482.36
-0.38
568.99
-1.66
8.19
-0.05
-2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայաստանում նշում են Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներից մեկի՝ Թալեաթի ոչնչացման 90-ամյակը
16:57
15 Մարտի 2011

ԵՐԵՎԱՆ, 15 մարտի. /Նովոստի-Արմենիա/. Հայաստանում երեքշաբթի նշում են հայազգի հայրենասեր Սողոմոն Թեհլերյանի կողմից իրականացված վրեժխնդրության գործողության 90-ամյակը: 1921 թ.-ին Թեհլերյանը Բեռլինում գնդակահարել է Օսմանյան Թուրքիայում Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչ, ներքին գործերի նախարար Մեհմեդ Թալեաթ փաշային:

Ինչպես լրագրողներին հայտնել է «Վան» օպերացիայի (1981 թ.-ի սեպտեմբերին Հայ ազատագրման գաղտնի բանակի կողմից Փարիզում Թուրքիայի հյուպատոսության գրավման օպերացիա) հրամանատար Վազգեն Սիսլյանը, Թեհլերյանի արձակած գնդակը սկիզբ դրեց պայքարին և Ցեղասպանության իրականացման համար վրեժխնդրության գործողություններին:

Նա հիշեցրեց, որ հայ պետական գործիչ Շահան Նաթալի կողմից կազմված ցուցակում, որում ընդգրկված են Հայոց ցեղասպանության իրագործման համար ոչնչացման ենթակա մեղավորները, կար 300-400 թուրք դահիճ, սակայն վրեժխնդրության տասնյակ հաջող գործողություններից հետո «Նեմեսիս» անվանումը ստացած օպերացիան դադարեցվեց:

Սիսլյանը կարծում է, որ նման որոշումը իսկական դավաճանություն էր, և եթե նման դավաճանություն չլիներ, ապա Հայկական հարցը կլիներ այլ մակարդակի վրա, Հայոց ցեղասպանությունը լիարժեք կերպով ճանաչված կլիներ միջազգային հանրության կողմից, իսկ հայ ժողովուրդը մոտ կլիներ իր պատմական հողերի վերադարձին, որոնք այսօր գտնվում են Թուրքիայի տարածքում:

Նա հիշեցրեց, որ տասնյակ տարիներ անց հայ ժողովրդի պայքարը շարունակվել է, սակայն արդեն այլ ձևաչափում, ոչ թե կոնկրետ անձանց, այլ թուրքական ողջ համակարգի դեմ:

«Խաչակիրների ջոկատ» մարտական խմբի մարտիկ Շահե Աճեմյանն իր հերթին նշեց, որ Թեհլերյանի վրեժխնդրության գործողությունը հարկավոր էր հայ ժողովրդին օդի և ջրի պես, քանի որ նման կերպով վերականգնվել է հայ ժողովրդի անարգված արժանապատվությունը:

Նա նշել է, որ Թալեաթի ոչնչացումից գրեթե կես դար հետո հայ երիտասարդները վերսկսել են զինված պայքարը՝ նման կերպ ստիպելով աշխարհին հիշել Հայոց ցեղասպանությունը և բացել «փոշոտված արխիվները»:

Աճեմյանն ընդգծեց, որ Թեհլերյանի և մյուս վրիժառուների աճյունները հարկավոր է տեղափոխել Հայաստան և ամփոփել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրի տարածքում:

Նա նաև հիշեցրեց, որ դեռ անպատիժ են մնացել Սումգայիթում, Բաքվում և Ադրբեջանի այլ քաղաքներում հայերի ջարդերի մեղավորները:

1921 թ.-ի մարտի 15-ին հայ ուսանող Սողոմոն Թեհլերյանը Բեռլինի Շառլոթենբուրգ թաղամասի Հարդենբերգ փողոցում ատրճանակի մի կրակոցով սպանել է 1915 թ.-ի Հայոց ցեղասպանության գլխավոր կազմակերպիչ, Օսմանյան կայսրության նախկին ներքին գործերի նախարար Թալեաթին: Բեռլինի ատենակալների դատարանը Թեհլերյանին անպարտ է ճանաչել:

Նախորդ հարյուրամյակի 20-ական թվականների սկզբին Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը մշակել և իրականացրել է «Նեմեսիս» օպերացիան, որով նախատեսվում էր ոչնչացենլ «Միասնություն և առաջընթաց» թուրքական կուսակցության ղեկավարներին, ովքեր մեղավոր էին Հայոց ցեղասպանության կազմակերպման համար: Օպերացիայի անցկացման մասին որոշումն ընդունվել է 1919 թ.-ի աշնանը Երևանում անցկացված ՀՅԴ-ի 9-րդ համագումարի ընթացքում:

Օպերացիայի ընթացքում ոչնչացվել են Թուրքիայի նախկին ներքին գործերի նախարար Թալեաթը, երիտթուրքերի առաջին կաբինետի նախկին ղեկավար Սայիդ Հալիմը, Տրապիզոնի նախկին մարզպետ Ջեմալ Ազմին, «Թեշքիլաթիի Մահսուսե» (Հատուկ կազմակերպություն) կազմակերպության հիմնադիր Բեհաէդդին Շաքիրը, Օսմանյան կայսրության ռազմածովային ուժերի նախկին նախարար Ջեմալը:

Բացի այդ, Թուրքիայի նախկին ռազմական նախարար Էնվերը, որը 20-ականների սկզբին Թուրքստանում գլխավորել է հակախորհրդային շարժումը, սպանվել է Կարմիր բանակի հրամանատար Հակոբ Մելքումովի կողմից:

Երիտթուրքերի առաջնորդներից բացի, հայ վրիժառուները ոչնչացրել են Ադրբեջանի մուսավաթական կառավարության որոշ գործիչների, որոնք մեղավոր են 1918 թ.-ի սեպտեմբերին Բաքվում հայերի ջարդերի կազմակերպման համար:

1920 թ.-ի հունիսի 19-ին Արամ Երկանյանը Թիֆլիսում սպանել է Ադրբեջանի նախկին վարչապետ Ֆաթալի խան Հոյսկուն, իսկ 1921 թ.-ի հուլիսի 19-ին Միսակ Թոռլակյանը Կոնստանդնուպոլսում ոչնչացրել է Շուշիում հայերի ջարդերի կազմակերպիչ, Ադրբեջանի նախկին ներքին գործերի նախարար Բեհմուդ խան Ջիվանշիրին:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
17:36
15 Դեկտեմբերի 2017
Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավարը խոսել է ԵՄ–ի հետ ստորագրված համաձայնագրի դրական կողմերի մասին
Նա ընդգծեց նաև, որ հայկական իշխանությունները գործադրում են անհրաժեշտ բոլոր ջանքերը, որպեսզի երկրի քաղաքացիները ավելի շուտ զգան համաձայնագրի դրական ազդեցությունը:
13:09
15 Դեկտեմբերի 2017
Թուրք լրագրողը հարձակվել է հայ քաղաքագետի վրա «Զվեզդա» հեռուստաալիքի եթերում (ՎԻԴԵՈ)
Թուրք լրագրողը «Զվեզդա» հեռուստաալիքի «Process» (Процесс) հաղորդման ժամանակ հարձակվել է հայ քաղաքագետ Սարգիս Ծատուրյանի վրա:
20:09
14 Դեկտեմբերի 2017
Հայաստանի դիրքորոշումը հայ–թուրքական արձանագրությունների հարցում անփոփոխ է. ԱԳՆ
Հայաստանի դիրքորոշումը Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բարելավման արձանագրությունների հարցում անփոփոխ է մնում:
19:21
14 Դեկտեմբերի 2017
Թուրքիան հայտարարել է, որ հավատարիմ է Հայաստանի հետ հարաբերությունների բարելավմանն ուղղված արձանագրություններին
Թուրքիան պահպանում է Հայաստանի հետ հարաբերությունների բարելավմանն ուղղված արձանագրությունների նկատմամբ իր հավատարմությունը:
15:29
13 Դեկտեմբերի 2017
Հայաստանը 2018–ը գարունը կդիմավորի առանց հայ-թուրքական արձանագրությունների. ԱԳՆ
Հայաստանի և Թուրքիայի հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը 2008 թ.–ի աշնանը նախաձեռնել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը։
18:19
12 Դեկտեմբերի 2017
ՄԻԵԴ–ը պարտավորեցրել է Ադրբեջանին 35000 եվրո վճարել հայ փախստականի ընտանիքին
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը հրապարակել է «Սարգսյանն ընդդեմ Ադրբեջանի» գործով փոխհատուցման որոշումը։
11:09
12 Դեկտեմբերի 2017
Հայաստանի ԱԳՆ ղեկավարը կմեկնի Հունաստան
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը դեկտեմբերի 12-13–ին պաշտոնական այցով կմեկնի Հունաստան։
11:07
08 Դեկտեմբերի 2017
Հայաստանի նախագահի պաշտոնում կարող է միասնական թեկնածու առաջադրվել
Սահմանադրության բարեփոխված 125–րդ հոդվածի համաձայն, «հանրապետության նախագահի պաշտոնում թեկնածության առաջադրման իրավունք ունի պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն ¼–ը»։
21:28
07 Դեկտեմբերի 2017
Կոչ ենք անում կենտրոնանալ ղարաբաղյան հակամարտության փոխզիջումային լուծումների վրա. ՄԽ համանախագահ երկրների ներկայացուցիչներ
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանխագահ երկրների պատվիրակությունների ղեկավարները Վիեննայում ԵԱՀԿ նախարարների խորհրդի նիստի ավարտին հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ։
21:20
06 Դեկտեմբերի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների հանդիպումն է մեկնարկել Վիեննայում
Վիեննայում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանի և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը։
21:07
06 Դեկտեմբերի 2017
Հայտնի են Հայաստանի ԱԳ նախարարի և համանախագահների հանդիպման թեմաները (ՎԻԴԵՈ)
Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին։
18:53
06 Դեկտեմբերի 2017
Պուտինն առաջադրվելու է ՌԴ նախագահի պաշտոնում
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է նախագահի պաշտոնում առաջրվելու մտադրության մասին: