478.57
+0.37
561.79
+1.96
8.05
+0.02
+33
Եղանակը Երևանում
Հայ
Աշխարհի ամենահայտնի ղեղամիջոց ասպիրինը նշում է իր 110-ամյակը
11:57
06 Մարտի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 6 մարտի. /Նովոստի-Արմենիա/. Երկրագնդի վրա ամենահայտնի դեղամիջոցի հոբելյանը նշվում է մարտի 6-ին, այդ օրը 110 տարի առաջ դեղատներում առաջին անգամ հայտնվեց հայտնի ասպիրինը, որն ավելի հայտնի է Bayer ապրանքանիշի տակ, ասվում է Bayer HealthCare AG ընկերության մամուլի հաղորդագրության մեջ։

«ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ»

Դեռևս հին հռոմեացիները հաջողությամբ օգտագործում էին ուռենու կեղևը (որի հիման վրա ավելի վաղ ստեղծվեց ասպիրինը) հիվանդների և վիրավորների տառապանքները թեթևացնելու համար։ Մեր թվարկության առաջին դարում բժիշկ Դիոսկուրը հոդատապի և ռևմատիզմի բուժման համար խորհուրդ տվեց թրջոցներ դնել ուռենու եփուկից։

Հին հռոմեացի բժիշկ Հիպոկրատը ևս հաջողությամբ օգտագործում էր ուռենու կեղևը ցավազրկող և հակաջերմային դեղամիջոցների դեղատոմսեր կազմելիս, իսկ ուռենու կեղևի բուժիչ հատկությունների մասին իր աշխատություններում գրել է նաև Պլինիուս Ավագը։

XIX դարի վերջին Bayer ընկերության դեղագործ Ֆելիքս Հոֆմանը զբաղվում էր մի հետազոտությամբ՝ նպատակ ունենալով ստեղծել մի հրաշագործ դեղամիջոց, որը կարողանար թեթևացնել ռևմատիզմով տառապող իր ծեր հոր ցավերը։ Երկար աշխատանքից հետո Հոֆմանին հաջողվեց անել անհրաժեշտ բացահայտումը՝ նա կարողացավ հաջողությամբ համադրել ացետիլսալիցիլաթթուն քացախաթթվի հետ։

1988 թ.-ին Բեռլինում Կայսերական արտոնագրային գերատեսչության գրանցումից հետո՝ նորույթն առաջին անգամ մտցվեց շուկա՝ «Ասպիրին» ապրանքանիշի տակ։

Անվանումը բաղկացած է երկու մասից՝ «ա»՝ ացետիլին և «սպիր» ՝ spiraea (լատ.), որը նշանակում է ուռենի-ասպիրակ, որից առաջին անգամ քիմիականորեն առանձնացվել էր սալիցիլաթթուն։

ՀԱՂԹԱՆԱԿ ՀԱՐԲՈՒԽԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ

1918 թ.-ին աշխարհում տարածվեց հարբուխի համաճարակը՝ մարդկության պատմության մեջ ամենամահացու համավարակ հիվանդությունը, որն աշխարհում 20-50 միլիոն մարդու կյանք խլեց։ Համավարակը կանգնեցրեց հենց ասպիրինը։

Դա նոր դեղամիջոցի համար լավագույն երաշխիքը դարձավ։ «Դարի դեղամիջոց» անունը կրող դեղը շատ արագ համբավ ձեռք բերեց ողջ աշխարհում։

1950 թ.-ին ասպիրինը ներառվեց Գինեսի ռեկորդների գրքի մեջ՝ որպես վաճառքի ամենամեծ ծավալ ունեցող հաբ։ Դեղամիջոցն ամենատարբեր պայմաններում բացմաթիվ փորձությունների ենթարկվեց և մի քանի հազար գիտական հրատարակությունների թեմա դարձավ։

ՆՈՐ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ասպիրինի նկատմամբ գիտնականների հետաքրքրությունը պարգևատրվեց դեղագիտության պրոֆեսոր Ջոն Վեյնի բացահայտմամբ։ 1971 թ.-ին նա հետազոտությունների արդյունքում ապացուցեց՝ ասպիրինն ուղղակիորեն ազդում է ցավի հարուցիչի՝ պրոստոգլանդինների վրա։ Այսպիսով, ոչ շատ դեղաքանակներով ասպիրինի երկարատև ընդունումը կարող է նվազեցնել արյունաբեր և ուղեղային զարկերակի տրոմբոզի ռիսկը (այսինքն սրտի ու ուղեղի կաթվածի կանխարգելման համար)։

Հետագայում այդ ունակությունն օգտագործվեց դեղամիջոցի հատուկ սրտաբանական տեսակի՝ Ասպիրին Կարդիոյի մշակման ժամանակ։ 1982 թ.-ին այդ բացահայտման համար Ջոմ Վեյնն արժանացավ ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտում Նոբելյանի մրցանակի, իսկ Մեծ Բրիտանիայի Ելիզավետա Երկրորդ թագուհին նրան ասպետի կոչում շնորհեց։

Մշտական հետազոտությունների շնորհիվ՝ վերջին տասնամյակների ընթացքում ասպիրինի կիրառման ոլորտը զգալիորեն ընդլայնվել է։ Հաստատված է, օրինակ, որ այն նպաստում է մարդու օրգանիզմում ինտերֆերոնի մակարդակի բարձրացմանը, հետևաբար կարող է մասնակցել օրգանիզմի իմունային համակարգի ամրապնդման գործում։

«Ամերիկացի բժիշկների կողմից անցկացված  վերջին հետազոտությունները թույլ տվեցին դեղամիջոցն օգտագործել քաղցկեղի որոշ ձևերի բուժման ժամանակ։ Ուսումնասիրվում է նաև այս դեղամիջոցի արդյունավետությունը շաքարախտի և ծերունական թուլամտության՝ Ալցհեյմերի հիվանդության  բարդությունների և հերպեսի դեմ պայքարում։ Մասնագետները նաև նշում են, որ ասպիրինն օգնում է ավելի լավ դիմակայել բարձրությանն ու դեպրեսիային», - ասվում է մամուլի հաղորդագրության մեջ։-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
16:30
18 Օգոստոսի 2017
Գերմանիայում ավանդական հայկական լավաշ կթխվի
Գերմանիայում հանդիսավորապես կբացվի լավաշի առաջին թոնիրը:
13:00
18 Օգոստոսի 2017
Արոնյանի սիրո խոստովանությունը` Աստվածաշնչի ամենագեղեցիկ տողերով (ՖՈՏՈ)
Հայ գրոսմայստեր Լևոն Արոնյանը Facebook–ի իր էջում իր հարսնացուի` Արիանա Կաոիլիի հետ լուսանկարների շարք է հրապարակել։
21:08
17 Օգոստոսի 2017
Քլոե Քարդաշյանի ընկերը նրան Հայաստանի ոսկե զինանշան է նվիրել (ՎԻԴԵՈ)
Քիմ Քարդաշյանի կրտսեր քույրը` Քլոե Քարդաշյանը, յուրօրինակ նվեր է ստացել։
16:40
17 Օգոստոսի 2017
Ռուսաստանում վերջնականապես արգելվեց «Եհովայի վկաներ»–ի գործունեությունը
ՌԴ արդարադատության նախարարությունը «Եհովայի վկաներ» կազմակերպությունն ընդգրկել է արգելված կազմակերպությունների ցանկում:
17:04
16 Օգոստոսի 2017
Սիթիբանկում պատանդներ պահած գործարար Արամ Պետրոսյանին 50 հազ.ռուբլու հայց է ներկայացվել
Արամ Պետրոսյանի նկատմամբ գործի տուժած կողմը նրան 50 հազար ռուբլու քաղաքացիական հայց է ներկայացրել։
16:26
15 Օգոստոսի 2017
Հեռախոսային «ալո» ողջույնը 140 տարեկան է
«Ալո» հեռախոսային դիմելաձևը նշում է 140–ամյակը։
17:24
11 Օգոստոսի 2017
Երևանում երթուղային «Գազելները» կարող են մնալ անցյալում
Անդրադառնալով  տրանսպորտային գների աճին, Նիկոյանը նշեց, որ բոլոր ջանքերը գործադրվում են՝ դրանից խուսափելու համար:
20:04
10 Օգոստոսի 2017
Հայ սոցիոլոգը նշել է, թե օրական քանի ծխախոտն է անվտանգ
Հայաստանի բնակիչներն օրական ավելի պակաս ծխախոտ են սկսել օգտագործել:
18:31
09 Օգոստոսի 2017
Փորձագետը նշել է Հայաստանում զբոսաշրջիկների թվի ավելացման ամենաարդյունավետ տարբերակը
Փառատոները սեփական ներուժը ցույց տալի արդյունավետ ձև է, ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին շուկաներում:
20:26
08 Օգոստոսի 2017
Թուրքիայի իշխանություններն առգրավել են Սևան Նշանյանի բանկային խնայողությունները
«Պետությունն առգրավել է այն,, քանի որ այլ ելք չեն գտել իմ դեմ», - գրել է Նշանյանը:
17:53
08 Օգոստոսի 2017
ՍԱՊԾ-ն դաբաղի վերաբերյալ ահազանգ չի ստացել
Հիվանդությունն առանց լաբորատոր փորձաքննության հնարավոր չէ ախտորոշել
16:49
08 Օգոստոսի 2017
Թուրքիայում հանգստացողներին խորհուրդ է տրվում զգուշանալ կոկսակի վիրուսից. ՀՀ ԱՆ
Հարևան երկրներում, մասնավորապես՝ Թուրքիայում վերջին ամիսների ընթացքում շարունակվում է էնտերովիրուսային վարակներով պայմանավորված (Կոկսակի վիրուս) համաճարակային լարված իրավիճակը: