478.57
+0.37
561.79
+1.96
8.05
+0.02
+30
Եղանակը Երևանում
Հայ
Կատաղության դեմ պայքարը Հայաստանում օպերատիվ է և արդյունավետ. փորձագետ
18:50
28 Սեպտեմբերի 2015

ԵՐԵՎԱՆ, 28 սեպտեմբերի. /Նովոստի–Արմենիա/. Հայաստանում կատաղության դեմ օպերատիվ են պայքարում ժամանակին պատվաստումներ կատարելու շնորհիվ, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց ՀՀ առողջապահության նախարարության հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնի հատկապես վտանգավոր և օդակաթիլային վարակների համաճարակաբանության բաժնի պետ Լիանա Թորոսյանը։

«Այսօր աշխարհում նշում են կատաղության դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։ Եվ, ցավոք, հարկ է նշել, որ այդ խնդիրը շատ երկրներում, ինչպես և Հայաստանում, շարունակում է մնալ ամենալուրջ խնդիրներից մեկը։ Հիվանդությունն ամենից շատ տարածված է աղքատ երկրներում, որտեղ պատվաստանյութն ու իմունոգլոբուլինը ոչ միշտ են հասանելի։ Սակայն Հայաստանում համապարփակ պատվաստման շնորհիվ այս խնդիրն օպերատիվ լուծում է ստանում», – նշեց նա։

Թորոսյանն ընդգծեց, որ թափառող կամ վայրի կենդանիների կծելու դեպքում, քերծվածքների առկայության և կենդանու թքի հետ մաշկի բաց հատվածների շփման պարագայում անհրաժեշտ է հրատապ դիմել բժշկի և ստանալ պատվաստման համապատասխան կուրս։

Նրա խոսքով` հիվանդությունը հիմնականում ախտահարում է կենտրոնական նյարդային համակարգի բջիջները, այդ իսկ պատճառով հիվանդությունը ուղեկցվում է գրգռվածությամբ, կծկումներով, իսկ այնուհետև պարալիչ է առաջանում, ու մարդը մահանում է սրտի կանգից։ Գաղտնի շրջանը կարող է տևել մեկ շաբաթից մինչև մեկ տարի։ 

«Կատաղության առաջնային հատկանիշներից են` թուլությունը, բարձր ջերմաստիճանը, վերքի շրջանում քորն ու այրոցը, չոր հազը։ Հիվանդության առաջնային ախտանիշները մի փոքր նման են գրիպի ախտանիշներին», – նշեց նա։

Երկրորդ փուլում (կծոցից 2-4 օր հետո) տուժածի վարքն ավելի ագրեսիվ է դառնում, նա շատ զգայուն է դառնում լույսի, աղմուկի, ջրի նկատմամբ, վախենում է մթությունից, դժվարությամբ է թուքը կուլ տալիս։

Երրորդ` պարալիտիկ փուլը, փորձագետի խոսքով, ի հայտ է գալիս, երբ վարակը ախտահարում է կենտրոնական նյարդային համակարգի բջիջները։ «Աչքի մկանների, ներքևի վերջույթների պարալիչ է առաջանում։ Շնչառության ծանր պարալիտիկ խանգարումները առաջացնում են սրտի դադար և անխուսափելիորեն հանգեցնում են մահվան», – ավելացրեց նա։
Թորոսյանը նշեց, որ հայկական գյուղերում վայրի կենդանիների` աղվեսների, գայլերի, արջերի հարձակումների զոհ են դառնում հիմնականում ընտանի կենդանիները, և մարդը կարող է վարակվել նրանցից։ Քաղաքի բնակիչներին անհրաժեշտ է զգուշանալ թափառող շներից, կատուներից և կրծողներից։
Նրա խոսքով` ոչ մի դեպքում չի կարելի սպանել մարդու վրա հարձակված կենդանուն, քանի որ պատվաստման հետագա կուրսի նշանակման համար անհրաժեշտ է 14 օրվա ընթացքում ուսումնասիրել այդ կենդանու վարքագիծը։

Տարբերում են պատվաստման պայմանական և ոչ պայմանական կուրսեր։ Եթե հարձակված կենդանին 14 օրերի ընթացքում չի սատկում, նշանակվում է պայմանական կուրս` 3 պատվաստում երեք օրերի ընթացքում։ Ոչ պայմանական կուրսը (6 պատվաստում) նշանակվում է կենդանու մոտ կատաղության հաստատման պարագայում, այն իրականացվում է հատուկ հերթականությամբ` 1-ին, 3-րդ, 7-րդ, 14-րդ, 30-րդ և 90-րդ օրերին։
Հայաստանում կատաղության դեպքեր վերջին անգամ գրանցվել են 2008 և 2009 թվականներին Շիրակի (մահվան 2 դեպք) և Լոռվա մարզերում (մահվան 1 դեպք)։
2009-ից 2015 թվականներին հանրապետության տարածքում կատաղության դեպքեր չեն գրանցվել, սակայն եղել են թափառող, վայրի կենդանիների և կրծողների կծոցների դեպքեր։ Կծոցների ենթարկված մարդկանց 40%–ը մինչև 15 տարեկան երեխաներ են։

Կատաղությունը (հիդրոֆոբիա) սուր վիրուսային զոոնոզ հիվանդություն է, որը կանխարգելվում է պատվաստումների օգնությամբ։  Մարդու մոտ կլինիկական այս ախտանշանների ի հայտ գալու դեպքում հիվանդությունն ավարտվում է մահով:

2014 թվականին 2600 մարդ տուժել է կենդանիների հարձակումից և կծոցներից (որոնցից 900–ը Երևանի բնակիչներ)։ 2013 թվականին գրանցվել է 2700 դեպք (1000-ը` Երևանում, 2012 թվականին` 2888 դեպք (1110–ը` Երևանում)։  2010 թվականին` 3002 դեպք (1000-ը Երևանում)։

Յուրաքանչյուր տարի աշխարհում գրանցվում են կատաղության տասնյակ հազարավոր դեպքեր։ ԱՀԿ տվյալների համաձայն, կատաղությունից ամեն տարի մահանում է 55000 մարդ կամ միջինը մեկական մարդ յուրաքանչյուր 10 րոպեի ընթացքում։ Ամենից խոցելի են մնում Ասիայի և Աֆրիկայի երկրները։ Ամերիկայում կատաղությունից մարդկանց մահացու դեպքերի պատճառ և վարակի աղբյուր են դառնում չղջիկները։ Սակայն վերջին ժամանակներում չղջիկների կատաղությունը առողջության համար վտանգավոր է դարձել է նաև Ավստրալիայում և Արևմտյան Եվրոպայում։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:01
16 Օգոստոսի 2017
Միջնորդները Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդների հանդիպման հույս ունեն
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներն աշխատում են Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների հանդիպման կազմակերպման ուղղությամբ:
20:55
09 Օգոստոսի 2017
Նալբանդյանը հնչեցրել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների ծրագրվող հանդիպման վայրը
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը լրագրողներին հայտնել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների կայանալիք հանդիպման մասին։

15:41
27 Հուլիսի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներն աշխատում են նախագահների հանդիպման ուղղությամբ
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներն աշխատում են երկու երկրների նախագահեր Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպման ուղղությամբ:
12:37
20 Հուլիսի 2017
Բլոգեր Լապշինը դատապարտվեց 3 տարվա ազատազրկման Արցախ այցելելու համար
Բաքվի դատարանը 3 տարվա ազատազրկման դատապարտեց բլոգեր, Ռուսաստանի և Իսրայելի քաղաքացի Ալեքսանդր Լապշինին։
20:14
19 Հուլիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է արցախցի գործընկերոջը` նախագահի պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել Բակո Սահակյանին:
12:46
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ։
01:30
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին
ՀՀ նախագահ հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին:
09:00
16 Հուլիսի 2017
Հայտնի գրող և լրագրող Սևան Նիշանյանը փախել է թուրքական բանտից
Հայտնի գրող, լրագրող, լեզվաբան և հրապարակախոս Սևան Նիշանյանը, ով Թուրքիայում դատապարտվել էր 17 տարվա ազատազրկման, փախել է բանտից և լքել երկիրը:
12:43
12 Հուլիսի 2017
Հայտնի շոումենի եղբայրը նշանակվել է Կանադայում ՀՀ դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Կանադայում գործող դեսպան Արմեն Եգանյանին պաշտոնից ազատելու մասին։
12:30
12 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախկին արտգործնախարարը` Դանիայում երկրի դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանում Դանիայի գործող դեսպանին պաշտոնից ազատելու մասին։
11:14
11 Հուլիսի 2017
Հաստատվել է Վրաստանում Հայաստանի դեսպանի թեկնածությունը
Վրաստանում Հայաստանի դեսպանությունը նոր ղեկավար ունի։
18:23
10 Հուլիսի 2017
Ռուսաստանն Ադրբեջանին «Սոլնցեպյոկ» ՏՕՍ-1Ա հրթիռներ է մատակարարել
Հուլիսի 10-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն հրապարակել է տեսանյութ: