478.04
+0.15
564.85
-3.12
8.3
-0.03
+27
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ ժողովուրդը խարույկն այլևս չի ընկալում որպես հեթանոսության մնացուկ. ազգագրագետ
17:40
12 Փետրվարի 2010

Հայ ժողովուրդն այլևս Տեառնընդառաջին վառվող խարույկը չի ընկալում որպես հեթանոսության մնացուկ, ուրբաթ «Նովոստի» միջազգային մամուլի կենտրոնում Տեառնընդառաջին նվիրված ասուլիսի ժամանակ ասաց ազգագրագետ Հասմիկ Աբրահամյանը:

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին Տեառնընդառաջը կամ 40-օրական Հիսուսի ընծայումը տաճարին տոնում է Աստվածահայտնությունից 40 օր հետո` փետրվարի 14-ին: Հայ Եկեղեցու կանոնի համաձայն, տոնի նախօրեին, երեկոյան ժամերգությունից հետո կատարվում է նախատոնակ: Այն ավետում է Տերունի տոնի սկիզբը: Սովորաբար նախատոնակի արարողության ավարտին կատարվում է Անդաստանի արարողություն, որի ընթացքում օրհնվում են աշխարհի չորս ծագերը: Անդաստանին հաջորդում է մոմերի օրհնության արարողությունը: Եկեղեցու կանթեղներից վերցված կրակով եկեղեցիների բակերում վառվում են խարույկներ, իբրև Քրիստոսի լույսի խորհրդանիշ:

Ինչպես նշեց ազգագրագետը, Տեառնընդառաջը ժողովրդական մշակույթի կարևոր տարր է, մարդիկ սովորել են նշել այն այդ օրը որպես ցեղը միավորող ավանդական ընտանեկան տոն:   

Ըստ նրա, տոնի հիմնական տարրը խարույկն է և պարը՝ դրա շուրջ, որը նորապսակների մաքրազտում և օրհնում է խորհրդանշում:

«Վերջին շրջանում խարույկը բնակչության կողմից արդեն չի ընկալվում որպես հեթանոսության մնացուկ և կրակի երկրպագում: Սա արդեն երկար տարիներ պահպանված ավանդույթ է, սակայն որպես պատկեր, խարույկն այսօր ընկալվում է որպես Աստծո կողմից օրհնման ու լույսի աղբյուր»,- ասաց Աբրահամյանը:

Ընդ որում նա նշեց, որ ժողովրդական ավանդույթների համաձայն, այս օրը նշում են ոչ միայն որպես տոնական, այլև այն օրացույցում գրանցվել է որպես ազգային տոն, ինչն ապացուցում է տոնի հանդեպ ժողովրդի լուրջ մոտեցումը:

Ըստ նրա, այս օրվան հատուկ է նաև հյուրասիրությունը, քանի որ ոչ միայն տոնական սեղան էր գցվում, այլև պատրաստվում էին հատուկ ազգային ճաշատեսակներ, որոնցով պատվում էին բոլոր հյուրերին:  

Նման ազգային ճաշատեսակների թվում նա նշեց «փոխինդը»՝ բովված ցորենի ալյուրի պատրաստված ազգային շիլան՝ եփված մեղրով կամ դոշաբով, ինչպես նաև տարբեր ճաշատեսակներ չորացրած մրգերից:

Իր հերթին Սբ. Էջմիածնի առաջնորդարանի տեղեկատվական համակարգի ղեկավարի տեղակալ, Մեսրոպ աբեղա Պարսամյանը նշեց, որ հայերի համար, որպես քրիստոնյա ժողովրդի, Տեառնընդառաջը լույսի տոն է:

«Այս երեկո բոլոր հավատացյալները եկեղեցի են գալիս, օրհնյալ լույսը ստանալու, որից հետո իրենց տներում ու բակերում խարույկ են վառում, որի կրակն օրհնություն է բերում»,- ասաց Պարսամյանը:

Նա նշեց, որ մոմի լույսի գաղտնիքը կապված է եկեղեցական ավանդույթի հետ, համաձայն որի տաճարի Արևելյան դարպասները բացվել են, երբ Մարիամը Հիսուսի հետ տաճար է մտել, իսկ ժողովուրդը մոմերով ու ջահերով եկել է մեսիային տեսնելու: 

«Այդ ժամանակից ի վեր մենք կրկնում ենք այդ խորհրդանշական արարողությունը՝ մոմերով եկեղեցի այցելելով, դրանով իսկ մեր տներում լույս ու օրհնություն սփռելով»,- ասաց Պարսամյանը:

Տերունի տոնը հիշատակում է 40-օրական Հիսուսի ընծայումը Տաճարին: Ըստ հրեական օրենքի` ամեն մի արու զավակի ծննդից հետո, երբ լրանում էին սրբագործման 40 օրերը, նորածնի մայրն իր երեխայի հետ այցելում էր Տաճար, զոհ մատուցում եւ իր զավակի համար օրհնություն ստանում քահանայից: Այսպես և սբ. Աստվածամայրը 40-օրական Հիսուսի հետ ներկայանում է Տաճար:

Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի տնօրինությամբ, արդեն մի քանի տարի է, ինչ Տեառնընդառաջի պատարագից հետո հայոց եկեղեցիներում տեղի է ունենում նորապսակների օրհնության կարգ: Տեառնընդառաջի տոնին Հայաստանյայց բոլոր եկեղեցիներում մատուցվում է Սբ. Պատարագ:

Եթե Տեառնընդառաջի օրը համընկնում է Մեծ Պահքի շրջանին, ապա բացվում են եկեղեցիների Սբ. խորանների վարագույրները, մատուցվում բաց Պատարագ:

Այս տարի Զատիկն ընկնում է ապրիլի 4-ին: -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
14:20
26 Սեպտեմբերի 2017
Մեծ Բրիտանիայի եվրահարցերով պետնախարարը կժամանի Երևան
Մեծ Բրիտանիայի` Ամերիկայի և Եվրոպական հարցերով պետնախարար Ալան Դունկանը սեպտեմբերի 26–28–ին ՀՀ ԱԳՆ ղեկավար Էդվարդ Նալբանդյանի հրավերով կժամանի Երևան։
11:21
26 Սեպտեմբերի 2017
Իրաքյան Քուրդիստանում քաղաքացիների 93%-ն «այո» է ասել անկախացմանը
Նախօրեին անկախության հարցով հանրաքվե է անցկացվել Իրաքյան Քուրդիստանում։
17:06
23 Սեպտեմբերի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարները կհանդիպեն Նյու Յորքում
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանը և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը կկայանա  Նյու Յորքում:
15:38
20 Սեպտեմբերի 2017
Ղարաբաղյան հակամարտությունը կարող է կարգավորվել բացառապես խաղաղ ճանապարհով. Լեհաստանի նախագահ
Ղարաբաղյան հակամարտությունը կարող է կարգավորվել բացառապես խաղաղ ճանապարհով:
12:02
20 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀ նախագահ. Հայաստանը հայ–թուրքական արձանագրությունները հայտարարելու է առ ոչինչ
Հայ–թուրքական արձանագրությունների կենսագործման ուղղությամբ որևէ դրական տեղաշարժի բացակայության պայմաններում Հայաստանը այդ արձանագրությունները հայտարարելու է առ ոչինչ, հայտարարել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը:
21:05
19 Սեպտեմբերի 2017
Շավարշ Քոչարյանը` ղարաբաղյան հակամարտության մասին. ոչ մեկը ոչ մեկին ոչ մի տարածք չի տալիս
Շավարշ Քոչարյանը տարակուսանք է հայտնել այն իրարանցման կապակցությամբ, որն առաջացրել է ղարաբաղյան հարցի վերաբերյալ ՀՀ ԱԳ նախարարի արված հայտարարությունը։
16:03
19 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀԿ–ն դեռ վերջնական որոշում չի ընդունել վարչապետի թեկնածության հարցում
ՀՀԿ–ն դեռ պաշտոնական որոշում չի ընդունել, թե ով է զբաղեցնելու վարչապետի պաշտոնը 2018 թվականի ընտրություններից հետո։
14:25
19 Սեպտեմբերի 2017
Գարո Փայլան. միայն ժողովրդական Թուրքիան կարող է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը
Միայն ժողովրդական Թուրքիան կարող է ճանաչել Հայոց ցեխասպանությունը և բացել սահմանները:
12:51
19 Սեպտեմբերի 2017
Նալբանդյանը չի բացառում Արցախի անվտանգությանը չսպառնացող տարածքների վերադարձը
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը չի բացառում Արցախի անվտանգությանը չսպառնացող տարածքների վերադարձը։
19:25
18 Սեպտեմբերի 2017
Նալբանդյան. Հայաստանը մտադիր է դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել վեց երկրների հետ
Հայաստանը մտադիր է դիվանագիտական հարաբերությունների մասին համաձայնագրեր ստորագրել վեց երկրների հետ:
17:39
18 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀ պաշտպանության նախարարը ներկայացրել է Ռուսաստանից սպառազինություն գնելու պայմանները
Ռուսաստանը Հայաստանին սպառազինություն է վաճառում ներքին գներով:
16:47
18 Սեպտեմբերի 2017
ԱԳ նախարար. հայկական կողմը ԵՄ-ի հետ շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման խոչընդոտներ չի տեսնում
Հայկական կողմից Եվրամիության հետ շրջանակային համաձայնագիր ստորագրելու խոչընդոտներ չկան: