478.76
-0.07
556.89
-1.04
7.99
+0.01
+28
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտը հայ ժողովրդագետին «21-րդ դարի մեծագույն միտք» մեդալին է արժանացրել
16:44
20 Մարտի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 20 մարտի. /Նովոստի-Արմենիա/. Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտը հայտնի բանագետ, ժողովրդագետ, Արևմտյան Հայաստանի բանավոր մշակույթի գիտակ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վերժինե Սվազլյանին (ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ) «Համաշխարհային ֆոլկլորի և ժողովրդական կենցաղի» քառահատոր հանրագիտարանում «Հայաստան» հոդվածը գրելու համար շնորհել է «21-րդ Դարի Մեծագույն Միտք» տիտղոսը:

Սվազլյանի խոսքերով, 50-ականներից սկսած ամբողջ աշխարհով մեկ սկսել է տեղեկություններ հավաքել հայերի ժողովրդական բանավոր ավանդության զանազան բարբառներով գրի առնված հեքիաթները, ասացվածքները, սիրո, պանդխտության, հայ ժողովդր փորձությունների վերաբերյալ երգերը, ինչպես նաև 20-րդ դարում Օսմանյան կայսրությունում իշխանության կազմակերպած ցեղասպանության վկաների պատմությունները:

«Ես փորձել են փրկել պատմական հիշողությունն անհետացումից ու կտակել այն նոր սերունդներին»,- ասաց Սվազլյանը ուրբաթ մամուլի ասուլիսի ժամանակ։

Նա նշեց, որ հայ բանահյուսության մասին հոդված գրելու խնդրանքով իրեն դիմել է ամերիկյան Արկանզաս համալսարանի պրոֆեսոր Ուիլիամ Քլեմենթսը՝ իր խնդրանքը հիմնավորելով այն հանգամանքով, թե 1997 թ.-ին լույս է տեսել համաշխարհային բանահյուսության երկհատոր հանրագիտարանը, որտեղ, սակայն, Հայաստանը ներկայացված չէ։

2006 թ.-ին լույս տեսած «Համաշխարհային ֆոլկլորի և ժողովրդական կենցաղի» քառահատոր հանրագիտարանում, որի երկրորդ հատորը նվիրված է Հարավ-Արևելյան Ասիային ու Միջին Արևելքին, ընդգրկվել է նաև Հայաստանի մասին պատմող հոդվածը։

Սվազլյանը հատկանշական է համարում այն, որ «Մերձակա և Միջին Արևելք» բաժինը բացում է «Հայաստան» հոդվածը, որում մասնավորապես ասվում է. «Հայ մշակույթի արմատները ժամանակակից են շումերաբաբելոնական և եգիպտական քաղաքակրթություններին, հետևաբար Հայաստանը ևս քաղաքակրթության բնօրրան է»։

Հոդվածը հիմնված է 5-րդ դարի հայ պատմիչ Մովսես Խորենացու ժառանգության վրա, դրանում ընդգրկված են հայ ժողովրդի հերոսական առասպելները, հերոսական պատերազմներին նվիրված պատմական երգեր։ Հոդվածում հայ ժողովրդի ճարտարապետական արվեստի, խճանկարչության, երգերի ու պարերի, թատրոնի, կտորագործության ու գորգագործության մասին գաղափարն է դրված։

Հոդվածում նաև նշվում է, որ ցեղասպանության ժամանակ զոհվել է ավելի քան 1,5 մլն հայ, իսկ հայկական ժամանակակից պետությունը կազմում է ավելի վաղ գոյություն ունեցած պատմական Հայաստանի 1/10 մասը։  

Ասուլիսի ընթացքում տեղի ունեցավ հայերի ցեղասպանությանը նվիրված երգի շնորհանդեսը՝ Գևորգ Աչյանի կատարմամբ։ Երաժշտության հեղինակը Դանիել Երաժիշտն է, իսկ խոսքերը լիտվացի պոետ Էդուարդ Մեժելայտիսինն են։

«Ես այնքան էի խորասուզվել Սվազլյանի աշխատանքներում, որ հայերի ցեղասպանությանը նվիրված երգ գրելու միտք ծագեց»,- ասաց Երաժիշտը։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
12:37
20 Հուլիսի 2017
Բլոգեր Լապշինը դատապարտվեց 3 տարվա ազատազրկման Արցախ այցելելու համար
Բաքվի դատարանը 3 տարվա ազատազրկման դատապարտեց բլոգեր, Ռուսաստանի և Իսրայելի քաղաքացի Ալեքսանդր Լապշինին։
20:14
19 Հուլիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է արցախցի գործընկերոջը` նախագահի պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել Բակո Սահակյանին:
12:46
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ։
01:30
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին
ՀՀ նախագահ հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին:
09:00
16 Հուլիսի 2017
Հայտնի գրող և լրագրող Սևան Նիշանյանը փախել է թուրքական բանտից
Հայտնի գրող, լրագրող, լեզվաբան և հրապարակախոս Սևան Նիշանյանը, ով Թուրքիայում դատապարտվել էր 17 տարվա ազատազրկման, փախել է բանտից և լքել երկիրը:
12:43
12 Հուլիսի 2017
Հայտնի շոումենի եղբայրը նշանակվել է Կանադայում ՀՀ դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Կանադայում գործող դեսպան Արմեն Եգանյանին պաշտոնից ազատելու մասին։
12:30
12 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախկին արտգործնախարարը` Դանիայում երկրի դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանում Դանիայի գործող դեսպանին պաշտոնից ազատելու մասին։
11:14
11 Հուլիսի 2017
Հաստատվել է Վրաստանում Հայաստանի դեսպանի թեկնածությունը
Վրաստանում Հայաստանի դեսպանությունը նոր ղեկավար ունի։
18:23
10 Հուլիսի 2017
Ռուսաստանն Ադրբեջանին «Սոլնցեպյոկ» ՏՕՍ-1Ա հրթիռներ է մատակարարել
Հուլիսի 10-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն հրապարակել է տեսանյութ:
17:24
06 Հուլիսի 2017
ՌԴ քաղաքացիները կարող են Բաքվի կամայականությունների զոհ դառնալ հայկական արմատների պատճառով. ՌԴ ԱԳՆ
Ադրբեջան ՌԴ քաղաքացիների մուտքի արգելքի վերաբերյալ ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտարարություն է տարածել:
13:04
06 Հուլիսի 2017
Ադրբեջանում արգելափակել են Հայաստանի հանրային ռադիոյի կայքը
Ադրբեջանն արգելափակել է Հայաստանի հանրային ռադիոյի կայքի հասանելիությունը։
14:39
05 Հուլիսի 2017
Մոսկվան պահանջում է Բաքվից դադարեցնել հայկական ազգանուններով ՌԴ քացաքացիների խտրականությունը
Ռուսաստանը պահանջում է Ադրբեջանից դադարեցնել երկիր ժամանող հայկական ազգանուններով ՌԴ քաղաքացիների խտրականությունը: