483.58
+0.74
513.85
-7.76
7.67
+0.05
+4
Եղանակը Երևանում
Հայ
Տասնութ տարի առաջ Մարագայում հայերի ջարդը էթնիկ զտումների ադրբեջանական քաղաքականության հերթական էջն է
15:53
10 Ապրիլի 2010

ԵՐԵՎԱՆ, 10 ապրիլի. /Նովոստի-Արմենիա/. Ապրիլի 10-ին լրանում է Մարագայի ողբերգության 18-րդ տարելիցը: Մարագայի իրադարձությունները Լեռնային Ղարաբաղի և Ադրբեջանի հայերի ցեղասպանության և էթնիկ զտումների՝ ադբրեջանական իշխանությունների հետևողական քաղաքականության օղակներից մեկն է:  

Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ Ադրբեջանի ագրեսիան ուղեկցվում էր մի շարք անմարդկային դաժանություններով և հանցագործություններով, սակայն այդ սև ֆոնին առավելապես ընդգծվում է Մարագայի ողբերգությունը:

Մարագան Լեռնային Ղարաբաղի խոշորագույն բնակավայրերից մեկն էր, որն ամբողջովին ավերվել է Ադրբեջանի ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատի աշխատակիցների կողմից, ովքեր 1992 թ.-ի ապրիլի 10-ին ներխուժել էին Մարագա: Խաղաղ բնակչությունը դաժանաբար սպանվել կամ գերի էր վերցվել:

Ադրբեջանական հանցավոր խմբերը թալանել, այրել են բոլոր տները՝ հաճախ տերերի հետ միասին: Բնակավայրի բնակիչները սպանվել են ամենավայրենի ձևով: Տարբեր տվյալների համաձայն՝ սպանվել է 80-100 հայ, որոնցից 30 կանայք են: Շատերը զոհվել են՝ փորձելով փախուստի դիմել: Ավելի քան 40 մարդ վիրավորվել է,  ևս 63-ը գերեվարվել է: Վերջիններիս թվում 9 երեխա է եղել: Գյուղի բազմաթիվ բնակիչներ սպանվել են հենց ծնողների, երեխաների և հարազատների աչքի առաջ: Մարագայի գերեվարված բնակիչներից 7-ը վերադարձել են, 17-ը՝ փոխանակվել, մեկին գնել են, սակայն նրան հաջողվել է փախչել գերությունից, տեղեկատվություն է ստացվել ութ մարդկանց մահվան մասին, ևս 29 մարդու ճակատագիր մինչ օրս հայտնի չէ:

Մարագայում Հայոց ցեղասպանության ողբերգական հետևանքներն անդրադարձել են գյուղի բացառապես բոլոր ընտանիքներին, որոնցից շատերը ամբողջ կազմով սպանվել կամ գերեվարվել են:

Մարագայի բնակիչները փորձել են զինված դիմակայություն կազմակերպել, սակայն նրանց ուժերը չափազանց քիչ էին՝ զինված հանցավոր խմբերին դիմակայելու համար: Ղարաբաղի պաշտպանության բանակի ուժերը օգնության են շտապել, սակայն, ցավոք, արդեն շատ ուշ է եղել:

«Մեր տեսածը նկարագրության ենթակա չէ: Գյուղն ամբողջովին ավերվել էր: Մարդիկ հողին էին հանձնում սպանվածներին, ավելի ճիշտ՝ այն, ինչ հնարավոր էր հողին հանձնել՝ կենդանի այրված, մասնատված և սղոցված դիակների մասնիկներ: Մեր կողմից նկարահանված այս ողբերգության լուսանկարները վկայում են սարսափելի ջարդի մասին», - հիշում է բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը:

«Դա նման էր Գողգոթային... շատ տարիներ անց», - գրում է Քոքսը:

Ականատեսների վկայություններն անհնար է սառնասրտորեն ընթերցել, նրանք պարունակում են այնպիսի դաժան նկարագրություններ, սահմռկեցուցիչ մանրամասներ, որոնք գտնվում են մարդկային պատկերացումից և տրամաբանությունից դուրս: Միաժամանակ այս ամենը շատ ծանոթ է դեռ 19 դարի վերջից - 20 դարի սկզբից: Ողջ դարաշրջանի ընթացքում թուրք-ադրբեջանական ձեռագիրքն այդպես էլ չի փոխվել:

«Գուրուտլուշ» ռազմական ստորաբաժանման հրամանատար Շահին Թալիբ օղլի Թագիևը Մարագայում իրականացրած ցեղասպանության համար արժանացել է «Ադրբեջանի ազգային հերոսի» կոչման: Եվս ծանոթ ձեռագիր է:

Չնայած տեղի ունեցածի ողջ սարսափին՝ Մարագայի իրադարձությունները գրեթե չեն լուսաբանվել մամուլում: Միջազգային հանրությունը գնահատակ չի տվել Մարագայում իրականացված ցեղասպանությանը, իսկ ադրբեջանցիները, ըստ ավանդույթի, շարունակում են անպատիժ կեղծել իրադարձությունները՝ ներկայանալով զոհի դերում:

Մարագայի իրադարձություններն ամբողջովին կարող են ստանալ Ցեղասպանություն սահմանումը, որն ամրագրված է 1948 թ.-ի դեկտեմբերի 9-ին հաստատված Ցեղասպանության հանցագործությունները կանխելու և դա պատժելու  մասին կոնվենցիայում:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
20:43
09 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպման հնարավորությունը չի բացառվում. Նալբանդյան
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպումը չի բացառվում:
16:43
09 Դեկտեմբերի 2016
Նախագահ Սարգսյանը կգլխավորի ՀՀԿ նախընտրական ցուցակը
ՀՀ նախագահ, Հայաստանի իշխող կուսակցության նախագահ Սերժ Սարգսյանը կգլխավորի կուսակցության ցուցակը 2017 թ.-ի ապրիլին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:
16:32
09 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի առաջին նախագահը կգլխավորի ՀԱԿ–ի ցուցակը 2017թ.–ի ընտրություններում. խմբակցության ղեկավար
Հայ ազգային կոնգրես կուսակցության նախագահ, ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը կգլխավորի կուսակցության ցուցակը 2017 թ.-ի ապրիլին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:
12:39
09 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀԿ-ում բոլորը «փշերի» վրա են
Այսօր մամուլն արդեն գրում է, թե ովքեր են լինելու ՀՀԿ ցուցակում, և ովքեր են դուրս մնալու:
11:22
08 Դեկտեմբերի 2016
Գագիկ Ծառուկյանը մերժել է Սերժ Սարգսյանի առաջարկը
Սերժ Սարգսյան-Գագիկ Ծառուկյան հանդիպման ժամանակ Սերժ Սարգսյանը Գագիկ Ծառուկյանի հետ քննարկել է նախընտրական և հետընտրական զարգացումների հնարավոր բոլոր սցենարները:
16:51
07 Դեկտեմբերի 2016
Ֆրանսիայի ՆԳՆ նոր ղեկավարն Արցախի բարեկամն է և ընդգրկված է Ադրբեջանի «սև ցուցակներում»
Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Բրունո Լը Ռուն ներառված է ադրբեջանական արտաքին գերատեսչության «սև ցուցակում»:
11:52
07 Դեկտեմբերի 2016
«Դաշնակցությունը» ընտրություններից հետո հնարավոր է միանա իշխող ՀՀԿ-ին
ՀՅԴ-ն չի բացառում, որ ևս մաս կազմի իշխանական դաշինքին:
11:37
06 Դեկտեմբերի 2016
Չի բացառվում Դալլաքյան–Ծառուկյան քաղաքական տանդեմը
Չի բացառվում, որ Վիկտոր Դալլաքյանը միանալ Գագիկ Ծառուկյանի ստեղծելիք դաշինքին:
18:23
05 Դեկտեմբերի 2016
Քաղաքագետը պատմել է նախընտրական արշավի ընթացքում ՀՀԿ-ի ռազմավարության մասին
Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունն արդեն սկսված նախընտրական արշավում ընդունել է երեք բաղկացուցիչներից կազմված ռազմավարություն:
16:02
05 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ խոսնակը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել ժողովրդի ապստամբության իրավունքին
ՀՀ ԱԺ խոսնակ Գալուստ Սահակյանը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել «Ժառանգության» պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանի «Ժողովրդի ապստամբության իրավունքի մասին» օրենքը ԱԺ քառօրյայի օրակարգում ավելացնելուն։
15:07
05 Դեկտեմբերի 2016
Գագիկ Ծառուկյանը վերադառնում է մեծ քաղաքականություն` որպես ընդդիմադիր գործիչ
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Գագիկ Ծառուկյանը, հազարավոր քաղաքացիների պահանջով, վերադառնում է ակտիվ քաղաքականություն, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց «Բարգավաճ Հայաստան» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Նաիրա Զոհրաբյանը։
15:40
03 Դեկտեմբերի 2016
ԲՀԿ քաղխորհուրդը խնդրում է Ծառուկյանին վերադառնալ ակտիվ քաղաքականություն
Շաբաթ օրը կայացած ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի ընդլայնված նիստում քննարկվել է ԲՀԿ հիմնադիր նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալու հարցը: