478.23
-0.15
574.4
+0.97
8.26
+0.03
+26
Եղանակը Երևանում
Հայ
ՀՀ իշխանությունները պետական և իրավաբանական մակարդակով պետք է գնահատական տան Սումգայիթի իրադարձություններին. պատգամավոր
16:23
24 Փետրվարի 2011

ՀՀ իշխանությունները պետական և իրավաբանական մակարդակով պետք է գնահատական տան Սումգայիթի իրադարձություններին, հինգշաբթի լրագրողներին ասաց «Ժառանգություն» ընդդիմադիր կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության քարտուղար, ղարաբաղյան հարցով փորձագետ Լարիսա Ալավերդյանը:

1988թ. փետրվարի 26-29-ը, Ադրբեջանի իշխանությունների փաստացի աջակցությամբ և ԽՍՀՄ ղեկավարության լռակյաց թողտվությամբ, հայաբնակ Սումգայիթ (Ադրբեջանական ԽՍՀ) քաղաքում տեղի ունեցան հայերի զանգվածային կոտորածներ, որոնց ընթացքում, պաշտոնական տվյալներով, սպանվել է 32 և վիրավորվել են հարյուրավոր հայեր։ Մի քանի օրվա ընթացքում Սումգայիթի 14 հազար հայ բնակիչները լքեցին քաղաքը։

Հայկական բնակչության ջարդերը շարունակվեցին Ադրբեջանի այլ քաղաքներում, մասնավորապես՝ 1990 թ.-ի հունվարին Բաքվում: Հայաստանի պետական միգրացիոն ծառայության տվյալների համաձայն՝ այս ամենի հետևանքով 1988-1992թթ.-ին Ադրբեջանի տարբեր երկրներից Հայաստան է ժամանել ավելի քան 360 հազար հայազգի փախստական, ևս շուրջ 140 հազար էթնիկ հայ գաղթել է ԱՊՀ երկրներ:

«Այս հանցագործությունը, որը Հայաստանի Գերագույն խորհուրդը բնութագրեց որպես ցեղասպանություն, մինչ օրս ոչ իրավական, ոչ քաղաքացիական գնահատականի չի արժանացել», - «Նովոստի» միջազգային մամուլի կենտրոնում լրագրողներին ասաց Ալավերդյանը:

Ինչպես կարծում է պատգամավորը, Հայաստանն օրենսդրական մակարդակով պետք է ճանաչի, որ Սումգայիթի իրադարձությունների զոհերը Ադրբեջանի կողմից իրականացված ցեղասպանության զոհեր են, որը 1988թ.-ի փետրվարից խաղաղ բնակչության անմարդկային ջարդեր էր սկսել:

Նա նշեց, որ 198 թ.-ին իրավապահ մարմինների ջանքերի և իրադարձությունների՝ ջարդերից փրկված ականատեսների ցուցմունքների շնորհիվ բողոքներ ներկայացվեցին ՄԱԿ-ի համապատասխան հանձնաժողով, որտեղ լսումների ընթացքում նշվեց դրանց շարունակության և լրացուցիչ նյութեր կցելու անհրաժեշտությունը:
Ալավերդյանի խոսքով՝ Մոսկվայում և այլ քաղաքներում, այդ թվում նաև Ադրբեջանում մի շարք դատական լսումներ են կազմակերպվել, որոնց նյութերը մինչև օրս գաղտնի են պահվում:

«Չնայած մենք նոր հնարավորություններ և նյութեր ստացանք, սակայն, ցավոք, Հայաստանում տեղի ունեցած իրադարձությունների զարգացումը՝ անկախությունը, Ադրբեջանի կողմից պարտադրված պատերազմը թույլ չտվեց շարունակել այդ գործունեությունը, որը պետք է իրականացվեր թարմ հետքերով», - ասաց Ալավերդյանը:
Սակայն, ինչպես կարծում է պատգամավորը, այժմ ոչինչ չի կորել հանցագործներին իրավաբանորեն հետապնդելու իմաստով, քանի որ «սումգայիթյան գործը» կարող է միակը լինել մինչև 1991թ.-ը իրականացված այլ ջարդերի շարքում, որտեղ կա դատավճիռ, կան Ադրբեջանում բնակվող ադրբեջանցիների և այլ ազգերի ներկայացուցիչների վկայությունները:

Նրա խոսքով՝ այսօր եկել է Հայաստանի իրավաբանական հասարակության, սփյուռքի և իշխանության հերթը, որոնք պարտավոր են հատուկ իրավաբանական խումբ ստեղծել և ներկայացնել այդ հարցը միջազգային բոլոր ատյաններում:

Ինչպես կարծում է Ալավերդյանը, նման քայլերը պետք է իրականացվեն պետական մակարդակի վրա, և գործող իշխանությունները պետք է ոչ միայն տեղեկատվական աշխատանք իրականացնեն, որն ակտիվորեն իրագործվում է վերջին 1,5-2 տարվա ընթացքում, այլև պետք է այն դարձնեն Հայաստանի պետական քաղաքականության իրավաբանական մտածելակերպի մի մասը:

Նրա խոսքով՝ երբեք ուշ չէ այս ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկել, քանի որ այս հանցագործությունը չունի վաղեմության ժամկետ, և այն իրականացվել է ոչ միայն հայերի, այլև ողջ մարդկության դեմ, և միջազգային հանրությունը դեռևս բավականաչափ իրազեկված չէ, քանի որ անտարբեր է այս ողբերգության նկատմամբ:
«Մեծ համառությամբ մենք պետք է Ադրբեջանին բնութագրենք որպես ցեղասպանածին պետություն, որը ոչ միայն չի դատապարտել այդ գործողությունները, այլև պետական մակարդակով  հերոսացրել է այդ մարդասպաններին, քաղաքական մարդակերներին», - ասաց Ալավերդյանը՝ նշելով, որ նույնիսկ Թուրքիայում երիտթուրքերի նկատմամբ դատական գործ է իրականացվել:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:38
20 Սեպտեմբերի 2017
Ղարաբաղյան հակամարտությունը կարող է կարգավորվել բացառապես խաղաղ ճանապարհով. Լեհաստանի նախագահ
Ղարաբաղյան հակամարտությունը կարող է կարգավորվել բացառապես խաղաղ ճանապարհով:
12:02
20 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀ նախագահ. Հայաստանը հայ–թուրքական արձանագրությունները հայտարարելու է առ ոչինչ
Հայ–թուրքական արձանագրությունների կենսագործման ուղղությամբ որևէ դրական տեղաշարժի բացակայության պայմաններում Հայաստանը այդ արձանագրությունները հայտարարելու է առ ոչինչ, հայտարարել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը:
21:05
19 Սեպտեմբերի 2017
Շավարշ Քոչարյանը` ղարաբաղյան հակամարտության մասին. ոչ մեկը ոչ մեկին ոչ մի տարածք չի տալիս
Շավարշ Քոչարյանը տարակուսանք է հայտնել այն իրարանցման կապակցությամբ, որն առաջացրել է ղարաբաղյան հարցի վերաբերյալ ՀՀ ԱԳ նախարարի արված հայտարարությունը։
16:03
19 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀԿ–ն դեռ վերջնական որոշում չի ընդունել վարչապետի թեկնածության հարցում
ՀՀԿ–ն դեռ պաշտոնական որոշում չի ընդունել, թե ով է զբաղեցնելու վարչապետի պաշտոնը 2018 թվականի ընտրություններից հետո։
14:25
19 Սեպտեմբերի 2017
Գարո Փայլան. միայն ժողովրդական Թուրքիան կարող է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը
Միայն ժողովրդական Թուրքիան կարող է ճանաչել Հայոց ցեխասպանությունը և բացել սահմանները:
12:51
19 Սեպտեմբերի 2017
Նալբանդյանը չի բացառում Արցախի անվտանգությանը չսպառնացող տարածքների վերադարձը
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը չի բացառում Արցախի անվտանգությանը չսպառնացող տարածքների վերադարձը։
19:25
18 Սեպտեմբերի 2017
Նալբանդյան. Հայաստանը մտադիր է դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել վեց երկրների հետ
Հայաստանը մտադիր է դիվանագիտական հարաբերությունների մասին համաձայնագրեր ստորագրել վեց երկրների հետ:
17:39
18 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀ պաշտպանության նախարարը ներկայացրել է Ռուսաստանից սպառազինություն գնելու պայմանները
Ռուսաստանը Հայաստանին սպառազինություն է վաճառում ներքին գներով:
16:47
18 Սեպտեմբերի 2017
ԱԳ նախարար. հայկական կողմը ԵՄ-ի հետ շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման խոչընդոտներ չի տեսնում
Հայկական կողմից Եվրամիության հետ շրջանակային համաձայնագիր ստորագրելու խոչընդոտներ չկան:
11:17
18 Սեպտեմբերի 2017
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս. Հայաստան-Սփյուռք համաժողովները կարևոր հարթակ են Հայաստանի, Արցախի և սփյուռքի միասնության զորացման համար
Երևանում մեկնարկել է Հայաստան–Սփյուռք «Փոխադարձ վստահություն, միասնականություն և պատասխանատվություն» վեցերորդ համաժողովը:
21:56
15 Սեպտեմբերի 2017
Լապշինը` հայերին. եթե կորցնեք Ղարաբաղը, ադրբեջանցիները գալու են ձեզ մորթելու
Հայտնի ռուս բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինն ուղերձով դիմել է հայերին:
16:46
14 Սեպտեմբերի 2017
ՌԴ վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը մոտ ապագայում կայցելի Երևան
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանն այսօր հեռախոսազրույց է ունեցել ՌԴ կառավարության ղեկավար Դմիտրի Մեդվեդևի հետ: