485.33
+0.37
572.16
-1.31
8.2
-0.02
+2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Սպիտակի երկրաշարժը հազարավոր մարդյանց կյանքեր խլեց հիմնականում երկրի՝ աղետին դիմակայելուն պատրաստ չլինելու պատճառով. հայ գիտնական
15:30
05 Դեկտեմբերի 2008

ԵՐԵՎԱՆ, 5 դեկտեմբերի. /Նովոստի-Արմենիա/. Սպիտակի երկրաշարժը 25 հազար մարդյանց կյանքեր խլեց այն պատճառով, որ երկիրը պատշաճ կերպով  պատրաստ չէր աղետին դիմակայելու, ուրբաթ Ազգային ակադեմիայի՝ Հայաստանի  երկրաշարժի 20-ամյակին նվիրված նիստում «Սպտակի երկրաշարժի դասերը» զեկույցում ասաց ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Էդվարդ Խաչիյանը։

«Խորհրդային ժամանակներում գոյություն ուներ մի կարծիք, որ Հարավային Կովկասում չէր կարող լինել 8 բալից բարձր երկրաշարժ։ Դա ոչ թե գիտական, այլ կոնյունկտուրային տեսակետ էր, որը ելնում էր շինարարության ծախսերի նվազեցման «մեկ բալ ցածր՝ 4 տոկոսով էժան» սկզբունքից»,- ասաց Խաչիյանը։
 
Ըստ նրա, Սպիտակի երկրաշարժը ցույց տվեց, որ այդ տարածաշրջանում կարող է տեղի ունենալ 10-11 բալ ուժգնության երկրաշարժ։

Ակադեմիկոսը գտնում է, որ 25 հազար մարդ զոհվեց ու տարածքի 40 տոկոսը ենթարկվեց ավերածությունների մի շարք հիմնական պատճառներով. տարածաշրջանի սեյսմիկ վտանգի թերագնահատման, սեյսմակայուն շինարարության նորմատիվ փաստաթղթերի անկատարյալ լինելու, փրկարար ծառայությունների ոչ բավարար պատրաստվածության և բուժօգնության ոչ օպերատիվ լինելու, ինչպես նաև շինարարության ցածր որակի պատճառով։

Բացի այդ, ինչպես ընդգծեց Խաչիյանը, 1988թ. դեկտեմբերի 7-ին տեղի ունեցավ ոչ թե մեկ, այլ երկու երկրաշարժ՝ մոտ չորս րոպե տարբերությամբ, ինչն ուժեղացրեց աղետի կործանիչ էֆեկտը։

Նրա խոսքերով, 1988թ. երկրաշարժից անմիջապես հետո սեյսմովտանգի ցուցանիշը բարձրացել էր մինչև 9 բալ, և շինարարությունը սկսեց ընթանալ այդ ցուցանիշին համապատասխան, սկսեց կատարելագործվել սեյսմակայուն շինարարության նորմատիվ բազան։

«Այդ աշախատանքները տարվում էին արդեն անկախության պայմաններում։ 1994թ.-ին երկրաբանների ու սեյսմոլոգների խմբի կողմից գծվեց սեյսմավտանգ գոտիների նոր քարտեզ, որի համաձայն Հայաստանի տարածքի միայն 15 տոկոսի սեյսմիկ վտանգի մակարդակը կազմում է 8 բալ, մնացած տարածքում այդ ցուցանիշն ավելի բարձր է»,- ասաց գիտնականը։

Նա համոզմունք հայտնեց նաև, որ անկախությունից հետո շինարարական նոր կառույցները Հայաստանում համապատասխանում են սեյսմիկ անվտանգության նորմերին։ Խոսելով 1988թ. երկրաշարժին նվիրված գիտական հետազոտությունների մասին՝ Խաչիյանը նշեց, որ երկրաշարժը տեղի ունեցավ արցախյան ազգային-ազատագրական շարժման թեժ պահին, երբ ողջ աշխարհի ուշադրությունը սևեռված էր Հայաստանի վրա։

«Այդ պատճառով Սպիտակի երկրաշարժը միջազգային լայն արձագանք ստացավ, և բազմաթիվ երկրներ շտապեցին ցուցաբերել ֆինանսական, գիտական և մարդասիրական օգնություն աղետի գոտիներին։ Դրա շնորհիվ Սպիտակի  երկրաշարժն աշխարհի ամենաուսումնասիրված երկրաշարժերից մեկն է»,- ընդգծեց նա։ 

1988թ. դեկտեմբերի 7-ին Հայաստանում տեղի ունեցավ ավերիչ երկրաշարժ։ Աղետը  հիմնովին ավերեց Հայաստանի հյուսիսում գտնվող երկու քաղաք՝ Սպիտակն ու Լենինականը (այժմյան Գյումրին), ավելի քան հարյուր գյուղ։ Եվս մի քանի քաղաքներ ավերվեցին մասամբ։ Երկրաշարժի էպիկենտրոնում՝ Սպիտակ քաղաքում, նրա ուժգնությունը, գնահատելով 12-բալանոց սանդղակով, կախված շինությունների ավերվածության աստիճանից՝ հասել է 10 բալի, Լենինականում (Գյումրի)՝ 9 բալի, Կիրովականում (Վանաձոր)՝ 8 բալի։ Սպիտակ քաղաքն ավերվել էր հիմնովին: Այդ օրը, ըստ պաշտոնական տվյալների, զոհվեց 25 հազ. մարդ, 140 հազարը դարձան հաշմանդմաներ, իսկ կես միլիոն մարդ մնաց անօթևան։--0—

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:20
06 Դեկտեմբերի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների հանդիպումն է մեկնարկել Վիեննայում
Վիեննայում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանի և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը։
21:07
06 Դեկտեմբերի 2017
Հայտնի են Հայաստանի ԱԳ նախարարի և համանախագահների հանդիպման թեմաները (ՎԻԴԵՈ)
Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին։
18:53
06 Դեկտեմբերի 2017
Պուտինն առաջադրվելու է ՌԴ նախագահի պաշտոնում
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է նախագահի պաշտոնում առաջրվելու մտադրության մասին:
10:35
05 Դեկտեմբերի 2017
Հայտնի է Հայաստանի նախագահի ամենահավանական թեկնածուի անունը
«Ժամանակ» թերթը գրում է, թե ով է Հայաստանի հաջորդ նախագահական ընտրությունների ամենահավանական թեկնածուն։
19:17
01 Դեկտեմբերի 2017
Արա Աբրահամյանը պահանջել է եթերից հեռացնել հակահայկական արշավ սկսած լրագրողներին և քաղաքագետներին
ՌՀՄ նախագահը կոչ է արել եթերից հեռացնել ծախու լրագրողներին, քաղաքագետներին և փորձագետներին, ովքեր հակահայկական արշավ են սկսել ռուսական հեռուստատեսությամբ։
18:14
30 Նոյեմբերի 2017
Վրաստանի վարչապետի այցը Հայաստան հետաձգվել է
Գիորգի Կվիրիկաշվիլիի այցը Հայաստան հետաձգվել է անորոշ ժամանակով:
17:48
30 Նոյեմբերի 2017
Հայաստան կժամանի Վրաստանի վարչապետ Գիորգի Կվիրիկաշվիլին
Այցի շրջանակներում նախատեսված են նրա հանդիպումները ՀՀ բարձրագույն ղեկավարության՝ ՀՀ նախագահի, ԱԺ նախագահի և վարչապետի հետ:
13:10
30 Նոյեմբերի 2017
Մարկեդոնովը կոչ է արել դադարեցնել ռուսական հեռուստատեսությամբ Հայաստան–ԵՄ համաձայնագրի շուրջ հնչող հիստերիան
Քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը կոչ է արել դադարեցնել ռուսական հեռուստատեսությամբ Հայաստան–ԵՄ համաձայնագրի շուրջ հնչող հիստերիան։
11:15
30 Նոյեմբերի 2017
ՀՀԿ–ում անհեթեթ են անվանել ռուս քաղաքագետների վիրավորական հայտարարությունները Հայաստան–ԵՄ համաձայնագրի ստորագրման վերաբերյալ
Էդուարդ Շարմազանովը մեկնաբանել է НТВ ռուսական հեռուստաալիքի talk show–ի ընթացքում Հայաստանի հասցեին հնչած հայտարարությունները։
20:35
28 Նոյեմբերի 2017
ՀՀ նախագահ. Հայաստանը շահագրգռված է բարեկամ Իրանի զարգացմամբ ու տարածաշրջանի կայունությամբ
ՀՀ նախագահն ընդունել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆին։
20:26
27 Նոյեմբերի 2017
Հանրապետության քաղաքացիները կզգան Հայաստան–ԵՄ համաձայնագրի օգուտը. Սվիտալսկի
Հայաստանի քաղաքացիները ժամանակի ընթացքում կզգան Հայաստան–Եվրամիություն համաձայնագրի օգուտը։
19:29
24 Նոյեմբերի 2017
Հայաստանն ու ԵՄ–ն ստորագրեցին Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը. ԼՐԱՑՎԱԾ
Փաստաթուղթը ձևավորում է նոր հարթակ Հայաստան–ԵՄ քաղաքական և տնտեսական համագործակցության ամրապնդման համար: