483.58
+0.74
513.85
-7.76
7.67
+0.05
-1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Սպիտակի երկրաշարժը հազարավոր մարդյանց կյանքեր խլեց հիմնականում երկրի՝ աղետին դիմակայելուն պատրաստ չլինելու պատճառով. հայ գիտնական
15:30
05 Դեկտեմբերի 2008

ԵՐԵՎԱՆ, 5 դեկտեմբերի. /Նովոստի-Արմենիա/. Սպիտակի երկրաշարժը 25 հազար մարդյանց կյանքեր խլեց այն պատճառով, որ երկիրը պատշաճ կերպով  պատրաստ չէր աղետին դիմակայելու, ուրբաթ Ազգային ակադեմիայի՝ Հայաստանի  երկրաշարժի 20-ամյակին նվիրված նիստում «Սպտակի երկրաշարժի դասերը» զեկույցում ասաց ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Էդվարդ Խաչիյանը։

«Խորհրդային ժամանակներում գոյություն ուներ մի կարծիք, որ Հարավային Կովկասում չէր կարող լինել 8 բալից բարձր երկրաշարժ։ Դա ոչ թե գիտական, այլ կոնյունկտուրային տեսակետ էր, որը ելնում էր շինարարության ծախսերի նվազեցման «մեկ բալ ցածր՝ 4 տոկոսով էժան» սկզբունքից»,- ասաց Խաչիյանը։
 
Ըստ նրա, Սպիտակի երկրաշարժը ցույց տվեց, որ այդ տարածաշրջանում կարող է տեղի ունենալ 10-11 բալ ուժգնության երկրաշարժ։

Ակադեմիկոսը գտնում է, որ 25 հազար մարդ զոհվեց ու տարածքի 40 տոկոսը ենթարկվեց ավերածությունների մի շարք հիմնական պատճառներով. տարածաշրջանի սեյսմիկ վտանգի թերագնահատման, սեյսմակայուն շինարարության նորմատիվ փաստաթղթերի անկատարյալ լինելու, փրկարար ծառայությունների ոչ բավարար պատրաստվածության և բուժօգնության ոչ օպերատիվ լինելու, ինչպես նաև շինարարության ցածր որակի պատճառով։

Բացի այդ, ինչպես ընդգծեց Խաչիյանը, 1988թ. դեկտեմբերի 7-ին տեղի ունեցավ ոչ թե մեկ, այլ երկու երկրաշարժ՝ մոտ չորս րոպե տարբերությամբ, ինչն ուժեղացրեց աղետի կործանիչ էֆեկտը։

Նրա խոսքերով, 1988թ. երկրաշարժից անմիջապես հետո սեյսմովտանգի ցուցանիշը բարձրացել էր մինչև 9 բալ, և շինարարությունը սկսեց ընթանալ այդ ցուցանիշին համապատասխան, սկսեց կատարելագործվել սեյսմակայուն շինարարության նորմատիվ բազան։

«Այդ աշախատանքները տարվում էին արդեն անկախության պայմաններում։ 1994թ.-ին երկրաբանների ու սեյսմոլոգների խմբի կողմից գծվեց սեյսմավտանգ գոտիների նոր քարտեզ, որի համաձայն Հայաստանի տարածքի միայն 15 տոկոսի սեյսմիկ վտանգի մակարդակը կազմում է 8 բալ, մնացած տարածքում այդ ցուցանիշն ավելի բարձր է»,- ասաց գիտնականը։

Նա համոզմունք հայտնեց նաև, որ անկախությունից հետո շինարարական նոր կառույցները Հայաստանում համապատասխանում են սեյսմիկ անվտանգության նորմերին։ Խոսելով 1988թ. երկրաշարժին նվիրված գիտական հետազոտությունների մասին՝ Խաչիյանը նշեց, որ երկրաշարժը տեղի ունեցավ արցախյան ազգային-ազատագրական շարժման թեժ պահին, երբ ողջ աշխարհի ուշադրությունը սևեռված էր Հայաստանի վրա։

«Այդ պատճառով Սպիտակի երկրաշարժը միջազգային լայն արձագանք ստացավ, և բազմաթիվ երկրներ շտապեցին ցուցաբերել ֆինանսական, գիտական և մարդասիրական օգնություն աղետի գոտիներին։ Դրա շնորհիվ Սպիտակի  երկրաշարժն աշխարհի ամենաուսումնասիրված երկրաշարժերից մեկն է»,- ընդգծեց նա։ 

1988թ. դեկտեմբերի 7-ին Հայաստանում տեղի ունեցավ ավերիչ երկրաշարժ։ Աղետը  հիմնովին ավերեց Հայաստանի հյուսիսում գտնվող երկու քաղաք՝ Սպիտակն ու Լենինականը (այժմյան Գյումրին), ավելի քան հարյուր գյուղ։ Եվս մի քանի քաղաքներ ավերվեցին մասամբ։ Երկրաշարժի էպիկենտրոնում՝ Սպիտակ քաղաքում, նրա ուժգնությունը, գնահատելով 12-բալանոց սանդղակով, կախված շինությունների ավերվածության աստիճանից՝ հասել է 10 բալի, Լենինականում (Գյումրի)՝ 9 բալի, Կիրովականում (Վանաձոր)՝ 8 բալի։ Սպիտակ քաղաքն ավերվել էր հիմնովին: Այդ օրը, ըստ պաշտոնական տվյալների, զոհվեց 25 հազ. մարդ, 140 հազարը դարձան հաշմանդմաներ, իսկ կես միլիոն մարդ մնաց անօթևան։--0—

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
12:39
09 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀԿ-ում բոլորը «փշերի» վրա են
Այսօր մամուլն արդեն գրում է, թե ովքեր են լինելու ՀՀԿ ցուցակում, և ովքեր են դուրս մնալու:
11:22
08 Դեկտեմբերի 2016
Գագիկ Ծառուկյանը մերժել է Սերժ Սարգսյանի առաջարկը
Սերժ Սարգսյան-Գագիկ Ծառուկյան հանդիպման ժամանակ Սերժ Սարգսյանը Գագիկ Ծառուկյանի հետ քննարկել է նախընտրական և հետընտրական զարգացումների հնարավոր բոլոր սցենարները:
16:51
07 Դեկտեմբերի 2016
Ֆրանսիայի ՆԳՆ նոր ղեկավարն Արցախի բարեկամն է և ընդգրկված է Ադրբեջանի «սև ցուցակներում»
Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Բրունո Լը Ռուն ներառված է ադրբեջանական արտաքին գերատեսչության «սև ցուցակում»:
11:52
07 Դեկտեմբերի 2016
«Դաշնակցությունը» ընտրություններից հետո հնարավոր է միանա իշխող ՀՀԿ-ին
ՀՅԴ-ն չի բացառում, որ ևս մաս կազմի իշխանական դաշինքին:
11:37
06 Դեկտեմբերի 2016
Չի բացառվում Դալլաքյան–Ծառուկյան քաղաքական տանդեմը
Չի բացառվում, որ Վիկտոր Դալլաքյանը միանալ Գագիկ Ծառուկյանի ստեղծելիք դաշինքին:
18:23
05 Դեկտեմբերի 2016
Քաղաքագետը պատմել է նախընտրական արշավի ընթացքում ՀՀԿ-ի ռազմավարության մասին
Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունն արդեն սկսված նախընտրական արշավում ընդունել է երեք բաղկացուցիչներից կազմված ռազմավարություն:
16:02
05 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ խոսնակը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել ժողովրդի ապստամբության իրավունքին
ՀՀ ԱԺ խոսնակ Գալուստ Սահակյանը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել «Ժառանգության» պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանի «Ժողովրդի ապստամբության իրավունքի մասին» օրենքը ԱԺ քառօրյայի օրակարգում ավելացնելուն։
15:07
05 Դեկտեմբերի 2016
Գագիկ Ծառուկյանը վերադառնում է մեծ քաղաքականություն` որպես ընդդիմադիր գործիչ
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Գագիկ Ծառուկյանը, հազարավոր քաղաքացիների պահանջով, վերադառնում է ակտիվ քաղաքականություն, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց «Բարգավաճ Հայաստան» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Նաիրա Զոհրաբյանը։
15:40
03 Դեկտեմբերի 2016
ԲՀԿ քաղխորհուրդը խնդրում է Ծառուկյանին վերադառնալ ակտիվ քաղաքականություն
Շաբաթ օրը կայացած ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի ընդլայնված նիստում քննարկվել է ԲՀԿ հիմնադիր նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալու հարցը:
12:34
03 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ու ԱՄՆ նորընտիր փոխնախագահ Մայք Փենսը հեռախոսազրույց են ունեցել
Հեռախոսազրույցը կայացել է ամերիկյան կողմի նախաձեռնությամբ:
19:55
02 Դեկտեմբերի 2016
Հայ–ռուսական զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից. պաշտպանության նախկին նախարար
Հայաստանի և Ռուսաստանի Զինված ուժերի միավորված զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից, ուրբաթ լրագրողներին հայտարարեց ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը։
17:18
02 Դեկտեմբերի 2016
Ադրբեջանի հետ սահմանագծում լարվածություն չկա. ՀՀ ՊՆ
Հայ-ադրբեջանական սահմանագծում և ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում իրավիճակը հանգիստ է, ասաց ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը: