486.67
+0.35
520.49
+1.39
8.22
+0.01
-2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Սպիտակի երկրաշարժը հազարավոր մարդյանց կյանքեր խլեց հիմնականում երկրի՝ աղետին դիմակայելուն պատրաստ չլինելու պատճառով. հայ գիտնական
15:30
05 Դեկտեմբերի 2008

ԵՐԵՎԱՆ, 5 դեկտեմբերի. /Նովոստի-Արմենիա/. Սպիտակի երկրաշարժը 25 հազար մարդյանց կյանքեր խլեց այն պատճառով, որ երկիրը պատշաճ կերպով  պատրաստ չէր աղետին դիմակայելու, ուրբաթ Ազգային ակադեմիայի՝ Հայաստանի  երկրաշարժի 20-ամյակին նվիրված նիստում «Սպտակի երկրաշարժի դասերը» զեկույցում ասաց ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Էդվարդ Խաչիյանը։

«Խորհրդային ժամանակներում գոյություն ուներ մի կարծիք, որ Հարավային Կովկասում չէր կարող լինել 8 բալից բարձր երկրաշարժ։ Դա ոչ թե գիտական, այլ կոնյունկտուրային տեսակետ էր, որը ելնում էր շինարարության ծախսերի նվազեցման «մեկ բալ ցածր՝ 4 տոկոսով էժան» սկզբունքից»,- ասաց Խաչիյանը։
 
Ըստ նրա, Սպիտակի երկրաշարժը ցույց տվեց, որ այդ տարածաշրջանում կարող է տեղի ունենալ 10-11 բալ ուժգնության երկրաշարժ։

Ակադեմիկոսը գտնում է, որ 25 հազար մարդ զոհվեց ու տարածքի 40 տոկոսը ենթարկվեց ավերածությունների մի շարք հիմնական պատճառներով. տարածաշրջանի սեյսմիկ վտանգի թերագնահատման, սեյսմակայուն շինարարության նորմատիվ փաստաթղթերի անկատարյալ լինելու, փրկարար ծառայությունների ոչ բավարար պատրաստվածության և բուժօգնության ոչ օպերատիվ լինելու, ինչպես նաև շինարարության ցածր որակի պատճառով։

Բացի այդ, ինչպես ընդգծեց Խաչիյանը, 1988թ. դեկտեմբերի 7-ին տեղի ունեցավ ոչ թե մեկ, այլ երկու երկրաշարժ՝ մոտ չորս րոպե տարբերությամբ, ինչն ուժեղացրեց աղետի կործանիչ էֆեկտը։

Նրա խոսքերով, 1988թ. երկրաշարժից անմիջապես հետո սեյսմովտանգի ցուցանիշը բարձրացել էր մինչև 9 բալ, և շինարարությունը սկսեց ընթանալ այդ ցուցանիշին համապատասխան, սկսեց կատարելագործվել սեյսմակայուն շինարարության նորմատիվ բազան։

«Այդ աշախատանքները տարվում էին արդեն անկախության պայմաններում։ 1994թ.-ին երկրաբանների ու սեյսմոլոգների խմբի կողմից գծվեց սեյսմավտանգ գոտիների նոր քարտեզ, որի համաձայն Հայաստանի տարածքի միայն 15 տոկոսի սեյսմիկ վտանգի մակարդակը կազմում է 8 բալ, մնացած տարածքում այդ ցուցանիշն ավելի բարձր է»,- ասաց գիտնականը։

Նա համոզմունք հայտնեց նաև, որ անկախությունից հետո շինարարական նոր կառույցները Հայաստանում համապատասխանում են սեյսմիկ անվտանգության նորմերին։ Խոսելով 1988թ. երկրաշարժին նվիրված գիտական հետազոտությունների մասին՝ Խաչիյանը նշեց, որ երկրաշարժը տեղի ունեցավ արցախյան ազգային-ազատագրական շարժման թեժ պահին, երբ ողջ աշխարհի ուշադրությունը սևեռված էր Հայաստանի վրա։

«Այդ պատճառով Սպիտակի երկրաշարժը միջազգային լայն արձագանք ստացավ, և բազմաթիվ երկրներ շտապեցին ցուցաբերել ֆինանսական, գիտական և մարդասիրական օգնություն աղետի գոտիներին։ Դրա շնորհիվ Սպիտակի  երկրաշարժն աշխարհի ամենաուսումնասիրված երկրաշարժերից մեկն է»,- ընդգծեց նա։ 

1988թ. դեկտեմբերի 7-ին Հայաստանում տեղի ունեցավ ավերիչ երկրաշարժ։ Աղետը  հիմնովին ավերեց Հայաստանի հյուսիսում գտնվող երկու քաղաք՝ Սպիտակն ու Լենինականը (այժմյան Գյումրին), ավելի քան հարյուր գյուղ։ Եվս մի քանի քաղաքներ ավերվեցին մասամբ։ Երկրաշարժի էպիկենտրոնում՝ Սպիտակ քաղաքում, նրա ուժգնությունը, գնահատելով 12-բալանոց սանդղակով, կախված շինությունների ավերվածության աստիճանից՝ հասել է 10 բալի, Լենինականում (Գյումրի)՝ 9 բալի, Կիրովականում (Վանաձոր)՝ 8 բալի։ Սպիտակ քաղաքն ավերվել էր հիմնովին: Այդ օրը, ըստ պաշտոնական տվյալների, զոհվեց 25 հազ. մարդ, 140 հազարը դարձան հաշմանդմաներ, իսկ կես միլիոն մարդ մնաց անօթևան։--0—

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
10:57
19 Հունվարի 2017
Խաչատուր Սուքիասյանը կլինի Գագիկ Ծառուկյանի դաշինքի շտաբի պետը
Երկար քննարկումներից հետո Խաչատուր Սուքիասյանը որոշել է առաջիկա ընտրություններին մասնակցել Գագիկ Ծառուկյանի դաշինքով։
12:37
18 Հունվարի 2017
Հայաստանի խորհրդարանի աշխատակազմի ղեկավարը ցանկանում է վերադառնալ արդարադատության նախարարի պաշտոնին
Հայաստանի խորհրդարանի աշխատակազմի ղեկավար Հրայր Թովմասյանը ցանկանում է վերադառնալ արդարադատության նախարարի պաշտոնին:
11:43
18 Հունվարի 2017
Գագիկ Ծառուկյանի կողմնակիցների թիվը սրընթաց աճում է
Գագիկ Ծառուկյանի պոտենցիալ կողմնակիցների թիվը սրընթաց աճում է:
17:19
17 Հունվարի 2017
Ծառուկյանի վերադարձը կազդի Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքների վրա. փորձագետ
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Գագիկ Ծառուկյանի վերադարձը մեծ քաղաքականություն, անկասկած, կազդի առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքների վրա։
15:50
17 Հունվարի 2017
Լավրովը` Արցախ այցելած բլոգերի կալանավորման մասին. մենք դեմ ենք այս կամ այն տարածք անհատի այցելության քրեականացմանը
ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը, մեկնաբանելով Ադրբեջանի պահանջով Մինսկում բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինի կալանավորման մասին տեղեկությունը, հայտարարել է, որ Մոսկվան դեմ է այս կամ այն տարածք անհատի այցելության քրեականացմանը։
13:52
17 Հունվարի 2017
Գագիկ Ծառուկյան. բացում եմ քաղաքական գործունեության փակված էջը և մասնակցելու եմ 2017 թ.–ի խորհրդարանական ընտրություններին
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր և նախկին առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը հայտարարում է քաղաքականություն վերադառնալու և 2017 թ.–ի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու մասին։
13:10
17 Հունվարի 2017
Սեյրան Օհանյանն ու Վարդան Օսկանյանը քննարկել են առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին առնչվող հարցեր
ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Սեյրան Օհանյանը երեքշաբթի հանդիպել է նախկին արտգործնախարար, «Համախմբում» կուսակցության նախագահ Վարդան Օսկանյանի հետ:
11:03
17 Հունվարի 2017
ՀՀ վարչապետը պաշտոնական այցով կմեկնի ՌԴ
Այցի շրջանակում Կարեն Կարապետյանը Մոսկվայում հանդիպում կունենա ՌԴ վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևի հետ:
16:32
16 Հունվարի 2017
ՀՀ նոր վարչապետից հարկավոր չէ սպասել լուրջ փոփոխություններ. քաղաքագետ
Իրավիճակի լուրջ բարելավում, որին սպասում է Հայաստանի բնակչությունը նոր վարչապետից և կառավարությունից, սկզբունքորեն չի կարող լինել, հայտարարեց քաղաքագետ, Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն Ալեքսանդր Իսկանդարյանը:
13:37
13 Հունվարի 2017
Հայաստանի վարչապետը նշում է, որ կարող է չհայտնվել ՀՀԿ ընտրացուցակներում
Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հավանական է համարում, որ կարող է չհայտնվել Հայաստանի հանրապետական կուսակցության ընտրացուցակներում։
11:42
12 Հունվարի 2017
ԱՄՆ դեսպանատունն ու ԵՄ պատվիրակությունը որոշել են չֆինանսավորել Հայաստանի քաղաքական ուժերից և ոչ մեկին
Արևմուտքը, մասնավորապես ԱՄՆ դեսպանատունը և ԵՄ պատվիրակությունը, որոշել են առավելապես չեզոքություն ցուցաբերել և ուղղակի կամ անուղղակի չֆինանսավորել քաղաքական ուժերից և ոչ մեկին:
12:23
11 Հունվարի 2017
ՀՀԿ կանանց շրջանում խռովություն է հասունանում
ՀՀԿ կանայք պատրաստվում են Սերժ Սարգսյանից հանդիպում խնդրել և նրա մոտ բարձրացնել ցուցակի առաջին եռյակը եզրափակող Արփինե Հովհաննիսյանի հարցը: