480.74
+0.03
511.65
+0.46
7.48
-0.03
+2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ադրբեջանի խուճապի պատճառը Թուրքիայի արտաքին քաղաքական կարգախոսի փոփոխումն է. փորձագետ
15:07
08 Դեկտեմբերի 2009

ՀՀ և Ադրբեջանի նախագահների՝ մյունխենյան հանդիպմանը նախորդած ադրբեջանական կողմի խուճապահար հայտարարությունների պատճառը Թուրքիայի արտաքին քաղաքական կարգախոսի փոփոխումն է, «Նովոստի-Արմենիա» գործկալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում ասաց Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն Ալեքսանդր Իսկանդարյանը:

Նոյեմբերի 22-ին Մյունխենում ՀՀ և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման նախաշեմին Իլհամ Ալիևը հանդես էր եկել հերթական ռազմատենչ հայտարարությամբ, որում չի բացառել Ղարաբաղյան հակամարտության ռազմական լուծման հնարավորությունը:  

«Հաշվի առնելով հստակ կառուցվող տրամաբանական շղթան՝ Ադրբեջանի ներկայիս պահվածքը լիովին բացատրելի է»,- կարծում է Իսկանդարյանը:
 
Ադրբեջանի ցուցաբերած ջղաձգությունը փորձագետը բացատրում է նրանով, որ Թուրքիան, որը Ղարաբաղյան հարցում ադրբեջանական քաղաքականության ուղղությունն էր բռնել, անսպասելիորեն սկսել է իր արտաքին քաղաքական կուրսը կառուցել « ոչ մի խնդիր հարևանների հետ» կարգախոսի ներքո. ի զարմանս Ադրբեջանի, դրանց թվում է նաև Հայաստանը:

«Այսպիսով, վերջին 15 տարում առաջին անգամ թուրք-հայկական հարաբերությունները կարծես թե անջատվում են հայ-ադրբեջանական հարաբերություններից, ինչը Ադրբեջանի կողմից դիտվում է որպես կորուստ, լուրջ հարված երկրի շահերին»,- նշեց փորձագետը:

Նրա խոսքով, ողջ միջազգային հանրությունը հրաշալի գիտակցում է, որ առանց այն էլ բարդ ղարաբաղյան հակամարտությունը ոչ պակաս բարդ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ կապելը, գրեթե անհնարին է դարձնում վերջինը, ինչից էլ ջանում է օգտվել Ադրբեջանը:

Իսկանդարյանը կարծում է, որ, հայ-թուրքական հարաբերությունների նորմալացման գործընթացում պետական շահերին լուրջ սպառնալիք տեսնելով, Ադրբեջանը փորձում է իր համար մատչելի մեթոդներով (մասնավորապես ռազմատենչ հայտարարությունների), հայտարարել տարածաշրջանում ապակայունացման հնարավորության մասին:

Միևնույն ժամանակ փորձագետը պարզաբանում է, որ այս քաղաքական խաղում Ադրբեջանը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը ներգրավում է ավելի շուտ որպես օժանդակ գործիք հակամարտության կարգավորման գործընթացին խոչընդոտելու փորձ կատարելու համար կամ, ընդհակառակը, այն հրահրելու, քանի որ այդ գործընթացում ամեն դեպքում տեղաշարժեր գրանցվել են, մասնավորապես Մադրիդյան սկզբունքներով բանակցային գործընթացի շրջանակներում:

Մադրիդյան սկզբունքների թվում են, մասնավորապես, հանրաքվեի միջոցով ԼՂՀ ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի իրագործումը, Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև ընդհանուր ցամաքային սահմանի առկայության անհրաժեշտությունը, անվտանգության երաշխիքների տրամադրումը։

Ղարաբաղյան հակամարտությունը սկսվել է 1988 թվականին, երբ գերազանցապես հայերով բնակեցված Լեռնային Ղարաբաղը հայտարարեց Ադրբեջանի կազմից դուրս գալու մասին: 1991թ. դեկտեմբերի 10-ին Լեռնային Ղարաբաղում հանրաքվե անցկացվեց, որի ժամանակ մասնակիցների 99,89 տոկոսը քվեարկեց Ադրբեջանից լիովին անկախանալու օգտին:

Դրան հետևեցին Ադրբեջանի ձեռնարկած լայնածավալ ռազմական գործողությունները, որոնք հանգեցրին նրան, որ նրանք կորցրեցին վերահսկողությունը ոչ միայն Լեռնային Ղարաբաղի, այլև հարակից յոթ շրջանների նկատմամբ:

1994թ. մայիսի 12-ին զինադադարի վերաբերյալ եռակողմ համաձայնագրի կնքումից  հետո հակամարտության գոտում դադարեցին ռազմական գործողությունները, որոնց արդյունքում երկու կողմից էլ եղավ շուրջ 25-30 հազար զոհ և մոտ մեկ միլիոն մարդ  ստիպված լքեց բնօրրանը:

Հրադադարի ռեժիմ հաստատելու վերաբերյալ համաձայնագիրը մինչ այսօր ուժի մեջ է: 1992 թվականից ի վեր հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ բանակցություններ են տարվում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում, որի համանախագահներն են ԱՄՆ-ն, Ռուսաստանը և Ֆրանսիան:

-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:40
03 Դեկտեմբերի 2016
ԲՀԿ քաղխորհուրդը խնդրում է Ծառուկյանին վերադառնալ ակտիվ քաղաքականություն
Շաբաթ օրը կայացած ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի ընդլայնված նիստում քննարկվել է ԲՀԿ հիմնադիր նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալու հարցը:
12:34
03 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ու ԱՄՆ նորընտիր փոխնախագահ Մայք Փենսը հեռախոսազրույց են ունեցել
Հեռախոսազրույցը կայացել է ամերիկյան կողմի նախաձեռնությամբ:
19:55
02 Դեկտեմբերի 2016
Հայ–ռուսական զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից. պաշտպանության նախկին նախարար
Հայաստանի և Ռուսաստանի Զինված ուժերի միավորված զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից, ուրբաթ լրագրողներին հայտարարեց ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը։
17:18
02 Դեկտեմբերի 2016
Ադրբեջանի հետ սահմանագծում լարվածություն չկա. ՀՀ ՊՆ
Հայ-ադրբեջանական սահմանագծում և ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում իրավիճակը հանգիստ է, ասաց ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը:
11:43
02 Դեկտեմբերի 2016
Րաֆֆի Հովհաննիսյանի որոշումը վտանգում է «Ժառանգություն» կուսակցության գոյությունը
Րաֆֆի Հովհաննիսյանը սպասում է քաղաքական դաշտում կատարվելիք փոփոխություններին:
17:22
01 Դեկտեմբերի 2016
Պուտինի ուղերձը. ի՞նչ օգուտ կարող է քաղել իր համար Հայաստանը
Այս տարի ՌԴ նախագահի` Դաշնային ժողովին ուղղված ուղերձը մի շարք առումներով անսովոր էր:
16:49
01 Դեկտեմբերի 2016
ՀԴԿ ղեկավարը վայր է դրել Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի փոխնախագահի լիազորությունները
Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը վայր է դրել Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի փոխնախագահի լիազորությունները:
17:20
30 Նոյեմբերի 2016
Ռուսաստան vs Թուրքիա. ե՞րբ բարեկամության պատրանքը կվերածվի ծեծկռտուքի
Ռուսաստանի գործընկերների, հատկապես` Հայաստանի համար շատ զարմանալի է հետևել, թե ինչպես են զարգանում Մոսկվայի և Անկարայի հարաբերությունները:
15:29
28 Նոյեմբերի 2016
Աշոտյանը պարզաբանել է, թե ինչու է շտապել շնորհավորել նախագահին ՀՀԿ-ի նախագահի պաշտոնում վերընտրվելու կապակցությամբ
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը պարզաբանել է, թե ինչու է շաբաթ օրը ՀՀԿ-ի համագումարին շտապել շնորհավորել ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին կուսակցության նախագահ վերընտրվելու կապակցությամբ:
14:24
28 Նոյեմբերի 2016
Հայաստանի բնակչությունը կզգա նախագահի և վարչապետի համագործակցության արդյունքը
Հայաստանի բնակչությունը որոշ ժամանակ հետո կզգա ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի և վարչապետ Կարեն Կարապետյանի համագործակցության արդյունքը, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը։
19:37
26 Նոյեմբերի 2016
Հայաստանի քաղաքական ուժերը կհամախմբվեն խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին. պատգամավոր
Հայաստանի քաղաքական ուժերը խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին կհամախմբվեն:
15:18
26 Նոյեմբերի 2016
ՀՀԿ–ում կլինի առաջին փոխնախագահի պաշտոն և Ավագանու խորհուրդ
Առաջին փոխնախագահի պաշտոն կգործարկվի ՀՀԿ–ում, շաբաթ օրը լրագրողներին ասաց ՀՀ արդարադատության նախարար, ՀՀԿ անդամ Արփինե Հովհաննիսյանը։