484.68
+0.06
530.14
+2.1
8.5
-0.03
+11
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ադրբեջանի խուճապի պատճառը Թուրքիայի արտաքին քաղաքական կարգախոսի փոփոխումն է. փորձագետ
15:07
08 Դեկտեմբերի 2009

ՀՀ և Ադրբեջանի նախագահների՝ մյունխենյան հանդիպմանը նախորդած ադրբեջանական կողմի խուճապահար հայտարարությունների պատճառը Թուրքիայի արտաքին քաղաքական կարգախոսի փոփոխումն է, «Նովոստի-Արմենիա» գործկալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում ասաց Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն Ալեքսանդր Իսկանդարյանը:

Նոյեմբերի 22-ին Մյունխենում ՀՀ և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման նախաշեմին Իլհամ Ալիևը հանդես էր եկել հերթական ռազմատենչ հայտարարությամբ, որում չի բացառել Ղարաբաղյան հակամարտության ռազմական լուծման հնարավորությունը:  

«Հաշվի առնելով հստակ կառուցվող տրամաբանական շղթան՝ Ադրբեջանի ներկայիս պահվածքը լիովին բացատրելի է»,- կարծում է Իսկանդարյանը:
 
Ադրբեջանի ցուցաբերած ջղաձգությունը փորձագետը բացատրում է նրանով, որ Թուրքիան, որը Ղարաբաղյան հարցում ադրբեջանական քաղաքականության ուղղությունն էր բռնել, անսպասելիորեն սկսել է իր արտաքին քաղաքական կուրսը կառուցել « ոչ մի խնդիր հարևանների հետ» կարգախոսի ներքո. ի զարմանս Ադրբեջանի, դրանց թվում է նաև Հայաստանը:

«Այսպիսով, վերջին 15 տարում առաջին անգամ թուրք-հայկական հարաբերությունները կարծես թե անջատվում են հայ-ադրբեջանական հարաբերություններից, ինչը Ադրբեջանի կողմից դիտվում է որպես կորուստ, լուրջ հարված երկրի շահերին»,- նշեց փորձագետը:

Նրա խոսքով, ողջ միջազգային հանրությունը հրաշալի գիտակցում է, որ առանց այն էլ բարդ ղարաբաղյան հակամարտությունը ոչ պակաս բարդ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ կապելը, գրեթե անհնարին է դարձնում վերջինը, ինչից էլ ջանում է օգտվել Ադրբեջանը:

Իսկանդարյանը կարծում է, որ, հայ-թուրքական հարաբերությունների նորմալացման գործընթացում պետական շահերին լուրջ սպառնալիք տեսնելով, Ադրբեջանը փորձում է իր համար մատչելի մեթոդներով (մասնավորապես ռազմատենչ հայտարարությունների), հայտարարել տարածաշրջանում ապակայունացման հնարավորության մասին:

Միևնույն ժամանակ փորձագետը պարզաբանում է, որ այս քաղաքական խաղում Ադրբեջանը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը ներգրավում է ավելի շուտ որպես օժանդակ գործիք հակամարտության կարգավորման գործընթացին խոչընդոտելու փորձ կատարելու համար կամ, ընդհակառակը, այն հրահրելու, քանի որ այդ գործընթացում ամեն դեպքում տեղաշարժեր գրանցվել են, մասնավորապես Մադրիդյան սկզբունքներով բանակցային գործընթացի շրջանակներում:

Մադրիդյան սկզբունքների թվում են, մասնավորապես, հանրաքվեի միջոցով ԼՂՀ ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի իրագործումը, Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև ընդհանուր ցամաքային սահմանի առկայության անհրաժեշտությունը, անվտանգության երաշխիքների տրամադրումը։

Ղարաբաղյան հակամարտությունը սկսվել է 1988 թվականին, երբ գերազանցապես հայերով բնակեցված Լեռնային Ղարաբաղը հայտարարեց Ադրբեջանի կազմից դուրս գալու մասին: 1991թ. դեկտեմբերի 10-ին Լեռնային Ղարաբաղում հանրաքվե անցկացվեց, որի ժամանակ մասնակիցների 99,89 տոկոսը քվեարկեց Ադրբեջանից լիովին անկախանալու օգտին:

Դրան հետևեցին Ադրբեջանի ձեռնարկած լայնածավալ ռազմական գործողությունները, որոնք հանգեցրին նրան, որ նրանք կորցրեցին վերահսկողությունը ոչ միայն Լեռնային Ղարաբաղի, այլև հարակից յոթ շրջանների նկատմամբ:

