498.82
6.81
472.64
+12
Եղանակը Երևանում
Հայ

Խաշը և հայկական խոհանոցի լավագույն կերակրատեսակները` Forbes–ի էջերին

17:40
09 Մարտի 2016

ԵՐԵՎԱՆ, 9 մարտի. /Նովոստի–Արմենիա/. Լուսանկարիչ Ալեքսանդր Սլյադնևը, ով 2014 թվականին աշխարհի լավագույն ֆուդ լուսանկարիչ է ճանաչվել British Journal of Photography–ի վարկածով, 2014 թվականի աշնանը Հայաստանում էր Food & Chef նախագծի շրջանակում։ Նա նյութ էր հավաքում հայկական խոհանոցին նվիրված իր ապագա գրքի մասին, և ներկայացրել է ուղևորությունից ստացած տպավորությունները Forbes ամսագրում։

«Դեպի Հայաստան իմ ուղևորությունն աշխատանքային բնույթ էր կրում` ես մեկնել էի ծանոթանալու շեֆ խոհարարների հետ և լուսանկարելու տեղական խոհանոցի նմուշները Food’n’Chef նախագծի համար, ինչպես նաև նյութ հավաքելու հայկական բաղադրատոմսերի գրքի համար, որը կհրատարակվի արդեն այս գարնանը»,– այսպես է Սլյադնևը բնութագրել իր ճանապարհորդության նպատակը։

Խաշը որպես ազգային ժամանցի ձև

«Առաջինը, ինչ ես լսեցի, երբ վայրէջք կատարեցի Երևանի օդանավակայանում, սա էր` «Վաղը չէ մյուս օրը խաշ ենք ուտելու, Սաշա ջան։ «Դե հա, խաշ»,– մտածեցի ես` միանգամայն անտեղյակ հայկական խոհանոցի այդ ուտեստից»»,– գրում է Սլյադնևը։

Ըստ նրա, խաղի մասին զրույցները հայերի սովորական ժամանցն է, ինչպես, օրինակ, եղանակի մասին զրույցները Մեծ Բրիտանիայում։ Եթե դու ուզում ես յուրային լինել, ապա պետք է ասես, որ խաշ ես համտեսել։

«Ինչպես գրեթե յուրաքանչյուր ավանդական կերակրատեսակ, օրինակ, պիցցան Իտալիայում կամ թթվաքաղցր սոուսով խոզի միսը Չինաստանում, խաշն աղքատների հնարածն էր։ Այն կարելի է համեմատել ուկրաինական «խոլոդեցի» հետ։ Ոչխարի կամ տավարի տոտիկները շատ երկար եփվում են դանդաղ կրակի վրա` հյութաքամ լինելով և վերածվելով խիտ ապուրի։ Այնուհետև, սեղանի շուրջ նստած յուրաքանչյուր մարդ կտրատում է խաշած ոսկորների փափուկ մասերը, լցնում է իր չափաբաժնի մեջ և վրան կտրատած չոր լավաշ ավելացնում»,– այսպես է բնութագրում հայտնի լուսանկարիչը հայկական ամենասիրված կերակրատեսակներից մեկը։

Նա նշում է, որ տղամարդիկ սկսում են խաշ եփել, երբ առաջին ձյունն է գալիս, և Հայաստանի լեռներում ձմեռ է գալիս։ Այն եփվում է ողջ գիշեր, վերահսկվում է ինչպես հենց կերակրատեսակի, այնպես էլ սեփական ջերմաստիճանը` բնականաբար, հոնի օղու միջոցով։ Գիշերվա կեսին տղամարդկանց գալիս են փոխարինելու արթնացած կանայք։ Կիրակի առավոտյան վեցին խաշը պատրաստ է լինում։

Հայկական խոհանոցի անսպասելի անակնկալները

«Կիևում ինքնաթիռ նստելիս` ես գիտեի ճիշտ այնքան, որքան միջին վիճակագրական ուկրաինացին։ Համեղ խորոված, բաստուրմա, հայկական լավաշ, որը վերջերս ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցուցակում»,– գրում է Սլյադնևը։

лаваш, еда, кулинария

Լուսանկարչի համար անակնկալ էր դարձել, որ իրականում հայկական խոհանոցն ավելի բազմազան է` բացի ոչխարի մսից պատրաստած կերակրատեսակներից, Հայաստանում աննկարագրելի համեղ են պատրաստում բացարձակապես ամեն ինչ` բանջարեղենը, հատիկավորները, աղանդերը և, բնականաբար, հենց լավաշն անմիջապես թոնրից։

«Հայկական սնունդը սովորաբար շատ են պատրաստվում։ Սեղանը կոտրվում է նախուտեստներից, որոնցից յուրաքանչյուրից հավաքում են ավանդական բրդուճը` լավաշի մեջ փաթաթում են սեղանին եղած ամեն ինչ` կանաչի, բանջարեղեն, պանիր։ Տանտիրոջ ձեռքով փաթաթած բրդուճը հյուրի նկատմամբ գերագույն հարգանքի դրսևորում է։ Բայց կատակով այն շաուրմա հանկարծ չանվանեք։ Կնեղանան»,– գրում է Սլյադնևը։

Իսկ հետո նա նկարագրում է, թե ինչպես են բարեհաճ հայ տանտիրուհիներն աղցաններ մատուցում` խորոված բանջարեղեն թահինով, ոսպը գետնանուշով և մի շարք այլ ուտեստներ։ Դրանից հետո` մի քանի տեսակի ապուր (դրանք բոլորը պետք է ուտել)։ Եվ երբ արդեն նախուտեստներն ու ապուրները վերջացել են, բերում են հիմնական կերակրատեսակները` ոչխարի` ոսկորով միս բլղուրով, ոչխարի միս խորոված բանջարեղենով։ Ամենը բնութագրել պարզապես հնարավոր չէ։

Slow cooking հայկական ձևով

«Գորիսն աչքի է ընկնում լոբուց պատրաստած իր կերակրատեսակներով։ Յուրաքանչյուր հայ, ով «գլուխ է հանում» ընդեղենից, կժպտա, երբ հարցնես` թե փորձել է, արդյոք, Գորիսի լոբի։ Ի դեպ, հայկական բազմաթիվ ուտեստներ դարեր ի վեր պատրաստվել են slow cooking տեխնոլոգիայով` դանդաղ կրակի վրա»,– գրում է Սլյադնևը։

Паштет из красной фасоли

Նրա կարծիքով, Գորիսի լոբին դրա վառ ապացույցն է։ Արևմուտքում հայտնի դանդաղ եփող սարքի փոխարեն` այստեղ օգտագործում են թոնիրը, որի ածուխների վրա կերակուրը «հասունանում է» գիշերվա ընթացքում։ Լուսանկարիչը նշել է նաև հայկական ավանդական խաշլաման, Գորիսի գաթան, որը պատրաստվում է թթխմորով, ընկույզով և մեղրով։

Դիլիջանի հնագույն բաղադրատոմսերը

«Տեղական խոհանոցի ավանդույթները փոխանցվում են սերնդեսերունդ, դրանցով հպարտանում են, պահպանում։ Հայաստանում գրեթե չես հանդիպի կերակուրի, որը պատրաստվում է հոսփերում կամ սու–վիդ տեխնոլոգիայով։ Ամեն ինչ պատրաստվում է, ինչպես հարյուր տարի առաջ»,– գրում է Սլյադնևը։

Ֆուդ լուսանկարչի վրա մեծ տպավորություն է թողել Դիլիջանի լահմաջոն և տոլման։

лахмаджо

«Իսկ եթե ձեզ համար հավով հարիսա պատրաստեն, համարեք, որ ուղևորությունը հաջողված է»,– կարծում է Սլյադնևը։ -0-

Ծանոթացեք լուրերին առաջինն ու քննարկեք դրանք մեր Telegram-յան ալիքում

Partners News
ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
23:40
10 Մայիսի 2022
Ավարտվել է Ծառուկյանի կողմից հայտարարված Հիսուս Քրիստոսի արձանի մրցութային փուլը. հայտնի է, թե ինչ արձան կկառուցվի (ՎԻԴԵՈ)
Ավարտվել է Ծառուկյանի կողմից հայտարարված Հիսուս Քրիստոսի արձանի մրցութային փուլը. հայտնի է, թե ինչ արձան կկառուցվի. ՎԻԴԵՈ
10:32
10 Մայիսի 2022
ՀՀ ՊՆ. Ադրբեջանի ՊՆ–ն հերթական անգամ հանդես է եկել իրականության հետ կապ չունեցող հայտարարությամբ
ՀՀ ՊՆ. Ադրբեջանի ՊՆ–ն հերթական անգամ հանդես է եկել իրականության հետ կապ չունեցող հայտարարությամբ
20:30
09 Մայիսի 2022
Որպես անհետ կորած որոնվող Աննա Հակոբյանը հայտնաբերվել է
Որպես անհետ կորած որոնվող Աննա Հակոբյանը հայտնաբերվել է
12:02
09 Մայիսի 2022
14 ժամ ջուր չի լինի Երևանի 5 վարչական շրջանում, այդ թվում՝ Կենտրոնում
14 ժամ ջուր չի լինի Երևանի 5 վարչական շրջանում, այդ թվում՝ Կենտրոնում
19:20
07 Մայիսի 2022
Ադրբեջանը կրակ է բացել Սոթքի հանքավայրի ուղղությամբ, աշխատակից է վերավորվել. ընկերության ներկայացուցիչ
Ադրբեջանը կրակ է բացել Սոթքի հանքավայրի ուղղությամբ, աշխատակից է վերավորվել
18:21
07 Մայիսի 2022
Ադրբեջանը կրակ է բացել ՀՀ ԶՈւ մարտական դիրքերի ուղղությամբ
Ադրբեջանը կրակ է բացել ՀՀ ԶՈւ մարտական դիրքերի ուղղությամբ
20:36
06 Մայիսի 2022
Երևան համայնքը կառավարության աջակցությամբ ձեռք է բերում 12 մետրանոց MAN մակնիշի ավտոբուսներ. քաղաքապետ (ՖՈՏՈ)
Երևանում կգործեն 12 մետրանոց MAN մակնիշի ավտոբուսներ. ՖՈՏՈ
15:59
06 Մայիսի 2022
Տան վարկավորման ամբողջ գործընթացը` առանց բանկ գալու. առաջին անգամ Հայաստանում (ՎԻԴԵՈ)
Հարթակի միջոցով կարելի է ընտրել նոր բնակարան` ըստ ամսական վճարման չափի, գույքի տարածքի կամ այլ չափանիշների, և անցնել վարկավորման ողջ գործընթացն օնլայն` առանց բանկ գալու. ՎԻԴԵՈ
15:32
06 Մայիսի 2022
Երևանում ցուցարարները փակել են առանցքային մայրուղիներից մեկը
Երևանում ցուցարարները փակել են առանցքային մայրուղիներից մեկը
14:37
06 Մայիսի 2022
Հայրենիքում տունն այժմ պարզապես երազանք չէ. «Ռաֆֆաել» ընկերությունը գործարկում է բացառիկ նախագիծ սփյուռքահայերի համար (ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ)
Առաջին «երազանքի տունն» արդեն կառուցվում է Մասիս գյուղում, որտեղ տեղի է ունեցել հիմնարկեքի արարողությունը. ՖՈՏՈ, ՎԻԴԵՈ
13:36
06 Մայիսի 2022
Երևանում սկսվել են բախումներ ոստիկանների և ցուցարարների միջև
Երևանում սկսվել են բախումներ ոստիկանների և ցուցարարների միջև
13:01
06 Մայիսի 2022
«Դիմադրություն» շարժումը սկսել է քայլերթը Երևանում
«Դիմադրություն» շարժումը սկսել է քայլերթը Երևանում