480.39
+0.17
536.6
+0.48
8.07
+0.03
+26
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ադանայում հայերի կոտորածի 100-ամյա տարելիցին նվիրված միջազգային գիտաժողով է բացվել Երևանում
13:26
20 Ապրիլի 2009

Օսմանյան կայսրությունում Ադանա վիլայեթում տեղի ունեցած հայերի ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին նվիրված միջազգային գիտաժողով է բացվել Երևանում ապրիլի 20-ին։

Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի կողմից կազմակերպված գիտաժողովին մասնակցում են ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի ներկայացուցիչներ, Ֆրանսիայի, Հունգարիայի, ԱՄՆ-ի (Կալիֆոռնիա) մի շարք համալսարանների պատվիրակներ։

1909թ.-ի ապրիլին Ադանայում կազմակերպված կոտորածի հետևանքով ոչնչացվել էր շուրջ 30 հազար հայ։ Օսմանյան կայսրությունում հայերի ֆիզիկական ջարդ էր իրականացվել նաև նախկինում։ Մասնավորապես, 1894-1896թթ.-ին «արյունարբու» սուլթան Աբդուլ Համիդի կողմից կազմակերպված կոտորածի հետևանքով ոչնչացվել և արտագաղթվել էր 300 հազար հայ։ 1909թ.-ի կոտորածը հայերի ոչնչացման լայնամասշտաբ քաղաքականության սկիզբը դրեց, որը շարունակվեց Առաջին Համաշխարհային պատերազմի տարիներին և դրանից հետո։

Բացելով գիտաժողովը՝ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանը հայտարարեց, որ «Ադանայում հայերի կոտորածը նախորդեց մեծ ողբերգությանը՝ Հայոց ցեղասպանությանը, և անցկացվող գիտաժողովի շնորհիվ՝ նրա մասնակիցները կարող են հիշատակի և հարգանքի տուրք մատուցել Ադանայում տեղի ունեցած կոտորածի զոհերին», - հայտարարեց Դեմոյանը։

ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանի խոսքերով, կազմակերպված գիտաժողովը կարևոր նշանակություն ունի և թույլ կտա աշխարհին ներկայացնել այդ իրադարձությունների մասին ճշմարտությունը։ Ինչպես հայտարարեց Հակոբյանը՝ Ադանայում հայերի կոտորածը հայ ժողովրդի մեծագույն ողբերգության՝ Հայոց ցեղասպանության ինքնատիպ նախաբանը դարձավ։

«Հայոց ցեղասպանության մասին շատ են խոսում, սակայն Ադանայի կոտորածի մասին մոռանում են, քանի որ մեծագույն ողբերգությունը ստվերի տակ է թողնում 1909թ.-ի իրադարձությունները։ Սակայն մենք պետք է հիշենք այս մասին և պայքարենք Ցեղասպանության միջազգային ճանաչման համար, որպեսզի նման ողբերգությունները հետագայում այլևս չկրկնվեն», - հայտարարեց նա։

Գիտաժողովի բացման արարողության ժամանակ ընթերցվեց Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ-ի Կաթողիկոսի Սուրբ Կոնդակը (պաշտոնական ուղերձը)՝ Ադանայում տեղի ունեցած հայերի կոտորածի 100-ամյա տարելիցի կապակցությամբ։

Հաղորդագրության մեջ ընդգծվում է, որ 1909թ. ապրիլին Ադանայում նոր կազմակերպված ջարդեր սկսվեցին: Կոտորածներին զոհ դարձավ ևս երեսուն հազար հայորդի:

«Ապրելու իր իրավունքը և ազատ կյանքը պաշտպանելու համար հայությունը դիմեց զենքի և ինքնապաշտպանության, հոգում` հավատքն ու ապավինությունը առ Աստված, սրտում` սերը առ Հայրենին և Մայր Եկեղեցին»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ:

«Ադանայի արիասիրտ հայորդիք, խիզախ զեյթունցիները, վանեցիները, մշեցիները, մուսալեռցիները, պատմական Հայաստանի տարբեր վայրերում բնակվող հայերը մաքառեցին կյանքի իրավունքի պաշտպանության, ազատության, արդարության, խաղաղության հաղթանակի հավատով ու քաջարի ոգով»,- ընդգծեց կաթողիկոսը:

Նրա խոսքերով, այս հավատով ու զորեղ կամքով են մարտնչել մեր ժողովրդի արիասիրտ զավակները 1918թ. մայիսյան ազատամարտերում, երկրորդ աշխարհամարտի ռազմադաշտերում, Արցախի ազատագրության հերոսամարտերում:

«Ավելի քան ինը տասնամյակ է անցել Հայոց Եղեռնից: Սակայն թուրքական իշխանությունների կողմից ծրագրված Ցեղասպանությամբ մեկուկես միլիոնից ավելի հայորդիներ կորցրած, եղեռնահար մեր ժողովուրդը չդադարեց հուսալ համընդհանուր դատապարտումը մեր նախնիների դեմ գործված եղեռնագործության` հանուն արդարության բողոքի իր ձայնը միշտ հնչեցնելով ի լուր աշխարհի, որպեսզի նման ողբերգություններն այլևս երբեք չմթագնեն մարդկության կյանքը»,- ասվում է Կոնդակում:

Կաթողիկոսի խոսքերով, Հայոց Եղեռնը արյունալի և անլուր ողբերգության մռայլ էջ բացեց ոչ միայն մեր ժողովրդի, այլև ազգերի պատմության մեջ: Հայոց Ցեղասպանության դատապարտության հապաղումը խրախույս դարձավ նմանօրինակ ոճրագործությունների, աշխարհը վկա եղավ նոր ցեղասպանությունների:

Կաթողիկոսի խոսքերով, Հայոց Եղեռնը արյունալի և անլուր ողբերգության մռայլ էջ բացեց ոչ միայն մեր ժողովրդի, այլև ազգերի պատմության մեջ: Հայոց Ցեղասպանության դատապարտության հապաղումը խրախույս դարձավ նմանօրինակ ոճրագործությունների, աշխարհը վկա եղավ նոր ցեղասպանությունների:

«Մարդկային կյանքում ազգայնահալած քաղաքականության և նացիզմի  դրսևորումներն այսօր մտահոգության լուրջ խնդիր են և պահանջում են միջազգային հանրության միասնական, համընդհանուր և անհապաղ դատապարտությունը»,- ասաց Ամենայն հայոց կաթողիկոսը։

Նրա խոսքերով, հայ ժողովուրդը այս հույսով ու հավատով, սակայն Եղեռնի չապաքինված ցավը և Հայ Դատի արդար պահանջը սրտում` իր նոր կյանքն է կերտում ազատ ու անկախ իր Հայրենիքում և ի սփյուռ աշխարհի:

«Ադանայի ու Կիլիկիայի հայոց ջարդեր 100-ամյա տարելիցը նշելով` վերստին հնչեցնում ենք կոչը Ցեղասպանության ճանաչման` հանուն բռնություններից ազատ, խաղաղ ու բարօր աշխարհի»,- ասվում է Կոնդակում։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորhուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:02
22 Հունիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը ԵԺԿ–ի գագաթնաժողովում ներկայացրել է Հայաստանի առաջընթացը
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը Բրյուսելում մասնակցել է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության` ընդլայնված կազմով գագաթնաժողովին:
14:01
22 Հունիսի 2017
Նիկոլ Փաշինյանը`Վահրամ Բաղդասարյանին. «Պադեզդի մակարդակ եք ուզում, եկեք գնանք...» (ՎԻԴԵՈ)
«Գիշերը երևի վատ է անդրադարձել, երեկ ավելի օբյեկտիվ ելույթներ էին հնչում»,-ասաց Վահրամ Բաղդասարյանը:  
19:09
21 Հունիսի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Բրյուսել
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր երեկոյան աշխատանքային այցով մեկնել է Բելգիայի Թագավորություն։
15:20
20 Հունիսի 2017
Ֆրանսահայ համայնքի պատմության նոր էջ. 4 հայ պատգամավորներ ընտրվել են Ֆրանսիայի ԱԺ–ում
Էմանուել Մակրոնի «Առաջ, հանրապետություն» կուսակցությունից չորս ֆրանսահայեր անցել են Ֆրանսիայի խորհրդարան:
15:26
19 Հունիսի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները պատրաստ են շարունակել բանակցությունները ԼՂ հիմնահարցի շուրջ. ռուս միջնորդ
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևը պատրաստ են շարունակել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանն ուղղված խաղաղ բանակցությունները:
18:54
15 Հունիսի 2017
Մենք կարող ենք ինքներս լուծել և՛ Ղարաբաղում, և՛ Մերձդնեստրում, և՛ Ուկրաինայում առկա խնդիրները. Լուկաշենկո
Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն անդրադարձել է ՀԱՊԿ տարածաշրջանի երկրների որոշ խնդիրների։
20:00
14 Հունիսի 2017
Հայաստանն ու Տաջիկստանը, հնարավոր է, ուղիղ ավիահաղորդակցություն գործարկեն. Սարգսյան
Հայաստանն ու Տաջիկստանը դիտարկում են երկու երկրների միջև ուղիղ ավիաչվերթի գործարկման հնարավորությունը:
18:41
14 Հունիսի 2017
Տաջիկստանի նախագահը նշել է Հայաստանի հետ համագործակցության հեռանկարային ոլորտները (ՖՈՏՈ)
ՀՀ նախագահի հրավերով պաշտոնական այցով այսօր Հայաստան է ժամանել Տաջիկստանի Հանրապետության նախագահ Էմոմալի Ռահմոնը:
14:43
13 Հունիսի 2017
Նալբանդյանը նշել է ԵՄ-ի հետ շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման ժամկետը
Էստոնիան ԵՄ նախագահությունը կստանձնի հուլիսի 1-ից:
13:43
12 Հունիսի 2017
Հայաստան կայցելի Էստոնիայի արտգործնախարար Սվեն Միկսերը
Էստոնիայի արտգործնախարարին կընդունեն հանրապետության նախագահը, Ազգային ժողովի նախագահը և վարչապետը։
15:38
09 Հունիսի 2017
ՀՀ նախագահն աշխատանքային այցով մեկնել է Ղազախստան
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր աշխատանքային այցով մեկնել է Ղազախստանի Հանրապետություն:
13:48
08 Հունիսի 2017
Թեհրանի ահաբեկչությունը կհանգեցնի իրանցիների աննախադեպ քաղաքական համախմբման. փորձագետ
Ահաբելիչները սխալ հաշվարկներ են կատարել։