480.74
+0.03
511.65
+0.46
7.48
-0.03
+1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայաստանում նշում են Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներից մեկի՝ Թալեաթի ոչնչացման 90-ամյակը
16:57
15 Մարտի 2011

ԵՐԵՎԱՆ, 15 մարտի. /Նովոստի-Արմենիա/. Հայաստանում երեքշաբթի նշում են հայազգի հայրենասեր Սողոմոն Թեհլերյանի կողմից իրականացված վրեժխնդրության գործողության 90-ամյակը: 1921 թ.-ին Թեհլերյանը Բեռլինում գնդակահարել է Օսմանյան Թուրքիայում Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչ, ներքին գործերի նախարար Մեհմեդ Թալեաթ փաշային:

Ինչպես լրագրողներին հայտնել է «Վան» օպերացիայի (1981 թ.-ի սեպտեմբերին Հայ ազատագրման գաղտնի բանակի կողմից Փարիզում Թուրքիայի հյուպատոսության գրավման օպերացիա) հրամանատար Վազգեն Սիսլյանը, Թեհլերյանի արձակած գնդակը սկիզբ դրեց պայքարին և Ցեղասպանության իրականացման համար վրեժխնդրության գործողություններին:

Նա հիշեցրեց, որ հայ պետական գործիչ Շահան Նաթալի կողմից կազմված ցուցակում, որում ընդգրկված են Հայոց ցեղասպանության իրագործման համար ոչնչացման ենթակա մեղավորները, կար 300-400 թուրք դահիճ, սակայն վրեժխնդրության տասնյակ հաջող գործողություններից հետո «Նեմեսիս» անվանումը ստացած օպերացիան դադարեցվեց:

Սիսլյանը կարծում է, որ նման որոշումը իսկական դավաճանություն էր, և եթե նման դավաճանություն չլիներ, ապա Հայկական հարցը կլիներ այլ մակարդակի վրա, Հայոց ցեղասպանությունը լիարժեք կերպով ճանաչված կլիներ միջազգային հանրության կողմից, իսկ հայ ժողովուրդը մոտ կլիներ իր պատմական հողերի վերադարձին, որոնք այսօր գտնվում են Թուրքիայի տարածքում:

Նա հիշեցրեց, որ տասնյակ տարիներ անց հայ ժողովրդի պայքարը շարունակվել է, սակայն արդեն այլ ձևաչափում, ոչ թե կոնկրետ անձանց, այլ թուրքական ողջ համակարգի դեմ:

«Խաչակիրների ջոկատ» մարտական խմբի մարտիկ Շահե Աճեմյանն իր հերթին նշեց, որ Թեհլերյանի վրեժխնդրության գործողությունը հարկավոր էր հայ ժողովրդին օդի և ջրի պես, քանի որ նման կերպով վերականգնվել է հայ ժողովրդի անարգված արժանապատվությունը:

Նա նշել է, որ Թալեաթի ոչնչացումից գրեթե կես դար հետո հայ երիտասարդները վերսկսել են զինված պայքարը՝ նման կերպ ստիպելով աշխարհին հիշել Հայոց ցեղասպանությունը և բացել «փոշոտված արխիվները»:

Աճեմյանն ընդգծեց, որ Թեհլերյանի և մյուս վրիժառուների աճյունները հարկավոր է տեղափոխել Հայաստան և ամփոփել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրի տարածքում:

Նա նաև հիշեցրեց, որ դեռ անպատիժ են մնացել Սումգայիթում, Բաքվում և Ադրբեջանի այլ քաղաքներում հայերի ջարդերի մեղավորները:

1921 թ.-ի մարտի 15-ին հայ ուսանող Սողոմոն Թեհլերյանը Բեռլինի Շառլոթենբուրգ թաղամասի Հարդենբերգ փողոցում ատրճանակի մի կրակոցով սպանել է 1915 թ.-ի Հայոց ցեղասպանության գլխավոր կազմակերպիչ, Օսմանյան կայսրության նախկին ներքին գործերի նախարար Թալեաթին: Բեռլինի ատենակալների դատարանը Թեհլերյանին անպարտ է ճանաչել:

Նախորդ հարյուրամյակի 20-ական թվականների սկզբին Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը մշակել և իրականացրել է «Նեմեսիս» օպերացիան, որով նախատեսվում էր ոչնչացենլ «Միասնություն և առաջընթաց» թուրքական կուսակցության ղեկավարներին, ովքեր մեղավոր էին Հայոց ցեղասպանության կազմակերպման համար: Օպերացիայի անցկացման մասին որոշումն ընդունվել է 1919 թ.-ի աշնանը Երևանում անցկացված ՀՅԴ-ի 9-րդ համագումարի ընթացքում:

Օպերացիայի ընթացքում ոչնչացվել են Թուրքիայի նախկին ներքին գործերի նախարար Թալեաթը, երիտթուրքերի առաջին կաբինետի նախկին ղեկավար Սայիդ Հալիմը, Տրապիզոնի նախկին մարզպետ Ջեմալ Ազմին, «Թեշքիլաթիի Մահսուսե» (Հատուկ կազմակերպություն) կազմակերպության հիմնադիր Բեհաէդդին Շաքիրը, Օսմանյան կայսրության ռազմածովային ուժերի նախկին նախարար Ջեմալը:

Բացի այդ, Թուրքիայի նախկին ռազմական նախարար Էնվերը, որը 20-ականների սկզբին Թուրքստանում գլխավորել է հակախորհրդային շարժումը, սպանվել է Կարմիր բանակի հրամանատար Հակոբ Մելքումովի կողմից:

Երիտթուրքերի առաջնորդներից բացի, հայ վրիժառուները ոչնչացրել են Ադրբեջանի մուսավաթական կառավարության որոշ գործիչների, որոնք մեղավոր են 1918 թ.-ի սեպտեմբերին Բաքվում հայերի ջարդերի կազմակերպման համար:

1920 թ.-ի հունիսի 19-ին Արամ Երկանյանը Թիֆլիսում սպանել է Ադրբեջանի նախկին վարչապետ Ֆաթալի խան Հոյսկուն, իսկ 1921 թ.-ի հուլիսի 19-ին Միսակ Թոռլակյանը Կոնստանդնուպոլսում ոչնչացրել է Շուշիում հայերի ջարդերի կազմակերպիչ, Ադրբեջանի նախկին ներքին գործերի նախարար Բեհմուդ խան Ջիվանշիրին:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:40
03 Դեկտեմբերի 2016
ԲՀԿ քաղխորհուրդը խնդրում է Ծառուկյանին վերադառնալ ակտիվ քաղաքականություն
Շաբաթ օրը կայացած ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի ընդլայնված նիստում քննարկվել է ԲՀԿ հիմնադիր նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալու հարցը:
12:34
03 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ու ԱՄՆ նորընտիր փոխնախագահ Մայք Փենսը հեռախոսազրույց են ունեցել
Հեռախոսազրույցը կայացել է ամերիկյան կողմի նախաձեռնությամբ:
19:55
02 Դեկտեմբերի 2016
Հայ–ռուսական զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից. պաշտպանության նախկին նախարար
Հայաստանի և Ռուսաստանի Զինված ուժերի միավորված զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից, ուրբաթ լրագրողներին հայտարարեց ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը։
17:18
02 Դեկտեմբերի 2016
Ադրբեջանի հետ սահմանագծում լարվածություն չկա. ՀՀ ՊՆ
Հայ-ադրբեջանական սահմանագծում և ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում իրավիճակը հանգիստ է, ասաց ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը:
11:43
02 Դեկտեմբերի 2016
Րաֆֆի Հովհաննիսյանի որոշումը վտանգում է «Ժառանգություն» կուսակցության գոյությունը
Րաֆֆի Հովհաննիսյանը սպասում է քաղաքական դաշտում կատարվելիք փոփոխություններին:
17:22
01 Դեկտեմբերի 2016
Պուտինի ուղերձը. ի՞նչ օգուտ կարող է քաղել իր համար Հայաստանը
Այս տարի ՌԴ նախագահի` Դաշնային ժողովին ուղղված ուղերձը մի շարք առումներով անսովոր էր:
16:49
01 Դեկտեմբերի 2016
ՀԴԿ ղեկավարը վայր է դրել Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի փոխնախագահի լիազորությունները
Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը վայր է դրել Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի փոխնախագահի լիազորությունները:
17:20
30 Նոյեմբերի 2016
Ռուսաստան vs Թուրքիա. ե՞րբ բարեկամության պատրանքը կվերածվի ծեծկռտուքի
Ռուսաստանի գործընկերների, հատկապես` Հայաստանի համար շատ զարմանալի է հետևել, թե ինչպես են զարգանում Մոսկվայի և Անկարայի հարաբերությունները:
15:29
28 Նոյեմբերի 2016
Աշոտյանը պարզաբանել է, թե ինչու է շտապել շնորհավորել նախագահին ՀՀԿ-ի նախագահի պաշտոնում վերընտրվելու կապակցությամբ
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը պարզաբանել է, թե ինչու է շաբաթ օրը ՀՀԿ-ի համագումարին շտապել շնորհավորել ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին կուսակցության նախագահ վերընտրվելու կապակցությամբ:
14:24
28 Նոյեմբերի 2016
Հայաստանի բնակչությունը կզգա նախագահի և վարչապետի համագործակցության արդյունքը
Հայաստանի բնակչությունը որոշ ժամանակ հետո կզգա ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի և վարչապետ Կարեն Կարապետյանի համագործակցության արդյունքը, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը։
19:37
26 Նոյեմբերի 2016
Հայաստանի քաղաքական ուժերը կհամախմբվեն խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին. պատգամավոր
Հայաստանի քաղաքական ուժերը խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին կհամախմբվեն:
15:18
26 Նոյեմբերի 2016
ՀՀԿ–ում կլինի առաջին փոխնախագահի պաշտոն և Ավագանու խորհուրդ
Առաջին փոխնախագահի պաշտոն կգործարկվի ՀՀԿ–ում, շաբաթ օրը լրագրողներին ասաց ՀՀ արդարադատության նախարար, ՀՀԿ անդամ Արփինե Հովհաննիսյանը։