480.92
+0.18
511.51
-0.14
7.54
+0.06
-1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ ժողովուրդը խարույկն այլևս չի ընկալում որպես հեթանոսության մնացուկ. ազգագրագետ
17:40
12 Փետրվարի 2010

Հայ ժողովուրդն այլևս Տեառնընդառաջին վառվող խարույկը չի ընկալում որպես հեթանոսության մնացուկ, ուրբաթ «Նովոստի» միջազգային մամուլի կենտրոնում Տեառնընդառաջին նվիրված ասուլիսի ժամանակ ասաց ազգագրագետ Հասմիկ Աբրահամյանը:

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին Տեառնընդառաջը կամ 40-օրական Հիսուսի ընծայումը տաճարին տոնում է Աստվածահայտնությունից 40 օր հետո` փետրվարի 14-ին: Հայ Եկեղեցու կանոնի համաձայն, տոնի նախօրեին, երեկոյան ժամերգությունից հետո կատարվում է նախատոնակ: Այն ավետում է Տերունի տոնի սկիզբը: Սովորաբար նախատոնակի արարողության ավարտին կատարվում է Անդաստանի արարողություն, որի ընթացքում օրհնվում են աշխարհի չորս ծագերը: Անդաստանին հաջորդում է մոմերի օրհնության արարողությունը: Եկեղեցու կանթեղներից վերցված կրակով եկեղեցիների բակերում վառվում են խարույկներ, իբրև Քրիստոսի լույսի խորհրդանիշ:

Ինչպես նշեց ազգագրագետը, Տեառնընդառաջը ժողովրդական մշակույթի կարևոր տարր է, մարդիկ սովորել են նշել այն այդ օրը որպես ցեղը միավորող ավանդական ընտանեկան տոն:   

Ըստ նրա, տոնի հիմնական տարրը խարույկն է և պարը՝ դրա շուրջ, որը նորապսակների մաքրազտում և օրհնում է խորհրդանշում:

«Վերջին շրջանում խարույկը բնակչության կողմից արդեն չի ընկալվում որպես հեթանոսության մնացուկ և կրակի երկրպագում: Սա արդեն երկար տարիներ պահպանված ավանդույթ է, սակայն որպես պատկեր, խարույկն այսօր ընկալվում է որպես Աստծո կողմից օրհնման ու լույսի աղբյուր»,- ասաց Աբրահամյանը:

Ընդ որում նա նշեց, որ ժողովրդական ավանդույթների համաձայն, այս օրը նշում են ոչ միայն որպես տոնական, այլև այն օրացույցում գրանցվել է որպես ազգային տոն, ինչն ապացուցում է տոնի հանդեպ ժողովրդի լուրջ մոտեցումը:

Ըստ նրա, այս օրվան հատուկ է նաև հյուրասիրությունը, քանի որ ոչ միայն տոնական սեղան էր գցվում, այլև պատրաստվում էին հատուկ ազգային ճաշատեսակներ, որոնցով պատվում էին բոլոր հյուրերին:  

Նման ազգային ճաշատեսակների թվում նա նշեց «փոխինդը»՝ բովված ցորենի ալյուրի պատրաստված ազգային շիլան՝ եփված մեղրով կամ դոշաբով, ինչպես նաև տարբեր ճաշատեսակներ չորացրած մրգերից:

Իր հերթին Սբ. Էջմիածնի առաջնորդարանի տեղեկատվական համակարգի ղեկավարի տեղակալ, Մեսրոպ աբեղա Պարսամյանը նշեց, որ հայերի համար, որպես քրիստոնյա ժողովրդի, Տեառնընդառաջը լույսի տոն է:

«Այս երեկո բոլոր հավատացյալները եկեղեցի են գալիս, օրհնյալ լույսը ստանալու, որից հետո իրենց տներում ու բակերում խարույկ են վառում, որի կրակն օրհնություն է բերում»,- ասաց Պարսամյանը:

Նա նշեց, որ մոմի լույսի գաղտնիքը կապված է եկեղեցական ավանդույթի հետ, համաձայն որի տաճարի Արևելյան դարպասները բացվել են, երբ Մարիամը Հիսուսի հետ տաճար է մտել, իսկ ժողովուրդը մոմերով ու ջահերով եկել է մեսիային տեսնելու: 

«Այդ ժամանակից ի վեր մենք կրկնում ենք այդ խորհրդանշական արարողությունը՝ մոմերով եկեղեցի այցելելով, դրանով իսկ մեր տներում լույս ու օրհնություն սփռելով»,- ասաց Պարսամյանը:

Տերունի տոնը հիշատակում է 40-օրական Հիսուսի ընծայումը Տաճարին: Ըստ հրեական օրենքի` ամեն մի արու զավակի ծննդից հետո, երբ լրանում էին սրբագործման 40 օրերը, նորածնի մայրն իր երեխայի հետ այցելում էր Տաճար, զոհ մատուցում եւ իր զավակի համար օրհնություն ստանում քահանայից: Այսպես և սբ. Աստվածամայրը 40-օրական Հիսուսի հետ ներկայանում է Տաճար:

Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի տնօրինությամբ, արդեն մի քանի տարի է, ինչ Տեառնընդառաջի պատարագից հետո հայոց եկեղեցիներում տեղի է ունենում նորապսակների օրհնության կարգ: Տեառնընդառաջի տոնին Հայաստանյայց բոլոր եկեղեցիներում մատուցվում է Սբ. Պատարագ:

Եթե Տեառնընդառաջի օրը համընկնում է Մեծ Պահքի շրջանին, ապա բացվում են եկեղեցիների Սբ. խորանների վարագույրները, մատուցվում բաց Պատարագ:

Այս տարի Զատիկն ընկնում է ապրիլի 4-ին: -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
18:23
05 Դեկտեմբերի 2016
Քաղաքագետը պատմել է նախընտրական արշավի ընթացքում ՀՀԿ-ի ռազմավարության մասին
Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունն արդեն սկսված նախընտրական արշավում ընդունել է երեք բաղկացուցիչներից կազմված ռազմավարություն:
16:02
05 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ խոսնակը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել ժողովրդի ապստամբության իրավունքին
ՀՀ ԱԺ խոսնակ Գալուստ Սահակյանը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել «Ժառանգության» պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանի «Ժողովրդի ապստամբության իրավունքի մասին» օրենքը ԱԺ քառօրյայի օրակարգում ավելացնելուն։
15:07
05 Դեկտեմբերի 2016
Գագիկ Ծառուկյանը վերադառնում է մեծ քաղաքականություն` որպես ընդդիմադիր գործիչ
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Գագիկ Ծառուկյանը, հազարավոր քաղաքացիների պահանջով, վերադառնում է ակտիվ քաղաքականություն, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց «Բարգավաճ Հայաստան» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Նաիրա Զոհրաբյանը։
15:40
03 Դեկտեմբերի 2016
ԲՀԿ քաղխորհուրդը խնդրում է Ծառուկյանին վերադառնալ ակտիվ քաղաքականություն
Շաբաթ օրը կայացած ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի ընդլայնված նիստում քննարկվել է ԲՀԿ հիմնադիր նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալու հարցը:
12:34
03 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ու ԱՄՆ նորընտիր փոխնախագահ Մայք Փենսը հեռախոսազրույց են ունեցել
Հեռախոսազրույցը կայացել է ամերիկյան կողմի նախաձեռնությամբ:
19:55
02 Դեկտեմբերի 2016
Հայ–ռուսական զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից. պաշտպանության նախկին նախարար
Հայաստանի և Ռուսաստանի Զինված ուժերի միավորված զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից, ուրբաթ լրագրողներին հայտարարեց ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը։
17:18
02 Դեկտեմբերի 2016
Ադրբեջանի հետ սահմանագծում լարվածություն չկա. ՀՀ ՊՆ
Հայ-ադրբեջանական սահմանագծում և ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում իրավիճակը հանգիստ է, ասաց ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը:
11:43
02 Դեկտեմբերի 2016
Րաֆֆի Հովհաննիսյանի որոշումը վտանգում է «Ժառանգություն» կուսակցության գոյությունը
Րաֆֆի Հովհաննիսյանը սպասում է քաղաքական դաշտում կատարվելիք փոփոխություններին:
17:22
01 Դեկտեմբերի 2016
Պուտինի ուղերձը. ի՞նչ օգուտ կարող է քաղել իր համար Հայաստանը
Այս տարի ՌԴ նախագահի` Դաշնային ժողովին ուղղված ուղերձը մի շարք առումներով անսովոր էր:
16:49
01 Դեկտեմբերի 2016
ՀԴԿ ղեկավարը վայր է դրել Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի փոխնախագահի լիազորությունները
Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը վայր է դրել Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի փոխնախագահի լիազորությունները:
17:20
30 Նոյեմբերի 2016
Ռուսաստան vs Թուրքիա. ե՞րբ բարեկամության պատրանքը կվերածվի ծեծկռտուքի
Ռուսաստանի գործընկերների, հատկապես` Հայաստանի համար շատ զարմանալի է հետևել, թե ինչպես են զարգանում Մոսկվայի և Անկարայի հարաբերությունները:
15:29
28 Նոյեմբերի 2016
Աշոտյանը պարզաբանել է, թե ինչու է շտապել շնորհավորել նախագահին ՀՀԿ-ի նախագահի պաշտոնում վերընտրվելու կապակցությամբ
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը պարզաբանել է, թե ինչու է շաբաթ օրը ՀՀԿ-ի համագումարին շտապել շնորհավորել ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին կուսակցության նախագահ վերընտրվելու կապակցությամբ: