել»,- ասաց Դեմոյանը՝ նշելով, որ երրորդ հնարավորություն Թուրքիան արդեն կարող է և չունենալ:  

Ըստ նրա, պարզ էր, որ հոկտեմբերի 10-ին Ցյուրիխում հայ-թուրքական արձանագրությունների ստորագրումից հետո գործընթացում պետք է դադար հաջորդեր:

Այդ պահից, փորձագետի կարծիքով, Թուրքիան սկսեց փորձեր կատարել ստեղծված իրավիճակն իր օգտին շուռ տալու համար: Նա նշեց, որ Թուրքիան փորձում է ապահովագրել իրեն կարգավորման գործընթացի «կնքահայր»-պետությունների կողմից հնարավոր ճնշումից և դրա հետ է կապված Ղարաբաղի առնչությամբ բանավոր նախապայմանների առաջադրումը:

«Թուրքական իշխանությունների դժգոհությունը ՀՀ Սահմանադրական դատարանի որոշման առնչությամբ արձանագրությունները ստորագրելուց հետո հայկական կողմին բանավոր նախապայմաններ առաջադրելու Թուրքիայի արդեն երկրորդ փորձն է»,- ասաց Դեմոյանը «Նովոստի» միջազգային մամուլի կենտրոնում տված ասուլիսի ժամանակ:

Նա ընդգծեց, որ այս փորձը թուլացնում է առաջին նախապայմանը, երբ հնարավոր էր համաձայնության գալ այն մասին, որ Ղարաբաղյան հիմնահարցի կարգավորումը պետք է հայ-թուրքական հարաբերություններին զուգահեռ գնա:

«Չի բացառվում, որ Թուրքիան թվով երրորդ նախապայմանը դնի, որը հնարավոր է վերաբերի Օսմանյան կայսրությունում Հայերի Ցեղասպանության միջազգային ճանաչմանն ու դատապարտմանը վերաբերող ՍԴ որոշման ու ՀՀ Սահմանադրության կետերին»,- կարծում է Դեմոյանը:

Շախմատային տերմինաբանությամբ արտահայտվելով, փորձագետն այն դրությունը, որում Թուրքիան հայտնվել է, անվանեց «ցուգցվանգ» (շախմատային դրություն, երբ կողմերից մեկը ստիպված է լինում իր համար անշահավետ հերթական քայլն անել):

Դեմոյանի կարծիքով, նման գործողություններն ու նախապայմանների լեզուն կարող են հասկանալի չլինել միջազգային հանրությանը:

«Նոր նախապայմանները թույլ քայլ է: Թուրքիան պետք է գոնե պատրաստեր միջազգային հանրությանը նման սցենարի: Չէ որ ունենալով Կիպրոսի խնդիրը ծայրահեղ աստիճանի անարդյունավետ է Ղարաբաղյան հարցը բարձրացնելը»,- հայտարարեց փորձագետը՝ նշելով, որ Թուրքիային ժամանակի ընթացքում կարող է «ցայտնոտ» սպառնալ: 

Միևնույն ժամանակ, Դեմոյանը վստահություն հայտնեց, որ շուտով հայ-թուրքական կարգավորման շուրջ նոր գործընթացներ կսկսվեն:

Հայաստանի և Թուրքիայի՝ մինչև վերջին ժամանակները բավականին լարված հարաբերությունները սկսեցին կարգավորվել, երբ երկու երկրի արտգործնախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանն ու Ահմեդ Դավութօղլուն հոկտեմբերի 10-ին Ցյուրիխի համալսարանում ստորագրեցին «Դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման մասին արձանագրությունը» և «Երկկողմ հարաբերությունների զարգացման մասին արձանագրությունը»: Փաստաթղթերը ստորագրումից հետո պետք է հավանության արժանանան երկու երկրների խորհրդարանների կողմից:

ՀՀ Սահմանադրական դատարանը 2009թ. հունվարի 12-ին երկրի Սահմանադրությանը համապատասխանող ճանաչեց «Հայաստանի Հանրապետության և Թուրքիայի Հանրապետության միջեւ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման մասին» ու «Հայաստանի Հանրապետության եւ Թուրքիայի Հանրապետության միջև երկկողմ հարաբերությունների զարգացման մասին» արձանագրություններում ամրագրված պարտավորությունները:

Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել, որում նշվում է, որ 2009 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Ցյուրիխում ստորագրված հայ-թուրքական արձանագրությունների՝ Սահմանադրությանը համապատասխան ճանաչելու վերաբերյալ Հայաստանի Սահմանադրական Դատարանի որոշումը պարունակում է արձանագրությունների տառին և ոգուն չհամապատասխանող նախապայմաններ և սահմանափակող դրույթներ։

Թուրքիայի վարչապետ Թայիփ Էրդողանը չորեքշաբթի՝ հունվարի 20-ին նախազգուշացրեց այն մասին, որ Անկարայի և Երևանի միջև հարաբերությունների նորմալացման գործընթացը կարող է խափանվել, եթե ՀՀ ՍԴ չվերանայի երկու երկրների միջև արձանագրությունների շուրջ իր որոշումը՝ ստորագրված անցյալ տարվա հոկտեմբերին Շվեյցարիայում: -0-  

Ծանոթացեք լուրերին առաջինն ու քննարկեք դրանք մեր Telegram-յան ալիքում

ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
16:25
29 Մարտի 2024
Հայաստանում Ռուսաստանի 102-րդ ռազմաբազայի ներկայությունը ՀՀ ինքնիշխանության միակ իրական երաշխիքն է․ ՌԴ ԱԳՆ
ՌԴ ԱԳՆ–ից նշել են, որ Հայաստանում Ռուսաստանի 102-րդ ռազմաբազայի ներկայությունը ՀՀ ինքնիշխանության միակ իրական երաշխիքն է
13:41
29 Մարտի 2024
Փոխվստահության ձևավորուման գործընթացը երբեք չի լինում միակողմանի․ փորձագետնը՝ Երևան–Բաքու բանակցությունների մասին
Միաժամանակ նա չի հերքել կողմերի միջև երկխոսության հաստատման անհրաժեշտությունը
11:23
29 Մարտի 2024
Իրավիճակը Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերություններում լավատեսություն չի ներշնչում հայկական ղեկավարության դիրքորոշման պատճառով․ Լավրով
Լավրովը հայտարարել է, որ Հայաստանի ղեկավարությունը հորինված պատրվակներով, խեղաթյուրելով վերջին երեք-երեքուկես տարվա պատմությունը, միտումնավոր տանում է Ռուսաստանի Դաշնության հետ հարաբերությունների փլուզման
11:04
28 Մարտի 2024
Բլինքեն–Փաշինյան–ֆոն դեր Լեյեն բրյուսելյան հանդիպումը կապ չունի Ադրբեջանի հետ․ Պետդեպում նշել են այդ քննարկման նպատակները
Բրյուսելյան հանդիպմանը հիմնական ուշադրությունը կուղղվի  Հայաստանի տնտեսական կայունությանը
10:55
27 Մարտի 2024
ԱՄՆ-ի նպատակն է, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը հասնեն կայուն և տևական խաղաղության․ Պետդեպ
Պետդեպից հայտնել են, որ ԱՄՆ–ի նպատակն է խրախուսել Հայաստանին և Ադրբեջանին՝ հասնելու կայուն և տևական խաղաղության
13:19
26 Մարտի 2024
Հայաստանն ակնկալում է, որ Թուրքիայի հռետորաբանությունը նպատակաուղղված չի լինի տարածաշրջանային լարվածության ավելացմանը․ Փաշինյան
Փաշինյանը հայտարարել է, որ Հայաստանն ակնկալում է, որ Թուրքիայի հռետորաբանությունը նպատակաուղղված չի լինի տարածաշրջանային լարվածության ավելացմանը, այլ կնպաստի տարածաշրջանում երկխոսության ու համագործակցության խթանմանը
10:34
26 Մարտի 2024
Ադրբեջանական ԶԼՄ–ներում Հայաստանի հասցեին հնչող սպառնալիքներն անընդունելի են․ ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ
ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչը նշել է, որ արբեջանական ԶԼՄ–ներում Հայաստանի հասցեին հնչող սպառնալիքներն անընդունելի են
16:01
25 Մարտի 2024
Հայաստանն ու Վրաստանն անվերապահորեն ճանաչում են միմյանց տարածքային ամբողջականությունը
Փաշինյանը վրացի գործընկեր Իրակլի Կոբախիձեի հետ համատեղ հայտարարության ժամանակ հիշեցրել է հունվարին երկրների միջև ռազմավարական համագործակցության մասին ստորագրված հուշագրի մասին
20:21
21 Մարտի 2024
Փաշինյանը ԵԽ նախագահի հետ քննարկել է Հայաստան–Ադրբեջան խաղաղության գործընթացը
Փաշինյանը հանդիպել է ԵԽ նախագահ Շառլ Միշելի հետ
11:49
21 Մարտի 2024
Փաշինյանը, Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահն ու ԱՄՆ պետքարտուղարը կքննարկեն եռակողմ համագործակցության հարցեր
Փաշինյանը, Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահն ու ԱՄՆ պետքարտուղարը կքննարկեն եռակողմ համագործակցության հարցեր