481.77
-0.24
540.26
-0.7
8.5
-0.06
+19
Եղանակը Երևանում
Հայ
Վրաստանը Հայաստանի տարածքի վանքերը Վրացական եկեղեցուն հանձնելու պահանջի համար որևէ հիմք չունի
19:05
14 Հունվարի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 14 հունվարի. /Նովոստի-Արմենիա/. Վրացական կողմը որևէ հիմք չունի պահանջելու, որպեսզի Վրացական եկեղեցու գիրկը վերադարձվեն Հայաստանի հյուսիսում գտնվող 10 եկեղեցիները, ասաց պատմաբան, հայկական ճարտարապետության մասնագետ Սամվել Կարապետյանը։ 

Վերջին շրջանում Վրաստանում ակտիվացել է Հայաստանի տարածքում գտնվող, իբրև թե, վրացական եկեղեցիներն ու վանքերը վերադարձնելու շարժումը։ 

«Խոսքը ժամանակակից Հայաստանի Լոռու և Տավուշի մարզերի Ախթալա, Քոբայր, Խուճապ, Հնեվանք, Կիրանց, Սրվեղ, Թեժառույք, Սեդվիվանք, Բգավոր եկեղեցիների ու վանքերի մասին է՝ կառուցված Հայկական եկեղեցու «քաղքեդոնական ժամանակահատվածում»»,- չորեքշաբթի լրագրողներին ասաց Կարապետյանը։ 

Նրա խոսքերով, դրանց մի մասը կառուցվել է այդ ժամանակահատվածում, իսկ մի մասն ավելի ուշ՝ 10-13-րդ դդ.-ում, բայց հանձնվել են հայ-քաղքեդոնականներին։ «Դրանք հայ ժողովրդի պատմության «քաղքեդոնական» ժամանակահատվածի հուշարձաններ են»,- հայտնեց Կարապետյանը։

Նա նշեց, որ այսօր, մշակութային ժառանգությունը պահպանելու տեսակետից, այդ եկեղեցիների վիճակը բարվոք չէ, չնայած այն բանին, որ հայկական քաղքեդոնական եկեղեցիներն ու վանքերը խորհրդային ժամանակներում երբեք դուրս չեն մնացել Մշակութային ժառանգության պաշտպանության վարչության տեսադաշտից։ 

«Վերջին երկու տասնամյակում ոչ միայն այդ ժամանակահատվածի եկեղեցիները, այլև Հայաստանի պատմամշակութային հուշարձանների մեծ մասը վերանորոգման կարիք ունեն»,- ասաց նա։

Սակայն, պատմաբանի խոսքերով, վրացական կողմի պահանջների հիմնական հիմնավորումն այն է, որ 10-13-րդ դդ. եկեղեցիների գրառումների մեծ մասը վրացերենով է, քանի որ այդ շրջանում հայ-քաղքեդոնականների պաշտոնական լեզուն վրացերենն էր։

Միաժամանակ Կարապետյանն ընդգծեց, որ եկեղեցու պատերին վրացերենով արված գրառումները չեն կարող այդ եկեղեցիները Վրացական եկեղեցուն վերադարձնելու մասին վրացական կողմի պահանջների հիմնավորում ու առիթ հանդիսանալ։

«Եթե հիմնվենք նման պնդման վրա, ապա Արցախի Խաչեն գյուղի Սբ.Աստվածածին եկեղեցին, որի շինարարության փաստագրությունն արվել ռուսերենով, վաղ թե ուշ պետք է հանձնվի Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցուն»,- ասաց նա։

«Ինչու է այդ դեպքում Վրացական Եկեղեցին պահանջում իրենը ճանաչել միայն Հայաստանի հյուսիսում գտնվող հայ-քաղքեդոնական վանքերը և ոչ մի պահանջ չի ներկայացնում, ասենք, այնպիսի վանքերի հանդեպ, ինչպիսիք են Զվարթնոցն ու Առուճը, որոնք նույնպես պատկանում են քաղքեդոնական ժամանակահատվածին։ Դա պարզապես ծիծաղելի կլիներ»,- ասաց փորձագետը։  

Միևնույն ժամանակ Կարապետյանը նշեց, որ ի տարբերություն հայկական կողմի, Վրաստանում այս հարցին մեծ ուշադրություն է հատկացվում։

«Վրացական թերթերում ամեն օր պատմական հուշարձանների մասին հոդվածներ են հրատարակվում, ընդ որում բավականին մանրամասն, ու ոչ միայն լուսանկարներ ու տեղեկատվական բազա պարունակող, այլև չափագրություններ, ինչը վկայում է այն մասին, որ վրացիները այդ հուշարձանների պատկանելիության մասին մշտապես գաղափարների ներարկում են կատարում»,- կարծում է նա։

Այս առնչությամբ պատմաբանը հատկապես կարևորեց ոչ միայն Հայաստանի իշխանությունների տեղեկացվածության մակարդակի բարձրացումը, որոնք գրեթե ոչ մի տեղեկատվություն չունեն այս 10 եկեղեցիների մասին, այլև հասարակության մյուս բոլոր շերտերի, հատկապես՝ երիտասարդության և ուսանողների։ 

«Ի վերջո, կորցնել կարելի է միայն այն, ինչը քեզ չի պատկանում»,- ամփոփեց Կարապետյանը։

451 թ.-ին Քաղքեդոնում ընդունվել է մի ուսմունք, համաձայն որի Հիսուս Քրիստոսը միաժամանակ և Կատարյալ Աստված է, և Կատարյալ Մարդ, երկու բնություն միավորող մեկ Անձ, մեկ Էակ։ Մինչդեռ Հայ Առաքելական Եկեղեցին ընդունում է Հեփեսոսի ժողովի սահմանումը և հռչակում, այսպես կոչված, «միաբնակությունը՝ որպես երկու բնությունների անբաժանելի միասնություն»։

Սակայն 630 թ.-ին, Վրացական եկեղեցու օրինակով, Հայոց Եզր Ա կաթողիկոսը (630-641) և հաջորդ 5 կաթողիկոսները 85 տարի շարունակ ընդունում են քաղքեդոնական դավանանքը։ 

Մինչև Հովհան Օձնեցի կաթողիկոսը (717 թ.), երբ Հայաստանը բաժանված էր Պարսկական և Բյուզանդական կայսրությունների միջև, Հայաստանի եպիսկոպոսները քաղքեդոնականներ էին։ Սակայն 726 թ.-ին Մանազկերտում Հայ եկեղեցու ժողովին որոշում է ընդունվել հրաժարվել քաղքեդոնական ուսմունքից։ --0-- 

 

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:08
24 Մայիսի 2017
ՀՀ վարչապետն աշխատանքային այցով կմեկնի Կազան
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը մայիսի 25–ին աշխատանքային այցով կմեկնի ՌԴ։
18:34
19 Մայիսի 2017
ՀՀ ԱԺ–ն կրճատեց հանձնաժողովների թիվը
ԱԺ պատգամավորներն ուրբաթ նիստի ժամանակ որոշեցին կրճատել մշտական հանձնաժողովների թիվը։
16:58
19 Մայիսի 2017
Կարեն Քոչարյանը ներկայացրել է ԱԺ խոսնակի պաշտոնում Բաբլոյանի ընտրվելու պատճառները
6–րդ գումարման ԱԺ–ի խոսնակ Արա Բաբլոյանը փոխզիջումային ֆիգուր է։
20:55
17 Մայիսի 2017
ՀՀԿ–ն կողմնորոշվել է, թե ում է առաջադրելու Հայաստանի ԱԺ խոսնակի պաշտոնում
Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունն իր թեկնածուներին է առաջադրել նորընտիր Ազգային ժողովի խոսնակի, փոխխոսնակների և հանձնաժողովների ղեկավարների պաշտոնում։
18:13
11 Մայիսի 2017
Ադրբեջանի «սև ցուցակը» ֆարսի է վերածվում
Ադրբեջանի «սև ցուցակն» ավելի շատ սկսում է ֆարս հիշեցնել:
16:21
11 Մայիսի 2017
ՀՀԿ–ն ու ՀՅԴ–ն կոալիցիոն հուշագիր ստորագրեցին
Նախագահական նստավայրում ՀՀԿ–ն ու ՀՅԴ–ին կոալիցիոն հուշագիր ստորագրեցին։
11:41
10 Մայիսի 2017
ՀՅԴ-ին հաջողվել է ավելին «պոկել» ՀՀԿ–ից
Առաջիկայում ստորագրվելիք ՀՅԴ-ՀՀԿ կոալիցիոն հուշագրով կպահպանվեն դաշնակցական երեք նախարարների պորտֆելները։
11:16
10 Մայիսի 2017
Հովիկ Աբրահամյան. քաղաքականությունից չեմ հեռացել, շարունակելու եմ հայանպաստ գործունեությունս
Հովիկ Աբրահամյանը նշել է, որ քաղաքականությունից չի հեռացել։
11:04
10 Մայիսի 2017
«Ծառուկյան» դաշինքում իսկական խառնաշփոթ է
«Ծառուկյան» դաշինքի շուրջ ստեղծված ինքնաբացարկների աղմուկը մոտենում է իր տրամաբանական հանգուցալուծմանը։
10:51
06 Մայիսի 2017
Հայտնի է արդարադատության նոր նախարարի անունը
Ըն¬դամենը մի քանի օր առաջ հայտնի դարձավ, որ արդարադատության նախարար Արփինե Հովհաննիսյանին, այնուամենայնիվ, խորհրդարան են տանում
11:43
03 Մայիսի 2017
Աշոտյանին բարձր պաշտոն է սպասվում ԱԺ–ում
Ըստ կուսակիցների` նա ավելի խելացի է, կազմակերպչական առումով ավելի գործունյա:
11:26
03 Մայիսի 2017
Ի՞նչ պաշտոն կզբաղեցնի Արփինե Հովհաննիսյանը և ո՞վ կփոխարինի նրան նախարարի պաշտոնում
Արդարադատության նախարար Արփինե Հովհաննիսյանն առաջիկայում հրաժարական կտա զբաղեցվրած պաշտոնից։