487.29
-0.01
568.08
+2.76
8.23
+0.01
+4
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայաստանն ու Թուրքիան հարաբերությունների նորմալացման համար պետք է բաց չթողնեն ներկայիս լավագույն հնարավորությունը. Միջազգային ճգնաժամային խումբ
12:44
22 Ապրիլի 2009

Հայաստանի և Թուրքիայի համար այսօր հարաբերությունների նորմալացման լավագույն հնարավորությունն է ստեղծվել, և դրանից անհրաժեշտ է օգտվել, ասվում է Միջազգային ճգնաժամային խմբի (ՄՃԽ) կայքում տեղադրված հաղորդագրության մեջ։

«Կողմերը պետք է ջանքեր գործադրեն ընդհանուր պատմության և գրեթե մեկ դար տարաձայնությունների առարկա դարձած եվրոպական սահմանի բացման նկատմամբ նոր մոտեցում մշակելու համար», - ասվում է տեղեկատվության մեջ։

ՄՃԽ-ն «Թուրքիա և Հայաստան. բաց մտքեր, բաց սահմաններ» զեկույցում քննարկում է վերջին տասը տարվա ընթացքում կառավարությունների միջև պաշտոնական հանդիպումների համար ստեղծված բազան ու նշում, որ կողմերն այժմ մոտ են դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնությանը, սահմանների բացմանն ու մի շարք հարցերի քննարկման երկկողմ հանձնաժողովների ձևավորմանը։

Ինչպես նշվում է տեղեկատվության մեջ, այդ հանձնաժողովների թվում կարող է լինել հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմական կողմերի հանձնաժողովը, որը կոչված է ընդլայնել «Օսմանյան կայսրությունում հայերի բռնի տեղաշարժի ու զանգվածային սպանությունների, որոնք լայնորն ընդունված են որպես Հայոց ցեղասպանություն» ընկալումը։

«Թուրքիան ժխտում է «ցեղասպանություն» տերմինը, դրա իրավաբանական կիրառությունը, նշում է մեղմիչ հանգամանքներ, քանի որ Օսմանյան  կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ պատերազմում էր երեք ճակատով, սակայն շատ թուրքեր, այդ թվում նաև պաշտոնատար անձինք, հրապարակավ ափսոսանք են հայտնում այդ ողբերգության և հայերի շրջանում բազմաթիվ զոհերի կապակցությամբ», - ասվում է տեղեկատվության մեջ։

Ինչպես կարծում է ՄՃԽ թուրք-կիպրոսական նախագծի տնօրեն Հյու Պոպը, հայերի և թուրքերի երբեմնի՝ փոխզիջումը բացառող պատմական հայացքներն այժմ զգալիորեն մոտ են և ապացուցում են, որ «խորը վերքերը բուժելի են»։

«Առանձին, սակայն գործին վերաբերող հարց. Լեռնային Ղարաբաղի կապակցությամբ հայ-ադրբեջանական փակուղային հակամարտությունն իրենից դեռ  վտանգ է ներկայացնում հայ-թուրքական հարաբերությունների նորմալացման մասին վերջնական համաձայնության համար։ Ադրբեջանը հրաժարվում է բացել սահմանները, քանի դեռ Հայաստանը չի հեռացել գրաված տարածքներից։ Սակայն Թուրքիան չպետք է զոհաբերի Հայաստանի հետ հարաբերությունների նորմալացման հնարավորությունը, նա պետք է համոզի իր դաշնակցին, որ լիցքաթափումը, որը թույլ է տալիս Հայաստանին իրեն անվտանգ զգալ, ավելի շատ բան կանի կարգավորման համար, քան տասնհինգ  տարվա փակուղու շարունակումը», - ասվում է տեղեկատվության մեջ։

Հաշվետվության համաձայն՝ որպեսզի Թուրքիայի հետ հարաբերությունների նորմալացումն իրականություն դառնա, Հայաստան ու Ադրբեջանը պետք է վերջնականապես ընդունեն ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ԵԱՀԿ ՄԽ հիմնական սկզբունքները, իսկ Հայաստանը պետք է «հեռանա Ադրբեջանի գրաված տարածքներից»։

«Թուրքիան և Հայաստանը պետք է վերջնական տեսքի բերեն իրենց համաձայնագիրը՝ նման կերպով նոր ազդակ հաղորդելով խաղաղությանն և համագործակցությանը Հարավային Կովկասում», - հայտարարել է ՃԳԽ Եվրոպական ծրագրի տնօրեն Սաբինա Ֆրայզերը (Sabine Freizer)։

«Նրանք չպետք է սպասեն մինչև կարգավորվի ղարաբաղյան հակամարտությունը։ Սակայն արտասահմանյան գերտերությունները, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ն, ԵՄ-ն, Ռուսաստանն ու այլոք, պետք է հազվադեպ ծագող փոխադարձ շահերի հիման վրա առաջ մղեն հայ-թուրքական հարաբերությունների նորմալացման և ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացը», - ասել է նա։

Ներկայումս Հայաստանի և Թուրքիայի միջև չկան դիվանագիտական հարաբերություններ, իսկ 1993-ից, պաշտոնական Անկարայի նախաձեռնությամբ, փակ է հայ-թուրքական սահմանը։

Պաշտոնական Երևանը հայտարարում է, որ պատրաստ է հարաբերություններ հաստատել Թուրքիայի հետ՝ առանց նախապայմանների։ Սակայն Թուրքիան երկկողմ հարաբերությունների հաստատաման համար առաջ է քաշում մի շարք նախապայմաններ, մասնավորապես, Հայաստանի կողմից Օսմանյան Թուրքիայում 1915թ.  իրագործված Եղեռնի ճանաչմանն ուղղված ջանքերից հրաժարվելը և ղարաբաղյան հիմնախնդրի լուծումը` հօգուտ Ադրբեջանի:

Հարաբերություններում առաջին տեղաշարժերը նկատվեցին 2008 թ.-ի սեպտեմբերի 6-ին, երբ Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրավերով առաջին անգամ այցելեց Երևան՝ 2010 թ.-ի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի շրջանակներում Հայաստանի և Թուրքիայի հավաքականների միջև ֆուտբոլային հանդիպումը դիտելու նպատակով։ Այցի ընթացքում երկու պետությունների ղեկավարները քննարկեցին երկկողմ հարաբերությունների հաստատման հնարավորությունները։-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
20:24
07 Նոյեմբերի 2017
ՀՀ նախագահ. Եվրոպայի խորհրդի հետ համագործակցությունը բխում է Հայաստանի շահերից
ՀՀ նախագահն ընդունել է ԵԽԽՎ մոնիտորինգային հանձնաժողովի Հայաստանի մասով համազեկուցողներին։
19:54
07 Նոյեմբերի 2017
ՀՀ ԱԳ նախարարը Բենիամին Նեթանյահուին է ներկայացրել ղարաբաղյան հիմնախնդիրը (ՎԻԴԵՈ)
Էդվարդ Նալբանդյանն ու Բենիամին Նեթանյահուն քննարկել են նաև հայ-իսրայելական երկկողմ օրակարգին վերաբերող հարցեր։
17:23
06 Նոյեմբերի 2017
Ֆրանսիան հայերի անկեղծ բարեկամն է. Մակրոն
Նա ընդգծել է նաև, որ Ֆրանսիան լիովին հանձնառու է Արցախի խնդրին բանակցությունների միջոցով մնայուն լուծում գտնելու հարցին:
18:09
04 Նոյեմբերի 2017
ՀՀ նախագահն այցելել է Թաջ Մահալ և հանդիպել Հնդկաստանի հայկական համայնքի հետ (ՖՈՏՈ)
Հնդկաստան աշխատանքային այցի շրջանակում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այցելել է Հնդկաստանի տեսարժան վայրերից մեկը՝ Թաջ Մահալ:
14:33
01 Նոյեմբերի 2017
Հայաստանը ու Ռուսաստանը աշխատում են նոր 100 մլն դոլարի պաշտպանական վարկային համաձայնագրի իրականացման ուղղությամբ. ՀՀ նախագահ
Առաջիկայում Ռուսաստանը գործող պայմանագրի շրջանակում Երևան զենքի խմբաքանակ կմատակարարի։
18:05
31 Հոկտեմբերի 2017
Ադրբեջանի մասնակցությունը ԵԶԲ–ում չի նշանակում, որ այն կդառնա ԵՏՄ–ի անդամ
Ադրբեջանի հնարավոր մասնակցությունը Եվրասիական զարգազման բանկում այդ երկիրը Եվրասիական տնտեսական միրության անդամ չի դարձնում, ասաց ԵԶԲ վարչության նախագահ Դմիտրի Պանկինը:
11:43
26 Հոկտեմբերի 2017
Դմիտրի Մեդվեդևը ներկայացրել է հայաստանյան այցի տպավորությունները (ՖՈՏՈ)
ՌԴ վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը ներկայացրել է հայաստանյան այցի տպավորությունները` Instagram–ում  հրապարակելով լուսանկարներ։
16:49
25 Հոկտեմբերի 2017
Հայտնի է Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի հաջորդ նիստի անցկացման վայրը
ԵՏՄ անդամ երկրների կառավարության ղեկավարները չորեքշաբթի հավաքվել են Երևանում` մասնակցելու Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի նիստին։
19:07
24 Հոկտեմբերի 2017
Ադրբեջանը պատասխան է տալու ամեն մի ռազմական կորստի համար. Սերժ Սարգսյան
«Կամ բանակցում ենք, կամ էլ՝ կրակում: Երկուսին էլ մենք պատրաստ ենք», – նշել է նա։
17:23
24 Հոկտեմբերի 2017
Հայաստան ժամանած ՌԴ վարչապետն ուղևորվել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր
«Զվարթնոց» օդանավակայանում գործընկերոջը դիմավորել է վարչապետ Կարեն Կարապետյանը:
13:51
24 Հոկտեմբերի 2017
Հայաստան–ԵՄ գործընկերության համաձայնագիրը կստորագրվի. ԱԳՆ
Հայաստանը նախատեսում է ստորագրել ԵՄ–ի հետ շրջանակային փաստաթուղթը նոյեմբերին կայանալիք «Արևելյան գործընկերության» գագաթնաժողովում։
19:10
19 Հոկտեմբերի 2017
Թուրք հասարակական գործչին ձերբակալել են Ծիծեռնակաբերդ այցելելու համար
Ստամբուլի Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանում ձերբակալվել է հայտնի թուրք գործարարներից մեկը։