486.78
+0.12
515.5
+2.27
8.41
+0.01
-1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Թուրքիայի կյանքում թուրքահայերի դերի վերաբերյալ բանավեճ է ծավալվել հայ և թուրք փորձագետների միջև
16:25
15 Մարտի 2011

Երևանում «Հայոց ցեղասպանության գիտակցման կառուցումը Թուրքիայում» գիտաժողովին մասնակցող հայ թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանի և երկու թուրք փորձագետների միջև ժամանակակից Թուրքիայի կյանքում թուրքահայ համայնքի դերի վերաբերյալ բանավեճ է ծավալվել։

Ինչպես կարծում է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի փոխդեկան Ռուբեն Մելքոնյանը, Թուրքիայի համար շահավետ է հայկական համայնքի առկայությունը, բայց միայն՝ լսող և իր համար անվտանգ։

«Թուրքական հանրապետության գոյության առաջին տարվանից և մինչև 50-ական թվականները Թուրքիան փորձել է ազատվել հայկական էթնոսից։ Տեսնելով, որ ավանդական մեթոդներով Թուրքիայում չեն կարող նպատակին հասնել, հայերին ստիպել են գաղթել։ Բայց այսօր Թուրքիայում, այդուհանդերձ, պահպանվել է հայկական համայնքը։ Թուրքիայի համար շահավետ է հայկական համայնքի առկայությունը, բայց չափազանց ցածր ազգային ինքնագիտակցությամբ և իր համար անվտանգ համայնքի»,- երեքշաբթի «Հայոց ցեղասպանության գիտակցման կառուցումը Թուրքիայում» միջազգային գիտաժողովի ժամանակ ասաց Մելքոնյանը։

Ըստ նրա՝ հատկապես այդ պատճառով Թուրքիայի հայերի 18 տոկոսն է հայերեն խոսում, այն դեպքում, երբ մնացածները՝ միայն թուրքերեն։

Ինչպես կարծում է Մելքոնյանը, Թուրքիայի իշխանությունները փորձում են պահպանել հայկական համայնքը, բայց իրենց համար անվտանգ համայնք, որտեղ սուր ելույթներ չի լինի, ինչպես իրեն թույլ էր տալիս Հրանտ Դինքը (Agos հայ-թուրքական թերթի գլխավոր խմբագիրը, ում սպանեցին 2007թ.-ի հունվարին. «Նովոստի-Արմենիա»)։

Փորձագետը նշեց, որ Թուրքիայի իշխանությունները հայերի մեջ ոչ թե լիարժեք քաղաքացիների են տեսնում, այլ այն գործիքներից մեկը, որը կարելի է օգտագործել իրենց նպատակներին հասնելու համար։

Հայ փորձագետի հետ չեն համաձայնել թուրք փորձագետները, ովքեր մասնակցում էին համաժողովին։

Ըստ Բախչեշեհիր համալսարանի Եվրամիության հետազոտության կենտրոնի ղեկավար Չենգիզ Աքտարի՝ սխալ է թուրքական հասարակությունից առանձին դիտարկել Թուրքիայի հայերին։ Ինչպես հաստատում է թուրք փորձագետը, հայերը մնացած թուրքական հասարակության հետ աջակցում են Թուրքիայի ժողովրդավարական զարգացմանը, օգտվում են իրենց իրավունքներից։

Ըստ Աքտարի՝ հայերն արդեն չեն ցանկանում ապրել որպես Թուրքիայի ազգային փոքրամասնություն, այլ իրենց որպես Թուրքիայի քաղաքացի են դրսևորում, ովքեր ցանկանում են ապրել և օգտվել իրենց իրավունքներից։ Միաժամանակ նա նշեց, որ դեռ հայկական մշակույթի և լեզվի պահպանման հետ կապված խնդիրներ կան։   

Թուրք գրող և քաղաքական վերլուծաբան Ալի Բայրամօղլուն հայտնեց, որ իր ընկեր Հրանտ Դինքը պայքարել է թուրքական հասարակության կյանքում հայկական համայնքի մասնակցության համար։

«Չկա միայն մեկ հայկական դիրքորոշում և մեկ թուրքկան դիրքորոշում, դիրքորոշումները շատ շատ են... Մենք ցանկանում ենք երկխոսություն հաստատել և հասկանալ միմյանց»,- ասաց նա։

Ի պատասխան Մելքոնյանը նշեց, որ հայ փորձագետները գնահատում են թուրք գործընկերների կարծիքը, ովքեր նոր շարժում են սկսել թուրքական հասարակության մեջ, նոր կարծիքներ են արտահայտում։

«Բայց ես կարծում եմ, որ եթե դուք ինձ մեղադրում եք տոնի կտրուկության մեջ, ապա ասեմ, որ դուք հարցը նեղ տեսանկյունից եք դիտարկում։ Եթե դուք կարծում եք, որ մենք չենք կարող հասկանալ Թուրքիայի հայկական համայնքին, ապա դուք նույնպես ընդհանուր առմամբ չեք կարող իմանալ հայկական հասարակության կարծիքը»,- հայտնեց հայ փորձագետը։

