480.39
+0.17
536.6
+0.48
8.07
+0.03
+17
Եղանակը Երևանում
Հայ
Տասնութ տարի առաջ Մարագայում հայերի ջարդը էթնիկ զտումների ադրբեջանական քաղաքականության հերթական էջն է
15:53
10 Ապրիլի 2010

ԵՐԵՎԱՆ, 10 ապրիլի. /Նովոստի-Արմենիա/. Ապրիլի 10-ին լրանում է Մարագայի ողբերգության 18-րդ տարելիցը: Մարագայի իրադարձությունները Լեռնային Ղարաբաղի և Ադրբեջանի հայերի ցեղասպանության և էթնիկ զտումների՝ ադբրեջանական իշխանությունների հետևողական քաղաքականության օղակներից մեկն է:  

Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ Ադրբեջանի ագրեսիան ուղեկցվում էր մի շարք անմարդկային դաժանություններով և հանցագործություններով, սակայն այդ սև ֆոնին առավելապես ընդգծվում է Մարագայի ողբերգությունը:

Մարագան Լեռնային Ղարաբաղի խոշորագույն բնակավայրերից մեկն էր, որն ամբողջովին ավերվել է Ադրբեջանի ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատի աշխատակիցների կողմից, ովքեր 1992 թ.-ի ապրիլի 10-ին ներխուժել էին Մարագա: Խաղաղ բնակչությունը դաժանաբար սպանվել կամ գերի էր վերցվել:

Ադրբեջանական հանցավոր խմբերը թալանել, այրել են բոլոր տները՝ հաճախ տերերի հետ միասին: Բնակավայրի բնակիչները սպանվել են ամենավայրենի ձևով: Տարբեր տվյալների համաձայն՝ սպանվել է 80-100 հայ, որոնցից 30 կանայք են: Շատերը զոհվել են՝ փորձելով փախուստի դիմել: Ավելի քան 40 մարդ վիրավորվել է,  ևս 63-ը գերեվարվել է: Վերջիններիս թվում 9 երեխա է եղել: Գյուղի բազմաթիվ բնակիչներ սպանվել են հենց ծնողների, երեխաների և հարազատների աչքի առաջ: Մարագայի գերեվարված բնակիչներից 7-ը վերադարձել են, 17-ը՝ փոխանակվել, մեկին գնել են, սակայն նրան հաջողվել է փախչել գերությունից, տեղեկատվություն է ստացվել ութ մարդկանց մահվան մասին, ևս 29 մարդու ճակատագիր մինչ օրս հայտնի չէ:

Մարագայում Հայոց ցեղասպանության ողբերգական հետևանքներն անդրադարձել են գյուղի բացառապես բոլոր ընտանիքներին, որոնցից շատերը ամբողջ կազմով սպանվել կամ գերեվարվել են:

Մարագայի բնակիչները փորձել են զինված դիմակայություն կազմակերպել, սակայն նրանց ուժերը չափազանց քիչ էին՝ զինված հանցավոր խմբերին դիմակայելու համար: Ղարաբաղի պաշտպանության բանակի ուժերը օգնության են շտապել, սակայն, ցավոք, արդեն շատ ուշ է եղել:

«Մեր տեսածը նկարագրության ենթակա չէ: Գյուղն ամբողջովին ավերվել էր: Մարդիկ հողին էին հանձնում սպանվածներին, ավելի ճիշտ՝ այն, ինչ հնարավոր էր հողին հանձնել՝ կենդանի այրված, մասնատված և սղոցված դիակների մասնիկներ: Մեր կողմից նկարահանված այս ողբերգության լուսանկարները վկայում են սարսափելի ջարդի մասին», - հիշում է բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը:

«Դա նման էր Գողգոթային... շատ տարիներ անց», - գրում է Քոքսը:

Ականատեսների վկայություններն անհնար է սառնասրտորեն ընթերցել, նրանք պարունակում են այնպիսի դաժան նկարագրություններ, սահմռկեցուցիչ մանրամասներ, որոնք գտնվում են մարդկային պատկերացումից և տրամաբանությունից դուրս: Միաժամանակ այս ամենը շատ ծանոթ է դեռ 19 դարի վերջից - 20 դարի սկզբից: Ողջ դարաշրջանի ընթացքում թուրք-ադրբեջանական ձեռագիրքն այդպես էլ չի փոխվել:

«Գուրուտլուշ» ռազմական ստորաբաժանման հրամանատար Շահին Թալիբ օղլի Թագիևը Մարագայում իրականացրած ցեղասպանության համար արժանացել է «Ադրբեջանի ազգային հերոսի» կոչման: Եվս ծանոթ ձեռագիր է:

Չնայած տեղի ունեցածի ողջ սարսափին՝ Մարագայի իրադարձությունները գրեթե չեն լուսաբանվել մամուլում: Միջազգային հանրությունը գնահատակ չի տվել Մարագայում իրականացված ցեղասպանությանը, իսկ ադրբեջանցիները, ըստ ավանդույթի, շարունակում են անպատիժ կեղծել իրադարձությունները՝ ներկայանալով զոհի դերում:

Մարագայի իրադարձություններն ամբողջովին կարող են ստանալ Ցեղասպանություն սահմանումը, որն ամրագրված է 1948 թ.-ի դեկտեմբերի 9-ին հաստատված Ցեղասպանության հանցագործությունները կանխելու և դա պատժելու  մասին կոնվենցիայում:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:02
22 Հունիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը ԵԺԿ–ի գագաթնաժողովում ներկայացրել է Հայաստանի առաջընթացը
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը Բրյուսելում մասնակցել է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության` ընդլայնված կազմով գագաթնաժողովին:
14:01
22 Հունիսի 2017
Նիկոլ Փաշինյանը`Վահրամ Բաղդասարյանին. «Պադեզդի մակարդակ եք ուզում, եկեք գնանք...» (ՎԻԴԵՈ)
«Գիշերը երևի վատ է անդրադարձել, երեկ ավելի օբյեկտիվ ելույթներ էին հնչում»,-ասաց Վահրամ Բաղդասարյանը:  
19:09
21 Հունիսի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Բրյուսել
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր երեկոյան աշխատանքային այցով մեկնել է Բելգիայի Թագավորություն։
15:20
20 Հունիսի 2017
Ֆրանսահայ համայնքի պատմության նոր էջ. 4 հայ պատգամավորներ ընտրվել են Ֆրանսիայի ԱԺ–ում
Էմանուել Մակրոնի «Առաջ, հանրապետություն» կուսակցությունից չորս ֆրանսահայեր անցել են Ֆրանսիայի խորհրդարան:
15:26
19 Հունիսի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները պատրաստ են շարունակել բանակցությունները ԼՂ հիմնահարցի շուրջ. ռուս միջնորդ
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևը պատրաստ են շարունակել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանն ուղղված խաղաղ բանակցությունները:
18:54
15 Հունիսի 2017
Մենք կարող ենք ինքներս լուծել և՛ Ղարաբաղում, և՛ Մերձդնեստրում, և՛ Ուկրաինայում առկա խնդիրները. Լուկաշենկո
Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն անդրադարձել է ՀԱՊԿ տարածաշրջանի երկրների որոշ խնդիրների։
20:00
14 Հունիսի 2017
Հայաստանն ու Տաջիկստանը, հնարավոր է, ուղիղ ավիահաղորդակցություն գործարկեն. Սարգսյան
Հայաստանն ու Տաջիկստանը դիտարկում են երկու երկրների միջև ուղիղ ավիաչվերթի գործարկման հնարավորությունը:
18:41
14 Հունիսի 2017
Տաջիկստանի նախագահը նշել է Հայաստանի հետ համագործակցության հեռանկարային ոլորտները (ՖՈՏՈ)
ՀՀ նախագահի հրավերով պաշտոնական այցով այսօր Հայաստան է ժամանել Տաջիկստանի Հանրապետության նախագահ Էմոմալի Ռահմոնը:
14:43
13 Հունիսի 2017
Նալբանդյանը նշել է ԵՄ-ի հետ շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման ժամկետը
Էստոնիան ԵՄ նախագահությունը կստանձնի հուլիսի 1-ից:
13:43
12 Հունիսի 2017
Հայաստան կայցելի Էստոնիայի արտգործնախարար Սվեն Միկսերը
Էստոնիայի արտգործնախարարին կընդունեն հանրապետության նախագահը, Ազգային ժողովի նախագահը և վարչապետը։
15:38
09 Հունիսի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Ղազախստան
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր աշխատանքային այցով մեկնել է Ղազախստանի Հանրապետություն:
13:48
08 Հունիսի 2017
Թեհրանի ահաբեկչությունը կհանգեցնի իրանցիների աննախադեպ քաղաքական համախմբման. փորձագետ
Ահաբելիչները սխալ հաշվարկներ են կատարել։