480.22
-0.22
536.12
+0.67
8.04
-0.02
+23
Եղանակը Երևանում
Հայ
Թուրքիայի կյանքում թուրքահայերի դերի վերաբերյալ բանավեճ է ծավալվել հայ և թուրք փորձագետների միջև
16:25
15 Մարտի 2011

Երևանում «Հայոց ցեղասպանության գիտակցման կառուցումը Թուրքիայում» գիտաժողովին մասնակցող հայ թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանի և երկու թուրք փորձագետների միջև ժամանակակից Թուրքիայի կյանքում թուրքահայ համայնքի դերի վերաբերյալ բանավեճ է ծավալվել։

Ինչպես կարծում է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի փոխդեկան Ռուբեն Մելքոնյանը, Թուրքիայի համար շահավետ է հայկական համայնքի առկայությունը, բայց միայն՝ լսող և իր համար անվտանգ։

«Թուրքական հանրապետության գոյության առաջին տարվանից և մինչև 50-ական թվականները Թուրքիան փորձել է ազատվել հայկական էթնոսից։ Տեսնելով, որ ավանդական մեթոդներով Թուրքիայում չեն կարող նպատակին հասնել, հայերին ստիպել են գաղթել։ Բայց այսօր Թուրքիայում, այդուհանդերձ, պահպանվել է հայկական համայնքը։ Թուրքիայի համար շահավետ է հայկական համայնքի առկայությունը, բայց չափազանց ցածր ազգային ինքնագիտակցությամբ և իր համար անվտանգ համայնքի»,- երեքշաբթի «Հայոց ցեղասպանության գիտակցման կառուցումը Թուրքիայում» միջազգային գիտաժողովի ժամանակ ասաց Մելքոնյանը։

Ըստ նրա՝ հատկապես այդ պատճառով Թուրքիայի հայերի 18 տոկոսն է հայերեն խոսում, այն դեպքում, երբ մնացածները՝ միայն թուրքերեն։

Ինչպես կարծում է Մելքոնյանը, Թուրքիայի իշխանությունները փորձում են պահպանել հայկական համայնքը, բայց իրենց համար անվտանգ համայնք, որտեղ սուր ելույթներ չի լինի, ինչպես իրեն թույլ էր տալիս Հրանտ Դինքը (Agos հայ-թուրքական թերթի գլխավոր խմբագիրը, ում սպանեցին 2007թ.-ի հունվարին. «Նովոստի-Արմենիա»)։

Փորձագետը նշեց, որ Թուրքիայի իշխանությունները հայերի մեջ ոչ թե լիարժեք քաղաքացիների են տեսնում, այլ այն գործիքներից մեկը, որը կարելի է օգտագործել իրենց նպատակներին հասնելու համար։

Հայ փորձագետի հետ չեն համաձայնել թուրք փորձագետները, ովքեր մասնակցում էին համաժողովին։

Ըստ Բախչեշեհիր համալսարանի Եվրամիության հետազոտության կենտրոնի ղեկավար Չենգիզ Աքտարի՝ սխալ է թուրքական հասարակությունից առանձին դիտարկել Թուրքիայի հայերին։ Ինչպես հաստատում է թուրք փորձագետը, հայերը մնացած թուրքական հասարակության հետ աջակցում են Թուրքիայի ժողովրդավարական զարգացմանը, օգտվում են իրենց իրավունքներից։

Ըստ Աքտարի՝ հայերն արդեն չեն ցանկանում ապրել որպես Թուրքիայի ազգային փոքրամասնություն, այլ իրենց որպես Թուրքիայի քաղաքացի են դրսևորում, ովքեր ցանկանում են ապրել և օգտվել իրենց իրավունքներից։ Միաժամանակ նա նշեց, որ դեռ հայկական մշակույթի և լեզվի պահպանման հետ կապված խնդիրներ կան։   

Թուրք գրող և քաղաքական վերլուծաբան Ալի Բայրամօղլուն հայտնեց, որ իր ընկեր Հրանտ Դինքը պայքարել է թուրքական հասարակության կյանքում հայկական համայնքի մասնակցության համար։

«Չկա միայն մեկ հայկական դիրքորոշում և մեկ թուրքկան դիրքորոշում, դիրքորոշումները շատ շատ են... Մենք ցանկանում ենք երկխոսություն հաստատել և հասկանալ միմյանց»,- ասաց նա։

Ի պատասխան Մելքոնյանը նշեց, որ հայ փորձագետները գնահատում են թուրք գործընկերների կարծիքը, ովքեր նոր շարժում են սկսել թուրքական հասարակության մեջ, նոր կարծիքներ են արտահայտում։

«Բայց ես կարծում եմ, որ եթե դուք ինձ մեղադրում եք տոնի կտրուկության մեջ, ապա ասեմ, որ դուք հարցը նեղ տեսանկյունից եք դիտարկում։ Եթե դուք կարծում եք, որ մենք չենք կարող հասկանալ Թուրքիայի հայկական համայնքին, ապա դուք նույնպես ընդհանուր առմամբ չեք կարող իմանալ հայկական հասարակության կարծիքը»,- հայտնեց հայ փորձագետը։

Միաժամանակ նա ընդգծեց, որ Թուրքիան հազարավոր ավերված եկեղեցիների փոխարեն միայն մեկ հայկական եկեղեցու վերականգնումից չպետք է գովազդներ անի։ 

Գիտաժողովի համակազմակերպիչներն են «Երկիր» միությունը, Կովկասի ինստիտուտը, Ֆրիդրիխ Բելլի հիմնադրամը: Միջոցառման շրջանակներում ելույթ կունենան «Ներման արշավ» նախաձեռնող խմբի անդամներ Չենգիզ Ակթարը և Ալի Բայրամօղլուն, ինչպես նաև ճանաչված փորձագետներ և թուրքագետներ Հայաստանից:


Միջոցառման մասնակիցները քննարկում են թուրք հասարակության և պետության կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հեռանկարները: Կներկայացվեն զեկույցներ Հայոց  Ցեղասպանության ժխտման քաղաքականության դրսևորումների, Թուրքիայում Ցեղասպանության ճանաչման ներկա միտումների, Թուրքիայում հայկական մշակութային ժառանգության վիճակի, Թուրքիայի հայ համայնքի խնդիրների վերաբերյալ և այլ թեմաներով:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:02
22 Հունիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը ԵԺԿ–ի գագաթնաժողովում ներկայացրել է Հայաստանի առաջընթացը
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը Բրյուսելում մասնակցել է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության` ընդլայնված կազմով գագաթնաժողովին:
14:01
22 Հունիսի 2017
Նիկոլ Փաշինյանը`Վահրամ Բաղդասարյանին. «Պադեզդի մակարդակ եք ուզում, եկեք գնանք...» (ՎԻԴԵՈ)
«Գիշերը երևի վատ է անդրադարձել, երեկ ավելի օբյեկտիվ ելույթներ էին հնչում»,-ասաց Վահրամ Բաղդասարյանը:  
19:09
21 Հունիսի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Բրյուսել
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր երեկոյան աշխատանքային այցով մեկնել է Բելգիայի Թագավորություն։
15:20
20 Հունիսի 2017
Ֆրանսահայ համայնքի պատմության նոր էջ. 4 հայ պատգամավորներ ընտրվել են Ֆրանսիայի ԱԺ–ում
Էմանուել Մակրոնի «Առաջ, հանրապետություն» կուսակցությունից չորս ֆրանսահայեր անցել են Ֆրանսիայի խորհրդարան:
15:26
19 Հունիսի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները պատրաստ են շարունակել բանակցությունները ԼՂ հիմնահարցի շուրջ. ռուս միջնորդ
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևը պատրաստ են շարունակել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանն ուղղված խաղաղ բանակցությունները:
18:54
15 Հունիսի 2017
Մենք կարող ենք ինքներս լուծել և՛ Ղարաբաղում, և՛ Մերձդնեստրում, և՛ Ուկրաինայում առկա խնդիրները. Լուկաշենկո
Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն անդրադարձել է ՀԱՊԿ տարածաշրջանի երկրների որոշ խնդիրների։
20:00
14 Հունիսի 2017
Հայաստանն ու Տաջիկստանը, հնարավոր է, ուղիղ ավիահաղորդակցություն գործարկեն. Սարգսյան
Հայաստանն ու Տաջիկստանը դիտարկում են երկու երկրների միջև ուղիղ ավիաչվերթի գործարկման հնարավորությունը:
18:41
14 Հունիսի 2017
Տաջիկստանի նախագահը նշել է Հայաստանի հետ համագործակցության հեռանկարային ոլորտները (ՖՈՏՈ)
ՀՀ նախագահի հրավերով պաշտոնական այցով այսօր Հայաստան է ժամանել Տաջիկստանի Հանրապետության նախագահ Էմոմալի Ռահմոնը:
14:43
13 Հունիսի 2017
Նալբանդյանը նշել է ԵՄ-ի հետ շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման ժամկետը
Էստոնիան ԵՄ նախագահությունը կստանձնի հուլիսի 1-ից:
13:43
12 Հունիսի 2017
Հայաստան կայցելի Էստոնիայի արտգործնախարար Սվեն Միկսերը
Էստոնիայի արտգործնախարարին կընդունեն հանրապետության նախագահը, Ազգային ժողովի նախագահը և վարչապետը։
15:38
09 Հունիսի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Ղազախստան
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր աշխատանքային այցով մեկնել է Ղազախստանի Հանրապետություն:
13:48
08 Հունիսի 2017
Թեհրանի ահաբեկչությունը կհանգեցնի իրանցիների աննախադեպ քաղաքական համախմբման. փորձագետ
Ահաբելիչները սխալ հաշվարկներ են կատարել։