485.25
-0.08
569.44
-2.72
8.18
-0.02
-2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Բյուջեն սկսնակների համար
13:13
09 Նոյեմբերի 2017
ԵՐԵՎԱՆ, 9 նոյեմբերի. /Նովոստի–Արմենիա/. Բյուջեն պետության տարեկան եկամուտների և ծախսերի կոնկրետ ծրագիրն է։ Հենց բյուջեն է օգնում հնարավորինս արդյունավետ բաշխել ռեսուրսներն ըստ ժամանակի։

Տարեցտարի Հայաստանում ֆինանսապես գրագետ մարդկանց թիվը մեծանում է, ինչն էլ պայմանավորված է ֆինանսական ոլորտի նկատմամբ նրանց հետաքրքրությամբ, որտեղ հիմնարար փաստաթղթերից մեկը պետական բյուջեն է։

«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը փորձել է հանրամատչելի կերպով բացատրել, թե ինչ է իրենից ներկայացնում այդ ֆինանսական փաստաթուղթը, որով ապրում է երկիրը մի ամբողջ տարի։

Ինչի՞ համար է առհասարակ պետբյուջեն

Кошелек Налоги

Պետբյուջեում սահմանվում են երկրի և նրա քաղաքացիների հիմնական պահանջարկները, որոնք ենթակա են բավարարման պետական միջոցների հաշվին, ինչպես նաև մատնանշվում են պետական գանձարանում ակնկալվող դրամական հոսքերի (հարկերի և այլ մուտքերի) աղբյուրներն ու չափերը։

Խոսքը հաջորդ տարվա ծախսերի և եկամուտների մասին է, որովհետև հաջորդ տարվա պետբյուջեի նախագծերն ընդունվում են ընթացիկ տարվա ավարտին։ Այսպես, ՀՀ 2018 թվականի պետբյուջեի նախագիծը պետք է հավանության արժանանա 2017 թվականի աշնանը։

Որտեղի՞ց են եկամուտները

Кошелек, деньги, монеты

Պետության եկամուտների հիմնական մասը հարկերն են, որոնք բաժանվում են անուղղակի և ուղիղ հարկերի։

Ուղիղ հարկերն ընդգրկում են շահութահարկը, ինչպես նաև քաղաքացիների եկամտահարկը։ Օրինակ, Հայաստանում շահութահարկը կազմում է 20 տոկոս, մինչդեռ եկամտահարկն օժտված է պրոգրեսիայի կառուցվածքով և կախված է քաղաքացիների աշխատավարձի մեծությունից։

Անուղղակի հարկերն իրենցից ներկայացնում են մատուցվող ծառայություններից կամ ապրանքներից գանձվող գումարներ` ավելացված արժեքի տեսքով։ Հիմնականում դրանք ներառում են ավելացված արժեքի հարկը (ԱԱՀ), մաքսատուրքեր, ակցիզներ և այլ գումարներ։ Հայաստանում ԱԱՀ տոկոսադրույքը կազմում է 20 տոկոս, մինչդեռ ակցիզային գումարները և մաքսատուրքերը կախված են կոնկրետ ապրանքատեսակից։

Պետության համար շահավետ է խթանել բիզնեսի և առևտրի զարգացումը, քանի որ դրանից է կախված նաև ստացվող բյուջետային միջոցների չափը։

Պետությունը միաժամանակ օժտված է նաև այլ, եկամուտների ոչ հարկային աղբյուրներով։ Տվյալ մուտքերը ներառում են պետական վճարովի ծառայություններից, պետական գույքի օգտագործումից, պետական տարբեր ձեռնարկություններից ստացվող եկամուտներ։

Ինչի՞ համար են օգտագործվում ծախսերը

Кошелек, деньги, монеты

Դրանք օգտագործվում են պետական ծառայողների աշխատավարձերի վճարման, սեփական քաղաքացիների նկատմամբ պարտավորությունների կատարման, մասնավորապես` թոշակների, նպաստների վճարման, ինչպես նաև կենսագործունեության բոլոր ոլորտներում երկրի զարգացման համար։

Загружается новость ... "Лево"

Միաժամանակ նշվում են ծախսերի առաջնահերթ ուղղությունները, որոնցից են պաշտպանությունը, ՏՏ–ն, սոցիալական ոլորտը։ Հայաստանում լարված արտաքին–քաղաքական մթնոլորտի պատճառով պաշտպանական ոլորտի ծախսերը կավելանան։ Այս մասին, մասնավորապես, խոսել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը։ Նա նշել է, որ 2018 թ.–ից սկսած երկիրը տարեկան 26–27 մլրդ դրամով ավելացնելու է պաշտպանության համար նախատեսված ծախսերը։ Արդյունքում, 2020 թ.–ին պաշտպանության ծախսերը կկազմեն ՀՆԱ–ի 4%–ը։

Միաժամանակ, պետությունը ձգտում է նվազեցնել ծախսերը։ Այդ նպատակով իրականացվում են միջոցառումներ` ուղղված պետական կառույցների գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը։

Այսպես, Հայաստանում իրականացվող օպտիմալացման քաղաքականությունն ուղղված է աշխատանքի նախկին արդյունավետության պահպանմանը (կամ դրա ավելացմանը) նվազագույն ծախսերի դեպքում` ֆինանսական, նյութական և մարդկային ռեսուրսների։

Բյուջեին օգնության են հասնում վարկերը

Кошелек, ипотека, кредит недвижемость

Բավականին հիմնավոր հարցին այն մասին, թե ինչու՞ է պետությունը ֆինանսներ վերցնում այլ աղբյուրներից, եթե նա ունի սեփական եկամուտները, կա բավականին պարզ պատասխան։

Որոշ դեպքերում պետության եկամուտներն ավելի քիչ են, քան նախատեսված ծախսերը։ Օրինակ, Հայաստանի 2018 թ.–ի պետբյուջեի եկամուտների համախառն ծավալը նախատեսված է 1 տրիլիոն 307 մլրդ դրամ, իսկ ծախսերը` 1 տրիլիոն 464,2 մլրդ դրամ։

Այս ճեղքը (եկամուտների և ծախսերի տարբերությունը) ծածկելու համար, որն անվանում են պակասուրդ (մեր դեպքում այն 156,9 մլրդ դրամ է), պետությունը գործարկում է տարբեր մեխանիզմներ, այդ թվում` պարտք է վերցնում այլ պետություններից և միջազգային կառույցներից։

Իսկ ի՞նչ վիճակում է պետական պարտքը

Кошелек средний и малый бизнес

Հայաստանում պետական պարտքի հետ կապված վիճակը կրիտիկական չէ, այս մասին հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը։ Նրա խոսքով, Հայաստանի արտաքին պարտքը 2018 թ.–ին նախատեսված է ՀՆԱ–ի 59%–ի սահմանում։

Բացի այդ, Հայաստանի պարտքերի ճնշող մասը կրում է երկարաժամկետ բնույթ, և դրանց վճարները բաշխված են երկարատև ժամկետներում։

Իսկ, գուցե, ծախսերը կրճատվե՞ն

Кошелек средний и малый бизнес

Տրամաբանական է, բայց ոչ արդյունավետ։ Ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանի խոսքով, նման մեխանիզմն արդյունավետ չէ, քանի որ բյուջետային կրճատումները հանգեցնում են լուրջ սոցիալական հետևանքների բնակչության համար, իսկ երկարաժամկետ հեռանկարում կարող են բացասական հետևանքներ ունենալ նաև պետության համար։

Միաժամանակ, ստացված օտարերկրյա փոխառություններն ուղղվում են ոչ միայն պակասուրդի վերացմանը, այլև տարբեր ոլորտներում իրականացվող պետական ծրագրերին։ Նման քայլերն անհրաժեշտ են պետական խնդիրների իրագործման համար սեփական սահմանափակ միջոցների դեպքում։

Օտարերկրյա միջոցները ներդրվում են կառավարության կողմից նաև տարբեր տնտեսական նախագծերում, որոնք նպաստում են փողերի գեներացմանն ու պետության հետագա բարեկեցությանը։–0–
Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
11:32
06 Դեկտեմբերի 2017
Ինչպես՞ գումար վաստակել Ամանորի տոներին. 5 բիզնես գաղափար
Նոր տարվա նախաշեմը ու ձմեռային արձակուրդները լավ ժամանակահատված են սեփական գործը սկսելու ու լավ գումար աշխատելու համար։
12:43
01 Դեկտեմբերի 2017
Ինչպե՞ս դիմակայել հեռախոսային խարդախներին
Բջջային կապի շնորհիվ այսօր կարելի է շատ հարցեր լուծել տնից` վճարումներ կատարել, պատվիրել ապրանքներ և ծառայություններ, ինչպես նաև առցանց ռեժիմով կառավարել բանկային հաշիվները։
12:36
24 Նոյեմբերի 2017
Հայկական ասացվածքներ փողի մասին
Աշխարհի բոլոր ժողովուրդներն ունեն բազմաթիվ ասացվածքներ փողի և դրա նկատմամբ վերաբերմունքի մասին։
18:29
22 Նոյեմբերի 2017
Կենտրոնական բանկը ներկայացրել է նոր կոմպոզիտային թղթադրամները
Հայկական դրամը շրջանառության մեջ ներդնելու օրվա կապակցությամբ ՀՀ Կենտրոնական բանկը ներկայացրել է երրորդ սերնդի կոմպոզիտային թղթադրամների էսքիզները։
13:44
22 Նոյեմբերի 2017
Թեստ. ստուգեք ձեր գիտելիքները ֆինանսական ոլորտում
Բանկային աշխատակցիի օրվա կապակցությամբ, որը Հայաստանում նշվում է նոյեմբերի 22–ին արդեն 14 տարի, ինչպես նաև հայկական դրամի` շրջանառության մեջ դրվելու 24–ամյակի կապակցությամբ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է հերթական թեստն ու առաջարկում իր ընթերցողներին ստուգել, թե որքան են նրանք առաջադիմել ֆինանսական կրթության ոլորտում։
14:16
21 Նոյեմբերի 2017
Թեստ. գուշակեք արժույթը երկրի դրոշով
Հայկական դրամի` շրջանառության մեջ դրվելու 24–ամյակի նախաշեմին «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունն առաջարկում է իր ընթերցողներին անցնել թեստ և գուշակել երկրի դրամական միավորը տվյալ երկրի պետական դրոշով։
14:44
15 Նոյեմբերի 2017
Որտեղի՞ց գումար հայթհայթել նախագծի համար կամ ի՞նչ է crowdfunding–ը
Եթե դուք ունեք հետաքրքիր բիզնես նախագիծ, սակայն գումարը չի բավարարում, օգնության կհասնի crowdfunding–ը, ինչն անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է «ֆինանսավորում ամբոխի կողմից»։
20:32
07 Նոյեմբերի 2017
Ի՞նչ գիտեք Հայաստանում պարենային զամբյուղի մասին
Պարենային զամբյուղը մարդուն մեկ ամսվա համար անհրաժեշտ մթերքի հավաքածուն է։
11:35
02 Նոյեմբերի 2017
Ի՞նչ անել «Երջանկության նամակների» հետ
Ընդամենը մի քանի տասնյակ տարի առաջ նման նամակներ գտնում էին փոստային արկղերում, իսկ այսօր դրանք գալիս են էլեկտրոնային փոստով։
10:35
31 Հոկտեմբերի 2017
Խնայողությունների համաշխարհային օր. ի՞նչ տոն է այն
Հոկտեմբերի վերջին օրն աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Խնայողությունների համաշխարհային օրը։
14:05
24 Հոկտեմբերի 2017
ԹԵՍՏ. Ինչպիսի՞ անձնավորություն եք դուք` խնայո՞ղ, թե՞ վատնող
Խնայողությունների միջազգային օրը, որի հիմնադիրների մտահղացմամբ այդ օրը նվիրված է ոչ միայն գումարի խնայողությանը, այլև առօրյա կյանքում մեզ շրջապատող ամեն ինչի նկատմամբ հոգատար վերաբերմունքին։ Խնայողության օրվա նախաշեմին «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունն առաջարկում է իր ընթերցողներին անցնել թեստ, որը կօգնի բացահայտել` արդյոք դուք խնայո՞ղ մարդ եք, թե՞ նախընտրում եք ապրել մեկ օրով։
11:28
23 Հոկտեմբերի 2017
ABBYY-ի հիմնադիր Դավիթ Յանը ներկայացրել է իր հաջողության բանաձևը Երևանում
«Այբ» կրթական հիմնադրամի համահիմնադիր, գործարար Դավիթ Յանը ներկայացրել է հաջող ստարտափի և բիզնեսի առաջխաղացման սեփական բանաձևը։