480.39
+0.17
536.6
+0.48
8.07
+0.03
+26
Եղանակը Երևանում
Հայ
ՀՀ իշխանությունները պետական և իրավաբանական մակարդակով պետք է գնահատական տան Սումգայիթի իրադարձություններին. պատգամավոր
16:23
24 Փետրվարի 2011

ՀՀ իշխանությունները պետական և իրավաբանական մակարդակով պետք է գնահատական տան Սումգայիթի իրադարձություններին, հինգշաբթի լրագրողներին ասաց «Ժառանգություն» ընդդիմադիր կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության քարտուղար, ղարաբաղյան հարցով փորձագետ Լարիսա Ալավերդյանը:

1988թ. փետրվարի 26-29-ը, Ադրբեջանի իշխանությունների փաստացի աջակցությամբ և ԽՍՀՄ ղեկավարության լռակյաց թողտվությամբ, հայաբնակ Սումգայիթ (Ադրբեջանական ԽՍՀ) քաղաքում տեղի ունեցան հայերի զանգվածային կոտորածներ, որոնց ընթացքում, պաշտոնական տվյալներով, սպանվել է 32 և վիրավորվել են հարյուրավոր հայեր։ Մի քանի օրվա ընթացքում Սումգայիթի 14 հազար հայ բնակիչները լքեցին քաղաքը։

Հայկական բնակչության ջարդերը շարունակվեցին Ադրբեջանի այլ քաղաքներում, մասնավորապես՝ 1990 թ.-ի հունվարին Բաքվում: Հայաստանի պետական միգրացիոն ծառայության տվյալների համաձայն՝ այս ամենի հետևանքով 1988-1992թթ.-ին Ադրբեջանի տարբեր երկրներից Հայաստան է ժամանել ավելի քան 360 հազար հայազգի փախստական, ևս շուրջ 140 հազար էթնիկ հայ գաղթել է ԱՊՀ երկրներ:

«Այս հանցագործությունը, որը Հայաստանի Գերագույն խորհուրդը բնութագրեց որպես ցեղասպանություն, մինչ օրս ոչ իրավական, ոչ քաղաքացիական գնահատականի չի արժանացել», - «Նովոստի» միջազգային մամուլի կենտրոնում լրագրողներին ասաց Ալավերդյանը:

Ինչպես կարծում է պատգամավորը, Հայաստանն օրենսդրական մակարդակով պետք է ճանաչի, որ Սումգայիթի իրադարձությունների զոհերը Ադրբեջանի կողմից իրականացված ցեղասպանության զոհեր են, որը 1988թ.-ի փետրվարից խաղաղ բնակչության անմարդկային ջարդեր էր սկսել:

Նա նշեց, որ 198 թ.-ին իրավապահ մարմինների ջանքերի և իրադարձությունների՝ ջարդերից փրկված ականատեսների ցուցմունքների շնորհիվ բողոքներ ներկայացվեցին ՄԱԿ-ի համապատասխան հանձնաժողով, որտեղ լսումների ընթացքում նշվեց դրանց շարունակության և լրացուցիչ նյութեր կցելու անհրաժեշտությունը:
Ալավերդյանի խոսքով՝ Մոսկվայում և այլ քաղաքներում, այդ թվում նաև Ադրբեջանում մի շարք դատական լսումներ են կազմակերպվել, որոնց նյութերը մինչև օրս գաղտնի են պահվում:

«Չնայած մենք նոր հնարավորություններ և նյութեր ստացանք, սակայն, ցավոք, Հայաստանում տեղի ունեցած իրադարձությունների զարգացումը՝ անկախությունը, Ադրբեջանի կողմից պարտադրված պատերազմը թույլ չտվեց շարունակել այդ գործունեությունը, որը պետք է իրականացվեր թարմ հետքերով», - ասաց Ալավերդյանը:
Սակայն, ինչպես կարծում է պատգամավորը, այժմ ոչինչ չի կորել հանցագործներին իրավաբանորեն հետապնդելու իմաստով, քանի որ «սումգայիթյան գործը» կարող է միակը լինել մինչև 1991թ.-ը իրականացված այլ ջարդերի շարքում, որտեղ կա դատավճիռ, կան Ադրբեջանում բնակվող ադրբեջանցիների և այլ ազգերի ներկայացուցիչների վկայությունները:

Նրա խոսքով՝ այսօր եկել է Հայաստանի իրավաբանական հասարակության, սփյուռքի և իշխանության հերթը, որոնք պարտավոր են հատուկ իրավաբանական խումբ ստեղծել և ներկայացնել այդ հարցը միջազգային բոլոր ատյաններում:

Ինչպես կարծում է Ալավերդյանը, նման քայլերը պետք է իրականացվեն պետական մակարդակի վրա, և գործող իշխանությունները պետք է ոչ միայն տեղեկատվական աշխատանք իրականացնեն, որն ակտիվորեն իրագործվում է վերջին 1,5-2 տարվա ընթացքում, այլև պետք է այն դարձնեն Հայաստանի պետական քաղաքականության իրավաբանական մտածելակերպի մի մասը:

Նրա խոսքով՝ երբեք ուշ չէ այս ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկել, քանի որ այս հանցագործությունը չունի վաղեմության ժամկետ, և այն իրականացվել է ոչ միայն հայերի, այլև ողջ մարդկության դեմ, և միջազգային հանրությունը դեռևս բավականաչափ իրազեկված չէ, քանի որ անտարբեր է այս ողբերգության նկատմամբ:
«Մեծ համառությամբ մենք պետք է Ադրբեջանին բնութագրենք որպես ցեղասպանածին պետություն, որը ոչ միայն չի դատապարտել այդ գործողությունները, այլև պետական մակարդակով  հերոսացրել է այդ մարդասպաններին, քաղաքական մարդակերներին», - ասաց Ալավերդյանը՝ նշելով, որ նույնիսկ Թուրքիայում երիտթուրքերի նկատմամբ դատական գործ է իրականացվել:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:02
22 Հունիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը ԵԺԿ–ի գագաթնաժողովում ներկայացրել է Հայաստանի առաջընթացը
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը Բրյուսելում մասնակցել է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության` ընդլայնված կազմով գագաթնաժողովին:
14:01
22 Հունիսի 2017
Նիկոլ Փաշինյանը`Վահրամ Բաղդասարյանին. «Պադեզդի մակարդակ եք ուզում, եկեք գնանք...» (ՎԻԴԵՈ)
«Գիշերը երևի վատ է անդրադարձել, երեկ ավելի օբյեկտիվ ելույթներ էին հնչում»,-ասաց Վահրամ Բաղդասարյանը:  
19:09
21 Հունիսի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Բրյուսել
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր երեկոյան աշխատանքային այցով մեկնել է Բելգիայի Թագավորություն։
15:20
20 Հունիսի 2017
Ֆրանսահայ համայնքի պատմության նոր էջ. 4 հայ պատգամավորներ ընտրվել են Ֆրանսիայի ԱԺ–ում
Էմանուել Մակրոնի «Առաջ, հանրապետություն» կուսակցությունից չորս ֆրանսահայեր անցել են Ֆրանսիայի խորհրդարան:
15:26
19 Հունիսի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները պատրաստ են շարունակել բանակցությունները ԼՂ հիմնահարցի շուրջ. ռուս միջնորդ
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևը պատրաստ են շարունակել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանն ուղղված խաղաղ բանակցությունները:
18:54
15 Հունիսի 2017
Մենք կարող ենք ինքներս լուծել և՛ Ղարաբաղում, և՛ Մերձդնեստրում, և՛ Ուկրաինայում առկա խնդիրները. Լուկաշենկո
Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն անդրադարձել է ՀԱՊԿ տարածաշրջանի երկրների որոշ խնդիրների։
20:00
14 Հունիսի 2017
Հայաստանն ու Տաջիկստանը, հնարավոր է, ուղիղ ավիահաղորդակցություն գործարկեն. Սարգսյան
Հայաստանն ու Տաջիկստանը դիտարկում են երկու երկրների միջև ուղիղ ավիաչվերթի գործարկման հնարավորությունը:
18:41
14 Հունիսի 2017
Տաջիկստանի նախագահը նշել է Հայաստանի հետ համագործակցության հեռանկարային ոլորտները (ՖՈՏՈ)
ՀՀ նախագահի հրավերով պաշտոնական այցով այսօր Հայաստան է ժամանել Տաջիկստանի Հանրապետության նախագահ Էմոմալի Ռահմոնը:
14:43
13 Հունիսի 2017
Նալբանդյանը նշել է ԵՄ-ի հետ շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման ժամկետը
Էստոնիան ԵՄ նախագահությունը կստանձնի հուլիսի 1-ից:
13:43
12 Հունիսի 2017
Հայաստան կայցելի Էստոնիայի արտգործնախարար Սվեն Միկսերը
Էստոնիայի արտգործնախարարին կընդունեն հանրապետության նախագահը, Ազգային ժողովի նախագահը և վարչապետը։
15:38
09 Հունիսի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Ղազախստան
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր աշխատանքային այցով մեկնել է Ղազախստանի Հանրապետություն:
13:48
08 Հունիսի 2017
Թեհրանի ահաբեկչությունը կհանգեցնի իրանցիների աննախադեպ քաղաքական համախմբման. փորձագետ
Ահաբելիչները սխալ հաշվարկներ են կատարել։