482.25
+0.32
566.07
-3.09
8.39
+0.02
+9
Եղանակը Երևանում
Հայ
Թուրքիայի կյանքում թուրքահայերի դերի վերաբերյալ բանավեճ է ծավալվել հայ և թուրք փորձագետների միջև
16:25
15 Մարտի 2011

Երևանում «Հայոց ցեղասպանության գիտակցման կառուցումը Թուրքիայում» գիտաժողովին մասնակցող հայ թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանի և երկու թուրք փորձագետների միջև ժամանակակից Թուրքիայի կյանքում թուրքահայ համայնքի դերի վերաբերյալ բանավեճ է ծավալվել։

Ինչպես կարծում է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի փոխդեկան Ռուբեն Մելքոնյանը, Թուրքիայի համար շահավետ է հայկական համայնքի առկայությունը, բայց միայն՝ լսող և իր համար անվտանգ։

«Թուրքական հանրապետության գոյության առաջին տարվանից և մինչև 50-ական թվականները Թուրքիան փորձել է ազատվել հայկական էթնոսից։ Տեսնելով, որ ավանդական մեթոդներով Թուրքիայում չեն կարող նպատակին հասնել, հայերին ստիպել են գաղթել։ Բայց այսօր Թուրքիայում, այդուհանդերձ, պահպանվել է հայկական համայնքը։ Թուրքիայի համար շահավետ է հայկական համայնքի առկայությունը, բայց չափազանց ցածր ազգային ինքնագիտակցությամբ և իր համար անվտանգ համայնքի»,- երեքշաբթի «Հայոց ցեղասպանության գիտակցման կառուցումը Թուրքիայում» միջազգային գիտաժողովի ժամանակ ասաց Մելքոնյանը։

Ըստ նրա՝ հատկապես այդ պատճառով Թուրքիայի հայերի 18 տոկոսն է հայերեն խոսում, այն դեպքում, երբ մնացածները՝ միայն թուրքերեն։

Ինչպես կարծում է Մելքոնյանը, Թուրքիայի իշխանությունները փորձում են պահպանել հայկական համայնքը, բայց իրենց համար անվտանգ համայնք, որտեղ սուր ելույթներ չի լինի, ինչպես իրեն թույլ էր տալիս Հրանտ Դինքը (Agos հայ-թուրքական թերթի գլխավոր խմբագիրը, ում սպանեցին 2007թ.-ի հունվարին. «Նովոստի-Արմենիա»)։

Փորձագետը նշեց, որ Թուրքիայի իշխանությունները հայերի մեջ ոչ թե լիարժեք քաղաքացիների են տեսնում, այլ այն գործիքներից մեկը, որը կարելի է օգտագործել իրենց նպատակներին հասնելու համար։

Հայ փորձագետի հետ չեն համաձայնել թուրք փորձագետները, ովքեր մասնակցում էին համաժողովին։

Ըստ Բախչեշեհիր համալսարանի Եվրամիության հետազոտության կենտրոնի ղեկավար Չենգիզ Աքտարի՝ սխալ է թուրքական հասարակությունից առանձին դիտարկել Թուրքիայի հայերին։ Ինչպես հաստատում է թուրք փորձագետը, հայերը մնացած թուրքական հասարակության հետ աջակցում են Թուրքիայի ժողովրդավարական զարգացմանը, օգտվում են իրենց իրավունքներից։

Ըստ Աքտարի՝ հայերն արդեն չեն ցանկանում ապրել որպես Թուրքիայի ազգային փոքրամասնություն, այլ իրենց որպես Թուրքիայի քաղաքացի են դրսևորում, ովքեր ցանկանում են ապրել և օգտվել իրենց իրավունքներից։ Միաժամանակ նա նշեց, որ դեռ հայկական մշակույթի և լեզվի պահպանման հետ կապված խնդիրներ կան։   

Թուրք գրող և քաղաքական վերլուծաբան Ալի Բայրամօղլուն հայտնեց, որ իր ընկեր Հրանտ Դինքը պայքարել է թուրքական հասարակության կյանքում հայկական համայնքի մասնակցության համար։

«Չկա միայն մեկ հայկական դիրքորոշում և մեկ թուրքկան դիրքորոշում, դիրքորոշումները շատ շատ են... Մենք ցանկանում ենք երկխոսություն հաստատել և հասկանալ միմյանց»,- ասաց նա։

Ի պատասխան Մելքոնյանը նշեց, որ հայ փորձագետները գնահատում են թուրք գործընկերների կարծիքը, ովքեր նոր շարժում են սկսել թուրքական հասարակության մեջ, նոր կարծիքներ են արտահայտում։

«Բայց ես կարծում եմ, որ եթե դուք ինձ մեղադրում եք տոնի կտրուկության մեջ, ապա ասեմ, որ դուք հարցը նեղ տեսանկյունից եք դիտարկում։ Եթե դուք կարծում եք, որ մենք չենք կարող հասկանալ Թուրքիայի հայկական համայնքին, ապա դուք նույնպես ընդհանուր առմամբ չեք կարող իմանալ հայկական հասարակության կարծիքը»,- հայտնեց հայ փորձագետը։

Միաժամանակ նա ընդգծեց, որ Թուրքիան հազարավոր ավերված եկեղեցիների փոխարեն միայն մեկ հայկական եկեղեցու վերականգնումից չպետք է գովազդներ անի։ 

Գիտաժողովի համակազմակերպիչներն են «Երկիր» միությունը, Կովկասի ինստիտուտը, Ֆրիդրիխ Բելլի հիմնադրամը: Միջոցառման շրջանակներում ելույթ կունենան «Ներման արշավ» նախաձեռնող խմբի անդամներ Չենգիզ Ակթարը և Ալի Բայրամօղլուն, ինչպես նաև ճանաչված փորձագետներ և թուրքագետներ Հայաստանից:


Միջոցառման մասնակիցները քննարկում են թուրք հասարակության և պետության կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հեռանկարները: Կներկայացվեն զեկույցներ Հայոց  Ցեղասպանության ժխտման քաղաքականության դրսևորումների, Թուրքիայում Ցեղասպանության ճանաչման ներկա միտումների, Թուրքիայում հայկական մշակութային ժառանգության վիճակի, Թուրքիայի հայ համայնքի խնդիրների վերաբերյալ և այլ թեմաներով:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
19:10
19 Հոկտեմբերի 2017
Թուրք հասարակական գործչին ձերբակալել են Ծիծեռնակաբերդ այցելելու համար
Ստամբուլի Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանում ձերբակալվել է հայտնի թուրք գործարարներից մեկը։
14:57
19 Հոկտեմբերի 2017
Քսենիա Սոբչակը մտադիր է ՌԴ նախագահ դառնալ
Քսենիա Սոբչակը որոշել է մասնակցել 2018 թ.–ի մարտին կայանալիք ՌԴ նախագահական ընտրություններում։
13:30
19 Հոկտեմբերի 2017
Ադրբեջանցիները հուզվել են Հայաստանի քարտեզում Ղարաբաղի պատկերման պատճառով
Սոչիում անցկացվող Երիտասարդների և ուսանողների փառատոնին ադրբեջանցիները սկանդալ են հրահրել։
18:19
18 Հոկտեմբերի 2017
Անիմաստ է խոսել ղարաբաղյան կարգավորման մասին, քանի դեռ Երևանի և Բաքվի միջև չկա վստահություն
Անիմաստ է խոսել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման մասին, քանի դեռ երկու երկրների հասարակությունների միջև չհայտնվի «վստահության ինչ–որ կետ»:
17:10
16 Հոկտեմբերի 2017
Հրապարակվել են Սարգսյան–Ալիև հանդիպման արդյունքները
Հրապարակվել են այսօր Ժնևում կայացած Սարգսյան–Ալիև հանդիպման արդյունքները:
16:01
16 Հոկտեմբերի 2017
Ավարտվեցին Սարգսյան–Ալիև բանակցությունները. Ալիևը լքեց բանակցությունների վայրը
Ժնևում քիչ առաջ ավարտվեցին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի բանակցությունները։
15:38
16 Հոկտեմբերի 2017
Այս պահին ընթանում է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առանձնազրույցը
Ժնևում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի ու Իլհամ Ալիևի առանձնազրույցը։
14:46
16 Հոկտեմբերի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումն է մեկնարկել Ժնևում
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպումն է մեկնարկել Ժնևում:
13:05
16 Հոկտեմբերի 2017
Սերժ Սարգսյանն արդեն Ժնև է ժամանել` հանդիպելու Ալիևի հետ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը ժամանել է Ժնև` իր ադրբեջանցի գործընկեր Իլհամ Ալիևի հետ հանդիպման։
23:51
15 Հոկտեմբերի 2017
ԵՄ-ն պահանջում է փակել հայկական ատոմակայանը
Հրապարակվել է Հայաստանի և Եվրամիության միջև համապարփակ և ընդլայնված համաձայնագրի տեքստը:
13:44
13 Հոկտեմբերի 2017
Հայտնի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման օրը
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների նախաձեռնությամբ կկայանա Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը։
00:02
13 Հոկտեմբերի 2017
Աշոտյանը հայտնել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպման ամսաթիվը
Հայտնի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպման ամսաթիվը: