478.57
+0.37
561.79
+1.96
8.05
+0.02
+28
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ադանայում հայերի կոտորածի 100-ամյա տարելիցին նվիրված միջազգային գիտաժողով է բացվել Երևանում
13:26
20 Ապրիլի 2009

Օսմանյան կայսրությունում Ադանա վիլայեթում տեղի ունեցած հայերի ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին նվիրված միջազգային գիտաժողով է բացվել Երևանում ապրիլի 20-ին։

Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի կողմից կազմակերպված գիտաժողովին մասնակցում են ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի ներկայացուցիչներ, Ֆրանսիայի, Հունգարիայի, ԱՄՆ-ի (Կալիֆոռնիա) մի շարք համալսարանների պատվիրակներ։

1909թ.-ի ապրիլին Ադանայում կազմակերպված կոտորածի հետևանքով ոչնչացվել էր շուրջ 30 հազար հայ։ Օսմանյան կայսրությունում հայերի ֆիզիկական ջարդ էր իրականացվել նաև նախկինում։ Մասնավորապես, 1894-1896թթ.-ին «արյունարբու» սուլթան Աբդուլ Համիդի կողմից կազմակերպված կոտորածի հետևանքով ոչնչացվել և արտագաղթվել էր 300 հազար հայ։ 1909թ.-ի կոտորածը հայերի ոչնչացման լայնամասշտաբ քաղաքականության սկիզբը դրեց, որը շարունակվեց Առաջին Համաշխարհային պատերազմի տարիներին և դրանից հետո։

Բացելով գիտաժողովը՝ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանը հայտարարեց, որ «Ադանայում հայերի կոտորածը նախորդեց մեծ ողբերգությանը՝ Հայոց ցեղասպանությանը, և անցկացվող գիտաժողովի շնորհիվ՝ նրա մասնակիցները կարող են հիշատակի և հարգանքի տուրք մատուցել Ադանայում տեղի ունեցած կոտորածի զոհերին», - հայտարարեց Դեմոյանը։

ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանի խոսքերով, կազմակերպված գիտաժողովը կարևոր նշանակություն ունի և թույլ կտա աշխարհին ներկայացնել այդ իրադարձությունների մասին ճշմարտությունը։ Ինչպես հայտարարեց Հակոբյանը՝ Ադանայում հայերի կոտորածը հայ ժողովրդի մեծագույն ողբերգության՝ Հայոց ցեղասպանության ինքնատիպ նախաբանը դարձավ։

«Հայոց ցեղասպանության մասին շատ են խոսում, սակայն Ադանայի կոտորածի մասին մոռանում են, քանի որ մեծագույն ողբերգությունը ստվերի տակ է թողնում 1909թ.-ի իրադարձությունները։ Սակայն մենք պետք է հիշենք այս մասին և պայքարենք Ցեղասպանության միջազգային ճանաչման համար, որպեսզի նման ողբերգությունները հետագայում այլևս չկրկնվեն», - հայտարարեց նա։

Գիտաժողովի բացման արարողության ժամանակ ընթերցվեց Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ-ի Կաթողիկոսի Սուրբ Կոնդակը (պաշտոնական ուղերձը)՝ Ադանայում տեղի ունեցած հայերի կոտորածի 100-ամյա տարելիցի կապակցությամբ։

Հաղորդագրության մեջ ընդգծվում է, որ 1909թ. ապրիլին Ադանայում նոր կազմակերպված ջարդեր սկսվեցին: Կոտորածներին զոհ դարձավ ևս երեսուն հազար հայորդի:

«Ապրելու իր իրավունքը և ազատ կյանքը պաշտպանելու համար հայությունը դիմեց զենքի և ինքնապաշտպանության, հոգում` հավատքն ու ապավինությունը առ Աստված, սրտում` սերը առ Հայրենին և Մայր Եկեղեցին»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ:

«Ադանայի արիասիրտ հայորդիք, խիզախ զեյթունցիները, վանեցիները, մշեցիները, մուսալեռցիները, պատմական Հայաստանի տարբեր վայրերում բնակվող հայերը մաքառեցին կյանքի իրավունքի պաշտպանության, ազատության, արդարության, խաղաղության հաղթանակի հավատով ու քաջարի ոգով»,- ընդգծեց կաթողիկոսը:

Նրա խոսքերով, այս հավատով ու զորեղ կամքով են մարտնչել մեր ժողովրդի արիասիրտ զավակները 1918թ. մայիսյան ազատամարտերում, երկրորդ աշխարհամարտի ռազմադաշտերում, Արցախի ազատագրության հերոսամարտերում:

«Ավելի քան ինը տասնամյակ է անցել Հայոց Եղեռնից: Սակայն թուրքական իշխանությունների կողմից ծրագրված Ցեղասպանությամբ մեկուկես միլիոնից ավելի հայորդիներ կորցրած, եղեռնահար մեր ժողովուրդը չդադարեց հուսալ համընդհանուր դատապարտումը մեր նախնիների դեմ գործված եղեռնագործության` հանուն արդարության բողոքի իր ձայնը միշտ հնչեցնելով ի լուր աշխարհի, որպեսզի նման ողբերգություններն այլևս երբեք չմթագնեն մարդկության կյանքը»,- ասվում է Կոնդակում:

Կաթողիկոսի խոսքերով, Հայոց Եղեռնը արյունալի և անլուր ողբերգության մռայլ էջ բացեց ոչ միայն մեր ժողովրդի, այլև ազգերի պատմության մեջ: Հայոց Ցեղասպանության դատապարտության հապաղումը խրախույս դարձավ նմանօրինակ ոճրագործությունների, աշխարհը վկա եղավ նոր ցեղասպանությունների:

Կաթողիկոսի խոսքերով, Հայոց Եղեռնը արյունալի և անլուր ողբերգության մռայլ էջ բացեց ոչ միայն մեր ժողովրդի, այլև ազգերի պատմության մեջ: Հայոց Ցեղասպանության դատապարտության հապաղումը խրախույս դարձավ նմանօրինակ ոճրագործությունների, աշխարհը վկա եղավ նոր ցեղասպանությունների:

«Մարդկային կյանքում ազգայնահալած քաղաքականության և նացիզմի  դրսևորումներն այսօր մտահոգության լուրջ խնդիր են և պահանջում են միջազգային հանրության միասնական, համընդհանուր և անհապաղ դատապարտությունը»,- ասաց Ամենայն հայոց կաթողիկոսը։

Նրա խոսքերով, հայ ժողովուրդը այս հույսով ու հավատով, սակայն Եղեռնի չապաքինված ցավը և Հայ Դատի արդար պահանջը սրտում` իր նոր կյանքն է կերտում ազատ ու անկախ իր Հայրենիքում և ի սփյուռ աշխարհի:

«Ադանայի ու Կիլիկիայի հայոց ջարդեր 100-ամյա տարելիցը նշելով` վերստին հնչեցնում ենք կոչը Ցեղասպանության ճանաչման` հանուն բռնություններից ազատ, խաղաղ ու բարօր աշխարհի»,- ասվում է Կոնդակում։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորhուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:01
16 Օգոստոսի 2017
Միջնորդները Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդների հանդիպման հույս ունեն
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներն աշխատում են Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների հանդիպման կազմակերպման ուղղությամբ:
20:55
09 Օգոստոսի 2017
Նալբանդյանը հնչեցրել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների ծրագրվող հանդիպման վայրը
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը լրագրողներին հայտնել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների կայանալիք հանդիպման մասին։

15:41
27 Հուլիսի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներն աշխատում են նախագահների հանդիպման ուղղությամբ
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներն աշխատում են երկու երկրների նախագահեր Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպման ուղղությամբ:
12:37
20 Հուլիսի 2017
Բլոգեր Լապշինը դատապարտվեց 3 տարվա ազատազրկման Արցախ այցելելու համար
Բաքվի դատարանը 3 տարվա ազատազրկման դատապարտեց բլոգեր, Ռուսաստանի և Իսրայելի քաղաքացի Ալեքսանդր Լապշինին։
20:14
19 Հուլիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է արցախցի գործընկերոջը` նախագահի պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել Բակո Սահակյանին:
12:46
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ։
01:30
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին
ՀՀ նախագահ հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին:
09:00
16 Հուլիսի 2017
Հայտնի գրող և լրագրող Սևան Նիշանյանը փախել է թուրքական բանտից
Հայտնի գրող, լրագրող, լեզվաբան և հրապարակախոս Սևան Նիշանյանը, ով Թուրքիայում դատապարտվել էր 17 տարվա ազատազրկման, փախել է բանտից և լքել երկիրը:
12:43
12 Հուլիսի 2017
Հայտնի շոումենի եղբայրը նշանակվել է Կանադայում ՀՀ դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Կանադայում գործող դեսպան Արմեն Եգանյանին պաշտոնից ազատելու մասին։
12:30
12 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախկին արտգործնախարարը` Դանիայում երկրի դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանում Դանիայի գործող դեսպանին պաշտոնից ազատելու մասին։
11:14
11 Հուլիսի 2017
Հաստատվել է Վրաստանում Հայաստանի դեսպանի թեկնածությունը
Վրաստանում Հայաստանի դեսպանությունը նոր ղեկավար ունի։
18:23
10 Հուլիսի 2017
Ռուսաստանն Ադրբեջանին «Սոլնցեպյոկ» ՏՕՍ-1Ա հրթիռներ է մատակարարել
Հուլիսի 10-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն հրապարակել է տեսանյութ: