482.13
-0.46
538.83
-4.47
8.55
+0.02
+12
Եղանակը Երևանում
Հայ
Այսօր Հայաստանում շուրջ 5 հազար գնչու է բնակվում. փորձագետ
18:49
08 Ապրիլի 2014

ԵՐԵՎԱՆ, 8 ապրիլի. /Նովոստի–Արմենիա/. Այսօր Հայաստանում շուրջ 5 հազար հայ գնչու է բնակվում, «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տեղեկացրեց ԵՊՀ Արևելագիտության ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ Վարդան Ոսկանյանը։

«Այս պահին նրանք բնակվում են Երևանի ծայրամասերում (Սարի Թաղում և Քանաքեռում), Խարբերդում (հիմնականում հայրենադարձներ են, ովքեր Հայաստան են եկել Հունաստանից 1947–48 թթ.–ին) և Գյումրիում (Բոշա Մայլա շրջանում)», – ասաց նա այսօր նշվող Գնչուների միջազգային օրվա համատեքստում։

Ոսկանյանի խոսքով` հայ գնչուների անվանումը լոմ է (ծագում է սանսկրիտի «դոմբա» բառից, որով անվանում էին Հնդկաստանի ցածրագույն կաստաներին)։ Այդ էթնիկ խմբի հաղորդակցման լեզուն հայերենն է, սակայն մինչև օրս նրանք խոսում են «գաղտնի» լեզվով` լոմավրենով, որն օգտագործում է հնդարիական ծագման բառապաշարն ու հայոց լեզվի քերականությունը։

Արևելագետը նշեց, որ հայ գնչու–բոշաների ավանդական զբաղմունքը խոհանոցային պարագաների և կենցաղային այլ իրեր պատրաստելն է։

Նա ընդգծեց, որ հայ գնչուներն իրենց չեն նույնացնում Մերձավոր Արևելքի այլ գնչուական խմբերի հետ, իսկ էթնիկ ինքնագիտակցման առումով իրենց հայ են համարում և հայկական ինքնության կրողներ են, սակայն կենցաղային գիտակցման մակարդակում հատուկ էթնիկ խմբի պատկանելիություն են զգում։

Ոսկանյանի խոսքով` քանի որ բոշաները պատմության ընթացքում ցածր դիրք են զբաղեցրել հասարակական և սոցիալական հիերարխիայում, նրանք հաճախ թաքցնում են, որ այդ խմբի են պատկանում և չեն ցանկանում տարբերվել Հայաստանի այլ բնակիչներից։ Ավելացնելով, որ գնչուներն ամուսնանում են հայերի հետ, իսկ հանրապետությունում առկա սոցիալ–տնտեսական պայմանները նրանց ևս հաճախ ստիպում են լքել իրենց բնակավայրը` արևելագետը ենթադրեց, որ հնարավոր է` մոտ ապագայում այդ խումբն ամբողջովին անհետանա։

Դատելով ռոմոլոգիայի ոլորտի վերջին ուսումնասիրություններից` գնչուների խմբերն առաջին անգամ հայտնվել են Հայաստանի տարածքում 11–12 դարերում Իրանական բարձրավանդակի տարածքով Հնդկական թերակղզու հյուսիս–արևմտյան և կենտրոնական հատվածներից գրեթե երեք դար տևած միգրացիայի հետևանքով։ Բացի Հայաստանից հայ գնչուների առանձին խմբեր են բնակվում նաև Վրաստանի և Թուրքիայի տարածքում։

Գնչուների միջազգային օրը (International Roma (Gypsy) Day), որը ողջ աշխարհում նրանք նշում են ապրիլի 8–ին, որոշվել է Գնչուների համաշխարհային կոնգրեսի ժամանակ, որն առաջին անգամ տեղի է ունեցել 1971 թ.–ի ապրիլի 8–ի Լոնդոնում, կոնգրեսին մասնակցել են 30 երկրի ներկայացուցիչներ։ Արդյունքում ընդունվել են ազգային խորհրդանիշներ` դրոշ և օրհներգ, ինչը թույլ է տվել աշխարհի գնչուներին ճանաչել իրենց` որպես միասնական ազատ ազգ։–0–

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
14:06
24 Մայիսի 2017
Քիմ Քարդաշյանի մայրն ու քույրը մրցակցում են Քիմի և Քանյեի երեխայի փոխնակ մայրը դառնալու իրավունքի համար (ԼՈւՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Քիմը նշել է, որ նա և Քանյեն ցանկանում են երրորդ երեխան ունենալ, սակայն առողջական խնդիրների պատճառով Քիմն ինքը չի կարող կրել փոքրիկին:
11:54
24 Մայիսի 2017
5–ժամյա ջրանջատում է նախատեսված Նոր Նորքում
Վթարային ջրանջատում կիրականացվի Երևանի Նոր Նորք վարչական շրջանում։
10:59
24 Մայիսի 2017
Հայտնի են նոր մանրամասներ ՀՀ–ում վաճառված ադրբեջանական խնձորների իրական ծագման մասին
Ադրբեջանական ծագմամբ խնձորների թեման դեռևս չի փակվել:
19:14
23 Մայիսի 2017
Հայտնի է «Արաբկիր» ԲԿ–ում 2 տարեկան երեխայի մահվան պատճառը
Նախօրեին «Արաբկիր» ԲԿ–ում երկու տարեկան երեխա է մահացել։
17:10
23 Մայիսի 2017
Հայտնաբերվել է Հրազդանում նորածնի դին փողոցում թողած կինը. նա մանրամասներ է ներկայացրել
Հայտնաբերվել է Հրազդանում նորածնի դին փողոցում թողած կինը։
13:56
23 Մայիսի 2017
Հայաստանի գյուղերից մեկի բնակիչները փակել են գյուղի ճանապարհը
Երեքշաբթի Արարատի մարզի Նորաբաց գյուղի բնակիչները փակել են  գյուղի ճանապարհը:
13:38
23 Մայիսի 2017
Հենրիխ Մխիթարյան. Գոտեպնդվիր, Մանչեսթեր
Հայաստանի հավաքականի և «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը սրտակցություն է հայտնել Մանչեսթերում տեղի ունեցած ողբերգությունից տուժածներին:
10:23
23 Մայիսի 2017
Հզոր պայթյուն Մանչեսթերում. 19 մարդ զոհվել է
Մեծ Բրիտանիայի մեծ մարզադաշտում պայթյուն է որոտացել:
11:22
22 Մայիսի 2017
Անձրևները չեն զիջում դիրքերը Հայաստանում
Անձրևն ու ամպրոպը չեն զիջում դիրքերը Հայաստանում։
10:26
22 Մայիսի 2017
Արմեն Մուրադյանը վիրահատվել է
ՀՀ առողջապահության նախկին նախարար Արմեն Մուրադյանը վիրահատվել է։
19:36
21 Մայիսի 2017
Ճարպն այրող վեց մթերք
Թեթև ուտեստները կօգնեն ոչ միայն ազատվել քաղցի զգացումից, այլև վերահսկել սեփական քաշը։
18:25
21 Մայիսի 2017
Լուրերի հաղորդավարուհին շոկի մեջ է ընկել ստուդիայում հայտնված շան պատճառով (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Мир 24» հեռուստաալիքի լուրերի հաղորդավարուհին վախեցել է սև շան պատճառով, որը ուղիղ եթերի ընթացքում հայտնվել է սեղանի տակից: