482.25
+0.32
566.07
-3.09
8.39
+0.02
+9
Եղանակը Երևանում
Հայ
Վրաստանը Հայաստանի տարածքի վանքերը Վրացական եկեղեցուն հանձնելու պահանջի համար որևէ հիմք չունի
19:05
14 Հունվարի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 14 հունվարի. /Նովոստի-Արմենիա/. Վրացական կողմը որևէ հիմք չունի պահանջելու, որպեսզի Վրացական եկեղեցու գիրկը վերադարձվեն Հայաստանի հյուսիսում գտնվող 10 եկեղեցիները, ասաց պատմաբան, հայկական ճարտարապետության մասնագետ Սամվել Կարապետյանը։ 

Վերջին շրջանում Վրաստանում ակտիվացել է Հայաստանի տարածքում գտնվող, իբրև թե, վրացական եկեղեցիներն ու վանքերը վերադարձնելու շարժումը։ 

«Խոսքը ժամանակակից Հայաստանի Լոռու և Տավուշի մարզերի Ախթալա, Քոբայր, Խուճապ, Հնեվանք, Կիրանց, Սրվեղ, Թեժառույք, Սեդվիվանք, Բգավոր եկեղեցիների ու վանքերի մասին է՝ կառուցված Հայկական եկեղեցու «քաղքեդոնական ժամանակահատվածում»»,- չորեքշաբթի լրագրողներին ասաց Կարապետյանը։ 

Նրա խոսքերով, դրանց մի մասը կառուցվել է այդ ժամանակահատվածում, իսկ մի մասն ավելի ուշ՝ 10-13-րդ դդ.-ում, բայց հանձնվել են հայ-քաղքեդոնականներին։ «Դրանք հայ ժողովրդի պատմության «քաղքեդոնական» ժամանակահատվածի հուշարձաններ են»,- հայտնեց Կարապետյանը։

Նա նշեց, որ այսօր, մշակութային ժառանգությունը պահպանելու տեսակետից, այդ եկեղեցիների վիճակը բարվոք չէ, չնայած այն բանին, որ հայկական քաղքեդոնական եկեղեցիներն ու վանքերը խորհրդային ժամանակներում երբեք դուրս չեն մնացել Մշակութային ժառանգության պաշտպանության վարչության տեսադաշտից։ 

«Վերջին երկու տասնամյակում ոչ միայն այդ ժամանակահատվածի եկեղեցիները, այլև Հայաստանի պատմամշակութային հուշարձանների մեծ մասը վերանորոգման կարիք ունեն»,- ասաց նա։

Սակայն, պատմաբանի խոսքերով, վրացական կողմի պահանջների հիմնական հիմնավորումն այն է, որ 10-13-րդ դդ. եկեղեցիների գրառումների մեծ մասը վրացերենով է, քանի որ այդ շրջանում հայ-քաղքեդոնականների պաշտոնական լեզուն վրացերենն էր։

Միաժամանակ Կարապետյանն ընդգծեց, որ եկեղեցու պատերին վրացերենով արված գրառումները չեն կարող այդ եկեղեցիները Վրացական եկեղեցուն վերադարձնելու մասին վրացական կողմի պահանջների հիմնավորում ու առիթ հանդիսանալ։

«Եթե հիմնվենք նման պնդման վրա, ապա Արցախի Խաչեն գյուղի Սբ.Աստվածածին եկեղեցին, որի շինարարության փաստագրությունն արվել ռուսերենով, վաղ թե ուշ պետք է հանձնվի Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցուն»,- ասաց նա։

«Ինչու է այդ դեպքում Վրացական Եկեղեցին պահանջում իրենը ճանաչել միայն Հայաստանի հյուսիսում գտնվող հայ-քաղքեդոնական վանքերը և ոչ մի պահանջ չի ներկայացնում, ասենք, այնպիսի վանքերի հանդեպ, ինչպիսիք են Զվարթնոցն ու Առուճը, որոնք նույնպես պատկանում են քաղքեդոնական ժամանակահատվածին։ Դա պարզապես ծիծաղելի կլիներ»,- ասաց փորձագետը։  

Միևնույն ժամանակ Կարապետյանը նշեց, որ ի տարբերություն հայկական կողմի, Վրաստանում այս հարցին մեծ ուշադրություն է հատկացվում։

«Վրացական թերթերում ամեն օր պատմական հուշարձանների մասին հոդվածներ են հրատարակվում, ընդ որում բավականին մանրամասն, ու ոչ միայն լուսանկարներ ու տեղեկատվական բազա պարունակող, այլև չափագրություններ, ինչը վկայում է այն մասին, որ վրացիները այդ հուշարձանների պատկանելիության մասին մշտապես գաղափարների ներարկում են կատարում»,- կարծում է նա։

Այս առնչությամբ պատմաբանը հատկապես կարևորեց ոչ միայն Հայաստանի իշխանությունների տեղեկացվածության մակարդակի բարձրացումը, որոնք գրեթե ոչ մի տեղեկատվություն չունեն այս 10 եկեղեցիների մասին, այլև հասարակության մյուս բոլոր շերտերի, հատկապես՝ երիտասարդության և ուսանողների։ 

«Ի վերջո, կորցնել կարելի է միայն այն, ինչը քեզ չի պատկանում»,- ամփոփեց Կարապետյանը։

451 թ.-ին Քաղքեդոնում ընդունվել է մի ուսմունք, համաձայն որի Հիսուս Քրիստոսը միաժամանակ և Կատարյալ Աստված է, և Կատարյալ Մարդ, երկու բնություն միավորող մեկ Անձ, մեկ Էակ։ Մինչդեռ Հայ Առաքելական Եկեղեցին ընդունում է Հեփեսոսի ժողովի սահմանումը և հռչակում, այսպես կոչված, «միաբնակությունը՝ որպես երկու բնությունների անբաժանելի միասնություն»։

Սակայն 630 թ.-ին, Վրացական եկեղեցու օրինակով, Հայոց Եզր Ա կաթողիկոսը (630-641) և հաջորդ 5 կաթողիկոսները 85 տարի շարունակ ընդունում են քաղքեդոնական դավանանքը։ 

Մինչև Հովհան Օձնեցի կաթողիկոսը (717 թ.), երբ Հայաստանը բաժանված էր Պարսկական և Բյուզանդական կայսրությունների միջև, Հայաստանի եպիսկոպոսները քաղքեդոնականներ էին։ Սակայն 726 թ.-ին Մանազկերտում Հայ եկեղեցու ժողովին որոշում է ընդունվել հրաժարվել քաղքեդոնական ուսմունքից։ --0-- 

 

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
19:10
19 Հոկտեմբերի 2017
Թուրք հասարակական գործչին ձերբակալել են Ծիծեռնակաբերդ այցելելու համար
Ստամբուլի Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանում ձերբակալվել է հայտնի թուրք գործարարներից մեկը։
14:57
19 Հոկտեմբերի 2017
Քսենիա Սոբչակը մտադիր է ՌԴ նախագահ դառնալ
Քսենիա Սոբչակը որոշել է մասնակցել 2018 թ.–ի մարտին կայանալիք ՌԴ նախագահական ընտրություններում։
13:30
19 Հոկտեմբերի 2017
Ադրբեջանցիները հուզվել են Հայաստանի քարտեզում Ղարաբաղի պատկերման պատճառով
Սոչիում անցկացվող Երիտասարդների և ուսանողների փառատոնին ադրբեջանցիները սկանդալ են հրահրել։
18:19
18 Հոկտեմբերի 2017
Անիմաստ է խոսել ղարաբաղյան կարգավորման մասին, քանի դեռ Երևանի և Բաքվի միջև չկա վստահություն
Անիմաստ է խոսել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման մասին, քանի դեռ երկու երկրների հասարակությունների միջև չհայտնվի «վստահության ինչ–որ կետ»:
17:10
16 Հոկտեմբերի 2017
Հրապարակվել են Սարգսյան–Ալիև հանդիպման արդյունքները
Հրապարակվել են այսօր Ժնևում կայացած Սարգսյան–Ալիև հանդիպման արդյունքները:
16:01
16 Հոկտեմբերի 2017
Ավարտվեցին Սարգսյան–Ալիև բանակցությունները. Ալիևը լքեց բանակցությունների վայրը
Ժնևում քիչ առաջ ավարտվեցին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի բանակցությունները։
15:38
16 Հոկտեմբերի 2017
Այս պահին ընթանում է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առանձնազրույցը
Ժնևում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի ու Իլհամ Ալիևի առանձնազրույցը։
14:46
16 Հոկտեմբերի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումն է մեկնարկել Ժնևում
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպումն է մեկնարկել Ժնևում:
13:05
16 Հոկտեմբերի 2017
Սերժ Սարգսյանն արդեն Ժնև է ժամանել` հանդիպելու Ալիևի հետ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը ժամանել է Ժնև` իր ադրբեջանցի գործընկեր Իլհամ Ալիևի հետ հանդիպման։
23:51
15 Հոկտեմբերի 2017
ԵՄ-ն պահանջում է փակել հայկական ատոմակայանը
Հրապարակվել է Հայաստանի և Եվրամիության միջև համապարփակ և ընդլայնված համաձայնագրի տեքստը:
13:44
13 Հոկտեմբերի 2017
Հայտնի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման օրը
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների նախաձեռնությամբ կկայանա Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը։
00:02
13 Հոկտեմբերի 2017
Աշոտյանը հայտնել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպման ամսաթիվը
Հայտնի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպման ամսաթիվը: