484.62
+0.09
528.04
-0.05
8.53
-0.04
+15
Եղանակը Երևանում
Հայ
Կատաղության դեմ պայքարը Հայաստանում օպերատիվ է և արդյունավետ. փորձագետ
18:50
28 Սեպտեմբերի 2015

ԵՐԵՎԱՆ, 28 սեպտեմբերի. /Նովոստի–Արմենիա/. Հայաստանում կատաղության դեմ օպերատիվ են պայքարում ժամանակին պատվաստումներ կատարելու շնորհիվ, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց ՀՀ առողջապահության նախարարության հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնի հատկապես վտանգավոր և օդակաթիլային վարակների համաճարակաբանության բաժնի պետ Լիանա Թորոսյանը։

«Այսօր աշխարհում նշում են կատաղության դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։ Եվ, ցավոք, հարկ է նշել, որ այդ խնդիրը շատ երկրներում, ինչպես և Հայաստանում, շարունակում է մնալ ամենալուրջ խնդիրներից մեկը։ Հիվանդությունն ամենից շատ տարածված է աղքատ երկրներում, որտեղ պատվաստանյութն ու իմունոգլոբուլինը ոչ միշտ են հասանելի։ Սակայն Հայաստանում համապարփակ պատվաստման շնորհիվ այս խնդիրն օպերատիվ լուծում է ստանում», – նշեց նա։

Թորոսյանն ընդգծեց, որ թափառող կամ վայրի կենդանիների կծելու դեպքում, քերծվածքների առկայության և կենդանու թքի հետ մաշկի բաց հատվածների շփման պարագայում անհրաժեշտ է հրատապ դիմել բժշկի և ստանալ պատվաստման համապատասխան կուրս։

Նրա խոսքով` հիվանդությունը հիմնականում ախտահարում է կենտրոնական նյարդային համակարգի բջիջները, այդ իսկ պատճառով հիվանդությունը ուղեկցվում է գրգռվածությամբ, կծկումներով, իսկ այնուհետև պարալիչ է առաջանում, ու մարդը մահանում է սրտի կանգից։ Գաղտնի շրջանը կարող է տևել մեկ շաբաթից մինչև մեկ տարի։ 

«Կատաղության առաջնային հատկանիշներից են` թուլությունը, բարձր ջերմաստիճանը, վերքի շրջանում քորն ու այրոցը, չոր հազը։ Հիվանդության առաջնային ախտանիշները մի փոքր նման են գրիպի ախտանիշներին», – նշեց նա։

Երկրորդ փուլում (կծոցից 2-4 օր հետո) տուժածի վարքն ավելի ագրեսիվ է դառնում, նա շատ զգայուն է դառնում լույսի, աղմուկի, ջրի նկատմամբ, վախենում է մթությունից, դժվարությամբ է թուքը կուլ տալիս։

Երրորդ` պարալիտիկ փուլը, փորձագետի խոսքով, ի հայտ է գալիս, երբ վարակը ախտահարում է կենտրոնական նյարդային համակարգի բջիջները։ «Աչքի մկանների, ներքևի վերջույթների պարալիչ է առաջանում։ Շնչառության ծանր պարալիտիկ խանգարումները առաջացնում են սրտի դադար և անխուսափելիորեն հանգեցնում են մահվան», – ավելացրեց նա։
Թորոսյանը նշեց, որ հայկական գյուղերում վայրի կենդանիների` աղվեսների, գայլերի, արջերի հարձակումների զոհ են դառնում հիմնականում ընտանի կենդանիները, և մարդը կարող է վարակվել նրանցից։ Քաղաքի բնակիչներին անհրաժեշտ է զգուշանալ թափառող շներից, կատուներից և կրծողներից։
Նրա խոսքով` ոչ մի դեպքում չի կարելի սպանել մարդու վրա հարձակված կենդանուն, քանի որ պատվաստման հետագա կուրսի նշանակման համար անհրաժեշտ է 14 օրվա ընթացքում ուսումնասիրել այդ կենդանու վարքագիծը։

Տարբերում են պատվաստման պայմանական և ոչ պայմանական կուրսեր։ Եթե հարձակված կենդանին 14 օրերի ընթացքում չի սատկում, նշանակվում է պայմանական կուրս` 3 պատվաստում երեք օրերի ընթացքում։ Ոչ պայմանական կուրսը (6 պատվաստում) նշանակվում է կենդանու մոտ կատաղության հաստատման պարագայում, այն իրականացվում է հատուկ հերթականությամբ` 1-ին, 3-րդ, 7-րդ, 14-րդ, 30-րդ և 90-րդ օրերին։
Հայաստանում կատաղության դեպքեր վերջին անգամ գրանցվել են 2008 և 2009 թվականներին Շիրակի (մահվան 2 դեպք) և Լոռվա մարզերում (մահվան 1 դեպք)։
2009-ից 2015 թվականներին հանրապետության տարածքում կատաղության դեպքեր չեն գրանցվել, սակայն եղել են թափառող, վայրի կենդանիների և կրծողների կծոցների դեպքեր։ Կծոցների ենթարկված մարդկանց 40%–ը մինչև 15 տարեկան երեխաներ են։

Կատաղությունը (հիդրոֆոբիա) սուր վիրուսային զոոնոզ հիվանդություն է, որը կանխարգելվում է պատվաստումների օգնությամբ։  Մարդու մոտ կլինիկական այս ախտանշանների ի հայտ գալու դեպքում հիվանդությունն ավարտվում է մահով:

2014 թվականին 2600 մարդ տուժել է կենդանիների հարձակումից և կծոցներից (որոնցից 900–ը Երևանի բնակիչներ)։ 2013 թվականին գրանցվել է 2700 դեպք (1000-ը` Երևանում, 2012 թվականին` 2888 դեպք (1110–ը` Երևանում)։  2010 թվականին` 3002 դեպք (1000-ը Երևանում)։

Յուրաքանչյուր տարի աշխարհում գրանցվում են կատաղության տասնյակ հազարավոր դեպքեր։ ԱՀԿ տվյալների համաձայն, կատաղությունից ամեն տարի մահանում է 55000 մարդ կամ միջինը մեկական մարդ յուրաքանչյուր 10 րոպեի ընթացքում։ Ամենից խոցելի են մնում Ասիայի և Աֆրիկայի երկրները։ Ամերիկայում կատաղությունից մարդկանց մահացու դեպքերի պատճառ և վարակի աղբյուր են դառնում չղջիկները։ Սակայն վերջին ժամանակներում չղջիկների կատաղությունը առողջության համար վտանգավոր է դարձել է նաև Ավստրալիայում և Արևմտյան Եվրոպայում։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր

Բաժնի այլ նյութեր
21:09
27 Ապրիլի 2017
Շարմազանով. տեսանելի ապագայում ՀՀԿ-ն ու ՀՅԴ-ն համագործակցության նոր փաստաթուղթ կստորագրեն
Տեսանելի ապագայում ՀՀԿ-ն ու ՀՅԴ-ն կստորագրեն համագործակցության նոր փաստաթուղթ:
14:04
26 Ապրիլի 2017
Մոսկվայում կկայանա Հայաստանի, ՌԴ-ի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը
Մոսկվայում կկայանա Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների եռակողմ հանդիպումը։
11:13
26 Ապրիլի 2017
Նախօրեին վիճել են ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանն ու ՀՅԴ բյուրոյի պատասխանատուն
Խոսակցության թեման եղել է նոր կառավարության կազմը և ՀՅԴ-ի պորտֆելները:
13:47
15 Ապրիլի 2017
ՌԴ-ում ՀՀ դեսպան. Անկարան տարածաշրջանային ապակառուցողական քաղաքականություն է վարում
Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպան Վարդան Տողանյանը կարծում է, որ Անկարան տարածաշրջանային ապակառուցողական քաղաքականություն է վարում:
14:52
13 Ապրիլի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Ղրղըզստան
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր աշխատանքային այցով մեկնել է Ղրղըզստանի Հանրապետություն:
17:26
12 Ապրիլի 2017
Թրամփը, հնարավոր է, ապրիլի 24-ին արտասանի «ցեղասպանություն» բառը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն ապրիլի 24-ի ելույթում, հնարավոր է, օգտագործի «ցեղասպանություն» եզրը:
12:09
12 Ապրիլի 2017
Դաշնակների ախորժակն էլ ավելի է մեծացել
Խորհրդարանական ընտրություններում ՀՅԴ-ի հաջողություններով պայմանավորված՝ պարզվում է՝ նրանց ախորժակն էլ է մեծացել։
11:14
12 Ապրիլի 2017
Շառլ Ազնավուրն այլևս չի լինելու ՀՀ դեսպանը Շվեյցարիայում. հայտնի է դեսպանի նոր թեկնածուի անունը
93-ամյա աշխարհահռչակ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրն այլևս չի լինելու Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանը Շվեյցարիայում և ՄԱԿ-ի Ժնևյան գրասենյակում:
20:17
11 Ապրիլի 2017
ՀՀ նախագահ. Հայաստանի համար բարեկամ Վրաստանի հետ հարաբերությունները թանկ են
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը երեքշաբթի ընդունել է Վրաստանի արտաքին գործերի նախարար Միխեիլ Ջանելիձեին։
17:10
11 Ապրիլի 2017
Նալբանդյան. Հայաստանի և Վրաստանի միջև խնդիրներ չկան
Երկու երկրների միջև հարաբերությունները զարգանում են փոխշահավետ համագործակցության ոգով, երեքշաբթի լրագրողներին ասաց ՀՀ արտգործնախարարը:
11:14
11 Ապրիլի 2017
Գագիկ Ծառուկյանն անձամբ է գլխավորելու «Ծառուկյան» խմբակցությունը
«ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը որոշել է անձամբ գլխավորել «Ծառուկյան» խմբակցությունը:
20:45
07 Ապրիլի 2017
Կոնգրես-ՀԺԿ դաշինքը կդիմի ԿԸՀ և ՍԴ ընտրությունները անվավեր ճանաչելու պահանջով
ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանի գլխավորած Կոնգրես-ՀԺԿ դաշինքը կպահանջի անվավեր ճանաչել ապրիլի 2–ին կայացած խորհրդարանական ընտրությունները գրանցված խախտումների պատճառով: