485.25
-0.08
569.44
-2.72
8.18
-0.02
+5
Եղանակը Երևանում
Հայ
Աշխարհի ամենահայտնի ղեղամիջոց ասպիրինը նշում է իր 110-ամյակը
11:57
06 Մարտի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 6 մարտի. /Նովոստի-Արմենիա/. Երկրագնդի վրա ամենահայտնի դեղամիջոցի հոբելյանը նշվում է մարտի 6-ին, այդ օրը 110 տարի առաջ դեղատներում առաջին անգամ հայտնվեց հայտնի ասպիրինը, որն ավելի հայտնի է Bayer ապրանքանիշի տակ, ասվում է Bayer HealthCare AG ընկերության մամուլի հաղորդագրության մեջ։

«ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ»

Դեռևս հին հռոմեացիները հաջողությամբ օգտագործում էին ուռենու կեղևը (որի հիման վրա ավելի վաղ ստեղծվեց ասպիրինը) հիվանդների և վիրավորների տառապանքները թեթևացնելու համար։ Մեր թվարկության առաջին դարում բժիշկ Դիոսկուրը հոդատապի և ռևմատիզմի բուժման համար խորհուրդ տվեց թրջոցներ դնել ուռենու եփուկից։

Հին հռոմեացի բժիշկ Հիպոկրատը ևս հաջողությամբ օգտագործում էր ուռենու կեղևը ցավազրկող և հակաջերմային դեղամիջոցների դեղատոմսեր կազմելիս, իսկ ուռենու կեղևի բուժիչ հատկությունների մասին իր աշխատություններում գրել է նաև Պլինիուս Ավագը։

XIX դարի վերջին Bayer ընկերության դեղագործ Ֆելիքս Հոֆմանը զբաղվում էր մի հետազոտությամբ՝ նպատակ ունենալով ստեղծել մի հրաշագործ դեղամիջոց, որը կարողանար թեթևացնել ռևմատիզմով տառապող իր ծեր հոր ցավերը։ Երկար աշխատանքից հետո Հոֆմանին հաջողվեց անել անհրաժեշտ բացահայտումը՝ նա կարողացավ հաջողությամբ համադրել ացետիլսալիցիլաթթուն քացախաթթվի հետ։

1988 թ.-ին Բեռլինում Կայսերական արտոնագրային գերատեսչության գրանցումից հետո՝ նորույթն առաջին անգամ մտցվեց շուկա՝ «Ասպիրին» ապրանքանիշի տակ։

Անվանումը բաղկացած է երկու մասից՝ «ա»՝ ացետիլին և «սպիր» ՝ spiraea (լատ.), որը նշանակում է ուռենի-ասպիրակ, որից առաջին անգամ քիմիականորեն առանձնացվել էր սալիցիլաթթուն։

ՀԱՂԹԱՆԱԿ ՀԱՐԲՈՒԽԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ

1918 թ.-ին աշխարհում տարածվեց հարբուխի համաճարակը՝ մարդկության պատմության մեջ ամենամահացու համավարակ հիվանդությունը, որն աշխարհում 20-50 միլիոն մարդու կյանք խլեց։ Համավարակը կանգնեցրեց հենց ասպիրինը։

Դա նոր դեղամիջոցի համար լավագույն երաշխիքը դարձավ։ «Դարի դեղամիջոց» անունը կրող դեղը շատ արագ համբավ ձեռք բերեց ողջ աշխարհում։

1950 թ.-ին ասպիրինը ներառվեց Գինեսի ռեկորդների գրքի մեջ՝ որպես վաճառքի ամենամեծ ծավալ ունեցող հաբ։ Դեղամիջոցն ամենատարբեր պայմաններում բացմաթիվ փորձությունների ենթարկվեց և մի քանի հազար գիտական հրատարակությունների թեմա դարձավ։

ՆՈՐ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ասպիրինի նկատմամբ գիտնականների հետաքրքրությունը պարգևատրվեց դեղագիտության պրոֆեսոր Ջոն Վեյնի բացահայտմամբ։ 1971 թ.-ին նա հետազոտությունների արդյունքում ապացուցեց՝ ասպիրինն ուղղակիորեն ազդում է ցավի հարուցիչի՝ պրոստոգլանդինների վրա։ Այսպիսով, ոչ շատ դեղաքանակներով ասպիրինի երկարատև ընդունումը կարող է նվազեցնել արյունաբեր և ուղեղային զարկերակի տրոմբոզի ռիսկը (այսինքն սրտի ու ուղեղի կաթվածի կանխարգելման համար)։

Հետագայում այդ ունակությունն օգտագործվեց դեղամիջոցի հատուկ սրտաբանական տեսակի՝ Ասպիրին Կարդիոյի մշակման ժամանակ։ 1982 թ.-ին այդ բացահայտման համար Ջոմ Վեյնն արժանացավ ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտում Նոբելյանի մրցանակի, իսկ Մեծ Բրիտանիայի Ելիզավետա Երկրորդ թագուհին նրան ասպետի կոչում շնորհեց։

Մշտական հետազոտությունների շնորհիվ՝ վերջին տասնամյակների ընթացքում ասպիրինի կիրառման ոլորտը զգալիորեն ընդլայնվել է։ Հաստատված է, օրինակ, որ այն նպաստում է մարդու օրգանիզմում ինտերֆերոնի մակարդակի բարձրացմանը, հետևաբար կարող է մասնակցել օրգանիզմի իմունային համակարգի ամրապնդման գործում։

«Ամերիկացի բժիշկների կողմից անցկացված  վերջին հետազոտությունները թույլ տվեցին դեղամիջոցն օգտագործել քաղցկեղի որոշ ձևերի բուժման ժամանակ։ Ուսումնասիրվում է նաև այս դեղամիջոցի արդյունավետությունը շաքարախտի և ծերունական թուլամտության՝ Ալցհեյմերի հիվանդության  բարդությունների և հերպեսի դեմ պայքարում։ Մասնագետները նաև նշում են, որ ասպիրինն օգնում է ավելի լավ դիմակայել բարձրությանն ու դեպրեսիային», - ասվում է մամուլի հաղորդագրության մեջ։-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
11:08
11 Դեկտեմբերի 2017
Դավիթ Այվազյանն ու Աստղիկ Մխիթարյանը գերել են ռուսական «Ты супер! Танцы» շոուի ժյուրիին և հանդիսատեսին (ՎԻԴԵՈ)
17–ամյա Դավիթ Այվազյանն ու 15–ամյա Աստղիկ Մխիթարյանը փայլուն ելույթ են ունեցել «Ты супер! Танцы» միջազգային շոուի կիսաեզրափակչում։
19:25
10 Դեկտեմբերի 2017
Ցավազրկողները դարձել են ճարպակալման պատճառ
Ցավազրկողները հանգեցնում են մարմնի քաշի կտրուկ ավելացման։
16:38
10 Դեկտեմբերի 2017
Հայտնի են YouTube–ի տարվա ամենահայտնի տեսահոլովակները
YouTube–ը հրապարակել է տարվա ամենահայտնի երաժշտական տեսահոլովակների ցանկը:
15:15
10 Դեկտեմբերի 2017
Ընտրվել են տարվա վատագույն ֆիլմերը
Rolling Stone պարբերակը ընտրել է տարվա ամենավատ ֆիլմերը։
12:41
10 Դեկտեմբերի 2017
Հոֆմանը պատմել է, թե ինչպես է նրան ուղղորդել Վիլյամ Սարոյանը (ՎԻԴԵՈ)
Օսկարակիր դերասան Դասթին Հոֆմանը պատմել է իր ստեղծագործական ուղու մասին:
20:47
09 Դեկտեմբերի 2017
Աշխարհի առաջին SMS հաղորդագրության հեղինակը պատմել է դրա բովանդակության մասին
Պատմության մեջ առաջին SMS հաղորդագրությունն ուղարկվել է 25 տարի առաջ։
19:37
09 Դեկտեմբերի 2017
Ճարպն այրող արդյունավետ ըմպելիք
Այս ըմպելիքի մեկ բաժակը կթարմացնի և միաժամանակ կօգնի ազատվել ավելորդ կիլոգրամներից։
18:12
09 Դեկտեմբերի 2017
Սմարթֆոնից կախվածությունը հանգեցնում է փոփոխությունների գլխուղեղում
Հետազոտության ընթացքում հարցված երիտասարդների 46 տոկոսը նշել է, որ կյանքը չի պատկերացնում առանց սմարթֆոնի։
17:00
09 Դեկտեմբերի 2017
18 երկրների գեղեցկուհիներ ժամանել են Երևան` «Թոփ մոդել ԱՊՀ-2017» գեղեցկության մրցույթին մասնակցելու համար (ՖՈՏՈ)
«Թոփ մոդել ԱՊՀ- 2017» գեղեցկության մրցույթը կանցկացվի դեկտեմբերի 10-ին Երևանում:
15:48
09 Դեկտեմբերի 2017
4 ռուսերեն բառեր, որոնք փոխառված են հայերենից
Հայերենը հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի առանձին ճյուղ է։ Այն աշխարհի հնագույն լեզուներից մեկն է, այդ իսկ պատճառով հայերեն արմատներով բառերը ռուսերենի հնագույն բառերից են։
14:25
09 Դեկտեմբերի 2017
Վիտամինային ռումբ. արքայանարնջի 6 օգտակար հատկությունները
Տարվա ցուրտ ժամանակ մեր օրգանիզմը վիտամինների և օգտակար նյութերի կարիք ունի:
11:37
09 Դեկտեմբերի 2017
«Հայր մեր» աղոթքի տողերից մեկի թարգմանությունը կարող է փոխվել
Հռոմեակաթոլիկ եկեղեցին պետք է փոխի Տերունական աղոթքի «... և մի տանիր մեզ փորձության» տողի թարգմանությունը հին հունարենից։