481.93
+0.2
569.16
+0.19
8.37
-0.02
+18
Եղանակը Երևանում
Հայ
Սպիտակի երկրաշարժը հազարավոր մարդյանց կյանքեր խլեց հիմնականում երկրի՝ աղետին դիմակայելուն պատրաստ չլինելու պատճառով. հայ գիտնական
15:30
05 Դեկտեմբերի 2008

ԵՐԵՎԱՆ, 5 դեկտեմբերի. /Նովոստի-Արմենիա/. Սպիտակի երկրաշարժը 25 հազար մարդյանց կյանքեր խլեց այն պատճառով, որ երկիրը պատշաճ կերպով  պատրաստ չէր աղետին դիմակայելու, ուրբաթ Ազգային ակադեմիայի՝ Հայաստանի  երկրաշարժի 20-ամյակին նվիրված նիստում «Սպտակի երկրաշարժի դասերը» զեկույցում ասաց ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Էդվարդ Խաչիյանը։

«Խորհրդային ժամանակներում գոյություն ուներ մի կարծիք, որ Հարավային Կովկասում չէր կարող լինել 8 բալից բարձր երկրաշարժ։ Դա ոչ թե գիտական, այլ կոնյունկտուրային տեսակետ էր, որը ելնում էր շինարարության ծախսերի նվազեցման «մեկ բալ ցածր՝ 4 տոկոսով էժան» սկզբունքից»,- ասաց Խաչիյանը։
 
Ըստ նրա, Սպիտակի երկրաշարժը ցույց տվեց, որ այդ տարածաշրջանում կարող է տեղի ունենալ 10-11 բալ ուժգնության երկրաշարժ։

Ակադեմիկոսը գտնում է, որ 25 հազար մարդ զոհվեց ու տարածքի 40 տոկոսը ենթարկվեց ավերածությունների մի շարք հիմնական պատճառներով. տարածաշրջանի սեյսմիկ վտանգի թերագնահատման, սեյսմակայուն շինարարության նորմատիվ փաստաթղթերի անկատարյալ լինելու, փրկարար ծառայությունների ոչ բավարար պատրաստվածության և բուժօգնության ոչ օպերատիվ լինելու, ինչպես նաև շինարարության ցածր որակի պատճառով։

Բացի այդ, ինչպես ընդգծեց Խաչիյանը, 1988թ. դեկտեմբերի 7-ին տեղի ունեցավ ոչ թե մեկ, այլ երկու երկրաշարժ՝ մոտ չորս րոպե տարբերությամբ, ինչն ուժեղացրեց աղետի կործանիչ էֆեկտը։

Նրա խոսքերով, 1988թ. երկրաշարժից անմիջապես հետո սեյսմովտանգի ցուցանիշը բարձրացել էր մինչև 9 բալ, և շինարարությունը սկսեց ընթանալ այդ ցուցանիշին համապատասխան, սկսեց կատարելագործվել սեյսմակայուն շինարարության նորմատիվ բազան։

«Այդ աշախատանքները տարվում էին արդեն անկախության պայմաններում։ 1994թ.-ին երկրաբանների ու սեյսմոլոգների խմբի կողմից գծվեց սեյսմավտանգ գոտիների նոր քարտեզ, որի համաձայն Հայաստանի տարածքի միայն 15 տոկոսի սեյսմիկ վտանգի մակարդակը կազմում է 8 բալ, մնացած տարածքում այդ ցուցանիշն ավելի բարձր է»,- ասաց գիտնականը։

Նա համոզմունք հայտնեց նաև, որ անկախությունից հետո շինարարական նոր կառույցները Հայաստանում համապատասխանում են սեյսմիկ անվտանգության նորմերին։ Խոսելով 1988թ. երկրաշարժին նվիրված գիտական հետազոտությունների մասին՝ Խաչիյանը նշեց, որ երկրաշարժը տեղի ունեցավ արցախյան ազգային-ազատագրական շարժման թեժ պահին, երբ ողջ աշխարհի ուշադրությունը սևեռված էր Հայաստանի վրա։

«Այդ պատճառով Սպիտակի երկրաշարժը միջազգային լայն արձագանք ստացավ, և բազմաթիվ երկրներ շտապեցին ցուցաբերել ֆինանսական, գիտական և մարդասիրական օգնություն աղետի գոտիներին։ Դրա շնորհիվ Սպիտակի  երկրաշարժն աշխարհի ամենաուսումնասիրված երկրաշարժերից մեկն է»,- ընդգծեց նա։ 

1988թ. դեկտեմբերի 7-ին Հայաստանում տեղի ունեցավ ավերիչ երկրաշարժ։ Աղետը  հիմնովին ավերեց Հայաստանի հյուսիսում գտնվող երկու քաղաք՝ Սպիտակն ու Լենինականը (այժմյան Գյումրին), ավելի քան հարյուր գյուղ։ Եվս մի քանի քաղաքներ ավերվեցին մասամբ։ Երկրաշարժի էպիկենտրոնում՝ Սպիտակ քաղաքում, նրա ուժգնությունը, գնահատելով 12-բալանոց սանդղակով, կախված շինությունների ավերվածության աստիճանից՝ հասել է 10 բալի, Լենինականում (Գյումրի)՝ 9 բալի, Կիրովականում (Վանաձոր)՝ 8 բալի։ Սպիտակ քաղաքն ավերվել էր հիմնովին: Այդ օրը, ըստ պաշտոնական տվյալների, զոհվեց 25 հազ. մարդ, 140 հազարը դարձան հաշմանդմաներ, իսկ կես միլիոն մարդ մնաց անօթևան։--0—

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
19:10
19 Հոկտեմբերի 2017
Թուրք հասարակական գործչին ձերբակալել են Ծիծեռնակաբերդ այցելելու համար
Ստամբուլի Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանում ձերբակալվել է հայտնի թուրք գործարարներից մեկը։
14:57
19 Հոկտեմբերի 2017
Քսենիա Սոբչակը մտադիր է ՌԴ նախագահ դառնալ
Քսենիա Սոբչակը որոշել է մասնակցել 2018 թ.–ի մարտին կայանալիք ՌԴ նախագահական ընտրություններում։
13:30
19 Հոկտեմբերի 2017
Ադրբեջանցիները հուզվել են Հայաստանի քարտեզում Ղարաբաղի պատկերման պատճառով
Սոչիում անցկացվող Երիտասարդների և ուսանողների փառատոնին ադրբեջանցիները սկանդալ են հրահրել։
18:19
18 Հոկտեմբերի 2017
Անիմաստ է խոսել ղարաբաղյան կարգավորման մասին, քանի դեռ Երևանի և Բաքվի միջև չկա վստահություն
Անիմաստ է խոսել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման մասին, քանի դեռ երկու երկրների հասարակությունների միջև չհայտնվի «վստահության ինչ–որ կետ»:
17:10
16 Հոկտեմբերի 2017
Հրապարակվել են Սարգսյան–Ալիև հանդիպման արդյունքները
Հրապարակվել են այսօր Ժնևում կայացած Սարգսյան–Ալիև հանդիպման արդյունքները:
16:01
16 Հոկտեմբերի 2017
Ավարտվեցին Սարգսյան–Ալիև բանակցությունները. Ալիևը լքեց բանակցությունների վայրը
Ժնևում քիչ առաջ ավարտվեցին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի բանակցությունները։
15:38
16 Հոկտեմբերի 2017
Այս պահին ընթանում է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առանձնազրույցը
Ժնևում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի ու Իլհամ Ալիևի առանձնազրույցը։
14:46
16 Հոկտեմբերի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումն է մեկնարկել Ժնևում
Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպումն է մեկնարկել Ժնևում:
13:05
16 Հոկտեմբերի 2017
Սերժ Սարգսյանն արդեն Ժնև է ժամանել` հանդիպելու Ալիևի հետ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը ժամանել է Ժնև` իր ադրբեջանցի գործընկեր Իլհամ Ալիևի հետ հանդիպման։
23:51
15 Հոկտեմբերի 2017
ԵՄ-ն պահանջում է փակել հայկական ատոմակայանը
Հրապարակվել է Հայաստանի և Եվրամիության միջև համապարփակ և ընդլայնված համաձայնագրի տեքստը:
13:44
13 Հոկտեմբերի 2017
Հայտնի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման օրը
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների նախաձեռնությամբ կկայանա Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը։
00:02
13 Հոկտեմբերի 2017
Աշոտյանը հայտնել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպման ամսաթիվը
Հայտնի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների առաջիկա հանդիպման ամսաթիվը: