486.78
+0.12
515.5
+2.27
8.41
+0.01
-2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտը հայ ժողովրդագետին «21-րդ դարի մեծագույն միտք» մեդալին է արժանացրել
16:44
20 Մարտի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 20 մարտի. /Նովոստի-Արմենիա/. Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտը հայտնի բանագետ, ժողովրդագետ, Արևմտյան Հայաստանի բանավոր մշակույթի գիտակ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վերժինե Սվազլյանին (ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ) «Համաշխարհային ֆոլկլորի և ժողովրդական կենցաղի» քառահատոր հանրագիտարանում «Հայաստան» հոդվածը գրելու համար շնորհել է «21-րդ Դարի Մեծագույն Միտք» տիտղոսը:

Սվազլյանի խոսքերով, 50-ականներից սկսած ամբողջ աշխարհով մեկ սկսել է տեղեկություններ հավաքել հայերի ժողովրդական բանավոր ավանդության զանազան բարբառներով գրի առնված հեքիաթները, ասացվածքները, սիրո, պանդխտության, հայ ժողովդր փորձությունների վերաբերյալ երգերը, ինչպես նաև 20-րդ դարում Օսմանյան կայսրությունում իշխանության կազմակերպած ցեղասպանության վկաների պատմությունները:

«Ես փորձել են փրկել պատմական հիշողությունն անհետացումից ու կտակել այն նոր սերունդներին»,- ասաց Սվազլյանը ուրբաթ մամուլի ասուլիսի ժամանակ։

Նա նշեց, որ հայ բանահյուսության մասին հոդված գրելու խնդրանքով իրեն դիմել է ամերիկյան Արկանզաս համալսարանի պրոֆեսոր Ուիլիամ Քլեմենթսը՝ իր խնդրանքը հիմնավորելով այն հանգամանքով, թե 1997 թ.-ին լույս է տեսել համաշխարհային բանահյուսության երկհատոր հանրագիտարանը, որտեղ, սակայն, Հայաստանը ներկայացված չէ։

2006 թ.-ին լույս տեսած «Համաշխարհային ֆոլկլորի և ժողովրդական կենցաղի» քառահատոր հանրագիտարանում, որի երկրորդ հատորը նվիրված է Հարավ-Արևելյան Ասիային ու Միջին Արևելքին, ընդգրկվել է նաև Հայաստանի մասին պատմող հոդվածը։

Սվազլյանը հատկանշական է համարում այն, որ «Մերձակա և Միջին Արևելք» բաժինը բացում է «Հայաստան» հոդվածը, որում մասնավորապես ասվում է. «Հայ մշակույթի արմատները ժամանակակից են շումերաբաբելոնական և եգիպտական քաղաքակրթություններին, հետևաբար Հայաստանը ևս քաղաքակրթության բնօրրան է»։

Հոդվածը հիմնված է 5-րդ դարի հայ պատմիչ Մովսես Խորենացու ժառանգության վրա, դրանում ընդգրկված են հայ ժողովրդի հերոսական առասպելները, հերոսական պատերազմներին նվիրված պատմական երգեր։ Հոդվածում հայ ժողովրդի ճարտարապետական արվեստի, խճանկարչության, երգերի ու պարերի, թատրոնի, կտորագործության ու գորգագործության մասին գաղափարն է դրված։

Հոդվածում նաև նշվում է, որ ցեղասպանության ժամանակ զոհվել է ավելի քան 1,5 մլն հայ, իսկ հայկական ժամանակակից պետությունը կազմում է ավելի վաղ գոյություն ունեցած պատմական Հայաստանի 1/10 մասը։  

Ասուլիսի ընթացքում տեղի ունեցավ հայերի ցեղասպանությանը նվիրված երգի շնորհանդեսը՝ Գևորգ Աչյանի կատարմամբ։ Երաժշտության հեղինակը Դանիել Երաժիշտն է, իսկ խոսքերը լիտվացի պոետ Էդուարդ Մեժելայտիսինն են։

«Ես այնքան էի խորասուզվել Սվազլյանի աշխատանքներում, որ հայերի ցեղասպանությանը նվիրված երգ գրելու միտք ծագեց»,- ասաց Երաժիշտը։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
12:19
22 Փետրվարի 2017
Խաչատուր Սուքիասյան. աջակցում եմ ՀԱԿ–ին, բայց Ծառուկյանի կողքին եմ
Ես նախկինում էլ հայտարարել եմ, որ աջակցել եմ և աջակցելու եմ` հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նրանց հետ ես քաղաքական դժվար ճանապարհ եմ անցել, նշել է Սուքիասյանը։
10:57
22 Փետրվարի 2017
ԲՀԿ–ում ցայտնոտ է. ԲՀԿ–ականները տարբեր «կանալներով» փորձում են ճշտել ցուցակում իրենց տեղը
Հաշված ԲՀԿ-ականներ են տեսել ցուցակները, հրապարակվել է միայն առաջին տասնյակը։
16:17
21 Փետրվարի 2017
ՀՀ վարչապետը պաշտոնական այցով կմեկնի Վրաստան
Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանը փետրվարի 23–ին երկօրյա պաշտոնական այցով կմեկնի Վրաստան։
13:25
21 Փետրվարի 2017
Ալիևն իր կնոջը հանրապետության առաջին փոխնախագահ է նշանակել
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը երկրի առաջին տիկին Մեհրիբան Ալիևային նշանակել է հանրապետության առաջին փոխնախագահ:
21:36
20 Փետրվարի 2017
Մահացել է ՄԱԿ–ում ՌԴ մշտական ներկայացուցիչ Վիտալի Չուրկինը
ՄԱԿ–ում ՌԴ մշտական ներկայացուցիչ Վիտալի Չուրկինը մահացել է Նյու Յորքում իր 65–ամյակից մեկ օր առաջ:
11:09
20 Փետրվարի 2017
Զարուհի Փոստանջյան. դադարեցնում եմ իմ անդամակցությունը «Ժառանգություն» կուսակցությանը
«Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Զարուհի Փոստանջյանը հայտարարել է, որ դադարեցնում է իր անդամակցությունը կուսակցությանը։
18:20
17 Փետրվարի 2017
Օսկանյան. Հայաստանը արտաքին քաղաքականության հետընթաց է ապրում
Հայաստանը հետընթաց է ապրում արտաքին քաղաքականությունում, մասնավորապես, ղարաբաղյան հակամարտության բանակցային գործընթացում, հայտարարել է Վարդան Օսկանյանը։
14:51
15 Փետրվարի 2017
Էդվարդ Նալբանդյանը կայցելի Ռուսաստան` Լավրովի հետ բանակցելու
ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը փետրվարի 21-22-ը կայցելի Ռուսաստան` ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ բանակցություններ վարելու նպատակով:
12:02
15 Փետրվարի 2017
ՀՀ ԱԳ նախարարը կմասնակցի Մյունխենի անվտանգության համաժողովին
ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը կմասնակցի Մյունխենի անվտանգության համաժողովին։
21:00
14 Փետրվարի 2017
Շարմազանով. վարչապետը չի ներառվել ՀՀԿ–ի համամասնական ցուցակում, սակայն կզբաղվի քարոզչությամբ
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը չի ներառվել ՀՀԿ–ի համամասնական ցուցակում, սակայն կզբաղվի նախընտրական քարոզչությամբ։
19:41
14 Փետրվարի 2017
ՀՀԿ–ն հրապարակեց համամասնական ցուցակի առաջին հնգյակը
Հայտնի է, թե ով կգլխավորի ՀՀԿ–ի ընտրական ցուցակը։
10:15
13 Փետրվարի 2017
Հայաստանում նոր նախընտրական դաշինք է ձևավորվելու
Հայաստանում նոր նախընտրական դաշինք է ձևավորվել ապրիլի 2–ին նախատեսված խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին։