412.14
6.72
406.69
+34
Եղանակը Երևանում
Հայ

Հայ հնագետներն էնեոլիթի դարաշրջանի մարդկանց լավ պահպանված դամբարան են գտել

15:36
26 Հոկտեմբերի 2010

Արենի 1 քարանձավային համալիրում (Վայոց Ձորի մարզ) հայ հնագետները եզակի գտածո են հայտնաբերել՝ էնեոլիթի դարաշրջանի մարդկանց լավ պահպանված դամբարան, երեքշաբթի լրագրողներին հայտնեց Արենի 1-ում պեղումների արշավախմբի հայկական մասի ղեկավար Բորիս Գասպարյանը։ Արենի 1-ում պեղումներն անցկացվում են Կալիֆորնիայի համալսարանի (ԱՄՆ) և Կերկի համալսարանի (Իռլանդիա) հնագետների հետ համատեղ։

Ըստ հնագետի՝ 2010թ.-ի ընթացքում Արենի 1 համալիրում կավե անոթներում թաղված երեխաների և մեծերի աճյուններ են հայտնաբերվել, որոնք լավ են պահպանվել։

«Հետաքրքիր է, որ երեխաները ամբողջովին են թաղված, իսկ մեծերը մասնատված են եղել»,- ասաց Գասպարյանը՝ ավելացնելով, որ այս գտածոն բացառիկ հնարավորություն է տալիս ԴՆԹ-ի ուսումնասիրության օգնությամբ որոշելու երեխայի ողջ գենետիկ կոդը։

Ըստ Գասպարյանի՝ գենետիկ կոդի որոշումը ահռելի նշանակություն ունի, քանի որ շատ նոր և բացառիկ տեղեկություններ կտա մարդու գենետիկ էվոլյուցիայի մասին։

«Սակայն գենետիկ կոդի որոշումը շատ թանկ արժե, շուրջ 60 հազար եվրո՝ միայն լաբարատոր անալիզների համար, իսկ  նման միջոցներ մենք դեռ չունենք»,- ասաց հնագետը։

Նա նաև ընդգծեց մի քանի անոթների բացառիկությունը, որոնք ծածկված էին կենդանիների և արևի գունավոր պատկերներով, քանի որ էնեոլիթի դարաշրջանում Հայկական լեռնաշխարհում գունավոր գունազարդումը տարածված չի եղել։
 
ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի տնօրեն Պավել Ավետիսյանն իր հերթին ասաց, որ այդ պեղումները մեծ նշանակություն ունեն ՝ ինչպես Հայաստանի հին անցյալի, այնպես էլ էնեոլիթի դարաշրջանում ողջ Առաջավոր Ասիայի մշակութապատմական միջավայրի ընդհանուր պատկերի վերականգնման համար։

«Մինչ այսօր Հայաստանի կյանքն ու էվոլյուցիան էնեոլիթի դարաշրջանում պատմության մեջ սպիտակ կետեր են եղել, բայց այդ գյուտերի տարիքի պաշտոնական հաստատումից հետո, որոնք, ես վստահ եմ, այնքան էլ չեն տարբերվի մեր նախնական հաշվարկներից, պատկերը կտրուկ փոխվում է»,- ասաց նա։

2010թ.-ին Արենի 1-ի պեղումների ընթացքում նաև էնեոլիթի դարաշրջանի խոշոր եղջրավոր անասունի կոտոշից պատրաստված գավաթ է հայտնաբերվել։ Արենի 1 քարանձավային համալիրի պեղումները սկսվել են 2007թ.-ին։ 2008թ.-ին քարանձավում կաշվե ոտնամանի ամենահին նմուշն է հայտնաբերվել։

Հնդկական մոկասիններ հիշեցնող «ոտնամանը» պատրաստված է կաշվի մեկ կտորից, ունեցել է 23,5 սանտիմետր երկարություն (ինչը համապատասխանում է 37-րդ համարին) և 7,6-ից տասը սանտիմետր լայնություն։ Դատելով ձևից՝ այն կրել են աջ ոտքին։ Այն պահին, երբ հնագետները հայտնաբերել են այդ մոկասինը, այն լցված է եղել ծղոտով, և, հնարավոր է՝ պատրաստված է եղել նորոգման կամ երկարատև պահպանման համար։

Տվյալները ցույց են տվել, որ կոշիկի այս նմուշը պատրաստվել է մ.թ.ա. 3627-ից 3377 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում կամ մոտ 5 հազար տարի առաջ։-0-

Ծանոթացեք լուրերին առաջինն ու քննարկեք դրանք մեր Telegram-յան ալիքում

Partners News
ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
10:44
28 Հուլիսի 2022
Ռուսաստանի համար գլխավորը Հարավային Կովկասում «թաքուն խաղեր» թույլ չտալն է. ՌԴ ԱԳՆ փոխխոսնակ
ՌԴ ԱԳՆ–ից հայտնում են, որ Ռուսաստանի համար գլխավորը Հարավային Կովկասում «թաքուն խաղեր» թույլ չտալն է
13:15
26 Հուլիսի 2022
Բանակցություններ են ընթանում Փաշինյան-Ալիև հանդիպման անցկացման շուրջ․ Աղաջանյան
Վերջին շրջանում բավականին ակտիվ գործունեություն է իրականացվում դիվանագիտական հատվածում
10:15
22 Հուլիսի 2022
Թուրքիայի ԱԳ նախարար. Անկարան Երևանից հստակ քայլեր է ակնկալում երկկողմ հարաբերությունների կարգավորման հարցում
Չավուշօղլուն հայտարարել է, որ Թուրքիան Հայաստանի հետ երկկողմ ձևաչափով գործընթաց է սկսել, սակայն պետք չէ մոռանալ, որ այն իրականում եռակողմ է։ Իրենք ամեն մի քայլ Ադրբեջանի հետ են համապատասխանեցնում՝ կուզի Հայաստանը, թե ոչ, իրականությունը դա է
15:18
20 Հուլիսի 2022
Ուկրաինայում ՌԴ հատուկ օպերացիայի աշխարհագրական խնդիրները փոխվել են. Լավրով
Լավրովը հայտարարել է, որ Ուկրաինայում ՌԴ հատուկ օպերացիայի աշխարհագրական խնդիրները փոխվել են
12:19
18 Հուլիսի 2022
ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալը զանգահարել է Միրզոյանին. ի՞նչ են քննարկել
ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալը զանգահարել է Միրզոյանին. ի՞նչ են քննարկել
19:48
16 Հուլիսի 2022
ԼՂ հակամարտություն, գերիների ազատ արձակում և այլ հարցեր. Թբիլիսիում տեղի է ունեցել Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը (ՎԻԴԵՈ)
ԼՂ հակամարտություն, գերիների ազատ արձակում և այլ հարցեր. Թբիլիսիում տեղի է ունեցել Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը. ՎԻԴԵՈ
13:48
13 Հուլիսի 2022
ԱՄՆ Պետդեպ. հայ-թուրքական երկխոսությունը ներուժ ունի մեծացնելու տարածաշրջանային կայունությունը
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը հայտարարել է, որ հայ-թուրքական երկխոսությունը ներուժ ունի մեծացնելու տարածաշրջանային կայունությունը
19:37
07 Հուլիսի 2022
Հայաստանում Իսպանիայի ռեզիդենտ դիվանագիտական ներկայացուցչություն կբացվի
Հայաստանում կհիմնվի Իսպանիայի ռեզիդենտ դիվանագիտական ներկայացուցչություն
12:27
07 Հուլիսի 2022
Փաշինյանը հանձնարարեց գերատեսչություններին կոորդինացնել աշխատանքը թուրքական կառույցների հետ
Փաշինյանը հանձնարարեց գերատեսչություններին կոորդինացնել աշխատանքը թուրքական կառույցների հետ
11:23
07 Հուլիսի 2022
Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Պուտինի հետ. ի՞նչ են քննարկել
Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Պուտինի հետ. ի՞նչ են քննարկել
16:07
04 Հուլիսի 2022
Կշարունակենք աջակցել հայ–ադրբեջանական ապագա խաղաղության համաձայնագրին. Միշելն` Ալիևին
Շառլ Միշելը հեռախոսազրույց է ունեցել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