480.92
+0.18
511.51
-0.14
7.54
+0.06
-2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Կատաղության դեմ պայքարը Հայաստանում օպերատիվ է և արդյունավետ. փորձագետ
18:50
28 Սեպտեմբերի 2015

ԵՐԵՎԱՆ, 28 սեպտեմբերի. /Նովոստի–Արմենիա/. Հայաստանում կատաղության դեմ օպերատիվ են պայքարում ժամանակին պատվաստումներ կատարելու շնորհիվ, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց ՀՀ առողջապահության նախարարության հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնի հատկապես վտանգավոր և օդակաթիլային վարակների համաճարակաբանության բաժնի պետ Լիանա Թորոսյանը։

«Այսօր աշխարհում նշում են կատաղության դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։ Եվ, ցավոք, հարկ է նշել, որ այդ խնդիրը շատ երկրներում, ինչպես և Հայաստանում, շարունակում է մնալ ամենալուրջ խնդիրներից մեկը։ Հիվանդությունն ամենից շատ տարածված է աղքատ երկրներում, որտեղ պատվաստանյութն ու իմունոգլոբուլինը ոչ միշտ են հասանելի։ Սակայն Հայաստանում համապարփակ պատվաստման շնորհիվ այս խնդիրն օպերատիվ լուծում է ստանում», – նշեց նա։

Թորոսյանն ընդգծեց, որ թափառող կամ վայրի կենդանիների կծելու դեպքում, քերծվածքների առկայության և կենդանու թքի հետ մաշկի բաց հատվածների շփման պարագայում անհրաժեշտ է հրատապ դիմել բժշկի և ստանալ պատվաստման համապատասխան կուրս։

Նրա խոսքով` հիվանդությունը հիմնականում ախտահարում է կենտրոնական նյարդային համակարգի բջիջները, այդ իսկ պատճառով հիվանդությունը ուղեկցվում է գրգռվածությամբ, կծկումներով, իսկ այնուհետև պարալիչ է առաջանում, ու մարդը մահանում է սրտի կանգից։ Գաղտնի շրջանը կարող է տևել մեկ շաբաթից մինչև մեկ տարի։ 

«Կատաղության առաջնային հատկանիշներից են` թուլությունը, բարձր ջերմաստիճանը, վերքի շրջանում քորն ու այրոցը, չոր հազը։ Հիվանդության առաջնային ախտանիշները մի փոքր նման են գրիպի ախտանիշներին», – նշեց նա։

Երկրորդ փուլում (կծոցից 2-4 օր հետո) տուժածի վարքն ավելի ագրեսիվ է դառնում, նա շատ զգայուն է դառնում լույսի, աղմուկի, ջրի նկատմամբ, վախենում է մթությունից, դժվարությամբ է թուքը կուլ տալիս։

Երրորդ` պարալիտիկ փուլը, փորձագետի խոսքով, ի հայտ է գալիս, երբ վարակը ախտահարում է կենտրոնական նյարդային համակարգի բջիջները։ «Աչքի մկանների, ներքևի վերջույթների պարալիչ է առաջանում։ Շնչառության ծանր պարալիտիկ խանգարումները առաջացնում են սրտի դադար և անխուսափելիորեն հանգեցնում են մահվան», – ավելացրեց նա։
Թորոսյանը նշեց, որ հայկական գյուղերում վայրի կենդանիների` աղվեսների, գայլերի, արջերի հարձակումների զոհ են դառնում հիմնականում ընտանի կենդանիները, և մարդը կարող է վարակվել նրանցից։ Քաղաքի բնակիչներին անհրաժեշտ է զգուշանալ թափառող շներից, կատուներից և կրծողներից։
Նրա խոսքով` ոչ մի դեպքում չի կարելի սպանել մարդու վրա հարձակված կենդանուն, քանի որ պատվաստման հետագա կուրսի նշանակման համար անհրաժեշտ է 14 օրվա ընթացքում ուսումնասիրել այդ կենդանու վարքագիծը։

Տարբերում են պատվաստման պայմանական և ոչ պայմանական կուրսեր։ Եթե հարձակված կենդանին 14 օրերի ընթացքում չի սատկում, նշանակվում է պայմանական կուրս` 3 պատվաստում երեք օրերի ընթացքում։ Ոչ պայմանական կուրսը (6 պատվաստում) նշանակվում է կենդանու մոտ կատաղության հաստատման պարագայում, այն իրականացվում է հատուկ հերթականությամբ` 1-ին, 3-րդ, 7-րդ, 14-րդ, 30-րդ և 90-րդ օրերին։
Հայաստանում կատաղության դեպքեր վերջին անգամ գրանցվել են 2008 և 2009 թվականներին Շիրակի (մահվան 2 դեպք) և Լոռվա մարզերում (մահվան 1 դեպք)։
2009-ից 2015 թվականներին հանրապետության տարածքում կատաղության դեպքեր չեն գրանցվել, սակայն եղել են թափառող, վայրի կենդանիների և կրծողների կծոցների դեպքեր։ Կծոցների ենթարկված մարդկանց 40%–ը մինչև 15 տարեկան երեխաներ են։

Կատաղությունը (հիդրոֆոբիա) սուր վիրուսային զոոնոզ հիվանդություն է, որը կանխարգելվում է պատվաստումների օգնությամբ։  Մարդու մոտ կլինիկական այս ախտանշանների ի հայտ գալու դեպքում հիվանդությունն ավարտվում է մահով:

2014 թվականին 2600 մարդ տուժել է կենդանիների հարձակումից և կծոցներից (որոնցից 900–ը Երևանի բնակիչներ)։ 2013 թվականին գրանցվել է 2700 դեպք (1000-ը` Երևանում, 2012 թվականին` 2888 դեպք (1110–ը` Երևանում)։  2010 թվականին` 3002 դեպք (1000-ը Երևանում)։

Յուրաքանչյուր տարի աշխարհում գրանցվում են կատաղության տասնյակ հազարավոր դեպքեր։ ԱՀԿ տվյալների համաձայն, կատաղությունից ամեն տարի մահանում է 55000 մարդ կամ միջինը մեկական մարդ յուրաքանչյուր 10 րոպեի ընթացքում։ Ամենից խոցելի են մնում Ասիայի և Աֆրիկայի երկրները։ Ամերիկայում կատաղությունից մարդկանց մահացու դեպքերի պատճառ և վարակի աղբյուր են դառնում չղջիկները։ Սակայն վերջին ժամանակներում չղջիկների կատաղությունը առողջության համար վտանգավոր է դարձել է նաև Ավստրալիայում և Արևմտյան Եվրոպայում։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
18:23
05 Դեկտեմբերի 2016
Քաղաքագետը պատմել է նախընտրական արշավի ընթացքում ՀՀԿ-ի ռազմավարության մասին
Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունն արդեն սկսված նախընտրական արշավում ընդունել է երեք բաղկացուցիչներից կազմված ռազմավարություն:
16:02
05 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ խոսնակը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել ժողովրդի ապստամբության իրավունքին
ՀՀ ԱԺ խոսնակ Գալուստ Սահակյանը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել «Ժառանգության» պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանի «Ժողովրդի ապստամբության իրավունքի մասին» օրենքը ԱԺ քառօրյայի օրակարգում ավելացնելուն։
15:07
05 Դեկտեմբերի 2016
Գագիկ Ծառուկյանը վերադառնում է մեծ քաղաքականություն` որպես ընդդիմադիր գործիչ
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Գագիկ Ծառուկյանը, հազարավոր քաղաքացիների պահանջով, վերադառնում է ակտիվ քաղաքականություն, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց «Բարգավաճ Հայաստան» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Նաիրա Զոհրաբյանը։
15:40
03 Դեկտեմբերի 2016
ԲՀԿ քաղխորհուրդը խնդրում է Ծառուկյանին վերադառնալ ակտիվ քաղաքականություն
Շաբաթ օրը կայացած ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի ընդլայնված նիստում քննարկվել է ԲՀԿ հիմնադիր նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալու հարցը:
12:34
03 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ու ԱՄՆ նորընտիր փոխնախագահ Մայք Փենսը հեռախոսազրույց են ունեցել
Հեռախոսազրույցը կայացել է ամերիկյան կողմի նախաձեռնությամբ:
19:55
02 Դեկտեմբերի 2016
Հայ–ռուսական զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից. պաշտպանության նախկին նախարար
Հայաստանի և Ռուսաստանի Զինված ուժերի միավորված զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից, ուրբաթ լրագրողներին հայտարարեց ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը։
17:18
02 Դեկտեմբերի 2016
Ադրբեջանի հետ սահմանագծում լարվածություն չկա. ՀՀ ՊՆ
Հայ-ադրբեջանական սահմանագծում և ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում իրավիճակը հանգիստ է, ասաց ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը:
11:43
02 Դեկտեմբերի 2016
Րաֆֆի Հովհաննիսյանի որոշումը վտանգում է «Ժառանգություն» կուսակցության գոյությունը
Րաֆֆի Հովհաննիսյանը սպասում է քաղաքական դաշտում կատարվելիք փոփոխություններին:
17:22
01 Դեկտեմբերի 2016
Պուտինի ուղերձը. ի՞նչ օգուտ կարող է քաղել իր համար Հայաստանը
Այս տարի ՌԴ նախագահի` Դաշնային ժողովին ուղղված ուղերձը մի շարք առումներով անսովոր էր:
16:49
01 Դեկտեմբերի 2016
ՀԴԿ ղեկավարը վայր է դրել Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի փոխնախագահի լիազորությունները
Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը վայր է դրել Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի փոխնախագահի լիազորությունները:
17:20
30 Նոյեմբերի 2016
Ռուսաստան vs Թուրքիա. ե՞րբ բարեկամության պատրանքը կվերածվի ծեծկռտուքի
Ռուսաստանի գործընկերների, հատկապես` Հայաստանի համար շատ զարմանալի է հետևել, թե ինչպես են զարգանում Մոսկվայի և Անկարայի հարաբերությունները:
15:29
28 Նոյեմբերի 2016
Աշոտյանը պարզաբանել է, թե ինչու է շտապել շնորհավորել նախագահին ՀՀԿ-ի նախագահի պաշտոնում վերընտրվելու կապակցությամբ
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը պարզաբանել է, թե ինչու է շաբաթ օրը ՀՀԿ-ի համագումարին շտապել շնորհավորել ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին կուսակցության նախագահ վերընտրվելու կապակցությամբ: