486.78
-0.64
574.01
+0.22
8.17
+0.03
+13
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ–իրանական հարաբերությունները նոր փուլ են մտնում. փորձագետ
18:06
22 Հոկտեմբերի 2014

ԵՐԵՎԱՆ, 22 հոկտեմբերի. /ԱՌԿԱ/. Իրանի և Հայաստանի հարաբերությունները նոր փուլ են մտնում, չորեքշաբթի լրագրողներին ասաց Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան Վարդան Ոսկանյանը` մեկնաբանելով Հայաստանի վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի` ԻԻՀ կատարած այցի արդյունքները։

Ոսկանյանի խոսքով, Հայաստանի անկախացման պահից երկու երկրների միջև հիանալի հարաբերություններ են հաստատվել և երբեք չեն վատացել։

Փորձագետը նշեց, որ հայ վարչապետի` Իրան կատարած այցի ընթացքում քննարկված ամենահետաքրքիր հարցերից են եղել էներգետիկայի ոլորտի արդիական նախագծերը։ «Արևմուտքի պատժամիջոցները բացասաբար են անդրադարձել Իրանի տնտեսության վրա, ինչի հետևանքով ծագել են այս հարցերի իրագործման հետ կապված խնդիրներ։ Այժմ Իրանն ունի հնարավորություններ և պատրաստ է ամբողջ լրջությամբ վերաբերվել հիդրոէլեկտրակայանի և ԷՓԳ–ի կառուցմանը»,– նշեց նա։

«Կան մի շարք խնդիրներ, որոնք կապված են տարածաշրջանային գործընթացների հետ աշխարհում կատարվող իրադարձությունների համատեքստում»,– իր հերթին ասաց Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության և տարածաշրջանային զարգացման ինստիտուտի ծրագրերի համակարգող, վերլուծաբան Շուշան Խաթլամաջյանը։

Ըստ նրա, Հայաստանի և Իրանի միջև կան մի շարք համաձայնագրեր և նախագծեր, որոնք միշտ ներկայացվում են հասարակությանը որպես «գրեթե պատրաստի» և «գրեթե ֆինանսավորված», բայց դրանք հաճախ ձգձգվում են։ Մասնավորապես, փորձագետը նշեց, որ խոսքը երկաթուղու շինարարության մասին է։

Հայաստանի և Իրանի միջև բավականին բարեկամական հարաբերություններ են հաստատվել, որոնք ամրագրվել են մի քանի համատեղ տնտեսական նախագծերով։

Երևանն ու Թեհրանը մտադիր են սահմանամերձ Արաքս գետի վրա Հարավային Կովկասում ամենահզոր երկու հիդրոկայաններ կառուցել` հայկական կողմից ՀԷԿ–ը կտեղակայվի Մեղրիում, իրանական կողմից` Ղարաչիլարում։ Կայաններից յուրաքանչյուրը տարեկան կարտադրի 793 միլիոն կՎտ ժամ էլեկտրաէներգիա։ Մեղրիի ՀԷԿ–ի հաշվարկային հզորությունը կկազմի 150 ՄՎտ։ Դրա կառուցումը կտևի հինգ տարի և գնահատվում է 323 միլիոն դոլար, որոնք ներդրում է Իրանի ներդրումային ընկերությունը։ 15 տարիների ընթացքում Իրանը կլինի Մեղրիի ՀԷԿ–ի էլեկտրաէներգիայի միակ սպառողը, ինչը կծածկի Թեհրանի ներդրումներ։ 15 տարվա շահագործումից հետո ՀԷԿ–ը կանցնի Հայաստանին սեփականության իրավունքով։

Իրան–Հայաստան նավթատարի կառուցումը ծրագրվում էր սկսել դեռևս 2011 թվականին, բայց առայժմ աշխատանքը նախագծման փուլում է։ Այդ օբյեկտը թույլ կտա Հայաստանին նավթամթերք տեղափոխել ոչ միայն Իրանի, այլ նաև Պարսից ծոցի երկրների նավթավերամշակող գործարաններից իրանական Թավրիզ քաղաքը, իսկ այնտեղից` հայկական Երասխ, որտեղ դրանք կպահվեն կառուցվող տերմինալում։ Դա թույլ կտա նավթամթերք գնել Պարսից ծոցի տարածաշրջանից բորսայական գներով, որոնք զգալիորեն ցածր են միջերկրածովյան գներից, ինչպես նաև զգալիորեն կկրճատեն տրանսպորտային ծախսերը երկաթուղային տարբերակի համեմատ։ Հայաստանի տարածքում նավթատարի կառուցումը կֆինանսավորի հայկական կողմը, որը կներդնի 100 միլիոն դոլար, իսկ Իրանի տարածքում, համապատասխանաբար, իրանականը։

Հյուսիս–Հարավ երկաթուղու կառուցման մասին խոսակցությունները շարունակվում են արդեն մի քանի տարի։ Այդ ուղին երկաթուղին թույլ կտա հայկական կողմին օգտվել էներգապաշարների և այլ ապրանքների փոխադրման այլընտրանքային ճանապարհից՝ արտաքին աշխարհ դուրս գալու հնարավորություն ստանալով: Ներկայում Հայաստանից ամբողջ երկաթուղային հաղորդակցումն իրականացվում է Վրաստանի տարածքով։

Երկաթուղու շինարարությունը կարող է տևել չորս–հինգ տարի։ Նախնական հաշվարկներով, երկարությունը կկազմի 470 կիլոմետր, որոնցից 60 կիլոմետրը կանցնի Իրանի տարածքով, իսկ 410–ը` Հայաստանի տարածքով։ Իրանական կողմը հայտարարել է Հայաստանին երկաթուղու հայկական մասի շինարարության համար 400 միլիոն դոլարի վարկ տրամադրելու պատրաստակամության մասին։ Փորձագիտական գնահատականներով, նախագծի իրագործման համար պահանջվում է 3.5 միլիարդ դոլար։ Երկաթուղու կառուցումը ներկայում քննարկվում է Ռուսաստանի, Իրանի և Չինաստանի հետ։ Նախագծով հետաքրքրված են Համաշխարհային բանկը և Զարգացման ասիական բանկը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:11
17 Նոյեմբերի 2017
Բրազիլիայի ԱԳ նախարարը վերահաստատել է ԼՂ հակամարտության կարգավորման հարցում ԵԱՀԿ ՄԽ–ի ջանքերին սատարելու իր երկրի դիրքորոշումը
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյաննընդունել է Բրազիլիայի Դաշնային Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Ալոիզիո Նունյես Ֆեռեյրային:
16:08
17 Նոյեմբերի 2017
Քաղաքագետ Սերգեյ Մինասյանը նշանակվել է Ռումինիայում Հայաստանի դեսպան
Հայաստանի նախագահի հրամանագրով հայտնի քաղաքագետ Սերգեյ Մինասյանը նշանակվել է Ռումինիայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։
20:58
16 Նոյեմբերի 2017
Հայտնի են Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների հանդիպման ժամկետներն ու վայրը
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը կհանդիպի իր ադրբեջանցի գործընկեր Էլմար Մամեդյարովի հետ:
17:14
16 Նոյեմբերի 2017
ԵԽ-ն ընդունել է Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը ճանաչող բանաձև. ադրբեջանական սադրանքը տապալվել է
Նախօրեին տեղի ունեցած Եվրոպական Խորհրդարանի լիագումար նիստում ձայների ճնշող մեծամասնությամբ ընդունվել է բանաձև:
20:39
15 Նոյեմբերի 2017
Խաչքարեր և ցուցահանդես. մեկնարկել է Սերժ Սարգսյանի այցը ՌԴ (ՖՈՏՈ)
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հրավերով աշխատանքային այցով այսօր ժամանել է Մոսկվա:
19:46
15 Նոյեմբերի 2017
Կարեն Կարապետյանը պահպանեց վարչապետի պաշտոնում իր վերընտրման վերաբերյալ ինտրիգը
Հայաստանի վարչապետը չորեքշաբթի պատասխանել է երկրի վարչապետի պաշտոնում իր թեկնածության առաջադրման մասին հարցին։
18:35
15 Նոյեմբերի 2017
Հայտնի են Ռուսաստանի կողմից Թուրքիային 2 մլրդ դոլարի С-400 համակարգեր մատակարարելու ժամկետները
С-400 զենիթահրթիռային համակարգի մատակարարումները Թուրքիային կսկսվեն Անկարայի կողմից այս համաձայնագրով նախատեսված բոլոր վճարումները կատարելուց հետո։
17:26
14 Նոյեմբերի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով կմեկնի ՌԴ
Սերժ Սարգսյանը կհանդիպի ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ:
15:14
14 Նոյեմբերի 2017
Հայկական ԶԼՄ–ները` Լավրովի` Երևան և Բաքու սպասվելիք այցերի նպատակների մասին
Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը նոյմբերի 19–ին կայցելի Բաքու, իսկ նոյեմբերի 20–ին` Երևան։
20:24
07 Նոյեմբերի 2017
ՀՀ նախագահ. Եվրոպայի խորհրդի հետ համագործակցությունը բխում է Հայաստանի շահերից
ՀՀ նախագահն ընդունել է ԵԽԽՎ մոնիտորինգային հանձնաժողովի Հայաստանի մասով համազեկուցողներին։
19:54
07 Նոյեմբերի 2017
ՀՀ ԱԳ նախարարը Բենիամին Նեթանյահուին է ներկայացրել ղարաբաղյան հիմնախնդիրը (ՎԻԴԵՈ)
Էդվարդ Նալբանդյանն ու Բենիամին Նեթանյահուն քննարկել են նաև հայ-իսրայելական երկկողմ օրակարգին վերաբերող հարցեր։
17:23
06 Նոյեմբերի 2017
Ֆրանսիան հայերի անկեղծ բարեկամն է. Մակրոն
Նա ընդգծել է նաև, որ Ֆրանսիան լիովին հանձնառու է Արցախի խնդրին բանակցությունների միջոցով մնայուն լուծում գտնելու հարցին: