478.83
-0.02
557.93
-0.17
7.98
-0.01
+27
Եղանակը Երևանում
Հայ
Աստանայի հայտարարությունը կնպաստի Ղարաբաղի բանակցային գործընթացի խորացմանը. հայ փորձագետ
18:58
01 Դեկտեմբերի 2010

Աստանայում ընդունված հայտարարությունը կարող է նպաստել բանակցային գործընթացի հետագա խորացմանը, չորեքշաբթի լրագրողներին ասաց Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն, պրոֆեսոր Ռուբեն Սաֆրաստյանը։

Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների պատվիրակությունների ղեկավարները, ովքեր մասնակցել են Աստանայի գագաթնաժողովին, ինչպես նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանը և Իլհամ Ալիևը չորեքշաբթի հանդես են եկել հայտարարությամբ այն մասին, որ եկել է ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ վճռական քայլերի ժամանակը:

«ԵԱՀԿ գագաթաժողովի շրջանակներում Ղարաբաղի մասին ընդունված փաստաթուղթը սենսացիոն բնույթ չի կրում և արտացոլում ու հաստատում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի՝ մինչ այժմ կատարած աշխաատանքները», - չորեքշաբթի «Նովոստի» միջազգային մամուլի կենտրոնում ասաց Սաֆրաստյանը։

Նշելով, որ փաստաթուղթը հանգրվանային նշանակություն կունենա, նա ասաց, որ հերթական անգամ տեսանելի եղավ, որ ՄԽ-ն չի ընդունում տարածքային ամբողջականության սկզբունքի գերակշռության պահանջը, որը առաջ է քաշում Ադրբեջանը, այլև այն, որ ՄԽ-ն պետք է ավելի մեծ ուշադրություն դարձնի հրադադարի ռեժիմի պահպանմանը։

Խոսելով փաստաթղթի հիմնական դրույթների մասին՝ Սաֆրաստյանը նշեց, որ Ալիևի վերջին հայտարարությունն այն մասին, որ Ադրբեջանը չի համաձայնի Ղարաբաղի ինքնորոշմանը, մեծ ճնշում էր, «սակայն մենք վկա դարձանք, որ այդ ճնշումը չընդունվեց ԵԱՀԿ համանախագահ երկրների ղեկավարների կողմից»։

Բացի այդ, փորձագետի կարծիքով, ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման մասին հայտարարությունը դուրս է բերվել այլ հակամարտությունների քննարկումների շրջանակներից։

«Սա խոսում  է այն մասին, որ ԵԱՀԿ-ն ղարաբաղյան հակամարտության լուծումը տեսնում են բացառապես այն  սկզբունքների հիման վրա, որոնք հիմնաքար են եղել Մինսկի խմբի աշխատանքներում», - ասաց նա:

Սաֆրաստյանը կարևորեց նաև Աստանայում ընդունված փաստաթղթում հակամարտող կողմերի միջև զինանադադարի ռեժիմի պահպանման  մասին կետը, «քանի որ մենք տեսանք, որ Ադրբեջանը մշտապես խախտում էր այդ ռեժիմը՝ օգտագործելով դա որպես ճնշման հերթական միջոց Մինսկի խմբի աշխատանքի վրա»։

«Սակայն հրադադարի ռեժիմի պահպանման նոր քայլերի անհրաժեշտության առանձին կետը տվյալ համատեքստում վկայում է այն մասին, որ կարգավորման խաղաղ ճանապարհն այլընտրանք չունի»,- ասաց նա։

Միաժամանակ քաղաքագետը հույս հայտնեց, որ այս փաստաթուղթը հիմք կդառնա ՄԽ համանախագահ երկրների համար, որպեսզի ավելի մեծ ուշադրություն դարձվի Ադրբեջանի հետ հրադադարի ռեժիմի խախտումների դեպքերին և դրան համապատասխան համարժեք գնահատական տալու համար, «ինչը, ցավոք, դեռ չկա»։
 
Աստանայում ընթացող ԵԱՀԿ գագաթաժողովի շրջանակներում Ղարաբաղի մասին ընդունված փաստաթղթում նշված է, որ Հայաստանի 7 Ադրբեջանի նախագահները համաձայնել են, որ «եկել է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը լուծելու ուղղությամբ ավելի վճռական քայլեր ձեռնարկելու ժամանակը»։ Համանախագահ երկրները հաստատել են իրենց պատրաստակամությունը սատարել Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներին խաղաղ կարգավորման հասնելու համար անհրաժեշտ լուծումների ընդունման գործում:

Նրանք կոչ են արել Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներին նոր ուժով ուշադրությունը կենտրոնացնել առկա խնդիրների լուծմանը, որոնք դեռևս Հիմնական սկզբունքներում են մնում, և հանձնարարել են իրենց համանախագահներին շարունակել աշխատանքը հակամարտող կողմերի հետ և օժանդակություն ցուցաբերել այդ խնդիրների լուծման գործում:

Բանակցությունների համար լավագույն մթնոլորտ ստեղծելու համար նրանք կոչ են արել լրացուցիչ քայլեր ձեռնարկել հրադադարի ռեժիմի ամրապնդման և բոլոր ոլորտներում փոխադարձ վստահության ձևավորման ուղղությամբ քայլեր իրականացնելու համար:

Ղարաբաղյան հակամարտությունը սկսվել է 1988 թվականին, երբ գերազանցապես հայերով բնակեցված Լեռնային Ղարաբաղը հայտարարեց Ադրբեջանի կազմից դուրս գալու մասին: 1991թ. դեկտեմբերի 10-ին Լեռնային Ղարաբաղում հանրաքվե անցկացվեց, որի ժամանակ մասնակիցների 99,89 տոկոսը քվեարկեց Ադրբեջանից լիովին անկախանալու օգտին:

Դրան հետևեցին Ադրբեջանի ձեռնարկած լայնածավալ ռազմական գործողությունները, որոնք հանգեցրին նրան, որ նրանք կորցրեցին վերահսկողությունը ոչ միայն Լեռնային Ղարաբաղի, այլև հարակից յոթ շրջանների նկատմամբ:

1994թ. մայիսի 12-ին զինադադարի վերաբերյալ եռակողմ համաձայնագրի կնքումից  հետո հակամարտության գոտում դադարեցին ռազմական գործողությունները, որոնց արդյունքում երկու կողմից էլ եղավ շուրջ 25-30 հազար զոհ և մոտ մեկ միլիոն մարդ  ստիպված լքեց բնօրրանը:

Հրադադարի ռեժիմ հաստատելու վերաբերյալ համաձայնագիրը մինչև այսօր ուժի մեջ է: 1992 թվականից ի վեր հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ բանակցություններ են տարվում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում, որի համանախագահներն են ԱՄՆ-ն, Ռուսաստանը և Ֆրանսիան: -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
12:37
20 Հուլիսի 2017
Բլոգեր Լապշինը դատապարտվեց 3 տարվա ազատազրկման Արցախ այցելելու համար
Բաքվի դատարանը 3 տարվա ազատազրկման դատապարտեց բլոգեր, Ռուսաստանի և Իսրայելի քաղաքացի Ալեքսանդր Լապշինին։
20:14
19 Հուլիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է արցախցի գործընկերոջը` նախագահի պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել Բակո Սահակյանին:
12:46
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ։
01:30
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին
ՀՀ նախագահ հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին:
09:00
16 Հուլիսի 2017
Հայտնի գրող և լրագրող Սևան Նիշանյանը փախել է թուրքական բանտից
Հայտնի գրող, լրագրող, լեզվաբան և հրապարակախոս Սևան Նիշանյանը, ով Թուրքիայում դատապարտվել էր 17 տարվա ազատազրկման, փախել է բանտից և լքել երկիրը:
12:43
12 Հուլիսի 2017
Հայտնի շոումենի եղբայրը նշանակվել է Կանադայում ՀՀ դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Կանադայում գործող դեսպան Արմեն Եգանյանին պաշտոնից ազատելու մասին։
12:30
12 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախկին արտգործնախարարը` Դանիայում երկրի դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանում Դանիայի գործող դեսպանին պաշտոնից ազատելու մասին։
11:14
11 Հուլիսի 2017
Հաստատվել է Վրաստանում Հայաստանի դեսպանի թեկնածությունը
Վրաստանում Հայաստանի դեսպանությունը նոր ղեկավար ունի։
18:23
10 Հուլիսի 2017
Ռուսաստանն Ադրբեջանին «Սոլնցեպյոկ» ՏՕՍ-1Ա հրթիռներ է մատակարարել
Հուլիսի 10-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն հրապարակել է տեսանյութ:
17:24
06 Հուլիսի 2017
ՌԴ քաղաքացիները կարող են Բաքվի կամայականությունների զոհ դառնալ հայկական արմատների պատճառով. ՌԴ ԱԳՆ
Ադրբեջան ՌԴ քաղաքացիների մուտքի արգելքի վերաբերյալ ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտարարություն է տարածել:
13:04
06 Հուլիսի 2017
Ադրբեջանում արգելափակել են Հայաստանի հանրային ռադիոյի կայքը
Ադրբեջանն արգելափակել է Հայաստանի հանրային ռադիոյի կայքի հասանելիությունը։
14:39
05 Հուլիսի 2017
Մոսկվան պահանջում է Բաքվից դադարեցնել հայկական ազգանուններով ՌԴ քացաքացիների խտրականությունը
Ռուսաստանը պահանջում է Ադրբեջանից դադարեցնել երկիր ժամանող հայկական ազգանուններով ՌԴ քաղաքացիների խտրականությունը: