477.88
-0.42
573.6
-0.5
8.31
+0.05
+16
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ղարաբաղն արդեն կայացած պետական սուբյեկտ է. քաղաքագետ
16:27
01 Սեպտեմբերի 2011

ԼՂՀ-ն անկախության հռչակման 20 տարվա ընթացքում մեծ ճանապարհ է անցել և արդեն կայացած պետական սուբյեկտ է, հինգշաբթի մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը:

ԼՂՀ հռչակման 20-ամյակը նշվում է սեպտեմբերի 2-ին:

«Այսօր մենք հաճախ մոռանում և կորցնում ենք 1988-1994 թթ.-ին տեղի ունեցած իրադարձությունների մասշտաբը, դարակազմիկ նշանակությունն ու կարևորության աստիճանը: Իսկ իրականում հրաշք է տեղի ունեցել: Փոքր տարածաշրջանն անկախություն հռչակեց այն պայմաններում, որոնք թվում էր, թե անհնարին էին դարձնում այդ իրադարձությունը: Ի դեպ, այս փոքր տարածաշրջանը ստիպված էր դիմադրել վեցմիլիոնանոց բնակչություն ունեցող պետությանը, որի ռեսուրսներն այն ժամանակ մի քանի անգամ գերազանցում էին Ղարաբաղի և Հայաստանի ռեսուրսներին», - ասաց Իսկանդարյանը:

Քաղաքագետի խոսքերով՝ ամենազարմանալին այն է, որ արդեն 20 տարի է՝ Ղարաբաղը ղարաբաղցիների կողմից լիովին վերահսվող տարածաշրջան է մնում:

«Ղարաբաղը դիմակայեց: Այս տարիների ընթացքում այնտեղ տարատեսակ ինստիտուտներ ձևավորվեցին, նույնիսկ իշխանության ռոտացիա տեղի ունեցավ: Իհարկե ԼՂՀ-ում, ինչպես ցանկացած այլ պետությունում, կան խնդիրներ, սակայն Ղարաբաղն արդեն կայացած սուբյեկտ է՝ իր Սահմանադրությամբ, օրենսդրությամբ, բանակով և որ ամենակարևորն է՝ այնտեղ ապրում են մարդիկ, ովքեր ծնվել և չափահաս են դարձել արդեն անկախ ԼՂՀ-ում, որն, իհարկե, ճանաչված չէ, սակայն այդ մարդիկ ապրում են ԼՂՀ-ի գոյության գիտակցմամբ», - ընդգծեց նա:

Իսկանդարյանի խոսքերով՝ կարելի է նշել, որ «ԼՂՀ-ն ընդհանուր մարմին ունի Հայաստանի հետ» (նույն դրամական համակարգը, փոխկապակցված բանկային համակարգ, տնտեսական փոխներթափանցում, օրենսդրությունների ներդաշնակություն և այլն), սակայն չի կարելի ասել, թե Հայաստանը ԼՂՀ-ի քաղաքականության վրա լիարժեք և անվիճելի ազդեցություն ունի: «Մենք նույնիսկ հակառակի վկաներն ենք եղել, երբ ղարաբաղյան հարցը կարող էր պաշտոնանկ անել Հայաստանի նախագահին», - ասաց քաղաքագետը:

Քաղաքագետը նշեց, որ ապրած ամեն տարին ամրապնդում է Ղարաբաղի ստատուս-քվոն: «Ղարաբաղին այսօր հարկավոր է չպարտվել, նրան, ասենք, պետք չէ գրավել Բաքուն, այլ պետք է պարզապես դիմակայել», - ավելացրեց նա:

Ինչպես հավելեց Իսկանդարյանը, բնականաբար 20 տարվա ընթացքում եղել են նաև սխալներ, «որոնք անհնար է թույլ չտալ», սակայն եթե համեմատենք ղարաբաղյան հակամարտությունը աշխարհում գոյություն ունեցող այլ հակամարտությունների հետ, ապա հարկավոր է ընդգծել, որ Ղարաբաղի տարբերակը լավագույններից մեկն է:

Ղարաբաղյան հակամարտությունը սկսվել է 1988 թվականին, երբ գերազանցապես հայերով բնակեցված Լեռնային Ղարաբաղը հայտարարեց Ադրբեջանի կազմից դուրս գալու մասին: 1991թ. դեկտեմբերի 10-ին Լեռնային Ղարաբաղում հանրաքվե անցկացվեց, որի ժամանակ մասնակիցների 99,89 տոկոսը քվեարկեց Ադրբեջանից լիովին անկախանալու օգտին:

Դրան հետևեցին Ադրբեջանի ձեռնարկած լայնածավալ ռազմական գործողությունները, որոնք հանգեցրին նրան, որ նրանք կորցրեցին վերահսկողությունը ոչ միայն Լեռնային Ղարաբաղի, այլև հարակից յոթ շրջանների նկատմամբ:

1994թ. մայիսի 12-ին զինադադարի վերաբերյալ եռակողմ համաձայնագրի կնքումից  հետո հակամարտության գոտում դադարեցին ռազմական գործողությունները, որոնց հետևանքով երկու կողմից էլ եղավ շուրջ 25-30 հազար զոհ և մոտ մեկ միլիոն մարդ  ստիպված լքեց բնօրրանը:

Հրադադարի ռեժիմ հաստատելու վերաբերյալ համաձայնագիրը մինչև այսօր ուժի մեջ է: 1992 թվականից ի վեր հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ բանակցություններ են տարվում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում, որի համանախագահներն են ԱՄՆ-ն, Ռուսաստանը և Ֆրանսիան: -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
17:06
23 Սեպտեմբերի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարները կհանդիպեն Նյու Յորքում
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանը և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը կկայանա  Նյու Յորքում:
15:38
20 Սեպտեմբերի 2017
Ղարաբաղյան հակամարտությունը կարող է կարգավորվել բացառապես խաղաղ ճանապարհով. Լեհաստանի նախագահ
Ղարաբաղյան հակամարտությունը կարող է կարգավորվել բացառապես խաղաղ ճանապարհով:
12:02
20 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀ նախագահ. Հայաստանը հայ–թուրքական արձանագրությունները հայտարարելու է առ ոչինչ
Հայ–թուրքական արձանագրությունների կենսագործման ուղղությամբ որևէ դրական տեղաշարժի բացակայության պայմաններում Հայաստանը այդ արձանագրությունները հայտարարելու է առ ոչինչ, հայտարարել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը:
21:05
19 Սեպտեմբերի 2017
Շավարշ Քոչարյանը` ղարաբաղյան հակամարտության մասին. ոչ մեկը ոչ մեկին ոչ մի տարածք չի տալիս
Շավարշ Քոչարյանը տարակուսանք է հայտնել այն իրարանցման կապակցությամբ, որն առաջացրել է ղարաբաղյան հարցի վերաբերյալ ՀՀ ԱԳ նախարարի արված հայտարարությունը։
16:03
19 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀԿ–ն դեռ վերջնական որոշում չի ընդունել վարչապետի թեկնածության հարցում
ՀՀԿ–ն դեռ պաշտոնական որոշում չի ընդունել, թե ով է զբաղեցնելու վարչապետի պաշտոնը 2018 թվականի ընտրություններից հետո։
14:25
19 Սեպտեմբերի 2017
Գարո Փայլան. միայն ժողովրդական Թուրքիան կարող է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը
Միայն ժողովրդական Թուրքիան կարող է ճանաչել Հայոց ցեխասպանությունը և բացել սահմանները:
12:51
19 Սեպտեմբերի 2017
Նալբանդյանը չի բացառում Արցախի անվտանգությանը չսպառնացող տարածքների վերադարձը
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը չի բացառում Արցախի անվտանգությանը չսպառնացող տարածքների վերադարձը։
19:25
18 Սեպտեմբերի 2017
Նալբանդյան. Հայաստանը մտադիր է դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել վեց երկրների հետ
Հայաստանը մտադիր է դիվանագիտական հարաբերությունների մասին համաձայնագրեր ստորագրել վեց երկրների հետ:
17:39
18 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀ պաշտպանության նախարարը ներկայացրել է Ռուսաստանից սպառազինություն գնելու պայմանները
Ռուսաստանը Հայաստանին սպառազինություն է վաճառում ներքին գներով:
16:47
18 Սեպտեմբերի 2017
ԱԳ նախարար. հայկական կողմը ԵՄ-ի հետ շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման խոչընդոտներ չի տեսնում
Հայկական կողմից Եվրամիության հետ շրջանակային համաձայնագիր ստորագրելու խոչընդոտներ չկան:
11:17
18 Սեպտեմբերի 2017
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս. Հայաստան-Սփյուռք համաժողովները կարևոր հարթակ են Հայաստանի, Արցախի և սփյուռքի միասնության զորացման համար
Երևանում մեկնարկել է Հայաստան–Սփյուռք «Փոխադարձ վստահություն, միասնականություն և պատասխանատվություն» վեցերորդ համաժողովը:
21:56
15 Սեպտեմբերի 2017
Լապշինը` հայերին. եթե կորցնեք Ղարաբաղը, ադրբեջանցիները գալու են ձեզ մորթելու
Հայտնի ռուս բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինն ուղերձով դիմել է հայերին: