436.87
4.38
404.47
+1
Եղանակը Երևանում
Հայ

Արևմտյան Հայաստանի տարածքում գրեթե չեն պահպանվել հայկական քրիստոնեական հուշարձաններ. փորձագետ

19:34
20 Ապրիլի 2010

Հայկական մշակութային վիթխարի  ժառանգությունից Արևմտյան Հայաստանի տարածքում՝ մոտավոր հաշվարկներով, պահպանվել է հուշարձանների միայն 3-4%-ը, որոնք գոյություն են ունեցել մինչև Հայող ցեղասպանությունը։

Այդ մասին երեքշաբթի «Մշակութային ցեղասպանություն» միջազգային գիտաժողովի ժամանակ հայտնեց Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող  հասարակական կազմակերպության երևանյան գրասենյակի ղեկավար Սամվել Կարապետյանը։

«Բավական է նշել, որ 2000 բանակավայրերից, որոնք մինչև 1915թ.-ը հայկական էին, այսօր Արևմտյան Հայաստանի տարածքում ոչ մեկը չի պահպանվել»,- ասաց Կարապետյանը։

Ըստ նրա՝ Նախիջևանում և Հին Ջուղայում նույնպես գրեթե լիովին քանդված են հայկական պատմական հուարձանները։

«Նախիջևանի բոլոր 218 հայկական եկեղեցիները, տաճարները, մատուռները ամբողջովին ոչնչացվել են»,- ասաց Կարապետյանը։

Կարապետյանի կարծիքով՝ աննշան դրական կողմ է այն, որ Արևմտյան Հայաստանի և Ադրբեջանի տարածքներում դիտավորյալ ոչնչացվում են միայն հայկական քրիստոնեական հուշարձանները։

«Թուրքերն ու նրանց կրտսեր եղբայրները՝ադրբեջանցիները, միամիտորեն կարծում են, որ հայկական են միայն այն հուշարձանները, որոնք ստեղծվել են քրիստոնեական դարաշրջանում»,- ասաց նա։

Այդ կապակցությամբ փորձագետն ավելացրեց, որ հայկական մշակութային ժառանգության բազմաթիվ անգին նմուշներ՝ ստեղծված մինչև քրիստոնեության շրջանը, դուրս են մնում նրանց տեսադաշտից։

Չնայած նրան, որ հուշարձանները չեն դիտվում իբրև հայկական, Կարապետյանի կարծիքով, դրական է այն, որ դրանք, համենայն դեպս, պահպանվում են։

Հայկական խաչքարերի զանգվածային ոչնչացում է արձանագրվել 1998 թ.-ին, երբ ադրբեջանական կողմը բուլդոզերներով հողին հավասարեցրեց հայկական գերեզմանոցների մեծ տարածքը։ Համաշխարհային հանրության կողմից Ադրբեջանի գործողությունների դատապարտումից հետո ոչնչացումները դադարեցվեցին, որոնք վերսկսվեցին 2003 թ.-ին։

Բազմաթիվ խաչքարեր թաղվել են հողի տակ, մյուսները  ավերվել են և նետվել Արաքս գետը։ Հին Ջուղայի հայկական գերեզմանոցում լիովին ոչնչացվել է 3500 խաչքար, այն 10 հազարից, որոնք դեռևս պահպանվել էին 2005-ի դեկտեմբերին։

Նախիջևանը պատմական Հայաստանի մի մասն է և գտնվել է Հայաստանի առաջին հանրապետության կազմում՝ 1918-1920 թթ.-ին։ Խորհրդային ժամանակներում Նախիջևանը կամայականորեն բաժանել են Հայաստանից և հանձնել Ադրբեջանին։  Այս ամենի հետևանքով տարածաշրջանի հայ բնակչությունը վտարվել է՝ խտրական և տնտեսական ճնշման քաղաքականության արդյունքում։-0-

Ծանոթացեք լուրերին առաջինն ու քննարկեք դրանք մեր Telegram-յան ալիքում

ԱՌԿԱ գործակալություն
Բաժնի այլ նյութեր
15:18
19 Փետրվարի 2024
Ուկրաինայի հարցով Մոսկվայի և Երևանի դիրքորոշումները տրամագծորեն տարբերվում են․ Պեսկով
Պեսկովը մեկնաբանել է Փաշինյանի հայտարարությունն Ոկրաինայի հարցով
10:39
19 Փետրվարի 2024
Ուկրաինայի հարցով Հայաստանը Ռուսաստանի դաշնակիցը չէ․ Փաշինյան (ՎԻԴԵՈ)
Փաշինյանը հայտնել է իր դիրքորոշումն Ուկրաինայի հարցով․ ՎԻԴԵՈ
18:01
17 Փետրվարի 2024
Մյունխենում հանդիպել են Փաշինյանն ու Ալիևը․ ի՞նչ են պայմանավորվել
Մյունխենում հանդիպել են Փաշինյանն ու Ալիևը․ ի՞նչ են պայմանավորվել
15:02
16 Փետրվարի 2024
Արևմուտքը փորձում է խանգարել հայ-ադրբեջանական կարգավորմանը․ ՌԴ ԱԽ քարտուղար
ՌԴ–ից հայտնում են, որ Արևմուտքը փորձում է խանգարել հայ-ադրբեջանական կարգավորմանը
13:38
15 Փետրվարի 2024
Ադրբեջանն ասում է' ինչ ուզում եմ, տվեք բանակցությունով, հակառակ դեպքում կվերցնեմ պատերազմով․ Փաշինյան (ՎԻԴԵՈ)
Փաշինյանն ասում է, որ տպավորություն ունի, որ Ադրբեջանը որևէ հետաքրքրություն չի ցուցաբերում սահմանային կայունության և անվտանգության ապահովման հարցում․ ՎԻԴԵՈ
10:22
15 Փետրվարի 2024
Որևէ արտաքին ուժ իրավունք չունի միջամտել մեր երկրի ներքին գործերին․ Փաշինյանի մամուլի քարտուղարը՝ Ալիևին
Փաշինյանի մամուլի քարտուղարը պատասխանել է Ալիևի սպառնալիքներին
13:20
14 Փետրվարի 2024
ՀԱՊԿ-ը հայ-ադրբեջանական սահմանին հակամարտության մեծ ներուժ է տեսնում
ՀԱՊԿ-ից հայտնում են, որ հայ-ադրբեջանական սահմանին հակամարտության մեծ ներուժ կա
11:53
14 Փետրվարի 2024
ՀՀ ՊՆ կողմից կա շատ խիստ հրաման՝ չհրահրել որևէ էսկալացիա, չտրվել սադրանքների․ Փաշինյան
Փաշինյանը հայտարարել է, որ ՀՀ ՊՆ կողմից կա շատ խիստ հրաման՝ չհրահրել որևէ էսկալացիա, չտրվել սադրանքների
16:07
13 Փետրվարի 2024
Ադրբեջանցիները Ներքին Հանդի ուղղությամբ կրակել են ՀՀ ներխուժած վայրերից․ Թաթոյան (ՖՈՏՈ)
Ադրբեջանցիները Ներքին Հանդի ուղղությամբ կրակել են ՀՀ ներխուժած վայրերից, Թաթոյանը լուսանկարներ է հրապարակել․ ՖՈՏՈ
12:02
13 Փետրվարի 2024
Ադրբեջանին չպետք է թույլ տալ անպատասխան հարվածներ հասցնել․ ընդդիմադիր պատգամավորը անհամարժեք հարվածի կոչ է անում
«Պատիվ ունեմ» ընդդիմադիր խմբակցության քարտուղար Տիգրան Աբրահամյանը հայտարարել է, որ Ադրբեջանի չպետք է թույլ տալ ո´չ քարոզչական, ո´չ էլ առավել ևս` սահմանագծին, իրեն ազատ զգալ ու անպատասխան հարվածներ հասցնել
15:07
12 Փետրվարի 2024
Կրեմլում հույս ունեն, որ Երևանը որոշակի հավաստիացումներ կտա Պուտինի հնարավոր ձերբակալության հարցում
Կրեմլում հույս ունեն, որ Երևանը որոշակի հավաստիացումներ կտա Պուտինի հնարավոր ձերբակալության հարցում
23:25
11 Փետրվարի 2024
Փաշինյան․ Հայաստանը պատրաստ է Եվրամիության հետ լինել այնքան մոտիկ, ինչքան Եվրամիությունը դա հնարավոր կհամարի
Փաշինյանը հայտարարել է, որ Հայաստանը պատրաստ է Եվրամիության հետ լինել այնքան մոտիկ, ինչքան Եվրամիությունը դա հնարավոր կհամարի