Միաժամանակ նա ընդգծեց, որ Թուրքիան հազարավոր ավերված եկեղեցիների փոխարեն միայն մեկ հայկական եկեղեցու վերականգնումից չպետք է գովազդներ անի։ 

Գիտաժողովի համակազմակերպիչներն են «Երկիր» միությունը, Կովկասի ինստիտուտը, Ֆրիդրիխ Բելլի հիմնադրամը: Միջոցառման շրջանակներում ելույթ կունենան «Ներման արշավ» նախաձեռնող խմբի անդամներ Չենգիզ Ակթարը և Ալի Բայրամօղլուն, ինչպես նաև ճանաչված փորձագետներ և թուրքագետներ Հայաստանից:


Միջոցառման մասնակիցները քննարկում են թուրք հասարակության և պետության կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հեռանկարները: Կներկայացվեն զեկույցներ Հայոց  Ցեղասպանության ժխտման քաղաքականության դրսևորումների, Թուրքիայում Ցեղասպանության ճանաչման ներկա միտումների, Թուրքիայում հայկական մշակութային ժառանգության վիճակի, Թուրքիայի հայ համայնքի խնդիրների վերաբերյալ և այլ թեմաներով:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
12:19
22 Փետրվարի 2017
Խաչատուր Սուքիասյան. աջակցում եմ ՀԱԿ–ին, բայց Ծառուկյանի կողքին եմ
Ես նախկինում էլ հայտարարել եմ, որ աջակցել եմ և աջակցելու եմ` հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նրանց հետ ես քաղաքական դժվար ճանապարհ եմ անցել, նշել է Սուքիասյանը։
10:57
22 Փետրվարի 2017
ԲՀԿ–ում ցայտնոտ է. ԲՀԿ–ականները տարբեր «կանալներով» փորձում են ճշտել ցուցակում իրենց տեղը
Հաշված ԲՀԿ-ականներ են տեսել ցուցակները, հրապարակվել է միայն առաջին տասնյակը։
16:17
21 Փետրվարի 2017
ՀՀ վարչապետը պաշտոնական այցով կմեկնի Վրաստան
Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանը փետրվարի 23–ին երկօրյա պաշտոնական այցով կմեկնի Վրաստան։
13:25
21 Փետրվարի 2017
Ալիևն իր կնոջը հանրապետության առաջին փոխնախագահ է նշանակել
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը երկրի առաջին տիկին Մեհրիբան Ալիևային նշանակել է հանրապետության առաջին փոխնախագահ:
21:36
20 Փետրվարի 2017
Մահացել է ՄԱԿ–ում ՌԴ մշտական ներկայացուցիչ Վիտալի Չուրկինը
ՄԱԿ–ում ՌԴ մշտական ներկայացուցիչ Վիտալի Չուրկինը մահացել է Նյու Յորքում իր 65–ամյակից մեկ օր առաջ:
11:09
20 Փետրվարի 2017
Զարուհի Փոստանջյան. դադարեցնում եմ իմ անդամակցությունը «Ժառանգություն» կուսակցությանը
«Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Զարուհի Փոստանջյանը հայտարարել է, որ դադարեցնում է իր անդամակցությունը կուսակցությանը։
18:20
17 Փետրվարի 2017
Օսկանյան. Հայաստանը արտաքին քաղաքականության հետընթաց է ապրում
Հայաստանը հետընթաց է ապրում արտաքին քաղաքականությունում, մասնավորապես, ղարաբաղյան հակամարտության բանակցային գործընթացում, հայտարարել է Վարդան Օսկանյանը։
14:51
15 Փետրվարի 2017
Էդվարդ Նալբանդյանը կայցելի Ռուսաստան` Լավրովի հետ բանակցելու
ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը փետրվարի 21-22-ը կայցելի Ռուսաստան` ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ բանակցություններ վարելու նպատակով:
12:02
15 Փետրվարի 2017
ՀՀ ԱԳ նախարարը կմասնակցի Մյունխենի անվտանգության համաժողովին
ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը կմասնակցի Մյունխենի անվտանգության համաժողովին։
21:00
14 Փետրվարի 2017
Շարմազանով. վարչապետը չի ներառվել ՀՀԿ–ի համամասնական ցուցակում, սակայն կզբաղվի քարոզչությամբ
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը չի ներառվել ՀՀԿ–ի համամասնական ցուցակում, սակայն կզբաղվի նախընտրական քարոզչությամբ։
19:41
14 Փետրվարի 2017
ՀՀԿ–ն հրապարակեց համամասնական ցուցակի առաջին հնգյակը
Հայտնի է, թե ով կգլխավորի ՀՀԿ–ի ընտրական ցուցակը։
10:15
13 Փետրվարի 2017
Հայաստանում նոր նախընտրական դաշինք է ձևավորվելու
Հայաստանում նոր նախընտրական դաշինք է ձևավորվել ապրիլի 2–ին նախատեսված խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին։