438.63
4.38
404.42
-4
Եղանակը Երևանում
Հայ

Կոստանդնուպոլսի նոր հայ պատրիարքի ընտրությունն անհրաժեշտ է Թուրքիայի հայ համայնքի խնդիրները լուծելու համար. փորձագետ

20:08
11 Հունիսի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 11 հունիսի./Նովոստի-Արմենիա/. Կոստանդնուպոլսի նոր հայ պատրիարքի կամ գոնե փոխանորդի ընտրությունը, եթե նորի ընտրությունը հակասում է եկեղեցական օրենքներին, անհրաժեշտ է Թուրքիայի հայ համայնքի խնդիրները լուծելու համար, կարծում է «Նորավանք» գիտակրթական հիմնադրամի փորձագետ, թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանը։

«Պատրիարքի վատ ինքնազգացողությունն ու նրա փաստացի բացակայությունը հայկական համայնքի կյանքում լուրջ խնդիրներ են առաջ բերում, և Կոստանդնուպոլսի պատրիարքության համար ակտիվ հովվի ընտրությունը պարզապես ժամանակի պահանջ է, քանի որ հայկական համայնքը փաստորեն անտեր է մնացել»,- հինգշաբթի լրագրողներին հայտարարեց Մելքոնյանը։ 

Բժիշկների եզրահանգման համաձայն, Կոստանդնուպոլսի հայ պատրիարք, արքեպիսկոպոս Մեսրոպ Մութաֆյանը անբուժելի հիվանդ է։ Ընդ որում Կոստանդնուպոլսի հայ պատրիարքությունը հայտարարել է պատրիարքի ցմահ կարգավիճակի մասին՝ չբացառելով, անհրաժեշտության դեպքում, փոխանորդի ընտրության հնարավորությունը։ 

Մելքոնյանի խոսքով, այժմ հայկական համայնքը լուրջ խնդիրների առջև է կանգնած, որոնցից առաջինը լեզվային խնդիրն է: Անգամ հայկական դպրոցներում, որտեղ օրենդրությամբ թույլ է տրվում ուսուցումն անցկացնել հայերեն լեզվով, առարկաների մեծ մասն ուսուցանվում է թուրքերեն՝ հայերենին չտիրապետող ուսուցիչների պակասի պատճառով: Հայկական եկեղեցիներում կիրակի օրերը քարոզները կարդում են թուրքերեն, որովհետև հավատացյալներից շատերը բավականչափ հայերեն չգիտեն:

Մելքոնյանը հայտնեց, որ վերջն 30 տարվա ընթացքում կրկնակի անգամ կրճատվել է հայկական դպրոցների, ինչպես նաև աշակերտների թիվը Ստամբուլում, և այդ միտումը շարունակական բնույթ է կրում:

Հայկական համայնքի մեկ այլ լուրջ խնդիրն է փոխըմբռնման հարցը, որը բարդանում է տեղայնացված հայրենասիրությամբ, մարդկանց ըստ ծննդավայրի և դասակարգային ծագման բաժանելով: «Թուրքիայի հայկական համայնքը չափազանց  ճնշված է և ղեկավարվում է կարծրատիպերով»,- նշեց Մելքոնյանը:

Նրա խոսքով, դրա արդյունքն են Թուրքիայի հայկական համայնքում իսլամացված հայերին ինտեգրելու անհնարինությունը, որոնց թիվն անհայտ է և, տարբեր տեղեկությունների համաձայն, տատանվում է մի քանի հարյուրից մինչև միլիոնի միջև:

Մելքոնյանն ընդգծեց, որԹուրքիայի հայկական համայնքում չափազանց զարգացած է թուրքական քաղաքացիություն հասկացությունը, և շատ դեպքերում նրանք Թուրքիայի շատ ավելի ակնառու պաշտպաններ են հանդես գալիս, քան թուրքերն իրենք:

Ըստ նրա, դա պայմանավորված է վախի այն մթնոլորտով, որում պատմականորեն ապրում է համայնքը, և Թուրքիային ապացուցելու ձգտումը, որ իրենք Թուրքիայի հավատարիմ քաղաքացիներն են: Այս ամենով հանդերձ, Թուրքիայում արգելված է հայերին սպայական կամ պետական բարձր պաշտոններ զբաղեցնելը, և միայն վերջին ժամանակներում են նրանք սկսել ընտրվել տեղական ինքնակառավարման մարմիներում, նշեց նա:

Մելքոնյանի խոսքով, Թուրքիայի հայկական համայնքը զգուշությամբ, սակայն հոգում որոշակի հույս փայփայելով է վերաբերվում հայ-թուրքական հարաբերությունների բարելավմանը, քանի որ դրա հետ է կապում առկա հինախնդիների լուծման գործում Հայաստանից օգնություն ստանալու հնարավորությունը:

Այժմ, երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերություների բացակայության դեպքում, Հայաստանը Թուրքիայի հայկական համայնքին օգնելու հնարավորություն չունի, նրանցից շատերը վախենում են Հայաստանի հետ շփումներից՝ երկյուղելով հետապնդումներից: Այսօրվա Թուրքիայում, չհաշված Ստամբուլը, որտեղ 50-հազարանոց հայկական համայնք կա, գրեթե հայ չի մնացել:-0-

Ծանոթացեք լուրերին առաջինն ու քննարկեք դրանք մեր Telegram-յան ալիքում

ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
15:10
26 Փետրվարի 2024
ՌԴ–ն շարունակում է շփումները ՀՀ–ի հետ՝ ՀԱՊԿ–ի մասին Փաշինյանի խոսքերը պարզաբանելու համար․ Կրեմլ
Պեսկովը հայտարարել է, որ Մոսկվան շարունակում է շփումները Երևանի հետ, որպեսզի պարզաբանի ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները ՀԱՊԿ–ում անդամակցության «սառեցման» մասին
16:25
23 Փետրվարի 2024
Պեսկովը մեկնաբանել է ՀԱՊԿ–ում ՀՀ մասնակցությունը սառեցնելու մասին Փաշինյանի հայտարարությունը
Կրեմլից մեկնաբանել են ՀԱՊԿ–ում ՀՀ մասնակցությունը սառեցնելու մասին Փաշինյանի հայտարարությունը
11:05
23 Փետրվարի 2024
Ադրբեջանը նոր հարձակում է պատրաստում Հայաստանի վրա․ Փաշինյան
Ադրբեջանն, իրականում, նոր հարձակում է նախապատրաստում Հայաստանի վրա։ Այս մասին France 24-ին տված հարցազրույցում ասել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը
22:58
22 Փետրվարի 2024
Բորելը ցանկանում է այցելել Հայաստան․ ԵՄ դեսպան
Եվրոպական միության արտաքին հարաբերությունների և անվտանգության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Ժոզեպ Բորելը ցանկանում է այցելել Հայաստան
13:10
22 Փետրվարի 2024
Պատմության մեջ առաջին անգամ Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարարը կայցելի Հայաստան
Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարարի առաջին այցը Հայաստան
22:47
21 Փետրվարի 2024
Փաշինյանը Մակրոնին հրավիրել է Հայաստան՝ մասնակցելու Ազնավուրի 100–ամյակին նվիրված գալա–համերգին
Փաշինյանը հրավիրել է Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնին պետական այցով այցելել Հայաստան
15:18
19 Փետրվարի 2024
Ուկրաինայի հարցով Մոսկվայի և Երևանի դիրքորոշումները տրամագծորեն տարբերվում են․ Պեսկով
Պեսկովը մեկնաբանել է Փաշինյանի հայտարարությունն Ոկրաինայի հարցով
10:39
19 Փետրվարի 2024
Ուկրաինայի հարցով Հայաստանը Ռուսաստանի դաշնակիցը չէ․ Փաշինյան (ՎԻԴԵՈ)
Փաշինյանը հայտնել է իր դիրքորոշումն Ուկրաինայի հարցով․ ՎԻԴԵՈ
18:01
17 Փետրվարի 2024
Մյունխենում հանդիպել են Փաշինյանն ու Ալիևը․ ի՞նչ են պայմանավորվել
Մյունխենում հանդիպել են Փաշինյանն ու Ալիևը․ ի՞նչ են պայմանավորվել
15:02
16 Փետրվարի 2024
Արևմուտքը փորձում է խանգարել հայ-ադրբեջանական կարգավորմանը․ ՌԴ ԱԽ քարտուղար
ՌԴ–ից հայտնում են, որ Արևմուտքը փորձում է խանգարել հայ-ադրբեջանական կարգավորմանը
13:38
15 Փետրվարի 2024
Ադրբեջանն ասում է' ինչ ուզում եմ, տվեք բանակցությունով, հակառակ դեպքում կվերցնեմ պատերազմով․ Փաշինյան (ՎԻԴԵՈ)
Փաշինյանն ասում է, որ տպավորություն ունի, որ Ադրբեջանը որևէ հետաքրքրություն չի ցուցաբերում սահմանային կայունության և անվտանգության ապահովման հարցում․ ՎԻԴԵՈ