483.82
-0.09
522.04
-3.39
8.49
+0.01
+1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Թուրքիայի կյանքում թուրքահայերի դերի վերաբերյալ բանավեճ է ծավալվել հայ և թուրք փորձագետների միջև
16:25
15 Մարտի 2011

Երևանում «Հայոց ցեղասպանության գիտակցման կառուցումը Թուրքիայում» գիտաժողովին մասնակցող հայ թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանի և երկու թուրք փորձագետների միջև ժամանակակից Թուրքիայի կյանքում թուրքահայ համայնքի դերի վերաբերյալ բանավեճ է ծավալվել։

Ինչպես կարծում է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի փոխդեկան Ռուբեն Մելքոնյանը, Թուրքիայի համար շահավետ է հայկական համայնքի առկայությունը, բայց միայն՝ լսող և իր համար անվտանգ։

«Թուրքական հանրապետության գոյության առաջին տարվանից և մինչև 50-ական թվականները Թուրքիան փորձել է ազատվել հայկական էթնոսից։ Տեսնելով, որ ավանդական մեթոդներով Թուրքիայում չեն կարող նպատակին հասնել, հայերին ստիպել են գաղթել։ Բայց այսօր Թուրքիայում, այդուհանդերձ, պահպանվել է հայկական համայնքը։ Թուրքիայի համար շահավետ է հայկական համայնքի առկայությունը, բայց չափազանց ցածր ազգային ինքնագիտակցությամբ և իր համար անվտանգ համայնքի»,- երեքշաբթի «Հայոց ցեղասպանության գիտակցման կառուցումը Թուրքիայում» միջազգային գիտաժողովի ժամանակ ասաց Մելքոնյանը։

Ըստ նրա՝ հատկապես այդ պատճառով Թուրքիայի հայերի 18 տոկոսն է հայերեն խոսում, այն դեպքում, երբ մնացածները՝ միայն թուրքերեն։

Ինչպես կարծում է Մելքոնյանը, Թուրքիայի իշխանությունները փորձում են պահպանել հայկական համայնքը, բայց իրենց համար անվտանգ համայնք, որտեղ սուր ելույթներ չի լինի, ինչպես իրեն թույլ էր տալիս Հրանտ Դինքը (Agos հայ-թուրքական թերթի գլխավոր խմբագիրը, ում սպանեցին 2007թ.-ի հունվարին. «Նովոստի-Արմենիա»)։

Փորձագետը նշեց, որ Թուրքիայի իշխանությունները հայերի մեջ ոչ թե լիարժեք քաղաքացիների են տեսնում, այլ այն գործիքներից մեկը, որը կարելի է օգտագործել իրենց նպատակներին հասնելու համար։

Հայ փորձագետի հետ չեն համաձայնել թուրք փորձագետները, ովքեր մասնակցում էին համաժողովին։

Ըստ Բախչեշեհիր համալսարանի Եվրամիության հետազոտության կենտրոնի ղեկավար Չենգիզ Աքտարի՝ սխալ է թուրքական հասարակությունից առանձին դիտարկել Թուրքիայի հայերին։ Ինչպես հաստատում է թուրք փորձագետը, հայերը մնացած թուրքական հասարակության հետ աջակցում են Թուրքիայի ժողովրդավարական զարգացմանը, օգտվում են իրենց իրավունքներից։

Ըստ Աքտարի՝ հայերն արդեն չեն ցանկանում ապրել որպես Թուրքիայի ազգային փոքրամասնություն, այլ իրենց որպես Թուրքիայի քաղաքացի են դրսևորում, ովքեր ցանկանում են ապրել և օգտվել իրենց իրավունքներից։ Միաժամանակ նա նշեց, որ դեռ հայկական մշակույթի և լեզվի պահպանման հետ կապված խնդիրներ կան։   

Թուրք գրող և քաղաքական վերլուծաբան Ալի Բայրամօղլուն հայտնեց, որ իր ընկեր Հրանտ Դինքը պայքարել է թուրքական հասարակության կյանքում հայկական համայնքի մասնակցության համար։

«Չկա միայն մեկ հայկական դիրքորոշում և մեկ թուրքկան դիրքորոշում, դիրքորոշումները շատ շատ են... Մենք ցանկանում ենք երկխոսություն հաստատել և հասկանալ միմյանց»,- ասաց նա։

Ի պատասխան Մելքոնյանը նշեց, որ հայ փորձագետները գնահատում են թուրք գործընկերների կարծիքը, ովքեր նոր շարժում են սկսել թուրքական հասարակության մեջ, նոր կարծիքներ են արտահայտում։

«Բայց ես կարծում եմ, որ եթե դուք ինձ մեղադրում եք տոնի կտրուկության մեջ, ապա ասեմ, որ դուք հարցը նեղ տեսանկյունից եք դիտարկում։ Եթե դուք կարծում եք, որ մենք չենք կարող հասկանալ Թուրքիայի հայկական համայնքին, ապա դուք նույնպես ընդհանուր առմամբ չեք կարող իմանալ հայկական հասարակության կարծիքը»,- հայտնեց հայ փորձագետը։

Միաժամանակ նա ընդգծեց, որ Թուրքիան հազարավոր ավերված եկեղեցիների փոխարեն միայն մեկ հայկական եկեղեցու վերականգնումից չպետք է գովազդներ անի։ 

Գիտաժողովի համակազմակերպիչներն են «Երկիր» միությունը, Կովկասի ինստիտուտը, Ֆրիդրիխ Բելլի հիմնադրամը: Միջոցառման շրջանակներում ելույթ կունենան «Ներման արշավ» նախաձեռնող խմբի անդամներ Չենգիզ Ակթարը և Ալի Բայրամօղլուն, ինչպես նաև ճանաչված փորձագետներ և թուրքագետներ Հայաստանից:


Միջոցառման մասնակիցները քննարկում են թուրք հասարակության և պետության կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հեռանկարները: Կներկայացվեն զեկույցներ Հայոց  Ցեղասպանության ժխտման քաղաքականության դրսևորումների, Թուրքիայում Ցեղասպանության ճանաչման ներկա միտումների, Թուրքիայում հայկական մշակութային ժառանգության վիճակի, Թուրքիայի հայ համայնքի խնդիրների վերաբերյալ և այլ թեմաներով:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր

Բաժնի այլ նյութեր
19:40
27 Մարտի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարները բարձր մակարդակով հանդիպում են նախապատրաստում. Հոգլանդ
Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները բարձր մակարդակով հանդիպում են նախապատրաստում:
11:16
16 Մարտի 2017
ՀՀԿ–ի ներսում ամեն ինչ հարթ չէ. դժգոհություն է հասունանում
ՀՀԿ-ում իրավիճակն այնքան պարզ եւ հարթ չէ, ինչպես թվում է կողքից։
18:10
13 Մարտի 2017
Լուկյանով. Ռուսաստան–Թուրքիա–Ադրբեջան միություն երբեք չի կարող լինել
Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև միության մասին երբեք խոսք լինել չի կարող, հայտարարեց քաղաքագետ Ֆյոդոր Լուկյանովը։
11:33
10 Մարտի 2017
ՀՀ նախագահը ՌԴ–ում ՀՀ նոր դեսպան է նշանակել
Ավելի վաղ նախագահի հրամանագրով Օլեգ Եսայանն ազատվել էր ՌԴ–ում ՀՀ դեսպանի պաշտոնից։
11:14
10 Մարտի 2017
Օլեգ Եսայանն ազատվել է ՌԴ–ում ՀՀ դեսպանի պաշտոնից
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ուրբաթ հրամանագիր է ստորագրել Օլեգ Եսայանին ՌԴ–ում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնից ազատելու մասին։
20:19
07 Մարտի 2017
Մեկնարկել է նախագահ Սերժ Սարգսյանի պաշտոնական այցը Ֆրանսիա
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը Ֆրանսիայի Հանրապետության նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի հրավերով այսօր պաշտոնական այցով ժամանել է Ֆրանսիա:
16:48
06 Մարտի 2017
Ռոբերտ Քոչարյան. ընթացիկ քաղաքական գործընթացի մեջ մտնելու ոչ մի ցանկություն չունեմ
Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը երկուշաբթի հարցազրույց է տվել 2rd.am կայքին:
16:20
06 Մարտի 2017
Ուսումնասիրություն. «Ծառուկյան դաշինքն» առաջ է անցնում ՀՀԿ–ից նախընտրական քարոզարշավի սկզբում
«Ծառուկյան դաշինքն» առաջ է անցնում ՀՀԿ–ից նախընտրական քարոզարշավի սկզբում։
12:55
06 Մարտի 2017
Լևոն Տեր–Պետրոսյանի բացակայությունը իր դաշինքի ակցիաներին կապված չէ առողջական վիճակի հետ
ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի բացակայությունը դաշինքի վերջին միջոցառումներին կապված չէ նրա առողջական վիճակի հետ:
12:29
01 Մարտի 2017
ՀՀ նախագահը մեկնում է Ռուսաստան` ամրապնդելու տնտեսական համագործակցությունը
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը մարտի 14–ին երկօրյա պաշտոնական այցով կմեկնի Մոսկվա։
12:19
22 Փետրվարի 2017
Խաչատուր Սուքիասյան. աջակցում եմ ՀԱԿ–ին, բայց Ծառուկյանի կողքին եմ
Ես նախկինում էլ հայտարարել եմ, որ աջակցել եմ և աջակցելու եմ` հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նրանց հետ ես քաղաքական դժվար ճանապարհ եմ անցել, նշել է Սուքիասյանը։
10:57
22 Փետրվարի 2017
ԲՀԿ–ում ցայտնոտ է. ԲՀԿ–ականները տարբեր «կանալներով» փորձում են ճշտել ցուցակում իրենց տեղը
Հաշված ԲՀԿ-ականներ են տեսել ցուցակները, հրապարակվել է միայն առաջին տասնյակը։