Պարբերական հիվանդություն 

«Նովոստի–Արմենիա» գործակալության և Novartis միջազգային դեղագործական կորպորացիայի համատեղ նախագիծը

ՆԱԽԱԳԾԻ ՄԱՍԻՆ

Հատուկ նախագծի նկարագրություն Պարբերական հիվանդությունը, որը հաճախ անվանում են ընտանեկան միջերկրածովյան տենդ, համեմատաբար հազվադեպ հանդիպող, ժառանգական, գենետիկորեն պայմանավորված հիվանդություն է, որը հիմնականում հանդիպում է հայերի, հրեաների, արաբների և շատ հազվադեպ դեպքերում` այլ ազգության ներկայացուցիչների մոտ։ Հիվանդության ախտորոշման հիմնական բարդությունն այն է, որ հիվանդությունը հազվադեպ է հանդիպում և չունի սպեցիֆիկ ախտանիշներ։ Որտե՞ղ է իրականությունը, իսկ որտե՞ղ`մտացածինը, կպատմենք «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության և Novartis միջազգային դեղագործական կորպորացիայի «Պարբերական հիվանդություն. ժամանակին հայտնաբերել և ճիշտ բուժել» խորագրով հատուկ նախագծում։

Նախագծի շրջանակում կներկայացվեն հիվանդության մասին փորձագիտական տեղեկատվություն, հարցազրույցներ բժիշկների, հիվանդների հետ, կներկայացվի նաև հասարակության կարծիքն այս թեմայով։ Սա շատ կարևոր թեմա է, քանի որ ոչ բոլոր հիվանդները գիտեն, որ ժամանակին չբուժելու և սխալ բուժման դեպքում պարբերական հիվանդությունը կարող է հանգեցնել բարդությունների (ամիլոիդոզի և անգամ երիկամների կորստի), իսկ հետո` մահվան։ Կարևոր է նաև իմանալ, որ գրեթե բոլոր հիվանդների մոտ կարելի է հասնել կայուն բարելավման և անգամ հիվանդության ռեմիսիայի ճիշտ դեղամիջոցներ ընդունելու և բորբոքման ախտանիշներին հետևելու դեպքում։ Եկեք միասին պայքարենք հիվանդության դեմ։

Ինչպե՞ս երեխայի մոտ հայտնաբերել պարբերական հիվանդության ախտանիշներն ու խուսափել բարդություններից

«Պարբերական հիվանդություն» հատուկ նախագծի շրջանակում ՀՀ առողջապահության նախարարության Մանկաբուժության գծով խորհրդական (նախկինում պաշտոնը կոչվում էր գլխավոր մանկաբույժ) Սերգեյ Սարգսյանը խոսել է երեխաների մոտ պարբերական հիվանդության ախտանիշերի առանձնահատկությունների և հիվանդության ընթացքի, երեխայի կյանքի վրա հիվանդության ազդեցության և վաղ ախտորոշման կարևորության մասին։

Հինգ ամենահաճախ տրվող հարցերը պարբերական հիվանդության մասին. պատասխանում են փորձագետները

Պարբերական հիվանդությունը կամ ընտանեկան միջերկրածովյան տենդը (FMF) մինչև հիմա համարվում է ամենաառեղծվածային և բարդ ախտորոշվող հիվանդություններից մեկը։ «Պարբերական հիվանդություն» հատուկ նախագծի շրջանակում «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է հինգ ամենահաճախ տրվող հարցերը պարբերական հիվանդության մասին, որոնց պատասխանները պետք է իմանալ։ Գործակալությունը ներկայացնում է հեղինակավոր, փորձագիտական կարծիքներ, մասնավորապես` Հայաստանի գլխավոր մանկաբույժ Սերգեյ Սարգսյանի և Բժշկական գենետիկայի և առողջության առաջնային պահպանման կենտրոնի բժիշկ–գենետիկ Աննա Եղիազարյանի կարծիքը։

7 կարևոր փաստ պարբերական հիվանդության մասին

Յուրաքանչյուր 16–րդ հայ ունի պարբերական հիվանդություն կամ ընտանեկան միջերկրածովյան տենդ (FMF), իսկ յուրաքանչյուր 4–րդը մեկ գենային մուտացիայի կրող է։ Նման տխուր վիճակագրություն ունի այս գենետիկ (ժառանգական) հիվանդությունը, որի վերաբերյալ բժիշկներն ունեն ավելի շատ հարցեր, քան պատասխաններ։ 

5 հրատապ քայլ պարբերական հիվանդության ախտանիշները հայտնաբերելուց հետո

Պարբերական հիվանդության (ընտանեկան միջերկրածովյան տենդ - FMF) բարդ ասպեկտներից մեկը ճշգրիտ ախտորոշումն է, քանի որ FMF- ը որոշ դեպքերում ունի կլինիկական պատկեր, որը նման է այլ հիվանդությունների:

12 կարևոր հարց պարբերական հիվանդության մասին

Պարբերական հիվանդությունը կամ ընտանեկան միջերկրածովյան տենդը գենետիկ հիվանդություն է, որը պետք է ճիշտ բուժել` բարդացումներից խուսափելու և կյանքի նորմալ որակը պահպանելու համար:

ՅՈՒՐԱՔԱՆՉՅՈՒՐ 16-ՐԴ ՀԱՅ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՆԻ. Ո՞ՐՆ Է ՎԱՂ ԱԽՏՈՐՈՇՄԱՆ ՕԳՈՒՏԸ

Պարբերական հիվանդությունը կամ ընտանեկան միջերկրածովյան տենդը, որը գերակշռում է հնագույն ժողովուրդների մոտ, մինչ օրս հետապնդում է հայերին: Սա ամենահաճախ հանդիպող գենետիկ (ժառանգական) հիվանդություններից մեկն է:   

10 միֆ պարբերական հիվանդության մասին (ընտանեկան միջերկրածովյան տենդ)

Ամենախորհրդավոր և ուսումնասիրության երկար պատմություն ունեցող հիվանդություններից մեկի՝ պարբերական հիվանդության շուրջ, շատ միֆեր են ձևավորվել, որոնք որևէ ընդհանուր բան չունեն իրականության հետ:  

Ի՞նչ է պարբերական հիվանդությունը, և ինչու՞ է այն մահացու վտանգավոր

Պարբերական հիվանդությունն ամենախորհրդավոր և մինչ օրս մինչև վերջ չուսումնասիրված հիվանդություններից մեկն է։ Չնայած հայ բժիշկները սկսել են ուսումնասիրել այն դեռևս միջնադարում, յուրաքանչյուր հիվանդի հստակ ախտորոշումը մինչև հիմա իսկական գլխացավանք ու փորձություն է բժիշկների համար։ Այս խորհրդավոր հիվանդությամբ տառապող մարդկանց հաճախ սխալ են բուժում և անգամ վիրահատում են։  

«Ընտանեկան գործեր» կամ ինչու՞ է այդքան կարևոր պարբերական հիվանդության ճիշտ ախտորոշումը

Պարբերական հիվանդությունը նաև կոչվում է միջերկրածովյան ընտանեկան տենդ։ Այն հիմնականում ախտորոշվում է հայերի, հույների, հրեաների և արաբների շրջանում։ Բժիշկները մինչև հիմա մեծ դժվարությամբ են ախտորոշում այս հիվանդությունը, և հիվանդը հաճախ ստիպված է լինում դիմել տարբեր բժիշկների մինչև հիվանդության ճիշտ ախտորոշումը։ Ինչպե՞ս է դրսևորվում հիվանդությունը, քանի՞ օր են տևում նոպաները, ինչպե՞ս պետք է բուժել և ապրել, եթե ձեզ մոտ հայտնաբերել են այս հիվանդությունը։  

Նյութը մշակվել է «Նովարտիս Ֆարմա» ՍՊԸ–ի աջակցությամբ` հիվանդության մասին պացիենտների իրազեկվածության մակարդակը բարձրացնելու նպատակով։

Նյութում ներկայացված տեղեկատվությունը չի փոխարինում Առողջապահության մասնագետի խորհրդակցությունը։ Դիմեք բուժող բժշկին։

Հարությունյան Վ.Մ., Հակոբյան Գ.Ս. Պարբերական հիվանդություն (էթիոպաթոգենետիկ և կլինիկական ասպեկտներ).Մ, ՄԻԱ, 2000

*Օգտագործված լուսանկարներում պատկերված չեն իրական պացիենտներ