485.92
+0.24
514.49
-2.52
8.16
-0.01
-6
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ–իրանական հարաբերությունները նոր փուլ են մտնում. փորձագետ
18:06
22 Հոկտեմբերի 2014

ԵՐԵՎԱՆ, 22 հոկտեմբերի. /ԱՌԿԱ/. Իրանի և Հայաստանի հարաբերությունները նոր փուլ են մտնում, չորեքշաբթի լրագրողներին ասաց Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան Վարդան Ոսկանյանը` մեկնաբանելով Հայաստանի վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի` ԻԻՀ կատարած այցի արդյունքները։

Ոսկանյանի խոսքով, Հայաստանի անկախացման պահից երկու երկրների միջև հիանալի հարաբերություններ են հաստատվել և երբեք չեն վատացել։

Փորձագետը նշեց, որ հայ վարչապետի` Իրան կատարած այցի ընթացքում քննարկված ամենահետաքրքիր հարցերից են եղել էներգետիկայի ոլորտի արդիական նախագծերը։ «Արևմուտքի պատժամիջոցները բացասաբար են անդրադարձել Իրանի տնտեսության վրա, ինչի հետևանքով ծագել են այս հարցերի իրագործման հետ կապված խնդիրներ։ Այժմ Իրանն ունի հնարավորություններ և պատրաստ է ամբողջ լրջությամբ վերաբերվել հիդրոէլեկտրակայանի և ԷՓԳ–ի կառուցմանը»,– նշեց նա։

«Կան մի շարք խնդիրներ, որոնք կապված են տարածաշրջանային գործընթացների հետ աշխարհում կատարվող իրադարձությունների համատեքստում»,– իր հերթին ասաց Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության և տարածաշրջանային զարգացման ինստիտուտի ծրագրերի համակարգող, վերլուծաբան Շուշան Խաթլամաջյանը։

Ըստ նրա, Հայաստանի և Իրանի միջև կան մի շարք համաձայնագրեր և նախագծեր, որոնք միշտ ներկայացվում են հասարակությանը որպես «գրեթե պատրաստի» և «գրեթե ֆինանսավորված», բայց դրանք հաճախ ձգձգվում են։ Մասնավորապես, փորձագետը նշեց, որ խոսքը երկաթուղու շինարարության մասին է։

Հայաստանի և Իրանի միջև բավականին բարեկամական հարաբերություններ են հաստատվել, որոնք ամրագրվել են մի քանի համատեղ տնտեսական նախագծերով։

Երևանն ու Թեհրանը մտադիր են սահմանամերձ Արաքս գետի վրա Հարավային Կովկասում ամենահզոր երկու հիդրոկայաններ կառուցել` հայկական կողմից ՀԷԿ–ը կտեղակայվի Մեղրիում, իրանական կողմից` Ղարաչիլարում։ Կայաններից յուրաքանչյուրը տարեկան կարտադրի 793 միլիոն կՎտ ժամ էլեկտրաէներգիա։ Մեղրիի ՀԷԿ–ի հաշվարկային հզորությունը կկազմի 150 ՄՎտ։ Դրա կառուցումը կտևի հինգ տարի և գնահատվում է 323 միլիոն դոլար, որոնք ներդրում է Իրանի ներդրումային ընկերությունը։ 15 տարիների ընթացքում Իրանը կլինի Մեղրիի ՀԷԿ–ի էլեկտրաէներգիայի միակ սպառողը, ինչը կծածկի Թեհրանի ներդրումներ։ 15 տարվա շահագործումից հետո ՀԷԿ–ը կանցնի Հայաստանին սեփականության իրավունքով։

Իրան–Հայաստան նավթատարի կառուցումը ծրագրվում էր սկսել դեռևս 2011 թվականին, բայց առայժմ աշխատանքը նախագծման փուլում է։ Այդ օբյեկտը թույլ կտա Հայաստանին նավթամթերք տեղափոխել ոչ միայն Իրանի, այլ նաև Պարսից ծոցի երկրների նավթավերամշակող գործարաններից իրանական Թավրիզ քաղաքը, իսկ այնտեղից` հայկական Երասխ, որտեղ դրանք կպահվեն կառուցվող տերմինալում։ Դա թույլ կտա նավթամթերք գնել Պարսից ծոցի տարածաշրջանից բորսայական գներով, որոնք զգալիորեն ցածր են միջերկրածովյան գներից, ինչպես նաև զգալիորեն կկրճատեն տրանսպորտային ծախսերը երկաթուղային տարբերակի համեմատ։ Հայաստանի տարածքում նավթատարի կառուցումը կֆինանսավորի հայկական կողմը, որը կներդնի 100 միլիոն դոլար, իսկ Իրանի տարածքում, համապատասխանաբար, իրանականը։

Հյուսիս–Հարավ երկաթուղու կառուցման մասին խոսակցությունները շարունակվում են արդեն մի քանի տարի։ Այդ ուղին երկաթուղին թույլ կտա հայկական կողմին օգտվել էներգապաշարների և այլ ապրանքների փոխադրման այլընտրանքային ճանապարհից՝ արտաքին աշխարհ դուրս գալու հնարավորություն ստանալով: Ներկայում Հայաստանից ամբողջ երկաթուղային հաղորդակցումն իրականացվում է Վրաստանի տարածքով։

Երկաթուղու շինարարությունը կարող է տևել չորս–հինգ տարի։ Նախնական հաշվարկներով, երկարությունը կկազմի 470 կիլոմետր, որոնցից 60 կիլոմետրը կանցնի Իրանի տարածքով, իսկ 410–ը` Հայաստանի տարածքով։ Իրանական կողմը հայտարարել է Հայաստանին երկաթուղու հայկական մասի շինարարության համար 400 միլիոն դոլարի վարկ տրամադրելու պատրաստակամության մասին։ Փորձագիտական գնահատականներով, նախագծի իրագործման համար պահանջվում է 3.5 միլիարդ դոլար։ Երկաթուղու կառուցումը ներկայում քննարկվում է Ռուսաստանի, Իրանի և Չինաստանի հետ։ Նախագծով հետաքրքրված են Համաշխարհային բանկը և Զարգացման ասիական բանկը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
16:32
16 Հունվարի 2017
ՀՀ նոր վարչապետից հարկավոր չէ սպասել լուրջ փոփոխություններ. քաղաքագետ
Իրավիճակի լուրջ բարելավում, որին սպասում է Հայաստանի բնակչությունը նոր վարչապետից և կառավարությունից, սկզբունքորեն չի կարող լինել, հայտարարեց քաղաքագետ, Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն Ալեքսանդր Իսկանդարյանը:
13:37
13 Հունվարի 2017
Հայաստանի վարչապետը նշում է, որ կարող է չհայտնվել ՀՀԿ ընտրացուցակներում
Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հավանական է համարում, որ կարող է չհայտնվել Հայաստանի հանրապետական կուսակցության ընտրացուցակներում։
11:42
12 Հունվարի 2017
ԱՄՆ դեսպանատունն ու ԵՄ պատվիրակությունը որոշել են չֆինանսավորել Հայաստանի քաղաքական ուժերից և ոչ մեկին
Արևմուտքը, մասնավորապես ԱՄՆ դեսպանատունը և ԵՄ պատվիրակությունը, որոշել են առավելապես չեզոքություն ցուցաբերել և ուղղակի կամ անուղղակի չֆինանսավորել քաղաքական ուժերից և ոչ մեկին:
12:23
11 Հունվարի 2017
ՀՀԿ կանանց շրջանում խռովություն է հասունանում
ՀՀԿ կանայք պատրաստվում են Սերժ Սարգսյանից հանդիպում խնդրել և նրա մոտ բարձրացնել ցուցակի առաջին եռյակը եզրափակող Արփինե Հովհաննիսյանի հարցը:
20:13
10 Հունվարի 2017
ԿԽՄԿ–ն պատրաստ է օգնել Հայաստանի կողմից ադրբեջանցի զինծառայողի մարմնի փոխանցման հարցում
Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն բանակցություններ է վարում Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ ադրբեջանցի զինծառայողի մարմինը Բաքվին փոխանցելու հարցի շուրջ, «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը երեքշաբթի տեղեկացրեց ԿԽՄԿ երևանյան գրասենյակի ներկայացուցիչ Հասմիկ Գալստյանը։
18:03
01 Հունվարի 2017
Լրացել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Բորդյուժայի լիազորությունների ժամկետը. նրան կփոխարինի քարտուղարի տեղակալը
Նախօրեին լրացել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժայի լիազորությունների ժամկետը։
11:23
26 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է ՌԴ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն առավոտյան աշխատանքային այցով մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն:
11:33
22 Դեկտեմբերի 2016
Դեռ հարցական է, թե ովքեր կլինեն ՀՀԿ նախագահի տեղակալները
Այսօր ՀՀԿ-ն ԳՄ նիստ հրավիրելու է, բայց խորհրդի նիստ այդպես էլ չի հրավիրելու:
11:59
21 Դեկտեմբերի 2016
Հովիկ Աբրահամյանը չի ներառվի ՀՀԿ նախընտրական ցուցակի առաջին եռյակում. թերթ
ՀՀԿ նախընտրական ցուցակի առաջին երեք հորիզոնականներում չի լինելու նախկին վարչապետ, ՀՀԿ փոխնախագահ Հովիկ Աբրահամյանի անունը:
11:13
21 Դեկտեմբերի 2016
Իրանի նախագահը ժամանել է Հայաստան
ՀՀ նախագահի հրավերով պաշտոնական այցով չորեքշաբթի Հայաստան է ժամանել Իրանի Իսլամական Հանրապետության Նախագահ Հասան Ռոհանին:
13:19
20 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարարը հայտարարել է մեծ քաղաքականություն մտնելու մասին
ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Սեյրան Օհանյանը երեքշաբթի Facebook-ի իր նորաստեղծ էջում գրել է քաղաքականություն մտնելու մասին։
12:27
20 Դեկտեմբերի 2016
Լավրովը նշել է Թուրքիայում ՌԴ դեսպանի սպանության նպատակը (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Թուրքիայում Ռուսաստանի դեսպան Անդրեյ Կարլովի սպանության նպատակը Մոսկվայի և Անկարայի հարաբերությունների խաթարումն է։