1994թ. մայիսի 12-ին զինադադարի վերաբերյալ եռակողմ համաձայնագրի կնքումից  հետո հակամարտության գոտում դադարեցին ռազմական գործողությունները, որոնց արդյունքում երկու կողմից էլ եղավ շուրջ 25-30 հազար զոհ և մոտ մեկ միլիոն մարդ  ստիպված լքեց բնօրրանը:

Հրադադարի ռեժիմ հաստատելու վերաբերյալ համաձայնագիրը մինչ այսօր ուժի մեջ է: 1992 թվականից ի վեր հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ բանակցություններ են տարվում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում, որի համանախագահներն են ԱՄՆ-ն, Ռուսաստանը և Ֆրանսիան:

-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր

Բաժնի այլ նյութեր
21:09
27 Ապրիլի 2017
Շարմազանով. տեսանելի ապագայում ՀՀԿ-ն ու ՀՅԴ-ն համագործակցության նոր փաստաթուղթ կստորագրեն
Տեսանելի ապագայում ՀՀԿ-ն ու ՀՅԴ-ն կստորագրեն համագործակցության նոր փաստաթուղթ:
14:04
26 Ապրիլի 2017
Մոսկվայում կկայանա Հայաստանի, ՌԴ-ի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը
Մոսկվայում կկայանա Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների եռակողմ հանդիպումը։
11:13
26 Ապրիլի 2017
Նախօրեին վիճել են ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանն ու ՀՅԴ բյուրոյի պատասխանատուն
Խոսակցության թեման եղել է նոր կառավարության կազմը և ՀՅԴ-ի պորտֆելները:
13:47
15 Ապրիլի 2017
ՌԴ-ում ՀՀ դեսպան. Անկարան տարածաշրջանային ապակառուցողական քաղաքականություն է վարում
Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպան Վարդան Տողանյանը կարծում է, որ Անկարան տարածաշրջանային ապակառուցողական քաղաքականություն է վարում:
14:52
13 Ապրիլի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Ղրղըզստան
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր աշխատանքային այցով մեկնել է Ղրղըզստանի Հանրապետություն:
17:26
12 Ապրիլի 2017
Թրամփը, հնարավոր է, ապրիլի 24-ին արտասանի «ցեղասպանություն» բառը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն ապրիլի 24-ի ելույթում, հնարավոր է, օգտագործի «ցեղասպանություն» եզրը:
12:09
12 Ապրիլի 2017
Դաշնակների ախորժակն էլ ավելի է մեծացել
Խորհրդարանական ընտրություններում ՀՅԴ-ի հաջողություններով պայմանավորված՝ պարզվում է՝ նրանց ախորժակն էլ է մեծացել։
11:14
12 Ապրիլի 2017
Շառլ Ազնավուրն այլևս չի լինելու ՀՀ դեսպանը Շվեյցարիայում. հայտնի է դեսպանի նոր թեկնածուի անունը
93-ամյա աշխարհահռչակ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրն այլևս չի լինելու Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանը Շվեյցարիայում և ՄԱԿ-ի Ժնևյան գրասենյակում:
20:17
11 Ապրիլի 2017
ՀՀ նախագահ. Հայաստանի համար բարեկամ Վրաստանի հետ հարաբերությունները թանկ են
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը երեքշաբթի ընդունել է Վրաստանի արտաքին գործերի նախարար Միխեիլ Ջանելիձեին։
17:10
11 Ապրիլի 2017
Նալբանդյան. Հայաստանի և Վրաստանի միջև խնդիրներ չկան
Երկու երկրների միջև հարաբերությունները զարգանում են փոխշահավետ համագործակցության ոգով, երեքշաբթի լրագրողներին ասաց ՀՀ արտգործնախարարը:
11:14
11 Ապրիլի 2017
Գագիկ Ծառուկյանն անձամբ է գլխավորելու «Ծառուկյան» խմբակցությունը
«ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը որոշել է անձամբ գլխավորել «Ծառուկյան» խմբակցությունը:
20:45
07 Ապրիլի 2017
Կոնգրես-ՀԺԿ դաշինքը կդիմի ԿԸՀ և ՍԴ ընտրությունները անվավեր ճանաչելու պահանջով
ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանի գլխավորած Կոնգրես-ՀԺԿ դաշինքը կպահանջի անվավեր ճանաչել ապրիլի 2–ին կայացած խորհրդարանական ընտրությունները գրանցված խախտումների պատճառով: