485.92
+0.24
514.49
-2.52
8.16
-0.01
-7
Եղանակը Երևանում
Հայ
1909 թ.-ին Ադանայում հայերի անպատիժ կոտորածը 1915 թ.-ի Հայոց ցեղասպանության կանխագուշակը դարձավ. փորձագետ
16:17
20 Ապրիլի 2009

1909 թ.-ին Ադանայում հայերի անպատիժ կոտորածը 1915 թ.-ի Հայոց ցեղասպանության կանխագուշակը դարձավ, Ադանայում հայերի կոտորածի 100-ամյա տարելիցին նվիրված միջազգային գիտաժողովի ժամանակ լրագրողներին ասաց ամերիկացի հայտնի պատմաբան, Լոս-Անջելեսի Կալիֆոռնիայի համալսարանի (UCLA) պրոֆեսրոր Ռիչարդ Հովհաննիսյանը։

«Աշխարհը խոսքերով դատապարտեց 1909 թ.-ի հայերի կոտորածը, ինչպես նաև 1896 թ.-ի ջարդերը, բայց ոչ ոք այդպես էլ ոչինչ չձեռնարկեց պատժելու համար նրանց, ովքեր իրագործել էին այդ ոճրագործությունը։ Դրա արդյունքում երիտթուրքերը համոզվեցին, որ կարող են անպատիժ ցեղասպանություն իրագործել»,- ընդգծեց նա՝ ավելացնելով, որ այդ ջարդերը ցույց տվեցին հայ բնակչության խոցելիությունը։

1909թ.-ի ապրիլին Ադանայում կազմակերպված կոտորածի հետևանքով ոչնչացվել էր շուրջ 30 հազար հայ։ Օսմանյան կայսրությունում հայերի ֆիզիկական ջարդ էր իրականացվել նաև նախկինում։ Մասնավորապես, 1894-1896թթ.-ին «արյունարբու» սուլթան Աբդուլ Համիդի կողմից կազմակերպված կոտորածի հետևանքով ոչնչացվել և արտագաղթվել էր 300 հազար հայ։ 1909թ.-ի կոտորածը հայերի ոչնչացման լայնամասշտաբ քաղաքականության սկիզբը դրեց, որը շարունակվեց Առաջին Համաշխարհային պատերազմի տարիներին և դրանից հետո։

Հովհաննիսյանը նշեց, որ անգամ 1908 թ.-ի երիտթուրքական հեղափոխությունից և սուլթան Աբդուլ-Համիդի տապալումից հետո, չնայած որոշ լիբերալ բարեփոխումներին, մասնավորպես, քաղաքական կուսակցությունների օրինականացմանը, հայկական թերթերի հրատարակման թույլտվությանը, Թուրքիայում զգացվում էր հետամնաց և հետադեմ մահմեդական տարրի ազդեցությունը։ Նա ընդգծեց, որ այդ տարրը բացահայտ դժգոհությամբ էր վերաբերվում հայերին, ովքեր դարեր շարունակ նրանց համար երկրորդ կարգի մարդիկ էին, «գյաուրներ» (անհավատներ)։   

Հովհաննիսյանն ավելացրեց, որ հիմա կարևոր է, որ աճող սերունդն իմանա իր պատմությունը։ «Դժբախտաբար, երեխաները Հայաստանում և սփյուռքում ինչպես հարկն է ծանոթ չեն իրենց պատմությանը։ Պատմությունը պետք է համատեքստում սովորել, ոչ թե միայն թվերով։ Կարևոր է, որ նրանք հասկանան Ադանայի դեպքերի և 1915 թ.-ի ցեղասպանության միջև եղած կապը»,- հայտարարեց նա։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորhուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
16:32
16 Հունվարի 2017
ՀՀ նոր վարչապետից հարկավոր չէ սպասել լուրջ փոփոխություններ. քաղաքագետ
Իրավիճակի լուրջ բարելավում, որին սպասում է Հայաստանի բնակչությունը նոր վարչապետից և կառավարությունից, սկզբունքորեն չի կարող լինել, հայտարարեց քաղաքագետ, Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն Ալեքսանդր Իսկանդարյանը:
13:37
13 Հունվարի 2017
Հայաստանի վարչապետը նշում է, որ կարող է չհայտնվել ՀՀԿ ընտրացուցակներում
Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հավանական է համարում, որ կարող է չհայտնվել Հայաստանի հանրապետական կուսակցության ընտրացուցակներում։
11:42
12 Հունվարի 2017
ԱՄՆ դեսպանատունն ու ԵՄ պատվիրակությունը որոշել են չֆինանսավորել Հայաստանի քաղաքական ուժերից և ոչ մեկին
Արևմուտքը, մասնավորապես ԱՄՆ դեսպանատունը և ԵՄ պատվիրակությունը, որոշել են առավելապես չեզոքություն ցուցաբերել և ուղղակի կամ անուղղակի չֆինանսավորել քաղաքական ուժերից և ոչ մեկին:
12:23
11 Հունվարի 2017
ՀՀԿ կանանց շրջանում խռովություն է հասունանում
ՀՀԿ կանայք պատրաստվում են Սերժ Սարգսյանից հանդիպում խնդրել և նրա մոտ բարձրացնել ցուցակի առաջին եռյակը եզրափակող Արփինե Հովհաննիսյանի հարցը:
20:13
10 Հունվարի 2017
ԿԽՄԿ–ն պատրաստ է օգնել Հայաստանի կողմից ադրբեջանցի զինծառայողի մարմնի փոխանցման հարցում
Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն բանակցություններ է վարում Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ ադրբեջանցի զինծառայողի մարմինը Բաքվին փոխանցելու հարցի շուրջ, «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը երեքշաբթի տեղեկացրեց ԿԽՄԿ երևանյան գրասենյակի ներկայացուցիչ Հասմիկ Գալստյանը։
18:03
01 Հունվարի 2017
Լրացել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Բորդյուժայի լիազորությունների ժամկետը. նրան կփոխարինի քարտուղարի տեղակալը
Նախօրեին լրացել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժայի լիազորությունների ժամկետը։
11:23
26 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է ՌԴ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն առավոտյան աշխատանքային այցով մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն:
11:33
22 Դեկտեմբերի 2016
Դեռ հարցական է, թե ովքեր կլինեն ՀՀԿ նախագահի տեղակալները
Այսօր ՀՀԿ-ն ԳՄ նիստ հրավիրելու է, բայց խորհրդի նիստ այդպես էլ չի հրավիրելու:
11:59
21 Դեկտեմբերի 2016
Հովիկ Աբրահամյանը չի ներառվի ՀՀԿ նախընտրական ցուցակի առաջին եռյակում. թերթ
ՀՀԿ նախընտրական ցուցակի առաջին երեք հորիզոնականներում չի լինելու նախկին վարչապետ, ՀՀԿ փոխնախագահ Հովիկ Աբրահամյանի անունը:
11:13
21 Դեկտեմբերի 2016
Իրանի նախագահը ժամանել է Հայաստան
ՀՀ նախագահի հրավերով պաշտոնական այցով չորեքշաբթի Հայաստան է ժամանել Իրանի Իսլամական Հանրապետության Նախագահ Հասան Ռոհանին:
13:19
20 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարարը հայտարարել է մեծ քաղաքականություն մտնելու մասին
ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Սեյրան Օհանյանը երեքշաբթի Facebook-ի իր նորաստեղծ էջում գրել է քաղաքականություն մտնելու մասին։
12:27
20 Դեկտեմբերի 2016
Լավրովը նշել է Թուրքիայում ՌԴ դեսպանի սպանության նպատակը (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Թուրքիայում Ռուսաստանի դեսպան Անդրեյ Կարլովի սպանության նպատակը Մոսկվայի և Անկարայի հարաբերությունների խաթարումն է։