486.81
+0.07
517.04
-0.95
8.4
-0.03
-8
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ադանայում հայերի կոտորածի 100-ամյա տարելիցին նվիրված միջազգային գիտաժողով է բացվել Երևանում
13:26
20 Ապրիլի 2009

Օսմանյան կայսրությունում Ադանա վիլայեթում տեղի ունեցած հայերի ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին նվիրված միջազգային գիտաժողով է բացվել Երևանում ապրիլի 20-ին։

Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի կողմից կազմակերպված գիտաժողովին մասնակցում են ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի ներկայացուցիչներ, Ֆրանսիայի, Հունգարիայի, ԱՄՆ-ի (Կալիֆոռնիա) մի շարք համալսարանների պատվիրակներ։

1909թ.-ի ապրիլին Ադանայում կազմակերպված կոտորածի հետևանքով ոչնչացվել էր շուրջ 30 հազար հայ։ Օսմանյան կայսրությունում հայերի ֆիզիկական ջարդ էր իրականացվել նաև նախկինում։ Մասնավորապես, 1894-1896թթ.-ին «արյունարբու» սուլթան Աբդուլ Համիդի կողմից կազմակերպված կոտորածի հետևանքով ոչնչացվել և արտագաղթվել էր 300 հազար հայ։ 1909թ.-ի կոտորածը հայերի ոչնչացման լայնամասշտաբ քաղաքականության սկիզբը դրեց, որը շարունակվեց Առաջին Համաշխարհային պատերազմի տարիներին և դրանից հետո։

Բացելով գիտաժողովը՝ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանը հայտարարեց, որ «Ադանայում հայերի կոտորածը նախորդեց մեծ ողբերգությանը՝ Հայոց ցեղասպանությանը, և անցկացվող գիտաժողովի շնորհիվ՝ նրա մասնակիցները կարող են հիշատակի և հարգանքի տուրք մատուցել Ադանայում տեղի ունեցած կոտորածի զոհերին», - հայտարարեց Դեմոյանը։

ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանի խոսքերով, կազմակերպված գիտաժողովը կարևոր նշանակություն ունի և թույլ կտա աշխարհին ներկայացնել այդ իրադարձությունների մասին ճշմարտությունը։ Ինչպես հայտարարեց Հակոբյանը՝ Ադանայում հայերի կոտորածը հայ ժողովրդի մեծագույն ողբերգության՝ Հայոց ցեղասպանության ինքնատիպ նախաբանը դարձավ։

«Հայոց ցեղասպանության մասին շատ են խոսում, սակայն Ադանայի կոտորածի մասին մոռանում են, քանի որ մեծագույն ողբերգությունը ստվերի տակ է թողնում 1909թ.-ի իրադարձությունները։ Սակայն մենք պետք է հիշենք այս մասին և պայքարենք Ցեղասպանության միջազգային ճանաչման համար, որպեսզի նման ողբերգությունները հետագայում այլևս չկրկնվեն», - հայտարարեց նա։

Գիտաժողովի բացման արարողության ժամանակ ընթերցվեց Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ-ի Կաթողիկոսի Սուրբ Կոնդակը (պաշտոնական ուղերձը)՝ Ադանայում տեղի ունեցած հայերի կոտորածի 100-ամյա տարելիցի կապակցությամբ։

Հաղորդագրության մեջ ընդգծվում է, որ 1909թ. ապրիլին Ադանայում նոր կազմակերպված ջարդեր սկսվեցին: Կոտորածներին զոհ դարձավ ևս երեսուն հազար հայորդի:

«Ապրելու իր իրավունքը և ազատ կյանքը պաշտպանելու համար հայությունը դիմեց զենքի և ինքնապաշտպանության, հոգում` հավատքն ու ապավինությունը առ Աստված, սրտում` սերը առ Հայրենին և Մայր Եկեղեցին»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ:

«Ադանայի արիասիրտ հայորդիք, խիզախ զեյթունցիները, վանեցիները, մշեցիները, մուսալեռցիները, պատմական Հայաստանի տարբեր վայրերում բնակվող հայերը մաքառեցին կյանքի իրավունքի պաշտպանության, ազատության, արդարության, խաղաղության հաղթանակի հավատով ու քաջարի ոգով»,- ընդգծեց կաթողիկոսը:

Նրա խոսքերով, այս հավատով ու զորեղ կամքով են մարտնչել մեր ժողովրդի արիասիրտ զավակները 1918թ. մայիսյան ազատամարտերում, երկրորդ աշխարհամարտի ռազմադաշտերում, Արցախի ազատագրության հերոսամարտերում:

«Ավելի քան ինը տասնամյակ է անցել Հայոց Եղեռնից: Սակայն թուրքական իշխանությունների կողմից ծրագրված Ցեղասպանությամբ մեկուկես միլիոնից ավելի հայորդիներ կորցրած, եղեռնահար մեր ժողովուրդը չդադարեց հուսալ համընդհանուր դատապարտումը մեր նախնիների դեմ գործված եղեռնագործության` հանուն արդարության բողոքի իր ձայնը միշտ հնչեցնելով ի լուր աշխարհի, որպեսզի նման ողբերգություններն այլևս երբեք չմթագնեն մարդկության կյանքը»,- ասվում է Կոնդակում:

Կաթողիկոսի խոսքերով, Հայոց Եղեռնը արյունալի և անլուր ողբերգության մռայլ էջ բացեց ոչ միայն մեր ժողովրդի, այլև ազգերի պատմության մեջ: Հայոց Ցեղասպանության դատապարտության հապաղումը խրախույս դարձավ նմանօրինակ ոճրագործությունների, աշխարհը վկա եղավ նոր ցեղասպանությունների:

Կաթողիկոսի խոսքերով, Հայոց Եղեռնը արյունալի և անլուր ողբերգության մռայլ էջ բացեց ոչ միայն մեր ժողովրդի, այլև ազգերի պատմության մեջ: Հայոց Ցեղասպանության դատապարտության հապաղումը խրախույս դարձավ նմանօրինակ ոճրագործությունների, աշխարհը վկա եղավ նոր ցեղասպանությունների:

«Մարդկային կյանքում ազգայնահալած քաղաքականության և նացիզմի  դրսևորումներն այսօր մտահոգության լուրջ խնդիր են և պահանջում են միջազգային հանրության միասնական, համընդհանուր և անհապաղ դատապարտությունը»,- ասաց Ամենայն հայոց կաթողիկոսը։

Նրա խոսքերով, հայ ժողովուրդը այս հույսով ու հավատով, սակայն Եղեռնի չապաքինված ցավը և Հայ Դատի արդար պահանջը սրտում` իր նոր կյանքն է կերտում ազատ ու անկախ իր Հայրենիքում և ի սփյուռ աշխարհի:

«Ադանայի ու Կիլիկիայի հայոց ջարդեր 100-ամյա տարելիցը նշելով` վերստին հնչեցնում ենք կոչը Ցեղասպանության ճանաչման` հանուն բռնություններից ազատ, խաղաղ ու բարօր աշխարհի»,- ասվում է Կոնդակում։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորhուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:36
20 Փետրվարի 2017
Մահացել է ՄԱԿ–ում ՌԴ մշտական ներկայացուցիչ Վիտալի Չուրկինը
ՄԱԿ–ում ՌԴ մշտական ներկայացուցիչ Վիտալի Չուրկինը մահացել է Նյու Յորքում իր 65–ամյակից մեկ օր առաջ:
11:09
20 Փետրվարի 2017
Զարուհի Փոստանջյան. դադարեցնում եմ իմ անդամակցությունը «Ժառանգություն» կուսակցությանը
«Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Զարուհի Փոստանջյանը հայտարարել է, որ դադարեցնում է իր անդամակցությունը կուսակցությանը։
18:20
17 Փետրվարի 2017
Օսկանյան. Հայաստանը արտաքին քաղաքականության հետընթաց է ապրում
Հայաստանը հետընթաց է ապրում արտաքին քաղաքականությունում, մասնավորապես, ղարաբաղյան հակամարտության բանակցային գործընթացում, հայտարարել է Վարդան Օսկանյանը։
14:51
15 Փետրվարի 2017
Էդվարդ Նալբանդյանը կայցելի Ռուսաստան` Լավրովի հետ բանակցելու
ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը փետրվարի 21-22-ը կայցելի Ռուսաստան` ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ բանակցություններ վարելու նպատակով:
12:02
15 Փետրվարի 2017
ՀՀ ԱԳ նախարարը կմասնակցի Մյունխենի անվտանգության համաժողովին
ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը կմասնակցի Մյունխենի անվտանգության համաժողովին։
21:00
14 Փետրվարի 2017
Շարմազանով. վարչապետը չի ներառվել ՀՀԿ–ի համամասնական ցուցակում, սակայն կզբաղվի քարոզչությամբ
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը չի ներառվել ՀՀԿ–ի համամասնական ցուցակում, սակայն կզբաղվի նախընտրական քարոզչությամբ։
19:41
14 Փետրվարի 2017
ՀՀԿ–ն հրապարակեց համամասնական ցուցակի առաջին հնգյակը
Հայտնի է, թե ով կգլխավորի ՀՀԿ–ի ընտրական ցուցակը։
10:15
13 Փետրվարի 2017
Հայաստանում նոր նախընտրական դաշինք է ձևավորվելու
Հայաստանում նոր նախընտրական դաշինք է ձևավորվել ապրիլի 2–ին նախատեսված խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին։
21:05
12 Փետրվարի 2017
Հայաստանի ԱԳ նախարարը շնորհավորել է Շթայնմայերին
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը սրտանց շնորհավորել է Ֆրանկ Վալտեր Շթայնմայերին Գերմանիայի նախագահի պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ:
20:58
12 Փետրվարի 2017
Ընտրվել է Գերմանիայի 12-րդ նախագահը
Գերմանիայի արտաքին գործերի նախկին նախարար Ֆրանկ Վալտեր Շթայնմայերը դարձել է երկրի 12-րդ նախագահը:
20:16
10 Փետրվարի 2017
Արտահոսք Օհանյան–Օսկանյան դաշինքից
Խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին պաշտպանության նախկին նախարար Սեյրան Օհանյանի և ԱԳ նախկին նախարար Վարդան Օսկանյանի ձևավորած դաշինքից արտահոսքը շարունակվում է։
18:53
10 Փետրվարի 2017
Ֆրանսիայի նախագահը հրավիրել է հայ գործընկերոջը պաշտոնական այցով այցելել Փարիզ
Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը հրավիրել է իր հայ գործընկեր Սերժ Սարգսյանին պաշտոնական այցով այցելել Փարիզ: