480.74
+0.03
511.65
+0.46
7.48
-0.03
+4
Եղանակը Երևանում
Հայ
Աշխարհի ամենահայտնի ղեղամիջոց ասպիրինը նշում է իր 110-ամյակը
11:57
06 Մարտի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 6 մարտի. /Նովոստի-Արմենիա/. Երկրագնդի վրա ամենահայտնի դեղամիջոցի հոբելյանը նշվում է մարտի 6-ին, այդ օրը 110 տարի առաջ դեղատներում առաջին անգամ հայտնվեց հայտնի ասպիրինը, որն ավելի հայտնի է Bayer ապրանքանիշի տակ, ասվում է Bayer HealthCare AG ընկերության մամուլի հաղորդագրության մեջ։

«ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ»

Դեռևս հին հռոմեացիները հաջողությամբ օգտագործում էին ուռենու կեղևը (որի հիման վրա ավելի վաղ ստեղծվեց ասպիրինը) հիվանդների և վիրավորների տառապանքները թեթևացնելու համար։ Մեր թվարկության առաջին դարում բժիշկ Դիոսկուրը հոդատապի և ռևմատիզմի բուժման համար խորհուրդ տվեց թրջոցներ դնել ուռենու եփուկից։

Հին հռոմեացի բժիշկ Հիպոկրատը ևս հաջողությամբ օգտագործում էր ուռենու կեղևը ցավազրկող և հակաջերմային դեղամիջոցների դեղատոմսեր կազմելիս, իսկ ուռենու կեղևի բուժիչ հատկությունների մասին իր աշխատություններում գրել է նաև Պլինիուս Ավագը։

XIX դարի վերջին Bayer ընկերության դեղագործ Ֆելիքս Հոֆմանը զբաղվում էր մի հետազոտությամբ՝ նպատակ ունենալով ստեղծել մի հրաշագործ դեղամիջոց, որը կարողանար թեթևացնել ռևմատիզմով տառապող իր ծեր հոր ցավերը։ Երկար աշխատանքից հետո Հոֆմանին հաջողվեց անել անհրաժեշտ բացահայտումը՝ նա կարողացավ հաջողությամբ համադրել ացետիլսալիցիլաթթուն քացախաթթվի հետ։

1988 թ.-ին Բեռլինում Կայսերական արտոնագրային գերատեսչության գրանցումից հետո՝ նորույթն առաջին անգամ մտցվեց շուկա՝ «Ասպիրին» ապրանքանիշի տակ։

Անվանումը բաղկացած է երկու մասից՝ «ա»՝ ացետիլին և «սպիր» ՝ spiraea (լատ.), որը նշանակում է ուռենի-ասպիրակ, որից առաջին անգամ քիմիականորեն առանձնացվել էր սալիցիլաթթուն։

ՀԱՂԹԱՆԱԿ ՀԱՐԲՈՒԽԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ

1918 թ.-ին աշխարհում տարածվեց հարբուխի համաճարակը՝ մարդկության պատմության մեջ ամենամահացու համավարակ հիվանդությունը, որն աշխարհում 20-50 միլիոն մարդու կյանք խլեց։ Համավարակը կանգնեցրեց հենց ասպիրինը։

Դա նոր դեղամիջոցի համար լավագույն երաշխիքը դարձավ։ «Դարի դեղամիջոց» անունը կրող դեղը շատ արագ համբավ ձեռք բերեց ողջ աշխարհում։

1950 թ.-ին ասպիրինը ներառվեց Գինեսի ռեկորդների գրքի մեջ՝ որպես վաճառքի ամենամեծ ծավալ ունեցող հաբ։ Դեղամիջոցն ամենատարբեր պայմաններում բացմաթիվ փորձությունների ենթարկվեց և մի քանի հազար գիտական հրատարակությունների թեմա դարձավ։

ՆՈՐ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ասպիրինի նկատմամբ գիտնականների հետաքրքրությունը պարգևատրվեց դեղագիտության պրոֆեսոր Ջոն Վեյնի բացահայտմամբ։ 1971 թ.-ին նա հետազոտությունների արդյունքում ապացուցեց՝ ասպիրինն ուղղակիորեն ազդում է ցավի հարուցիչի՝ պրոստոգլանդինների վրա։ Այսպիսով, ոչ շատ դեղաքանակներով ասպիրինի երկարատև ընդունումը կարող է նվազեցնել արյունաբեր և ուղեղային զարկերակի տրոմբոզի ռիսկը (այսինքն սրտի ու ուղեղի կաթվածի կանխարգելման համար)։

Հետագայում այդ ունակությունն օգտագործվեց դեղամիջոցի հատուկ սրտաբանական տեսակի՝ Ասպիրին Կարդիոյի մշակման ժամանակ։ 1982 թ.-ին այդ բացահայտման համար Ջոմ Վեյնն արժանացավ ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտում Նոբելյանի մրցանակի, իսկ Մեծ Բրիտանիայի Ելիզավետա Երկրորդ թագուհին նրան ասպետի կոչում շնորհեց։

Մշտական հետազոտությունների շնորհիվ՝ վերջին տասնամյակների ընթացքում ասպիրինի կիրառման ոլորտը զգալիորեն ընդլայնվել է։ Հաստատված է, օրինակ, որ այն նպաստում է մարդու օրգանիզմում ինտերֆերոնի մակարդակի բարձրացմանը, հետևաբար կարող է մասնակցել օրգանիզմի իմունային համակարգի ամրապնդման գործում։

«Ամերիկացի բժիշկների կողմից անցկացված  վերջին հետազոտությունները թույլ տվեցին դեղամիջոցն օգտագործել քաղցկեղի որոշ ձևերի բուժման ժամանակ։ Ուսումնասիրվում է նաև այս դեղամիջոցի արդյունավետությունը շաքարախտի և ծերունական թուլամտության՝ Ալցհեյմերի հիվանդության  բարդությունների և հերպեսի դեմ պայքարում։ Մասնագետները նաև նշում են, որ ասպիրինն օգնում է ավելի լավ դիմակայել բարձրությանն ու դեպրեսիային», - ասվում է մամուլի հաղորդագրության մեջ։-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
10:30
03 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանում ձյան տեսքով տեղումներ են սպասվում
Հաջորդ շաբաթվանից Հայաստանի գրեթե ողջ տարածքում սպասվում են ձյան տեսքով տեղումներ։
16:57
02 Դեկտեմբերի 2016
«Շոկոլադի բանկը» քաղցրավենիք կհավաքի Գյումրիի տնակներում բնակվող երեխաների համար
Նոր տարվա կապակցությամբ` Հայ օգնության ֆոնդն իրականցնում է «Շոկոլադի բանկ» նախաձեռնությունը` Գյումրիի տնակներում բնակվող երեխաների համար:
15:55
02 Դեկտեմբերի 2016
Արագածոտնի մարզում թույլ ձյուն է. Լարսի անցակետը փակ է
Դեկտեմբերի 2-ի ժամը 15.00-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն հիմնականում անցանելի են:
15:32
02 Դեկտեմբերի 2016
Քիմ Քարդաշյանը 2016 թ.-ին Instagram-ի ամենաճանաչված աստղերի հնգյակում է
Ամերիկահայ հեռուստաաստղ Քիմ Քարդաշյանը ներառվել է Instagram-ի ամենաճանաչված աստղերի հնգյակում:

12:33
02 Դեկտեմբերի 2016
Սեռական բնույթի գործողություններ են կատարվել 50-ամյա տղամարդու նկատմամբ Երևանում
50-ամյա տղամարդը հայտարարել է, որ 2 տղամարդիկ իր նկատմամբ սեռական բնույթի գործողություններ են կատարել:
20:26
01 Դեկտեմբերի 2016
Մառա Բաղդասարյանը հորն է ուղարկել դատարան իր փոխարեն
Սավյոլովի հաշտարար դատարանի նիստին չի ներկայացել մրցավազորդուհի Մառա Բաղդասարյանը։

19:40
01 Դեկտեմբերի 2016
Victoria’s Secret 2016 շոու (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Փարիզի Grand Palais–ում անցկացվել է Victoria's Secret Fashion Show 2016–ը։
15:59
01 Դեկտեմբերի 2016
Հայկական Beeline-ը սմարթֆոնների նախատոնական վաճառք է անցկացնում
Beeline-ը հայտարարում է սմարթֆոնների վաճառքի նախատոնական ակցիայի անցկացման մասին։
14:59
01 Դեկտեմբերի 2016
Հայ աղջիկն իր կիսամերկ լուսանկարներն ուղարկել է ընկերոջը, վերջինս էլ դրանք հրապարակել է համացանցում
26-ամյա աղջիկն իր հետ սիրային կապի մեջ գտնվող տղային ուղարկել է իր կիսամերկ լուսանկարները, երիտասարդն էլ հրապարակել է դրանք համացանցում:
11:23
01 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի որոշ մարզերում ձյուն է տեղում. կան դժվարանցանելի ճանապարհներ
Դեկտեմբերի 1-ի ժամը 11.00-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն հիմնականում անցանելի են:
22:12
30 Նոյեմբերի 2016
Հայաստանի որոշ մարզերում ձյուն է տեղում
Հայաստանի որոշ քաղաքներում ձյան տեսքով տեղումներ են։
22:08
30 Նոյեմբերի 2016
Facebook-ի մեսենջերում հայտնվել է խաղերի ծառայություն
Facebook-ի Messenger հաղորդագրություններով փոխանակվելու համար նախատեսված հավելվածում հայտնվել է Instant Games ծառայությունը: