478.57
+0.37
561.79
+1.96
8.05
+0.02
+31
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ-թուրքական պայմանավորվածությունը՝ «ներքին խորհրդատվություններ» սկսելու մասին, վաղուց էր սպասվում
15:46
01 Սեպտեմբերի 2009

Հայաստանի և Թուրքիայի միջև Շվեյցարիայի արտաքին գործերի դաշնային դեպարտամենտի միջնորդությամբ ձեռք բերված պայմանավորվածությունը՝ «ներքին խորհրդատվություններ» սկսելու մասին, վաղուց էր սպասվում, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը հայտնեց Քաղաքացիական հասարակության և տարածաշրջանային զարգացման ինստիտուտի ծրագրերի համակարգող Շուշան Խաթլամաջյանը։  

Երկուշաբթի երեկոյան Թուրքիայի և Հայաստանի արտգործնախարությունները, ինչպես նաև Շվեյցարիայի Արտաքին գործերի դեպարտամենտը հայտարարեցին, որ Հայաստանի հետ բանակցություններում, որոնք տարվում են Շվեյցարիայի միջնորդությամբ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել «Դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին արձանագրության» և «Երկկողմ հարաբերությունների զարգացման մասին արձանագրության» ստորագրմանը վերաբերող «ներքաղաքական խորհրդատվությունների» սկզբի մասին: 

Խաթլամաջյանի խոսքերով, տարածաշրջանային կայունությամբ շահագրգռված տերությունների շատ քաղաքական գործիչներ արդեն վաղուց հայտնել են իրենց անհամբերությունն այն առումով, որ «հարաբերությունների բարելավում» կոչված գործընթացը փոքր-ինչ ձգձգվում է։

«Նման ձգձգումն, ամեն դեպքում, անհրաժեշտ էր գործընթացի հիմնական մասնակիցներին ինչպես իրենց հասարակությունում առաջատար քաղաքական ուժերի, այնպես էլ իրենց ռազմավարական դաշնակիցների հետ խորհրդատվությունների գործընթացի համար։ Այն, որ սեպտեմբերի մեկին հրապարակվել են բանակցությունների մանրամասներ, գոնե միջանկյալ որոշալի արդյունք է, և դա խոսում է մշտական բազմակողմանի գործընթացի մասին, որի նպատակը կողմերին բանակցային գործընթացի ավելի կայուն տեմպի մղելն է, որպեսզի հնարավոր դառնա նաև Հայաստանի նախագահի պատասխան այցը Թուրքիա, ինչին խորհրդանշական մեծ նշանակություն է տրվում բանակցությունների բոլոր մասնակիցների կողմից»։

Հոկտեմբերի 14-ին Թուրքիայում տեղի կունենա Հայաստանի և Թուրքիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականների պատասխան խաղը, որին հրավիրված է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը։ Երկու հավաքականների առաջին հանդիպմանը Երևան ժամանեց Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլը։ Այցի ընթացքում երկու պետությունների ղեկավարները քննարկեցին երկկողմ հարաբերությունների բարելավմանն առնչվող հարցեր։

Նրա խոսքերով, վերջին ամիսներին Հայաստան այցելող որոշ եվրոպացի քաղաքական գործիչներ և փորձագետներ թեթև ակնարկ են արել, թե Հայաստանի կառավարությունը պետք է ավելի ճկուն լինի։

«Հավանաբար, ենթադրվում էր, որ հարաբերությունների բարելավման գործընթացն ինքնին կարող է գնալ տարբեր ուղիներով, բայց այսպես թե այնպես անդրադարձ է կատարվել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերություններին և ղարաբաղյան հակամարտության հարցերի ողջ համալիրին։ Միաժամանակ, նրանք ընդունել են, որ բարելավման ընթացքը բավական թույլ է, և ավելին, Թուրքիան որոշ չափով մեղավոր է այդ ձգձգման և հետընթացի համար»,- կարծում է փորձագետը։
 
Նրա կարծիքով, Թուրքիայի ԱԳՆ ղեկավար Ահմեդ Դավութօղլուի հայտարարությունն այն մասին, որ Թուրքիան ներկա փուլում չի ծրագրում բացել Հայաստանի հետ ունեցած սահմանը, անսպասելի չէ. ինչպես քաղաքական իրողությունները տարածաշրջանում, այնպես էլ դիվանագիտական գործընթացի տրամաբանությունը չեն ենթադրում դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումից շատ տարիներ առաջ փակված ցամաքային սահմանի անհապաղ բացում։

Փորձագետը կարծում է, որ Ահմեդ Դավութօղլուի հայտարարությունն այն մասին, որ «Անկարան (Հայաստանի հետ հարաբերությունների բարելավման) գործընթացի յուրաքանչյուր փուլում նկատի է առնելու Ադրբեջանի շահերը» կանգնեցնում է գործընթացը, բայց տեղավորվում է Թուրքիայի՝ վերջին տարիների դիվանագիտության տրամաբանության մեջ։

«Բացի այդ, Թուրքիայի ղեկավարությունը փորձում է ստեղծել մի իրավիճակ, երբ նման դասավորությունն ընդունելի լինի նաև հայ-թուրքական հարաբերությունների բարելավմամբ շահագրգռված միջազգային հանրության համար։ Թուրքիայի նպատակն ակնհայտ է. ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը և հայ-թուրքական հարաբերությունների բարելավումը պետք է ընթանան զուգահեռ։ Նման դիրքորոշման դեպքում, եթե այն հաղթի, կարող է ստացվել հարաբերությունների զարգացման բավական մեծածավալ և դանդաղ մեխանիզմ տարածաշրջանում»,- նշեց Խաթլամաջյանը։

Ըստ նրա, միջազգային միջնորդները դա հասկանում են, և նրանց քայլերն ուղղված կլինեն ներկայում ինչպես Երևանի և Անկարայի միջև հարաբերությունների զարգացման տեմպի պահպանմանն, այնպես էլ կարծես «տեսանելի» հաջողությունների ստեղծմանը ղարաբաղյան կարգավորման բնագավառում։

«Առանձին աշխատանք կտարվի նաև Բաքվի հետ ագրեսիվ հայտարարությունների մակարդակը նվազեցնելու և դրանով իսկ Հայաստանի ղեկավարությանը՝ հասարակության մեծամասնության կողմից Անկարայի հետ բանակցությունների հետ կապված մտավախությունները վերացնելու հնարավորություն տալու համար։ Այս առումով նախադրյալներ են ստեղծվում հարաբերությունների կարգավորման ոլորտում դրական դինամիկայի համար, որոնք դեռ պետք է կյանքի կոչել»,- կարծում է փորձագետը։

Հայաստանի և Թուրքիայի միջև բացակայում են դիվանագիտական հարաբերությունները, իսկ 1993 թվականից պաշտոնական Անկարայի նախաձեռնությամբ փակվել է հայ-թուրքական սահմանը:

Թուրքիան առաջ է քաշում մի շարք նախապայմաններ՝ երկկողմ հարաբերությունների հաստատման համար, մասնավորապես, Հայաստանի կողմից Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման քաղաքականությունից հրաժարվելը, երբ սրի էր քաշվել շուրջ մեկուկես միլիոն հայ, Հայաստանի կողմից Թուրքիայի սահմանների ճանաչումը։

Հարաբերություններում առաջին տեղաշարժերը նկատվեցին 2008 թ.-ի սեպտեմբերի 6-ին, երբ Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրավերով առաջին անգամ այցելեց Երևան՝ 2010 թ.-ի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի շրջանակներում Հայաստանի և Թուրքիայի հավաքականների միջև ֆուտբոլային հանդիպումը դիտելու նպատակով։ Այցի ընթացքում երկու պետությունների ղեկավարները քննարկեցին երկկողմ հարաբերությունների հաստատման հնարավորությունները։-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:01
16 Օգոստոսի 2017
Միջնորդները Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդների հանդիպման հույս ունեն
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներն աշխատում են Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների հանդիպման կազմակերպման ուղղությամբ:
20:55
09 Օգոստոսի 2017
Նալբանդյանը հնչեցրել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների ծրագրվող հանդիպման վայրը
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը լրագրողներին հայտնել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների կայանալիք հանդիպման մասին։

15:41
27 Հուլիսի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներն աշխատում են նախագահների հանդիպման ուղղությամբ
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներն աշխատում են երկու երկրների նախագահեր Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպման ուղղությամբ:
12:37
20 Հուլիսի 2017
Բլոգեր Լապշինը դատապարտվեց 3 տարվա ազատազրկման Արցախ այցելելու համար
Բաքվի դատարանը 3 տարվա ազատազրկման դատապարտեց բլոգեր, Ռուսաստանի և Իսրայելի քաղաքացի Ալեքսանդր Լապշինին։
20:14
19 Հուլիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է արցախցի գործընկերոջը` նախագահի պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել Բակո Սահակյանին:
12:46
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ։
01:30
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին
ՀՀ նախագահ հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին:
09:00
16 Հուլիսի 2017
Հայտնի գրող և լրագրող Սևան Նիշանյանը փախել է թուրքական բանտից
Հայտնի գրող, լրագրող, լեզվաբան և հրապարակախոս Սևան Նիշանյանը, ով Թուրքիայում դատապարտվել էր 17 տարվա ազատազրկման, փախել է բանտից և լքել երկիրը:
12:43
12 Հուլիսի 2017
Հայտնի շոումենի եղբայրը նշանակվել է Կանադայում ՀՀ դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Կանադայում գործող դեսպան Արմեն Եգանյանին պաշտոնից ազատելու մասին։
12:30
12 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախկին արտգործնախարարը` Դանիայում երկրի դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանում Դանիայի գործող դեսպանին պաշտոնից ազատելու մասին։
11:14
11 Հուլիսի 2017
Հաստատվել է Վրաստանում Հայաստանի դեսպանի թեկնածությունը
Վրաստանում Հայաստանի դեսպանությունը նոր ղեկավար ունի։
18:23
10 Հուլիսի 2017
Ռուսաստանն Ադրբեջանին «Սոլնցեպյոկ» ՏՕՍ-1Ա հրթիռներ է մատակարարել
Հուլիսի 10-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն հրապարակել է տեսանյութ: