481.93
+0.2
569.16
+0.19
8.37
-0.02
+11
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ-թուրքական պայմանագիրը պետք է պարունակի Հայոց ցեղասպանության հետևանքների վերացման տարրեր. փորձագետ
17:07
07 Սեպտեմբերի 2009

Ինչպիսի համաձայնագիր էլ ստորագրվի Հայաստանի և Թուրքիայի միջև, այն պետք է պարունակի Հայոց ցեղասպանության հետևանքների վերացման տարրեր, ասաց Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանը։

Օգոստոսի 31-ին Թուրքիայի և Հայաստանի արտգործանախարարությունները, ինչպես նաև Շվեյցարիայի արտաքին գործերի դեպարտամենտը հայտարարեցին, որ Հայաստանի հետ բանակցություններում, որոնք ընթանում են Շվեյցարիայի միջնորդությամբ, պայմանավորություն է ձեռք բերվել «քաղաքական խորհրդատվություններ» սկսել բանակցությունների ընթացքում շվեյցարական միջնորդությամբ նախնական ստորագրած երկու արձանագրությունների` «Երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման մասին արձանագրության» և «Երկկողմ հարաբերությունների զարգացման մասին արձանագրության» շուրջ: Քաղաքական խորհրդակցությունները ծրագրվում է ավարտել վեց շաբաթվա ընթացքում, որից հետո կստորագրվեն երկու արձանագրությունները, որոնք կներկայացվեն երկու երկրների խորհրդարանների հաստատմանը:

«Այսօրվա դրությամբ ես տեսնում եմ նմանատիպ, առնվազն, երկու տարր»,- երկուշաբթի «Նովոստի» միջազգային մամուլի կենտրոնում ասաց Դեմոյանը։

Նրա խոսքերով՝ առաջին հերթին չպետք է որևէ խոչընդոտ ստեղծվի կորած ազգակցական կապերի վերականգնման առումով, քանի որ ներկայումս հայտնի են մեծ թվով փաստեր, երբ մարդիկ տարբեր արյունակցական ճյուղերով փորձել են գտնել միմյանց։
 
«Դա թուրքական կողմի մտավախություններից մեկն է, Թուրքիայում հասկանում են, որ սերնդափոխությունն ամբողջովին չի ավարտվել, որպեսզի ազգակցական  կապերն ամբողջությամբ խզված լինեն»,- պարզաբանեց նա։

Դեմոյանը կարծում է, որ Հայոց ցեղասպանության հետևանքների վերացման երկրորդ կարևոր տարրն անհապաղ կթողնի իր ազդեցությունը և պատասխանատվություն կդնի թուրքական կողմի վրա։

«Խոսքը հայկական մշակութային ժառանգության դաժան ոչնչացման մասին է Թուրքիայի ողջ տարածքում, ինչն այժմ գործող Լոզանի պայմանագրի խոխտում է»,- ասաց նա։

Այս կապակցությամբ փորձագետն ասաց, որ առաջնահերթ խնդիրներից պետք է լինի փաստահավաք խմբի ստեղծումն, այդ թվում, միջազգային փորձագետների և երրորդ կողմի մասնակցությամբ, ովքեր կանցկացնեն ամբողջովին ավերված, մզկիթների վերածված և այլ նպատակների ծառայող հայկական հուշարձանների հաշվառում Թուրքիայի ողջ տարածքում։

«Եթե մենք կարողանանք ներկայացնել որևէ հանձնաժողովի, այդ թվում՝ միջազգային դատարանին, կոնկրետ փաստերի բազմաթիվ օրինակներ պատասխանատվության պահանջով, Թուրքիան պարտավորված կլինի ոչ միայն վերականգնել այդ եկեղեցական հուշարձանները և այլ հոգևոր շինությունները, այլև փոխանցել դրանք հանրությանը»,- ընդգծեց նա։

Միաժամանակ Դեմոյանն ընդգծեց, որ «հանրություն» ասելով կարելի է հասկանալ ինչպես ստամբուլահայերին, այնպես էլ այն բոլոր հայերին, ովքեր կմեկնեն Թուրքիա և ոչ մեծ համայնքներ ու բնակավայրեր կստեղծեն այդ հոգևոր կենտրոնների շուրջ։

«Եվրոպական իրավունքի տեսանկյունից լուրջ խախտում կլինի այն, եթե Թուրքիան խոչընդոտի հայերի վերադարձին իրենց նախնիների հայրենիք։ Դրան կարող է հետևել լուրջ խնդիրների և դատավարությունների մի ողջ շղթա»,- հավելեց նա։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորhուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
19:10
19 Հոկտեմբերի 2017
Թուրք հասարակական գործչին ձերբակալել են Ծիծեռնակաբերդ այցելելու համար
Ստամբուլի Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանում ձերբակալվել է հայտնի թուրք գործարարներից մեկը։
14:57
19 Հոկտեմբերի 2017
Քսենիա Սոբչակը մտադիր է ՌԴ նախագահ դառնալ
Քսենիա Սոբչակը որոշել է մասնակցել 2018 թ.–ի մարտին կայանալիք ՌԴ նախագահական ընտրություններում։
13:30
19 Հոկտեմբերի 2017
Ադրբեջանցիները հուզվել են Հայաստանի քարտեզում Ղարաբաղի պատկերման պատճառով
Սոչիում անցկացվող Երիտասարդների և ուսանողների փառատոնին ադրբեջանցիները սկանդալ են հրահրել։
18:19
18 Հոկտեմբերի 2017
Անիմաստ է խոսել ղարաբաղյան կարգավորման մասին, քանի դեռ Երևանի և Բաքվի միջև չկա վստահություն
Անիմաստ է խոսել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման մասին, քանի դեռ երկու երկրների հասարակությունների միջև չհայտնվի «վստահության ինչ–որ կետ»:
17:10
16 Հոկտեմբերի 2017
Հրապարակվել են Սարգսյան–Ալիև հանդիպման արդյունքները
Հրապարակվել են այսօր Ժնևում կայացած Սարգսյան–Ալիև հանդիպման արդյունքները:
16:01
16 Հոկտեմբերի 2017
Ավարտվեցին Սարգսյան–Ալիև բանակցությունները. Ալիևը լքեց բանակցությունների վայրը
Ժնևում քիչ առաջ ավարտվեցին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի բանակցությունները։
15:38
16 Հոկտեմբերի 2017
Այս պահին ընթանում է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առանձնազրույցը
Ժնևում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի ու Իլհամ Ալիևի առանձնազրույցը։
14:46
16 Հոկտեմբերի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումն է մեկնարկել Ժնևում
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպումն է մեկնարկել Ժնևում:
13:05
16 Հոկտեմբերի 2017
Սերժ Սարգսյանն արդեն Ժնև է ժամանել` հանդիպելու Ալիևի հետ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը ժամանել է Ժնև` իր ադրբեջանցի գործընկեր Իլհամ Ալիևի հետ հանդիպման։
23:51
15 Հոկտեմբերի 2017
ԵՄ-ն պահանջում է փակել հայկական ատոմակայանը
Հրապարակվել է Հայաստանի և Եվրամիության միջև համապարփակ և ընդլայնված համաձայնագրի տեքստը:
13:44
13 Հոկտեմբերի 2017
Հայտնի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման օրը
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների նախաձեռնությամբ կկայանա Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը։
00:02
13 Հոկտեմբերի 2017
Աշոտյանը հայտնել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպման ամսաթիվը
Հայտնի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպման ամսաթիվը: