480.49
+0.04
540.74
+3.69
8.15
+0.02
+23
Եղանակը Երևանում
Հայ
Աշխարհում ամենահին գինեգործության հետքերը հայտնաբերվել են Հայաստանում
14:18
11 Հունվարի 2011

ԵՐԵՎԱՆ, 11 հունվարի. /Նովոստի-Արմենիա/. Հայաստանի հարավ-արևելքում գտնվող «Արենի 1» քարանձավային համալիրն ուսումնասիրելիս՝ հնագետների միջազգային խումբը հայտնաբերել է գինեգործության հնագույն ապացույցներ, որոնք արդեն ավելի քան վեց հազար տարեկան են: Այս մասին տեղեկացվում է «Journal of Archaeological Science» ամսագրում հրապարակված գիտական հոդվածում, հաղորդում է ՌԻԱ Նովոստին:

Հոդվածի հեղինակները՝ եգիպտացի, ամերիկացի և հայաստանցի հնագետները՝ Կալիֆոռնիայի համալսարանից ժամանած Հանս Բեռնարդի (Hans Barnard) ղեկավարությամբ, հետազոտել են նույն քարանձավները, որտեղ ավելի վաղ կաշվե ոտնամանի հնագույն նմուշ և եղինջի մանրաթելից պատրաստված վեց հազար տարեկան հագուստ է հայտնաբերվել:

Առաջին անգամ այս քարանձավում գինեգործության հետքեր էին գտնվել դեռ 2008թ.-ին: Այժմ Արենի քարանձավում գտնված մի քանի կերամիկական խեցամանների վրա հայտնաբերված նյութերի քիմիական անալիզը թույլ տվեց ապացուցել, որ քարանձավի բնակիչներն իսկապես զբաղվել են գինեգործությամբ մոտավորապես մ.թ.ա. 4000 թվականին:

Բացի այդ, հնագետները հայտնաբերել են նաև մամլիչի մնացորդներ, գինու պահպանման համար նախատեսված սափորներ և «արտադրության թափոններ»՝ խաղողի հատիկներ, քամած հատապտուղների մնացորդներ,  ցողուններ:
Գիտնականների համար առավել դժվար խնդիր էր ապացուցել, որ քարանձավի բնակիչները զբաղվել են հենց գինեգործությամբ:
Ոգելից խմիչքներ ստանալու համար ածխաջրերի խմորումը համարվում է պալեոլիթի դարաշրջանից նեոլիթի դարաշրջան անցումը նշանավորող գլխավոր գյուտը:

«Համարվում է, որ այս տեխնոլոգիան գործոններից մեկն է, որը հանգեցրել է բուսական կուլտուրաների և խեցեգործության առաջացմանը», - գրում են գիտնականները:

Սովորաբար գինեգործության հնագիտական ապացույց է համարվում կերամիկական անոթների մնացորդների վրա այս կամ այն նյութերի հետքերի առկայությունը, մասնավորապես՝  գինեքարի թթվուտի և խեժի առկայությունը, որոնց ավելացնում են գինու մեջ՝ այն ավելի լավ պահպանելու համար: Սակայն գինեքարի թթվուտ կա նաև բազմաթիվ բույսերում և մրգերում, չնայած ավելի քիչ խտությամբ, քան խաղողում:

«Կարմիր գինու առկայությունն ապացուցող լավագույն քիմիական ինդիկատորը մալվիդին-ֆլավանոյիդն է, որը խաղողին ու գինուն կարմիր գույն է հաղորդում, այն առկա է համեմատաբար ավելի քիչ բույսերում», - նշվում է հոդվածում:

Այս նյութն իր հերթին արտադրում է սիրինգաթթու, որն էլ հայտնաբերվել է գիտնականների կողմից քրոմատոգրաֆիայի և սպեկտրոսկոպիայի օգնությամբ:

«Արենի 1» քարանձավային համալիրի պեղումները մեկնարկել են 2007 թ.-ին: Բացառիկ միկրոկլիմայի շնորհիվ այս համալիրում պահպանվել են քարե դարին պատկանող օրգանական նյութեր՝ լաթի, բուրդի և այլ նյութերի կտորներ, ինչը բացառիկ հնարավորություններ է տալիս հնագույն տեխնոլոգիաների և մշակույթների ուսումնասիրման համար:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
20:35
25 Հունիսի 2017
Գիտնականները երեք օրում Երկրի կործանում են կանխատեսում
Գիտնականները հայտնում են վտանգավոր գործոնների մասին:
19:20
25 Հունիսի 2017
Արեգակնային համակարգում կարող է գոյություն ունենալ 10-րդ մոլորակը
Արեգակնային համակարգում, հնարավոր է, գոյություն ունի 10-րդ մոլորակը։
17:52
25 Հունիսի 2017
Ինչո՞ւ են որոշ մարդիկ մյուսներից խելացի
Էդինբուրգի համալսարանի գիտնականները բացահայտել են, թե ինչու են որոշ մարդիկ ինտելեկտուալ տեսանկյունից գերազանցում մյուսներին:
17:08
24 Հունիսի 2017
Չի բացառվում երկրորդ Մարսի գոյությունն Արեգակնային համակարգում
Արիզոնայի համալսարանի աստղագետները հավանական են համարում Արեգակնային համակարգում տասներորդ մոլորակի գոյությունը:
19:58
18 Հունիսի 2017
Apple–ը նոր iPhone-ների զանգվածային արտադրություն է սկսել
iPhone–ների շնորհանդեսը նախատեսվում է այս տարվա աշնանը։
18:38
18 Հունիսի 2017
Facebook–յան մեկնաբանություններում արդեն կարելի է GIF օգտագործել
Facebook–ի թիմը նշել է GIF ֆայլային ֆորմատի 30-ամյակը։
15:57
18 Հունիսի 2017
Հաստատվել է, որ աստղերը զույգերով են ձևավորվում
Բերկլիի և Հարվարդի համալսարանի աստղագետներն ու ֆիզիկոսները դիտարկումներ և հաշվարկներ են անցկացրել:
14:25
18 Հունիսի 2017
Գեր կանայք ավելի հաճախ են արատներով երեխաներ ունենում
Այն կանայք, ովքեր բեղմնավորման պահին ավելորդ քաշ ունեն, արատներով երեխա ունենալու ավելի մեծ ռիսկի են ենթարկվում:
18:04
17 Հունիսի 2017
Դարաշրջանի ավարտ. Yahoo!–ն այլևս գոյություն չունի
Հունիսի 16–ից ընկերությունը վերանվանվել է և կոչվում է Altaba Inc.։
16:49
11 Հունիսի 2017
Երեխաները զանազանում են դեմքերը դեռ մինչև ծնվելը
Երեխաներն ընդունակ են տարբերել դեմքերը մինչև ծնվելը:
16:51
10 Հունիսի 2017
Հավկիթները ևս մեկ օգտակար հատկություն ունեն
Ամերիկացի բժիշկները հայտնաբերել են հավկիթների նոր օգտակար հատկությունը:
15:49
10 Հունիսի 2017
Քաղցկեղային բջիջները միմյանց փոխանցում են դեղորայքակայունությունը
Գիտնականները բացահայտել են քաղցկեղային բջիջների հաղորդակցման և միջբջջային տեղեկատվության փոխանակության բացառիկ ձևը։