484.51
-0.37
518.72
-3.16
8.61
-0.05
+6
Եղանակը Երևանում
Հայ
Աշխարհի ամենահայտնի ղեղամիջոց ասպիրինը նշում է իր 110-ամյակը
11:57
06 Մարտի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 6 մարտի. /Նովոստի-Արմենիա/. Երկրագնդի վրա ամենահայտնի դեղամիջոցի հոբելյանը նշվում է մարտի 6-ին, այդ օրը 110 տարի առաջ դեղատներում առաջին անգամ հայտնվեց հայտնի ասպիրինը, որն ավելի հայտնի է Bayer ապրանքանիշի տակ, ասվում է Bayer HealthCare AG ընկերության մամուլի հաղորդագրության մեջ։

«ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ»

Դեռևս հին հռոմեացիները հաջողությամբ օգտագործում էին ուռենու կեղևը (որի հիման վրա ավելի վաղ ստեղծվեց ասպիրինը) հիվանդների և վիրավորների տառապանքները թեթևացնելու համար։ Մեր թվարկության առաջին դարում բժիշկ Դիոսկուրը հոդատապի և ռևմատիզմի բուժման համար խորհուրդ տվեց թրջոցներ դնել ուռենու եփուկից։

Հին հռոմեացի բժիշկ Հիպոկրատը ևս հաջողությամբ օգտագործում էր ուռենու կեղևը ցավազրկող և հակաջերմային դեղամիջոցների դեղատոմսեր կազմելիս, իսկ ուռենու կեղևի բուժիչ հատկությունների մասին իր աշխատություններում գրել է նաև Պլինիուս Ավագը։

XIX դարի վերջին Bayer ընկերության դեղագործ Ֆելիքս Հոֆմանը զբաղվում էր մի հետազոտությամբ՝ նպատակ ունենալով ստեղծել մի հրաշագործ դեղամիջոց, որը կարողանար թեթևացնել ռևմատիզմով տառապող իր ծեր հոր ցավերը։ Երկար աշխատանքից հետո Հոֆմանին հաջողվեց անել անհրաժեշտ բացահայտումը՝ նա կարողացավ հաջողությամբ համադրել ացետիլսալիցիլաթթուն քացախաթթվի հետ։

1988 թ.-ին Բեռլինում Կայսերական արտոնագրային գերատեսչության գրանցումից հետո՝ նորույթն առաջին անգամ մտցվեց շուկա՝ «Ասպիրին» ապրանքանիշի տակ։

Անվանումը բաղկացած է երկու մասից՝ «ա»՝ ացետիլին և «սպիր» ՝ spiraea (լատ.), որը նշանակում է ուռենի-ասպիրակ, որից առաջին անգամ քիմիականորեն առանձնացվել էր սալիցիլաթթուն։

ՀԱՂԹԱՆԱԿ ՀԱՐԲՈՒԽԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ

1918 թ.-ին աշխարհում տարածվեց հարբուխի համաճարակը՝ մարդկության պատմության մեջ ամենամահացու համավարակ հիվանդությունը, որն աշխարհում 20-50 միլիոն մարդու կյանք խլեց։ Համավարակը կանգնեցրեց հենց ասպիրինը։

Դա նոր դեղամիջոցի համար լավագույն երաշխիքը դարձավ։ «Դարի դեղամիջոց» անունը կրող դեղը շատ արագ համբավ ձեռք բերեց ողջ աշխարհում։

1950 թ.-ին ասպիրինը ներառվեց Գինեսի ռեկորդների գրքի մեջ՝ որպես վաճառքի ամենամեծ ծավալ ունեցող հաբ։ Դեղամիջոցն ամենատարբեր պայմաններում բացմաթիվ փորձությունների ենթարկվեց և մի քանի հազար գիտական հրատարակությունների թեմա դարձավ։

ՆՈՐ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ասպիրինի նկատմամբ գիտնականների հետաքրքրությունը պարգևատրվեց դեղագիտության պրոֆեսոր Ջոն Վեյնի բացահայտմամբ։ 1971 թ.-ին նա հետազոտությունների արդյունքում ապացուցեց՝ ասպիրինն ուղղակիորեն ազդում է ցավի հարուցիչի՝ պրոստոգլանդինների վրա։ Այսպիսով, ոչ շատ դեղաքանակներով ասպիրինի երկարատև ընդունումը կարող է նվազեցնել արյունաբեր և ուղեղային զարկերակի տրոմբոզի ռիսկը (այսինքն սրտի ու ուղեղի կաթվածի կանխարգելման համար)։

Հետագայում այդ ունակությունն օգտագործվեց դեղամիջոցի հատուկ սրտաբանական տեսակի՝ Ասպիրին Կարդիոյի մշակման ժամանակ։ 1982 թ.-ին այդ բացահայտման համար Ջոմ Վեյնն արժանացավ ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտում Նոբելյանի մրցանակի, իսկ Մեծ Բրիտանիայի Ելիզավետա Երկրորդ թագուհին նրան ասպետի կոչում շնորհեց։

Մշտական հետազոտությունների շնորհիվ՝ վերջին տասնամյակների ընթացքում ասպիրինի կիրառման ոլորտը զգալիորեն ընդլայնվել է։ Հաստատված է, օրինակ, որ այն նպաստում է մարդու օրգանիզմում ինտերֆերոնի մակարդակի բարձրացմանը, հետևաբար կարող է մասնակցել օրգանիզմի իմունային համակարգի ամրապնդման գործում։

«Ամերիկացի բժիշկների կողմից անցկացված  վերջին հետազոտությունները թույլ տվեցին դեղամիջոցն օգտագործել քաղցկեղի որոշ ձևերի բուժման ժամանակ։ Ուսումնասիրվում է նաև այս դեղամիջոցի արդյունավետությունը շաքարախտի և ծերունական թուլամտության՝ Ալցհեյմերի հիվանդության  բարդությունների և հերպեսի դեմ պայքարում։ Մասնագետները նաև նշում են, որ ասպիրինն օգնում է ավելի լավ դիմակայել բարձրությանն ու դեպրեսիային», - ասվում է մամուլի հաղորդագրության մեջ։-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր

Բաժնի այլ նյութեր
15:35
24 Ապրիլի 2017
Հաղորդավար Վլադիմիր Սոլովյովը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին
Հանրաճանաչ ռուս հաղորդավար Վլադիմիր Սոլովյովը Twitter-ի իր միկրոբլոգում Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված գրառում է կատարել:
11:23
24 Ապրիլի 2017
Սերժ Թանկյանը ներկայացրել է «Խոստումը» ֆիլմի սաունդթրեքի ստեղծման պատմությունը
Հայտնի ամերիկահայ ռոք–երաժիշտ, System of a Down խմբի մենակատար Սերժ Թանկյանը ներկայացրել է Հայոց ցեղասպանության մասին պատմող հոլիվուդյան «Խոստումը» ֆիլմի սաունդթրեքի ստեղծման պատմությունը։
11:11
24 Ապրիլի 2017
Հայաստանում ջերմաստիճանի կտրուկ նվազում է սպասվում. կգրանցվի մինչև -5 աստիճան
Օդերևութաբանները կանխատեսում են ջերմաստիճանի նվազում Հայաստանի տարածքում։
19:11
23 Ապրիլի 2017
Սպանախը կարո՞ղ է քաղցկեղ առաջացնել
Սպանախը ամենաառողջարար բանջարեղեններից մեկն է, սակայն սխալ օգտագործման պարագայում այն կարող է քաղցկեղ առաջացնել:
17:51
23 Ապրիլի 2017
Մարդու պորտալարի արյունը ճանաչվել է երիտասարդացման միջոց
Ամերիկացի նեյրոկենսաբանները պարզել են, որ մարդու պորտալարի արյան մեջ պարունակվող սպիտակուցները երիտասարդացման միջոց են ծեր մկների համար:
16:30
23 Ապրիլի 2017
Ցուկերբերգը խոստացել է կանխել Facebook-ում սպանությունների մասին նորությունների հրապարակումը
Ցուկերբերգը խոստացել է անել ամեն ինչ` սոցցանցերում ԱՄՆ-ի Քլիվլենդում սպանության առցանց հեռարձակմանը նմանվող նյութերի հրապարակումը կանխելու համար:
13:46
23 Ապրիլի 2017
Վարդանյան եղբայրների դյուցազնական համարն առավելագույն միավորների է արժանացել «Փառքի րոպե» ռուսական շոուի ժամանակ (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Մոսկվայաբնակ Գևորգ և Անդրանիկ Վարդանյաններն ուժային ակրոբատիկ համար են ցուցադրել:
18:39
22 Ապրիլի 2017
Ինչպե՞ս զգալիորեն նվազեցնել վաղ մահացության վտանգը
Մեծ Բրիտանիայի Գլազգոյի համալսարանի գիտնականները խոսել են հեծանիվ քշելու օգտակարության մասին:
13:47
22 Ապրիլի 2017
Հայ դիզայները կներկայացնի «SONČESS» հավաքածուն Թբիլիսիի նորաձևության շաբաթվա շրջանակում
Հայ դիզայներ Սոնա Հակոբյանը կներկայացնի իր «SONČESS» ապրանքանիշի նոր հավաքածուն Թբիլիսիի նորաձևության շաբաթվա (Tbilisi Fashion Week) շրջանակում։
16:19
21 Ապրիլի 2017
Քիմ Քարդաշյանի` սրբապատկերով թափանցիկ զգեստը (ԼՈւՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Քիմ Քարդաշյանն իր հագուստով կրկին ցնցել է երկրպագուներին:
20:21
20 Ապրիլի 2017
«Եհովայի վկաները» կհասնեն Ստրասբուրգի դատարան
«Եհովայի վկաները» ՄԻԵԴ–ում կբողոքարկեն իրենց ծայրահեղական կազմակերպության ճանաչելու մասին որոշումը: