481.93
+0.2
569.16
+0.19
8.37
-0.02
+7
Եղանակը Երևանում
Հայ
Էրդողանը «լրջորեն մտահոգված» է ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից Հայոց ցեղասպանության բանաձևի ընդունմամբ
12:48
05 Մարտի 2010

Թուրքիայի վարչապետ Թայիպ Էրդողանը իր «լուրջ մտահոգությունն» է արտահայտել այն կապակցությամբ, որ ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի հանձնաժողովի կողմից պարտադիր ուժ չունեցող 1915 թ.-ի Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևի ընդունումը կարող է վնասել ամերիկաթուրքական հարաբերություններին և գրեթե մեկ դար տևած թշնամանքին վերջ դնելու Թուրքիայի և Հայաստանի փորձերին, ուրբաթ հաղորդում է «ՌԻԱ Նովոստին»՝ հղում անելով Ռոյթեր գործակալությանը:

Հինգշաբթի ԱՄՆ Կոնգրեսի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում ընդունվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևը:

Ամերիկացի կոնգրեսականների ընդունած որոշման կապակցությամբ Վաշինգտոնում թուրք դեսպանը ետ է կանչվել Անկարա` խորհրդակցությունների համար, նշում է գործակալությունը:

Սակայն այս քվեարկությունը չի նշանակում, որ բանաձևը վերջնականապես ընդունվել է, այժմ փաստաթուղթը հաստատված տեսքով կներկայացվի Ներկայացուցիչների պալատի ամբողջական կազմով քննարկմանը: Ըստ ԶԼՄ-ների և առանձին կոնգրեսականների արտահայտությունների՝ Պալատի կողմից բանաձևի քննարկումը հազիվ թե արագ և դյուրին լինի: Բանաձևի ընդհանուր քվեարկության ամսաթիվը դեռ նշանակված չէ:

Թուրքիան ավանդաբար մերժում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մոտ մեկուկես միլիոն հայերի զանգվածային ջարդեր իրականացնելու մեղադրանքները և չափազանց ցավագին է վերաբերվում Հայոց Ցեղասպանության հարցի վերաբերյալ Արևմուտքի կողմից արվող քննադատություններին։ Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ: Առաջինը դա 1965 թ.-ին արել է Ուրուգվայը, որի օրինակին հետևել են Ռուսաստանի Դաշնությունը, Իտալիան, Գերմանիան, Հոլանդիան, Բելգիան, Լեհաստանը, Լիտվան, Սլովակիան, Շվեդիան, Շվեյցարիան, Հունաստանը, Կիպրոսը, Լիբանանը, Կանադան, Վենեսուելան, Արգենտինան, ԱՄՆ-ի 42 նահանգները: Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել է նաև Վատիկանը, Եվրոպական խորհրդարանը, Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը:

ՆԱՏՕ-ում ԱՄՆ դաշնակից Թուրքիան հայտարարել է, որ նման բանաձևի ընդունման դեպքում ինքը ետ կկանչի ԱՄՆ-ում իր դեսպանին, իսկ Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլը չորեքշաբթի զանգահարել է Բարաք Օբամային և կոչ է արել նրան օգտագործել իր հեղինակությունը՝ Կոնգրեսում բանաձևի ընդունումը խոչընդոտելու համար:

ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի վարչակազմը Թուրքիայի հետ հակամարտությունից խուսափելու նպատակով խնդրել է կոնգրեսականներին չընդունել այդ բանաձևը: ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնը Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Հովարդ Բերմանի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ հասկացրել է, որ այդ բանաձևի ընդունումը կարող է վնասել թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին:

Սա Հայոց ցեղասպանության հարցի շուրջ Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում տեղի ունեցած առաջին քվեարկությունը չէ: Հայոց ցեղասպանության մասին 106-րդ բանաձևը ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատ էր ներկայացվել 2007թ. հունվարի 30-ին՝  Կալիֆոռնիան ներկայացնող դեմոկրատ-կոնգրեսական Ադամ Շիֆի կողմից: 2007 թ. հոկտեմբերի 10-ին ԱՄՆ  Կոնգրեսի  Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին հարաբերությունների  հանձնաժողովը 27 կողմ և 21 դեմ ձայներով ընդունեց 106-րդ բանաձևը, սակայն Ջորջ Բուշի վարչակազմը վետո դրեց ԱՄՆ Պալատում և Սենատում ամբողջական քվեարկության վրա: Բանաձևի ներկայիս քննարկման ժամանակ Օբամայի վարչակազմն այնքան էլ ուժեղ ճնշում չէր գործադրում կոնգրեսականների վրա:

2007 թ.-ին բանաձևի ընդունումից հետո Թուրքիան ժամանակավորապես ետ էր կանչել իր դեսպանին Վաշինգտոնից: Նման արձագանքը մտավախություն էր առաջացրել ԱՄՆ վարչակազմում նաև այն պատճառով, որ Անկարան կարող է փակել մուտքը ամերիկյան ռազմաբազա, որն ակտիվորեն օգտագործվում էր Իրաքում իրականացվող օպերացիայի անցկացման համար:

Այժմ ԱՄՆ-ն փորձում է հասնել Թուրքիայի մասնակցության ընդլայնմանը Իրաքում և Աֆղանստանում իրականացվող օպերացիաներում: Վաշինգտոնը նաև Թուրքիայի աջակցության հույսն ունի ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում, որտեղ երկիրը ոչ մշտական անդամ է՝ Ւրանի նկատմամբ պատժամիջոցների հարցում:

Առաջին քայլերը հարաբերություններում արվեցին 2008թ. սեպտեմբերի 6-ին, երբ Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլն առաջին անգամ  ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրավերով այցելեց Երևան՝ 2010 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի շրջանակներում երկու երկրների հավաքականների միջև ֆուտբոլային հանդիպումը դիտելու համար։Իսկ Հայաստանի ու Թուրքիայի արտգործնախարարները 2009 թ. հոկտեմբերի 10-ին Ցյուրիխի համալսարանում ստորագրեցին «Դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման մասին արձանագրությունը» և «Երկկողմ հարաբերությունների զարգացման մասին արձանագրությունը»: Փաստաթղթերը ստորագրումից հետո պետք է հավանության արժանանան երկու երկրների խորհրդարանների կողմից:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
19:10
19 Հոկտեմբերի 2017
Թուրք հասարակական գործչին ձերբակալել են Ծիծեռնակաբերդ այցելելու համար
Ստամբուլի Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանում ձերբակալվել է հայտնի թուրք գործարարներից մեկը։
14:57
19 Հոկտեմբերի 2017
Քսենիա Սոբչակը մտադիր է ՌԴ նախագահ դառնալ
Քսենիա Սոբչակը որոշել է մասնակցել 2018 թ.–ի մարտին կայանալիք ՌԴ նախագահական ընտրություններում։
13:30
19 Հոկտեմբերի 2017
Ադրբեջանցիները հուզվել են Հայաստանի քարտեզում Ղարաբաղի պատկերման պատճառով
Սոչիում անցկացվող Երիտասարդների և ուսանողների փառատոնին ադրբեջանցիները սկանդալ են հրահրել։
18:19
18 Հոկտեմբերի 2017
Անիմաստ է խոսել ղարաբաղյան կարգավորման մասին, քանի դեռ Երևանի և Բաքվի միջև չկա վստահություն
Անիմաստ է խոսել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման մասին, քանի դեռ երկու երկրների հասարակությունների միջև չհայտնվի «վստահության ինչ–որ կետ»:
17:10
16 Հոկտեմբերի 2017
Հրապարակվել են Սարգսյան–Ալիև հանդիպման արդյունքները
Հրապարակվել են այսօր Ժնևում կայացած Սարգսյան–Ալիև հանդիպման արդյունքները:
16:01
16 Հոկտեմբերի 2017
Ավարտվեցին Սարգսյան–Ալիև բանակցությունները. Ալիևը լքեց բանակցությունների վայրը
Ժնևում քիչ առաջ ավարտվեցին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի բանակցությունները։
15:38
16 Հոկտեմբերի 2017
Այս պահին ընթանում է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առանձնազրույցը
Ժնևում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի ու Իլհամ Ալիևի առանձնազրույցը։
14:46
16 Հոկտեմբերի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումն է մեկնարկել Ժնևում
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպումն է մեկնարկել Ժնևում:
13:05
16 Հոկտեմբերի 2017
Սերժ Սարգսյանն արդեն Ժնև է ժամանել` հանդիպելու Ալիևի հետ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը ժամանել է Ժնև` իր ադրբեջանցի գործընկեր Իլհամ Ալիևի հետ հանդիպման։
23:51
15 Հոկտեմբերի 2017
ԵՄ-ն պահանջում է փակել հայկական ատոմակայանը
Հրապարակվել է Հայաստանի և Եվրամիության միջև համապարփակ և ընդլայնված համաձայնագրի տեքստը:
13:44
13 Հոկտեմբերի 2017
Հայտնի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման օրը
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների նախաձեռնությամբ կկայանա Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը։
00:02
13 Հոկտեմբերի 2017
Աշոտյանը հայտնել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպման ամսաթիվը
Հայտնի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպման ամսաթիվը: