483.51
+0.04
521.51
-0.3
8.36
-0.1
+9
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայաստանում նշում են Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներից մեկի՝ Թալեաթի ոչնչացման 90-ամյակը
16:57
15 Մարտի 2011

ԵՐԵՎԱՆ, 15 մարտի. /Նովոստի-Արմենիա/. Հայաստանում երեքշաբթի նշում են հայազգի հայրենասեր Սողոմոն Թեհլերյանի կողմից իրականացված վրեժխնդրության գործողության 90-ամյակը: 1921 թ.-ին Թեհլերյանը Բեռլինում գնդակահարել է Օսմանյան Թուրքիայում Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչ, ներքին գործերի նախարար Մեհմեդ Թալեաթ փաշային:

Ինչպես լրագրողներին հայտնել է «Վան» օպերացիայի (1981 թ.-ի սեպտեմբերին Հայ ազատագրման գաղտնի բանակի կողմից Փարիզում Թուրքիայի հյուպատոսության գրավման օպերացիա) հրամանատար Վազգեն Սիսլյանը, Թեհլերյանի արձակած գնդակը սկիզբ դրեց պայքարին և Ցեղասպանության իրականացման համար վրեժխնդրության գործողություններին:

Նա հիշեցրեց, որ հայ պետական գործիչ Շահան Նաթալի կողմից կազմված ցուցակում, որում ընդգրկված են Հայոց ցեղասպանության իրագործման համար ոչնչացման ենթակա մեղավորները, կար 300-400 թուրք դահիճ, սակայն վրեժխնդրության տասնյակ հաջող գործողություններից հետո «Նեմեսիս» անվանումը ստացած օպերացիան դադարեցվեց:

Սիսլյանը կարծում է, որ նման որոշումը իսկական դավաճանություն էր, և եթե նման դավաճանություն չլիներ, ապա Հայկական հարցը կլիներ այլ մակարդակի վրա, Հայոց ցեղասպանությունը լիարժեք կերպով ճանաչված կլիներ միջազգային հանրության կողմից, իսկ հայ ժողովուրդը մոտ կլիներ իր պատմական հողերի վերադարձին, որոնք այսօր գտնվում են Թուրքիայի տարածքում:

Նա հիշեցրեց, որ տասնյակ տարիներ անց հայ ժողովրդի պայքարը շարունակվել է, սակայն արդեն այլ ձևաչափում, ոչ թե կոնկրետ անձանց, այլ թուրքական ողջ համակարգի դեմ:

«Խաչակիրների ջոկատ» մարտական խմբի մարտիկ Շահե Աճեմյանն իր հերթին նշեց, որ Թեհլերյանի վրեժխնդրության գործողությունը հարկավոր էր հայ ժողովրդին օդի և ջրի պես, քանի որ նման կերպով վերականգնվել է հայ ժողովրդի անարգված արժանապատվությունը:

Նա նշել է, որ Թալեաթի ոչնչացումից գրեթե կես դար հետո հայ երիտասարդները վերսկսել են զինված պայքարը՝ նման կերպ ստիպելով աշխարհին հիշել Հայոց ցեղասպանությունը և բացել «փոշոտված արխիվները»:

Աճեմյանն ընդգծեց, որ Թեհլերյանի և մյուս վրիժառուների աճյունները հարկավոր է տեղափոխել Հայաստան և ամփոփել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրի տարածքում:

Նա նաև հիշեցրեց, որ դեռ անպատիժ են մնացել Սումգայիթում, Բաքվում և Ադրբեջանի այլ քաղաքներում հայերի ջարդերի մեղավորները:

1921 թ.-ի մարտի 15-ին հայ ուսանող Սողոմոն Թեհլերյանը Բեռլինի Շառլոթենբուրգ թաղամասի Հարդենբերգ փողոցում ատրճանակի մի կրակոցով սպանել է 1915 թ.-ի Հայոց ցեղասպանության գլխավոր կազմակերպիչ, Օսմանյան կայսրության նախկին ներքին գործերի նախարար Թալեաթին: Բեռլինի ատենակալների դատարանը Թեհլերյանին անպարտ է ճանաչել:

Նախորդ հարյուրամյակի 20-ական թվականների սկզբին Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը մշակել և իրականացրել է «Նեմեսիս» օպերացիան, որով նախատեսվում էր ոչնչացենլ «Միասնություն և առաջընթաց» թուրքական կուսակցության ղեկավարներին, ովքեր մեղավոր էին Հայոց ցեղասպանության կազմակերպման համար: Օպերացիայի անցկացման մասին որոշումն ընդունվել է 1919 թ.-ի աշնանը Երևանում անցկացված ՀՅԴ-ի 9-րդ համագումարի ընթացքում:

Օպերացիայի ընթացքում ոչնչացվել են Թուրքիայի նախկին ներքին գործերի նախարար Թալեաթը, երիտթուրքերի առաջին կաբինետի նախկին ղեկավար Սայիդ Հալիմը, Տրապիզոնի նախկին մարզպետ Ջեմալ Ազմին, «Թեշքիլաթիի Մահսուսե» (Հատուկ կազմակերպություն) կազմակերպության հիմնադիր Բեհաէդդին Շաքիրը, Օսմանյան կայսրության ռազմածովային ուժերի նախկին նախարար Ջեմալը:

Բացի այդ, Թուրքիայի նախկին ռազմական նախարար Էնվերը, որը 20-ականների սկզբին Թուրքստանում գլխավորել է հակախորհրդային շարժումը, սպանվել է Կարմիր բանակի հրամանատար Հակոբ Մելքումովի կողմից:

Երիտթուրքերի առաջնորդներից բացի, հայ վրիժառուները ոչնչացրել են Ադրբեջանի մուսավաթական կառավարության որոշ գործիչների, որոնք մեղավոր են 1918 թ.-ի սեպտեմբերին Բաքվում հայերի ջարդերի կազմակերպման համար:

1920 թ.-ի հունիսի 19-ին Արամ Երկանյանը Թիֆլիսում սպանել է Ադրբեջանի նախկին վարչապետ Ֆաթալի խան Հոյսկուն, իսկ 1921 թ.-ի հուլիսի 19-ին Միսակ Թոռլակյանը Կոնստանդնուպոլսում ոչնչացրել է Շուշիում հայերի ջարդերի կազմակերպիչ, Ադրբեջանի նախկին ներքին գործերի նախարար Բեհմուդ խան Ջիվանշիրին:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր

Բաժնի այլ նյութեր
11:16
16 Մարտի 2017
ՀՀԿ–ի ներսում ամեն ինչ հարթ չէ. դժգոհություն է հասունանում
ՀՀԿ-ում իրավիճակն այնքան պարզ եւ հարթ չէ, ինչպես թվում է կողքից։
18:10
13 Մարտի 2017
Լուկյանով. Ռուսաստան–Թուրքիա–Ադրբեջան միություն երբեք չի կարող լինել
Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև միության մասին երբեք խոսք լինել չի կարող, հայտարարեց քաղաքագետ Ֆյոդոր Լուկյանովը։
11:33
10 Մարտի 2017
ՀՀ նախագահը ՌԴ–ում ՀՀ նոր դեսպան է նշանակել
Ավելի վաղ նախագահի հրամանագրով Օլեգ Եսայանն ազատվել էր ՌԴ–ում ՀՀ դեսպանի պաշտոնից։
11:14
10 Մարտի 2017
Օլեգ Եսայանն ազատվել է ՌԴ–ում ՀՀ դեսպանի պաշտոնից
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ուրբաթ հրամանագիր է ստորագրել Օլեգ Եսայանին ՌԴ–ում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնից ազատելու մասին։
20:19
07 Մարտի 2017
Մեկնարկել է նախագահ Սերժ Սարգսյանի պաշտոնական այցը Ֆրանսիա
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը Ֆրանսիայի Հանրապետության նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի հրավերով այսօր պաշտոնական այցով ժամանել է Ֆրանսիա:
16:48
06 Մարտի 2017
Ռոբերտ Քոչարյան. ընթացիկ քաղաքական գործընթացի մեջ մտնելու ոչ մի ցանկություն չունեմ
Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը երկուշաբթի հարցազրույց է տվել 2rd.am կայքին:
16:20
06 Մարտի 2017
Ուսումնասիրություն. «Ծառուկյան դաշինքն» առաջ է անցնում ՀՀԿ–ից նախընտրական քարոզարշավի սկզբում
«Ծառուկյան դաշինքն» առաջ է անցնում ՀՀԿ–ից նախընտրական քարոզարշավի սկզբում։
12:55
06 Մարտի 2017
Լևոն Տեր–Պետրոսյանի բացակայությունը իր դաշինքի ակցիաներին կապված չէ առողջական վիճակի հետ
ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի բացակայությունը դաշինքի վերջին միջոցառումներին կապված չէ նրա առողջական վիճակի հետ:
12:29
01 Մարտի 2017
ՀՀ նախագահը մեկնում է Ռուսաստան` ամրապնդելու տնտեսական համագործակցությունը
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը մարտի 14–ին երկօրյա պաշտոնական այցով կմեկնի Մոսկվա։
12:19
22 Փետրվարի 2017
Խաչատուր Սուքիասյան. աջակցում եմ ՀԱԿ–ին, բայց Ծառուկյանի կողքին եմ
Ես նախկինում էլ հայտարարել եմ, որ աջակցել եմ և աջակցելու եմ` հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նրանց հետ ես քաղաքական դժվար ճանապարհ եմ անցել, նշել է Սուքիասյանը։
10:57
22 Փետրվարի 2017
ԲՀԿ–ում ցայտնոտ է. ԲՀԿ–ականները տարբեր «կանալներով» փորձում են ճշտել ցուցակում իրենց տեղը
Հաշված ԲՀԿ-ականներ են տեսել ցուցակները, հրապարակվել է միայն առաջին տասնյակը։
16:17
21 Փետրվարի 2017
ՀՀ վարչապետը պաշտոնական այցով կմեկնի Վրաստան
Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանը փետրվարի 23–ին երկօրյա պաշտոնական այցով կմեկնի Վրաստան։