478.57
+0.37
561.79
+1.96
8.05
+0.02
+22
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ–իրանական հարաբերությունները նոր փուլ են մտնում. փորձագետ
18:06
22 Հոկտեմբերի 2014

ԵՐԵՎԱՆ, 22 հոկտեմբերի. /ԱՌԿԱ/. Իրանի և Հայաստանի հարաբերությունները նոր փուլ են մտնում, չորեքշաբթի լրագրողներին ասաց Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան Վարդան Ոսկանյանը` մեկնաբանելով Հայաստանի վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի` ԻԻՀ կատարած այցի արդյունքները։

Ոսկանյանի խոսքով, Հայաստանի անկախացման պահից երկու երկրների միջև հիանալի հարաբերություններ են հաստատվել և երբեք չեն վատացել։

Փորձագետը նշեց, որ հայ վարչապետի` Իրան կատարած այցի ընթացքում քննարկված ամենահետաքրքիր հարցերից են եղել էներգետիկայի ոլորտի արդիական նախագծերը։ «Արևմուտքի պատժամիջոցները բացասաբար են անդրադարձել Իրանի տնտեսության վրա, ինչի հետևանքով ծագել են այս հարցերի իրագործման հետ կապված խնդիրներ։ Այժմ Իրանն ունի հնարավորություններ և պատրաստ է ամբողջ լրջությամբ վերաբերվել հիդրոէլեկտրակայանի և ԷՓԳ–ի կառուցմանը»,– նշեց նա։

«Կան մի շարք խնդիրներ, որոնք կապված են տարածաշրջանային գործընթացների հետ աշխարհում կատարվող իրադարձությունների համատեքստում»,– իր հերթին ասաց Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության և տարածաշրջանային զարգացման ինստիտուտի ծրագրերի համակարգող, վերլուծաբան Շուշան Խաթլամաջյանը։

Ըստ նրա, Հայաստանի և Իրանի միջև կան մի շարք համաձայնագրեր և նախագծեր, որոնք միշտ ներկայացվում են հասարակությանը որպես «գրեթե պատրաստի» և «գրեթե ֆինանսավորված», բայց դրանք հաճախ ձգձգվում են։ Մասնավորապես, փորձագետը նշեց, որ խոսքը երկաթուղու շինարարության մասին է։

Հայաստանի և Իրանի միջև բավականին բարեկամական հարաբերություններ են հաստատվել, որոնք ամրագրվել են մի քանի համատեղ տնտեսական նախագծերով։

Երևանն ու Թեհրանը մտադիր են սահմանամերձ Արաքս գետի վրա Հարավային Կովկասում ամենահզոր երկու հիդրոկայաններ կառուցել` հայկական կողմից ՀԷԿ–ը կտեղակայվի Մեղրիում, իրանական կողմից` Ղարաչիլարում։ Կայաններից յուրաքանչյուրը տարեկան կարտադրի 793 միլիոն կՎտ ժամ էլեկտրաէներգիա։ Մեղրիի ՀԷԿ–ի հաշվարկային հզորությունը կկազմի 150 ՄՎտ։ Դրա կառուցումը կտևի հինգ տարի և գնահատվում է 323 միլիոն դոլար, որոնք ներդրում է Իրանի ներդրումային ընկերությունը։ 15 տարիների ընթացքում Իրանը կլինի Մեղրիի ՀԷԿ–ի էլեկտրաէներգիայի միակ սպառողը, ինչը կծածկի Թեհրանի ներդրումներ։ 15 տարվա շահագործումից հետո ՀԷԿ–ը կանցնի Հայաստանին սեփականության իրավունքով։

Իրան–Հայաստան նավթատարի կառուցումը ծրագրվում էր սկսել դեռևս 2011 թվականին, բայց առայժմ աշխատանքը նախագծման փուլում է։ Այդ օբյեկտը թույլ կտա Հայաստանին նավթամթերք տեղափոխել ոչ միայն Իրանի, այլ նաև Պարսից ծոցի երկրների նավթավերամշակող գործարաններից իրանական Թավրիզ քաղաքը, իսկ այնտեղից` հայկական Երասխ, որտեղ դրանք կպահվեն կառուցվող տերմինալում։ Դա թույլ կտա նավթամթերք գնել Պարսից ծոցի տարածաշրջանից բորսայական գներով, որոնք զգալիորեն ցածր են միջերկրածովյան գներից, ինչպես նաև զգալիորեն կկրճատեն տրանսպորտային ծախսերը երկաթուղային տարբերակի համեմատ։ Հայաստանի տարածքում նավթատարի կառուցումը կֆինանսավորի հայկական կողմը, որը կներդնի 100 միլիոն դոլար, իսկ Իրանի տարածքում, համապատասխանաբար, իրանականը։

Հյուսիս–Հարավ երկաթուղու կառուցման մասին խոսակցությունները շարունակվում են արդեն մի քանի տարի։ Այդ ուղին երկաթուղին թույլ կտա հայկական կողմին օգտվել էներգապաշարների և այլ ապրանքների փոխադրման այլընտրանքային ճանապարհից՝ արտաքին աշխարհ դուրս գալու հնարավորություն ստանալով: Ներկայում Հայաստանից ամբողջ երկաթուղային հաղորդակցումն իրականացվում է Վրաստանի տարածքով։

Երկաթուղու շինարարությունը կարող է տևել չորս–հինգ տարի։ Նախնական հաշվարկներով, երկարությունը կկազմի 470 կիլոմետր, որոնցից 60 կիլոմետրը կանցնի Իրանի տարածքով, իսկ 410–ը` Հայաստանի տարածքով։ Իրանական կողմը հայտարարել է Հայաստանին երկաթուղու հայկական մասի շինարարության համար 400 միլիոն դոլարի վարկ տրամադրելու պատրաստակամության մասին։ Փորձագիտական գնահատականներով, նախագծի իրագործման համար պահանջվում է 3.5 միլիարդ դոլար։ Երկաթուղու կառուցումը ներկայում քննարկվում է Ռուսաստանի, Իրանի և Չինաստանի հետ։ Նախագծով հետաքրքրված են Համաշխարհային բանկը և Զարգացման ասիական բանկը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:01
16 Օգոստոսի 2017
Միջնորդները Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդների հանդիպման հույս ունեն
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներն աշխատում են Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների հանդիպման կազմակերպման ուղղությամբ:
20:55
09 Օգոստոսի 2017
Նալբանդյանը հնչեցրել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների ծրագրվող հանդիպման վայրը
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը լրագրողներին հայտնել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների կայանալիք հանդիպման մասին։

15:41
27 Հուլիսի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներն աշխատում են նախագահների հանդիպման ուղղությամբ
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներն աշխատում են երկու երկրների նախագահեր Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպման ուղղությամբ:
12:37
20 Հուլիսի 2017
Բլոգեր Լապշինը դատապարտվեց 3 տարվա ազատազրկման Արցախ այցելելու համար
Բաքվի դատարանը 3 տարվա ազատազրկման դատապարտեց բլոգեր, Ռուսաստանի և Իսրայելի քաղաքացի Ալեքսանդր Լապշինին։
20:14
19 Հուլիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է արցախցի գործընկերոջը` նախագահի պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել Բակո Սահակյանին:
12:46
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ։
01:30
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին
ՀՀ նախագահ հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին:
09:00
16 Հուլիսի 2017
Հայտնի գրող և լրագրող Սևան Նիշանյանը փախել է թուրքական բանտից
Հայտնի գրող, լրագրող, լեզվաբան և հրապարակախոս Սևան Նիշանյանը, ով Թուրքիայում դատապարտվել էր 17 տարվա ազատազրկման, փախել է բանտից և լքել երկիրը:
12:43
12 Հուլիսի 2017
Հայտնի շոումենի եղբայրը նշանակվել է Կանադայում ՀՀ դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Կանադայում գործող դեսպան Արմեն Եգանյանին պաշտոնից ազատելու մասին։
12:30
12 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախկին արտգործնախարարը` Դանիայում երկրի դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանում Դանիայի գործող դեսպանին պաշտոնից ազատելու մասին։
11:14
11 Հուլիսի 2017
Հաստատվել է Վրաստանում Հայաստանի դեսպանի թեկնածությունը
Վրաստանում Հայաստանի դեսպանությունը նոր ղեկավար ունի։
18:23
10 Հուլիսի 2017
Ռուսաստանն Ադրբեջանին «Սոլնցեպյոկ» ՏՕՍ-1Ա հրթիռներ է մատակարարել
Հուլիսի 10-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն հրապարակել է տեսանյութ: