480.22
-0.22
536.12
+0.67
8.04
-0.02
+16
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ–իրանական հարաբերությունները նոր փուլ են մտնում. փորձագետ
18:06
22 Հոկտեմբերի 2014

ԵՐԵՎԱՆ, 22 հոկտեմբերի. /ԱՌԿԱ/. Իրանի և Հայաստանի հարաբերությունները նոր փուլ են մտնում, չորեքշաբթի լրագրողներին ասաց Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան Վարդան Ոսկանյանը` մեկնաբանելով Հայաստանի վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի` ԻԻՀ կատարած այցի արդյունքները։

Ոսկանյանի խոսքով, Հայաստանի անկախացման պահից երկու երկրների միջև հիանալի հարաբերություններ են հաստատվել և երբեք չեն վատացել։

Փորձագետը նշեց, որ հայ վարչապետի` Իրան կատարած այցի ընթացքում քննարկված ամենահետաքրքիր հարցերից են եղել էներգետիկայի ոլորտի արդիական նախագծերը։ «Արևմուտքի պատժամիջոցները բացասաբար են անդրադարձել Իրանի տնտեսության վրա, ինչի հետևանքով ծագել են այս հարցերի իրագործման հետ կապված խնդիրներ։ Այժմ Իրանն ունի հնարավորություններ և պատրաստ է ամբողջ լրջությամբ վերաբերվել հիդրոէլեկտրակայանի և ԷՓԳ–ի կառուցմանը»,– նշեց նա։

«Կան մի շարք խնդիրներ, որոնք կապված են տարածաշրջանային գործընթացների հետ աշխարհում կատարվող իրադարձությունների համատեքստում»,– իր հերթին ասաց Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության և տարածաշրջանային զարգացման ինստիտուտի ծրագրերի համակարգող, վերլուծաբան Շուշան Խաթլամաջյանը։

Ըստ նրա, Հայաստանի և Իրանի միջև կան մի շարք համաձայնագրեր և նախագծեր, որոնք միշտ ներկայացվում են հասարակությանը որպես «գրեթե պատրաստի» և «գրեթե ֆինանսավորված», բայց դրանք հաճախ ձգձգվում են։ Մասնավորապես, փորձագետը նշեց, որ խոսքը երկաթուղու շինարարության մասին է։

Հայաստանի և Իրանի միջև բավականին բարեկամական հարաբերություններ են հաստատվել, որոնք ամրագրվել են մի քանի համատեղ տնտեսական նախագծերով։

Երևանն ու Թեհրանը մտադիր են սահմանամերձ Արաքս գետի վրա Հարավային Կովկասում ամենահզոր երկու հիդրոկայաններ կառուցել` հայկական կողմից ՀԷԿ–ը կտեղակայվի Մեղրիում, իրանական կողմից` Ղարաչիլարում։ Կայաններից յուրաքանչյուրը տարեկան կարտադրի 793 միլիոն կՎտ ժամ էլեկտրաէներգիա։ Մեղրիի ՀԷԿ–ի հաշվարկային հզորությունը կկազմի 150 ՄՎտ։ Դրա կառուցումը կտևի հինգ տարի և գնահատվում է 323 միլիոն դոլար, որոնք ներդրում է Իրանի ներդրումային ընկերությունը։ 15 տարիների ընթացքում Իրանը կլինի Մեղրիի ՀԷԿ–ի էլեկտրաէներգիայի միակ սպառողը, ինչը կծածկի Թեհրանի ներդրումներ։ 15 տարվա շահագործումից հետո ՀԷԿ–ը կանցնի Հայաստանին սեփականության իրավունքով։

Իրան–Հայաստան նավթատարի կառուցումը ծրագրվում էր սկսել դեռևս 2011 թվականին, բայց առայժմ աշխատանքը նախագծման փուլում է։ Այդ օբյեկտը թույլ կտա Հայաստանին նավթամթերք տեղափոխել ոչ միայն Իրանի, այլ նաև Պարսից ծոցի երկրների նավթավերամշակող գործարաններից իրանական Թավրիզ քաղաքը, իսկ այնտեղից` հայկական Երասխ, որտեղ դրանք կպահվեն կառուցվող տերմինալում։ Դա թույլ կտա նավթամթերք գնել Պարսից ծոցի տարածաշրջանից բորսայական գներով, որոնք զգալիորեն ցածր են միջերկրածովյան գներից, ինչպես նաև զգալիորեն կկրճատեն տրանսպորտային ծախսերը երկաթուղային տարբերակի համեմատ։ Հայաստանի տարածքում նավթատարի կառուցումը կֆինանսավորի հայկական կողմը, որը կներդնի 100 միլիոն դոլար, իսկ Իրանի տարածքում, համապատասխանաբար, իրանականը։

Հյուսիս–Հարավ երկաթուղու կառուցման մասին խոսակցությունները շարունակվում են արդեն մի քանի տարի։ Այդ ուղին երկաթուղին թույլ կտա հայկական կողմին օգտվել էներգապաշարների և այլ ապրանքների փոխադրման այլընտրանքային ճանապարհից՝ արտաքին աշխարհ դուրս գալու հնարավորություն ստանալով: Ներկայում Հայաստանից ամբողջ երկաթուղային հաղորդակցումն իրականացվում է Վրաստանի տարածքով։

Երկաթուղու շինարարությունը կարող է տևել չորս–հինգ տարի։ Նախնական հաշվարկներով, երկարությունը կկազմի 470 կիլոմետր, որոնցից 60 կիլոմետրը կանցնի Իրանի տարածքով, իսկ 410–ը` Հայաստանի տարածքով։ Իրանական կողմը հայտարարել է Հայաստանին երկաթուղու հայկական մասի շինարարության համար 400 միլիոն դոլարի վարկ տրամադրելու պատրաստակամության մասին։ Փորձագիտական գնահատականներով, նախագծի իրագործման համար պահանջվում է 3.5 միլիարդ դոլար։ Երկաթուղու կառուցումը ներկայում քննարկվում է Ռուսաստանի, Իրանի և Չինաստանի հետ։ Նախագծով հետաքրքրված են Համաշխարհային բանկը և Զարգացման ասիական բանկը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:02
22 Հունիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը ԵԺԿ–ի գագաթնաժողովում ներկայացրել է Հայաստանի առաջընթացը
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը Բրյուսելում մասնակցել է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության` ընդլայնված կազմով գագաթնաժողովին:
14:01
22 Հունիսի 2017
Նիկոլ Փաշինյանը`Վահրամ Բաղդասարյանին. «Պադեզդի մակարդակ եք ուզում, եկեք գնանք...» (ՎԻԴԵՈ)
«Գիշերը երևի վատ է անդրադարձել, երեկ ավելի օբյեկտիվ ելույթներ էին հնչում»,-ասաց Վահրամ Բաղդասարյանը:  
19:09
21 Հունիսի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Բրյուսել
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր երեկոյան աշխատանքային այցով մեկնել է Բելգիայի Թագավորություն։
15:20
20 Հունիսի 2017
Ֆրանսահայ համայնքի պատմության նոր էջ. 4 հայ պատգամավորներ ընտրվել են Ֆրանսիայի ԱԺ–ում
Էմանուել Մակրոնի «Առաջ, հանրապետություն» կուսակցությունից չորս ֆրանսահայեր անցել են Ֆրանսիայի խորհրդարան:
15:26
19 Հունիսի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները պատրաստ են շարունակել բանակցությունները ԼՂ հիմնահարցի շուրջ. ռուս միջնորդ
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևը պատրաստ են շարունակել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանն ուղղված խաղաղ բանակցությունները:
18:54
15 Հունիսի 2017
Մենք կարող ենք ինքներս լուծել և՛ Ղարաբաղում, և՛ Մերձդնեստրում, և՛ Ուկրաինայում առկա խնդիրները. Լուկաշենկո
Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն անդրադարձել է ՀԱՊԿ տարածաշրջանի երկրների որոշ խնդիրների։
20:00
14 Հունիսի 2017
Հայաստանն ու Տաջիկստանը, հնարավոր է, ուղիղ ավիահաղորդակցություն գործարկեն. Սարգսյան
Հայաստանն ու Տաջիկստանը դիտարկում են երկու երկրների միջև ուղիղ ավիաչվերթի գործարկման հնարավորությունը:
18:41
14 Հունիսի 2017
Տաջիկստանի նախագահը նշել է Հայաստանի հետ համագործակցության հեռանկարային ոլորտները (ՖՈՏՈ)
ՀՀ նախագահի հրավերով պաշտոնական այցով այսօր Հայաստան է ժամանել Տաջիկստանի Հանրապետության նախագահ Էմոմալի Ռահմոնը:
14:43
13 Հունիսի 2017
Նալբանդյանը նշել է ԵՄ-ի հետ շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման ժամկետը
Էստոնիան ԵՄ նախագահությունը կստանձնի հուլիսի 1-ից:
13:43
12 Հունիսի 2017
Հայաստան կայցելի Էստոնիայի արտգործնախարար Սվեն Միկսերը
Էստոնիայի արտգործնախարարին կընդունեն հանրապետության նախագահը, Ազգային ժողովի նախագահը և վարչապետը։
15:38
09 Հունիսի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Ղազախստան
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր աշխատանքային այցով մեկնել է Ղազախստանի Հանրապետություն:
13:48
08 Հունիսի 2017
Թեհրանի ահաբեկչությունը կհանգեցնի իրանցիների աննախադեպ քաղաքական համախմբման. փորձագետ
Ահաբելիչները սխալ հաշվարկներ են կատարել։