484.62
+0.09
528.04
-0.05
8.53
-0.04
+16
Եղանակը Երևանում
Հայ
ՀՀ իշխանությունները պետական և իրավաբանական մակարդակով պետք է գնահատական տան Սումգայիթի իրադարձություններին. պատգամավոր
16:23
24 Փետրվարի 2011

ՀՀ իշխանությունները պետական և իրավաբանական մակարդակով պետք է գնահատական տան Սումգայիթի իրադարձություններին, հինգշաբթի լրագրողներին ասաց «Ժառանգություն» ընդդիմադիր կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության քարտուղար, ղարաբաղյան հարցով փորձագետ Լարիսա Ալավերդյանը:

1988թ. փետրվարի 26-29-ը, Ադրբեջանի իշխանությունների փաստացի աջակցությամբ և ԽՍՀՄ ղեկավարության լռակյաց թողտվությամբ, հայաբնակ Սումգայիթ (Ադրբեջանական ԽՍՀ) քաղաքում տեղի ունեցան հայերի զանգվածային կոտորածներ, որոնց ընթացքում, պաշտոնական տվյալներով, սպանվել է 32 և վիրավորվել են հարյուրավոր հայեր։ Մի քանի օրվա ընթացքում Սումգայիթի 14 հազար հայ բնակիչները լքեցին քաղաքը։

Հայկական բնակչության ջարդերը շարունակվեցին Ադրբեջանի այլ քաղաքներում, մասնավորապես՝ 1990 թ.-ի հունվարին Բաքվում: Հայաստանի պետական միգրացիոն ծառայության տվյալների համաձայն՝ այս ամենի հետևանքով 1988-1992թթ.-ին Ադրբեջանի տարբեր երկրներից Հայաստան է ժամանել ավելի քան 360 հազար հայազգի փախստական, ևս շուրջ 140 հազար էթնիկ հայ գաղթել է ԱՊՀ երկրներ:

«Այս հանցագործությունը, որը Հայաստանի Գերագույն խորհուրդը բնութագրեց որպես ցեղասպանություն, մինչ օրս ոչ իրավական, ոչ քաղաքացիական գնահատականի չի արժանացել», - «Նովոստի» միջազգային մամուլի կենտրոնում լրագրողներին ասաց Ալավերդյանը:

Ինչպես կարծում է պատգամավորը, Հայաստանն օրենսդրական մակարդակով պետք է ճանաչի, որ Սումգայիթի իրադարձությունների զոհերը Ադրբեջանի կողմից իրականացված ցեղասպանության զոհեր են, որը 1988թ.-ի փետրվարից խաղաղ բնակչության անմարդկային ջարդեր էր սկսել:

Նա նշեց, որ 198 թ.-ին իրավապահ մարմինների ջանքերի և իրադարձությունների՝ ջարդերից փրկված ականատեսների ցուցմունքների շնորհիվ բողոքներ ներկայացվեցին ՄԱԿ-ի համապատասխան հանձնաժողով, որտեղ լսումների ընթացքում նշվեց դրանց շարունակության և լրացուցիչ նյութեր կցելու անհրաժեշտությունը:
Ալավերդյանի խոսքով՝ Մոսկվայում և այլ քաղաքներում, այդ թվում նաև Ադրբեջանում մի շարք դատական լսումներ են կազմակերպվել, որոնց նյութերը մինչև օրս գաղտնի են պահվում:

«Չնայած մենք նոր հնարավորություններ և նյութեր ստացանք, սակայն, ցավոք, Հայաստանում տեղի ունեցած իրադարձությունների զարգացումը՝ անկախությունը, Ադրբեջանի կողմից պարտադրված պատերազմը թույլ չտվեց շարունակել այդ գործունեությունը, որը պետք է իրականացվեր թարմ հետքերով», - ասաց Ալավերդյանը:
Սակայն, ինչպես կարծում է պատգամավորը, այժմ ոչինչ չի կորել հանցագործներին իրավաբանորեն հետապնդելու իմաստով, քանի որ «սումգայիթյան գործը» կարող է միակը լինել մինչև 1991թ.-ը իրականացված այլ ջարդերի շարքում, որտեղ կա դատավճիռ, կան Ադրբեջանում բնակվող ադրբեջանցիների և այլ ազգերի ներկայացուցիչների վկայությունները:

Նրա խոսքով՝ այսօր եկել է Հայաստանի իրավաբանական հասարակության, սփյուռքի և իշխանության հերթը, որոնք պարտավոր են հատուկ իրավաբանական խումբ ստեղծել և ներկայացնել այդ հարցը միջազգային բոլոր ատյաններում:

Ինչպես կարծում է Ալավերդյանը, նման քայլերը պետք է իրականացվեն պետական մակարդակի վրա, և գործող իշխանությունները պետք է ոչ միայն տեղեկատվական աշխատանք իրականացնեն, որն ակտիվորեն իրագործվում է վերջին 1,5-2 տարվա ընթացքում, այլև պետք է այն դարձնեն Հայաստանի պետական քաղաքականության իրավաբանական մտածելակերպի մի մասը:

Նրա խոսքով՝ երբեք ուշ չէ այս ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկել, քանի որ այս հանցագործությունը չունի վաղեմության ժամկետ, և այն իրականացվել է ոչ միայն հայերի, այլև ողջ մարդկության դեմ, և միջազգային հանրությունը դեռևս բավականաչափ իրազեկված չէ, քանի որ անտարբեր է այս ողբերգության նկատմամբ:
«Մեծ համառությամբ մենք պետք է Ադրբեջանին բնութագրենք որպես ցեղասպանածին պետություն, որը ոչ միայն չի դատապարտել այդ գործողությունները, այլև պետական մակարդակով  հերոսացրել է այդ մարդասպաններին, քաղաքական մարդակերներին», - ասաց Ալավերդյանը՝ նշելով, որ նույնիսկ Թուրքիայում երիտթուրքերի նկատմամբ դատական գործ է իրականացվել:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր

Բաժնի այլ նյութեր
14:04
26 Ապրիլի 2017
Մոսկվայում կկայանա Հայաստանի, ՌԴ-ի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը
Մոսկվայում կկայանա Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների եռակողմ հանդիպումը։
11:13
26 Ապրիլի 2017
Նախօրեին վիճել են ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանն ու ՀՅԴ բյուրոյի պատասխանատուն
Խոսակցության թեման եղել է նոր կառավարության կազմը և ՀՅԴ-ի պորտֆելները:
13:47
15 Ապրիլի 2017
ՌԴ-ում ՀՀ դեսպան. Անկարան տարածաշրջանային ապակառուցողական քաղաքականություն է վարում
Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպան Վարդան Տողանյանը կարծում է, որ Անկարան տարածաշրջանային ապակառուցողական քաղաքականություն է վարում:
14:52
13 Ապրիլի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Ղրղըզստան
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր աշխատանքային այցով մեկնել է Ղրղըզստանի Հանրապետություն:
17:26
12 Ապրիլի 2017
Թրամփը, հնարավոր է, ապրիլի 24-ին արտասանի «ցեղասպանություն» բառը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն ապրիլի 24-ի ելույթում, հնարավոր է, օգտագործի «ցեղասպանություն» եզրը:
12:09
12 Ապրիլի 2017
Դաշնակների ախորժակն էլ ավելի է մեծացել
Խորհրդարանական ընտրություններում ՀՅԴ-ի հաջողություններով պայմանավորված՝ պարզվում է՝ նրանց ախորժակն էլ է մեծացել։
11:14
12 Ապրիլի 2017
Շառլ Ազնավուրն այլևս չի լինելու ՀՀ դեսպանը Շվեյցարիայում. հայտնի է դեսպանի նոր թեկնածուի անունը
93-ամյա աշխարհահռչակ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրն այլևս չի լինելու Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանը Շվեյցարիայում և ՄԱԿ-ի Ժնևյան գրասենյակում:
20:17
11 Ապրիլի 2017
ՀՀ նախագահ. Հայաստանի համար բարեկամ Վրաստանի հետ հարաբերությունները թանկ են
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը երեքշաբթի ընդունել է Վրաստանի արտաքին գործերի նախարար Միխեիլ Ջանելիձեին։
17:10
11 Ապրիլի 2017
Նալբանդյան. Հայաստանի և Վրաստանի միջև խնդիրներ չկան
Երկու երկրների միջև հարաբերությունները զարգանում են փոխշահավետ համագործակցության ոգով, երեքշաբթի լրագրողներին ասաց ՀՀ արտգործնախարարը:
11:14
11 Ապրիլի 2017
Գագիկ Ծառուկյանն անձամբ է գլխավորելու «Ծառուկյան» խմբակցությունը
«ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը որոշել է անձամբ գլխավորել «Ծառուկյան» խմբակցությունը:
20:45
07 Ապրիլի 2017
Կոնգրես-ՀԺԿ դաշինքը կդիմի ԿԸՀ և ՍԴ ընտրությունները անվավեր ճանաչելու պահանջով
ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանի գլխավորած Կոնգրես-ՀԺԿ դաշինքը կպահանջի անվավեր ճանաչել ապրիլի 2–ին կայացած խորհրդարանական ընտրությունները գրանցված խախտումների պատճառով:
11:15
06 Ապրիլի 2017
Րաֆֆի Հովհաննիսյանն ու Վարդան Օսկանյանը դու՞րս են գալիս քաղաքականությունից
Երկուսն էլ նախկինում ԱՄՆ քաղաքացիներ են եղել։