483.58
+0.74
513.85
-7.76
7.67
+0.05
+2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ-թուրքական պայմանավորվածությունը՝ «ներքին խորհրդատվություններ» սկսելու մասին, վաղուց էր սպասվում
15:46
01 Սեպտեմբերի 2009

Հայաստանի և Թուրքիայի միջև Շվեյցարիայի արտաքին գործերի դաշնային դեպարտամենտի միջնորդությամբ ձեռք բերված պայմանավորվածությունը՝ «ներքին խորհրդատվություններ» սկսելու մասին, վաղուց էր սպասվում, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը հայտնեց Քաղաքացիական հասարակության և տարածաշրջանային զարգացման ինստիտուտի ծրագրերի համակարգող Շուշան Խաթլամաջյանը։  

Երկուշաբթի երեկոյան Թուրքիայի և Հայաստանի արտգործնախարությունները, ինչպես նաև Շվեյցարիայի Արտաքին գործերի դեպարտամենտը հայտարարեցին, որ Հայաստանի հետ բանակցություններում, որոնք տարվում են Շվեյցարիայի միջնորդությամբ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել «Դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին արձանագրության» և «Երկկողմ հարաբերությունների զարգացման մասին արձանագրության» ստորագրմանը վերաբերող «ներքաղաքական խորհրդատվությունների» սկզբի մասին: 

Խաթլամաջյանի խոսքերով, տարածաշրջանային կայունությամբ շահագրգռված տերությունների շատ քաղաքական գործիչներ արդեն վաղուց հայտնել են իրենց անհամբերությունն այն առումով, որ «հարաբերությունների բարելավում» կոչված գործընթացը փոքր-ինչ ձգձգվում է։

«Նման ձգձգումն, ամեն դեպքում, անհրաժեշտ էր գործընթացի հիմնական մասնակիցներին ինչպես իրենց հասարակությունում առաջատար քաղաքական ուժերի, այնպես էլ իրենց ռազմավարական դաշնակիցների հետ խորհրդատվությունների գործընթացի համար։ Այն, որ սեպտեմբերի մեկին հրապարակվել են բանակցությունների մանրամասներ, գոնե միջանկյալ որոշալի արդյունք է, և դա խոսում է մշտական բազմակողմանի գործընթացի մասին, որի նպատակը կողմերին բանակցային գործընթացի ավելի կայուն տեմպի մղելն է, որպեսզի հնարավոր դառնա նաև Հայաստանի նախագահի պատասխան այցը Թուրքիա, ինչին խորհրդանշական մեծ նշանակություն է տրվում բանակցությունների բոլոր մասնակիցների կողմից»։

Հոկտեմբերի 14-ին Թուրքիայում տեղի կունենա Հայաստանի և Թուրքիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականների պատասխան խաղը, որին հրավիրված է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը։ Երկու հավաքականների առաջին հանդիպմանը Երևան ժամանեց Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլը։ Այցի ընթացքում երկու պետությունների ղեկավարները քննարկեցին երկկողմ հարաբերությունների բարելավմանն առնչվող հարցեր։

Նրա խոսքերով, վերջին ամիսներին Հայաստան այցելող որոշ եվրոպացի քաղաքական գործիչներ և փորձագետներ թեթև ակնարկ են արել, թե Հայաստանի կառավարությունը պետք է ավելի ճկուն լինի։

«Հավանաբար, ենթադրվում էր, որ հարաբերությունների բարելավման գործընթացն ինքնին կարող է գնալ տարբեր ուղիներով, բայց այսպես թե այնպես անդրադարձ է կատարվել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերություններին և ղարաբաղյան հակամարտության հարցերի ողջ համալիրին։ Միաժամանակ, նրանք ընդունել են, որ բարելավման ընթացքը բավական թույլ է, և ավելին, Թուրքիան որոշ չափով մեղավոր է այդ ձգձգման և հետընթացի համար»,- կարծում է փորձագետը։
 
Նրա կարծիքով, Թուրքիայի ԱԳՆ ղեկավար Ահմեդ Դավութօղլուի հայտարարությունն այն մասին, որ Թուրքիան ներկա փուլում չի ծրագրում բացել Հայաստանի հետ ունեցած սահմանը, անսպասելի չէ. ինչպես քաղաքական իրողությունները տարածաշրջանում, այնպես էլ դիվանագիտական գործընթացի տրամաբանությունը չեն ենթադրում դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումից շատ տարիներ առաջ փակված ցամաքային սահմանի անհապաղ բացում։

Փորձագետը կարծում է, որ Ահմեդ Դավութօղլուի հայտարարությունն այն մասին, որ «Անկարան (Հայաստանի հետ հարաբերությունների բարելավման) գործընթացի յուրաքանչյուր փուլում նկատի է առնելու Ադրբեջանի շահերը» կանգնեցնում է գործընթացը, բայց տեղավորվում է Թուրքիայի՝ վերջին տարիների դիվանագիտության տրամաբանության մեջ։

«Բացի այդ, Թուրքիայի ղեկավարությունը փորձում է ստեղծել մի իրավիճակ, երբ նման դասավորությունն ընդունելի լինի նաև հայ-թուրքական հարաբերությունների բարելավմամբ շահագրգռված միջազգային հանրության համար։ Թուրքիայի նպատակն ակնհայտ է. ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը և հայ-թուրքական հարաբերությունների բարելավումը պետք է ընթանան զուգահեռ։ Նման դիրքորոշման դեպքում, եթե այն հաղթի, կարող է ստացվել հարաբերությունների զարգացման բավական մեծածավալ և դանդաղ մեխանիզմ տարածաշրջանում»,- նշեց Խաթլամաջյանը։

Ըստ նրա, միջազգային միջնորդները դա հասկանում են, և նրանց քայլերն ուղղված կլինեն ներկայում ինչպես Երևանի և Անկարայի միջև հարաբերությունների զարգացման տեմպի պահպանմանն, այնպես էլ կարծես «տեսանելի» հաջողությունների ստեղծմանը ղարաբաղյան կարգավորման բնագավառում։

«Առանձին աշխատանք կտարվի նաև Բաքվի հետ ագրեսիվ հայտարարությունների մակարդակը նվազեցնելու և դրանով իսկ Հայաստանի ղեկավարությանը՝ հասարակության մեծամասնության կողմից Անկարայի հետ բանակցությունների հետ կապված մտավախությունները վերացնելու հնարավորություն տալու համար։ Այս առումով նախադրյալներ են ստեղծվում հարաբերությունների կարգավորման ոլորտում դրական դինամիկայի համար, որոնք դեռ պետք է կյանքի կոչել»,- կարծում է փորձագետը։

Հայաստանի և Թուրքիայի միջև բացակայում են դիվանագիտական հարաբերությունները, իսկ 1993 թվականից պաշտոնական Անկարայի նախաձեռնությամբ փակվել է հայ-թուրքական սահմանը:

Թուրքիան առաջ է քաշում մի շարք նախապայմաններ՝ երկկողմ հարաբերությունների հաստատման համար, մասնավորապես, Հայաստանի կողմից Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման քաղաքականությունից հրաժարվելը, երբ սրի էր քաշվել շուրջ մեկուկես միլիոն հայ, Հայաստանի կողմից Թուրքիայի սահմանների ճանաչումը։

Հարաբերություններում առաջին տեղաշարժերը նկատվեցին 2008 թ.-ի սեպտեմբերի 6-ին, երբ Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրավերով առաջին անգամ այցելեց Երևան՝ 2010 թ.-ի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի շրջանակներում Հայաստանի և Թուրքիայի հավաքականների միջև ֆուտբոլային հանդիպումը դիտելու նպատակով։ Այցի ընթացքում երկու պետությունների ղեկավարները քննարկեցին երկկողմ հարաբերությունների հաստատման հնարավորությունները։-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
20:43
09 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպման հնարավորությունը չի բացառվում. Նալբանդյան
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպումը չի բացառվում:
16:43
09 Դեկտեմբերի 2016
Նախագահ Սարգսյանը կգլխավորի ՀՀԿ նախընտրական ցուցակը
ՀՀ նախագահ, Հայաստանի իշխող կուսակցության նախագահ Սերժ Սարգսյանը կգլխավորի կուսակցության ցուցակը 2017 թ.-ի ապրիլին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:
16:32
09 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի առաջին նախագահը կգլխավորի ՀԱԿ–ի ցուցակը 2017թ.–ի ընտրություններում. խմբակցության ղեկավար
Հայ ազգային կոնգրես կուսակցության նախագահ, ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը կգլխավորի կուսակցության ցուցակը 2017 թ.-ի ապրիլին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:
12:39
09 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀԿ-ում բոլորը «փշերի» վրա են
Այսօր մամուլն արդեն գրում է, թե ովքեր են լինելու ՀՀԿ ցուցակում, և ովքեր են դուրս մնալու:
11:22
08 Դեկտեմբերի 2016
Գագիկ Ծառուկյանը մերժել է Սերժ Սարգսյանի առաջարկը
Սերժ Սարգսյան-Գագիկ Ծառուկյան հանդիպման ժամանակ Սերժ Սարգսյանը Գագիկ Ծառուկյանի հետ քննարկել է նախընտրական և հետընտրական զարգացումների հնարավոր բոլոր սցենարները:
16:51
07 Դեկտեմբերի 2016
Ֆրանսիայի ՆԳՆ նոր ղեկավարն Արցախի բարեկամն է և ընդգրկված է Ադրբեջանի «սև ցուցակներում»
Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Բրունո Լը Ռուն ներառված է ադրբեջանական արտաքին գերատեսչության «սև ցուցակում»:
11:52
07 Դեկտեմբերի 2016
«Դաշնակցությունը» ընտրություններից հետո հնարավոր է միանա իշխող ՀՀԿ-ին
ՀՅԴ-ն չի բացառում, որ ևս մաս կազմի իշխանական դաշինքին:
11:37
06 Դեկտեմբերի 2016
Չի բացառվում Դալլաքյան–Ծառուկյան քաղաքական տանդեմը
Չի բացառվում, որ Վիկտոր Դալլաքյանը միանալ Գագիկ Ծառուկյանի ստեղծելիք դաշինքին:
18:23
05 Դեկտեմբերի 2016
Քաղաքագետը պատմել է նախընտրական արշավի ընթացքում ՀՀԿ-ի ռազմավարության մասին
Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունն արդեն սկսված նախընտրական արշավում ընդունել է երեք բաղկացուցիչներից կազմված ռազմավարություն:
16:02
05 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ խոսնակը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել ժողովրդի ապստամբության իրավունքին
ՀՀ ԱԺ խոսնակ Գալուստ Սահակյանը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել «Ժառանգության» պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանի «Ժողովրդի ապստամբության իրավունքի մասին» օրենքը ԱԺ քառօրյայի օրակարգում ավելացնելուն։
15:07
05 Դեկտեմբերի 2016
Գագիկ Ծառուկյանը վերադառնում է մեծ քաղաքականություն` որպես ընդդիմադիր գործիչ
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Գագիկ Ծառուկյանը, հազարավոր քաղաքացիների պահանջով, վերադառնում է ակտիվ քաղաքականություն, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց «Բարգավաճ Հայաստան» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Նաիրա Զոհրաբյանը։
15:40
03 Դեկտեմբերի 2016
ԲՀԿ քաղխորհուրդը խնդրում է Ծառուկյանին վերադառնալ ակտիվ քաղաքականություն
Շաբաթ օրը կայացած ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի ընդլայնված նիստում քննարկվել է ԲՀԿ հիմնադիր նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալու հարցը: