478.85
+0.03
558.1
+0.51
7.99
-0.15
+30
Եղանակը Երևանում
Հայ
Վրաստանը Հայաստանի տարածքի վանքերը Վրացական եկեղեցուն հանձնելու պահանջի համար որևէ հիմք չունի
19:05
14 Հունվարի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 14 հունվարի. /Նովոստի-Արմենիա/. Վրացական կողմը որևէ հիմք չունի պահանջելու, որպեսզի Վրացական եկեղեցու գիրկը վերադարձվեն Հայաստանի հյուսիսում գտնվող 10 եկեղեցիները, ասաց պատմաբան, հայկական ճարտարապետության մասնագետ Սամվել Կարապետյանը։ 

Վերջին շրջանում Վրաստանում ակտիվացել է Հայաստանի տարածքում գտնվող, իբրև թե, վրացական եկեղեցիներն ու վանքերը վերադարձնելու շարժումը։ 

«Խոսքը ժամանակակից Հայաստանի Լոռու և Տավուշի մարզերի Ախթալա, Քոբայր, Խուճապ, Հնեվանք, Կիրանց, Սրվեղ, Թեժառույք, Սեդվիվանք, Բգավոր եկեղեցիների ու վանքերի մասին է՝ կառուցված Հայկական եկեղեցու «քաղքեդոնական ժամանակահատվածում»»,- չորեքշաբթի լրագրողներին ասաց Կարապետյանը։ 

Նրա խոսքերով, դրանց մի մասը կառուցվել է այդ ժամանակահատվածում, իսկ մի մասն ավելի ուշ՝ 10-13-րդ դդ.-ում, բայց հանձնվել են հայ-քաղքեդոնականներին։ «Դրանք հայ ժողովրդի պատմության «քաղքեդոնական» ժամանակահատվածի հուշարձաններ են»,- հայտնեց Կարապետյանը։

Նա նշեց, որ այսօր, մշակութային ժառանգությունը պահպանելու տեսակետից, այդ եկեղեցիների վիճակը բարվոք չէ, չնայած այն բանին, որ հայկական քաղքեդոնական եկեղեցիներն ու վանքերը խորհրդային ժամանակներում երբեք դուրս չեն մնացել Մշակութային ժառանգության պաշտպանության վարչության տեսադաշտից։ 

«Վերջին երկու տասնամյակում ոչ միայն այդ ժամանակահատվածի եկեղեցիները, այլև Հայաստանի պատմամշակութային հուշարձանների մեծ մասը վերանորոգման կարիք ունեն»,- ասաց նա։

Սակայն, պատմաբանի խոսքերով, վրացական կողմի պահանջների հիմնական հիմնավորումն այն է, որ 10-13-րդ դդ. եկեղեցիների գրառումների մեծ մասը վրացերենով է, քանի որ այդ շրջանում հայ-քաղքեդոնականների պաշտոնական լեզուն վրացերենն էր։

Միաժամանակ Կարապետյանն ընդգծեց, որ եկեղեցու պատերին վրացերենով արված գրառումները չեն կարող այդ եկեղեցիները Վրացական եկեղեցուն վերադարձնելու մասին վրացական կողմի պահանջների հիմնավորում ու առիթ հանդիսանալ։

«Եթե հիմնվենք նման պնդման վրա, ապա Արցախի Խաչեն գյուղի Սբ.Աստվածածին եկեղեցին, որի շինարարության փաստագրությունն արվել ռուսերենով, վաղ թե ուշ պետք է հանձնվի Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցուն»,- ասաց նա։

«Ինչու է այդ դեպքում Վրացական Եկեղեցին պահանջում իրենը ճանաչել միայն Հայաստանի հյուսիսում գտնվող հայ-քաղքեդոնական վանքերը և ոչ մի պահանջ չի ներկայացնում, ասենք, այնպիսի վանքերի հանդեպ, ինչպիսիք են Զվարթնոցն ու Առուճը, որոնք նույնպես պատկանում են քաղքեդոնական ժամանակահատվածին։ Դա պարզապես ծիծաղելի կլիներ»,- ասաց փորձագետը։  

Միևնույն ժամանակ Կարապետյանը նշեց, որ ի տարբերություն հայկական կողմի, Վրաստանում այս հարցին մեծ ուշադրություն է հատկացվում։

«Վրացական թերթերում ամեն օր պատմական հուշարձանների մասին հոդվածներ են հրատարակվում, ընդ որում բավականին մանրամասն, ու ոչ միայն լուսանկարներ ու տեղեկատվական բազա պարունակող, այլև չափագրություններ, ինչը վկայում է այն մասին, որ վրացիները այդ հուշարձանների պատկանելիության մասին մշտապես գաղափարների ներարկում են կատարում»,- կարծում է նա։

Այս առնչությամբ պատմաբանը հատկապես կարևորեց ոչ միայն Հայաստանի իշխանությունների տեղեկացվածության մակարդակի բարձրացումը, որոնք գրեթե ոչ մի տեղեկատվություն չունեն այս 10 եկեղեցիների մասին, այլև հասարակության մյուս բոլոր շերտերի, հատկապես՝ երիտասարդության և ուսանողների։ 

«Ի վերջո, կորցնել կարելի է միայն այն, ինչը քեզ չի պատկանում»,- ամփոփեց Կարապետյանը։

451 թ.-ին Քաղքեդոնում ընդունվել է մի ուսմունք, համաձայն որի Հիսուս Քրիստոսը միաժամանակ և Կատարյալ Աստված է, և Կատարյալ Մարդ, երկու բնություն միավորող մեկ Անձ, մեկ Էակ։ Մինչդեռ Հայ Առաքելական Եկեղեցին ընդունում է Հեփեսոսի ժողովի սահմանումը և հռչակում, այսպես կոչված, «միաբնակությունը՝ որպես երկու բնությունների անբաժանելի միասնություն»։

Սակայն 630 թ.-ին, Վրացական եկեղեցու օրինակով, Հայոց Եզր Ա կաթողիկոսը (630-641) և հաջորդ 5 կաթողիկոսները 85 տարի շարունակ ընդունում են քաղքեդոնական դավանանքը։ 

Մինչև Հովհան Օձնեցի կաթողիկոսը (717 թ.), երբ Հայաստանը բաժանված էր Պարսկական և Բյուզանդական կայսրությունների միջև, Հայաստանի եպիսկոպոսները քաղքեդոնականներ էին։ Սակայն 726 թ.-ին Մանազկերտում Հայ եկեղեցու ժողովին որոշում է ընդունվել հրաժարվել քաղքեդոնական ուսմունքից։ --0-- 

 

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
12:37
20 Հուլիսի 2017
Բլոգեր Լապշինը դատապարտվեց 3 տարվա ազատազրկման Արցախ այցելելու համար
Բաքվի դատարանը 3 տարվա ազատազրկման դատապարտեց բլոգեր, Ռուսաստանի և Իսրայելի քաղաքացի Ալեքսանդր Լապշինին։
20:14
19 Հուլիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է արցախցի գործընկերոջը` նախագահի պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել Բակո Սահակյանին:
12:46
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ։
01:30
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին
ՀՀ նախագահ հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին:
09:00
16 Հուլիսի 2017
Հայտնի գրող և լրագրող Սևան Նիշանյանը փախել է թուրքական բանտից
Հայտնի գրող, լրագրող, լեզվաբան և հրապարակախոս Սևան Նիշանյանը, ով Թուրքիայում դատապարտվել էր 17 տարվա ազատազրկման, փախել է բանտից և լքել երկիրը:
12:43
12 Հուլիսի 2017
Հայտնի շոումենի եղբայրը նշանակվել է Կանադայում ՀՀ դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Կանադայում գործող դեսպան Արմեն Եգանյանին պաշտոնից ազատելու մասին։
12:30
12 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախկին արտգործնախարարը` Դանիայում երկրի դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանում Դանիայի գործող դեսպանին պաշտոնից ազատելու մասին։
11:14
11 Հուլիսի 2017
Հաստատվել է Վրաստանում Հայաստանի դեսպանի թեկնածությունը
Վրաստանում Հայաստանի դեսպանությունը նոր ղեկավար ունի։
18:23
10 Հուլիսի 2017
Ռուսաստանն Ադրբեջանին «Սոլնցեպյոկ» ՏՕՍ-1Ա հրթիռներ է մատակարարել
Հուլիսի 10-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն հրապարակել է տեսանյութ:
17:24
06 Հուլիսի 2017
ՌԴ քաղաքացիները կարող են Բաքվի կամայականությունների զոհ դառնալ հայկական արմատների պատճառով. ՌԴ ԱԳՆ
Ադրբեջան ՌԴ քաղաքացիների մուտքի արգելքի վերաբերյալ ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտարարություն է տարածել:
13:04
06 Հուլիսի 2017
Ադրբեջանում արգելափակել են Հայաստանի հանրային ռադիոյի կայքը
Ադրբեջանն արգելափակել է Հայաստանի հանրային ռադիոյի կայքի հասանելիությունը։
14:39
05 Հուլիսի 2017
Մոսկվան պահանջում է Բաքվից դադարեցնել հայկական ազգանուններով ՌԴ քացաքացիների խտրականությունը
Ռուսաստանը պահանջում է Ադրբեջանից դադարեցնել երկիր ժամանող հայկական ազգանուններով ՌԴ քաղաքացիների խտրականությունը: