482.84
+0.58
521.61
+4.72
7.62
+0.05
-4
Եղանակը Երևանում
Հայ
Շվեյցարացի նշանավոր միսիոների գերեզմանից բերված հողն ամփոփվեց Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի հուշապատի մեջ
17:54
22 Ապրիլի 2008
ԵՐԵՎԱՆ, 22 ապրիլի. /Նովոստի-Արմենիա/. Հայոց եղեռնի ժամանակ հազարավոր հայ երեխաների կյանք փրկած շվեյցարացի նշանավոր միսիոներ Յակոբ Կյունցլերի գերեզմանից բերված հողը երեքշաբթի ամփոփվեց Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր «Ծիծեռնակաբերդի» հուշապատի մեջ։

Միջոցառման ընթացքում, Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանն ընդգծեց, որ հայերին փրկելու ուղղությամբ Կյունցլերի արածը և հայերին նոր հայրենքիում տեղավորվելու գործում թողած ավանդն անգնահատելի է։

«Կյունցլերը փրկել է բազմաթիվ հայ որբերի, ամբողջական մանկատներ և իր ամբողջ կյանքը նվիրել է նրանց հետագա տեղավորմանը։ Նա իսկապես արժանացել է «Կյուցլեր հայրիկ» անվանը, ինչպես նրան անվանում էին նրա կողմից փրկված որբերը»,- նշեց Դեմոյանը։

 Յակոբ Կյունցլերը ծնվել է 1871թ., Շվեյցարիայի Հունդվիլ քաղաքում: 1899թ. մեկնել է Ուրֆա, որը և դարձել է նրա հայանպաստ գործունեության կենտրոնատեղին:

1922թ. հունվարի 1-ին Կյունցլերը միանում է «Մերձավոր Արևելքի ամերիկյան նպաստամատույց կոմիտեին»` կազմակերպելով 8000 հայ որբերի ապահով տեղափոխումը Թուրքիայից Սիրիա և Լիբանան:

1922թ. Ղազիր բնակավայրում Կյունցլերը որբանոց է հիմնում, որտեղ ապաստան են գտնում 1400 դեռատի հայուհիներ: Նրանց համար Կյունցլերը հիմնում է ոչ մեծ գորգագործական արհեստանոց: Ավելի ուշ, Բեյրութում, Կյունցլերը հայ որբևայրիների համար հոսպիտալ է հիմնում, իսկ Ազունիհում` առողջարան` թոքախտով հիվանդների համար:

1926թ. Յակոբ Կյունցլերը պարգևատրվել է Լիբանանի Պատվո շքանշանով, 1947թ. արժանացել Բազելի համալսարանի պատվո դոկտորի կոչմանը:

Ականատեսի իր տպավորությունները Յակոբ Կյունցլերը գրի է առել «Արյան և արցունքի երկրում» խորագրով հուշագրում, որը լույս է տեսել Պոտսդամում, 1921թ.:

Յակոբ Կյունցլերը մահացել է 1949թ. հունվարի 15-ին: Թաղված է Բեյրութի բողոքականների գերեզմանատանը:

Յակոբ Կյունցլերի գերեզմանից բերված հողն ամփոփվեց  հուշապատի մեջ, որտեղ ամփոփված են նաև Արմինա Վագների, Յոհաննես Լեպսիուսի, Հենրի Մորգենթաուի և հայերին եղեռնից փրկելու գործում մեծ դեր խաղացած կամ այդ եղեռնագործության փաստերը վավերացնելուն աջակցած ուրիշ գործիչների գերեզմաններից բերված հողը։ Հայկ Դեմոյանը նշեց այդ մարդկանց և Կյունցլերի կարևորությունը հատկապես այն մարդկանց համար, ում թանկ է եղեռնի զոհերի հիշատակը։

«Կյունցլերն այս  «բարության ճանապարհի» արժանի շարունակողն է, նրա անունն ու հայ ժողովրդի բոլոր բարեկամների անուններն ընդմիշտ կմնան մեր հիշողության մեջ»,- նշեց նա։

ԱՄՆ հայկական մշակութային հիմնադրամի նախագահ Արա Ղազարյանն իր հերթին նշեց, որ Կյունցլերը մեծ դժվարություններ է հաղթահարել հայ որբերին փրկելու ժամանակ։

«Կյունցլերը գրել է, որ թուրքերն ամեն կերպ խանգարում էին որբերի տեղափոխմանը, բայց նա միևնույն է՝ կարողացավ փրկել նրանց՝ չնայելով դժվարություններին։ Նա մեկն է այն մեծ մարդկանցից, ովքեր Թուրքիայում մնացին Առաջին համաշխարհայինի սկսելուց հետո և բազմաթիվ հայ կյանքեր փրկեցին։ Կյունցլերն իր համար առաքելություն էր ընտրել մարդկանց փրկելը, և հայ ժողովուրդը երբեք դա չի մոռանա»,- նշեց Ղազարյանը։

Միջոցառմանը մասնակցում էին նաև Յակոբ Կյունցլերի 14 ժառանգները։ Կյունցլերի ծոռնուհի Պրյու Մարշալլը նշեց, որ Կյունցլերի շնորհիվ իրենք բոլորը գիտեն եղեռնի մասին և իրենց ուժերի չափով կօգնեն այն ճանաչելու գործում։

«Մենք ցրված ենք ամբողջ աշխարհով, բայց բոլորիս միջով հոսում է Կյունցլերի արյունը, մի մարդու, ով սիրել է ձեր ժողովրդին և այդ սերը փոխանցել է մեզ, և մենք էլ խոստանում ենք այդ սերը փոխանցել մեր սերունդներին և նրանց, ում հետ շփվում ենք մեր երկրներում՝ հանուն Կյունցլերի և Հայոց եղեռնի զոհերի հիշատակի»,- ընդգծեց նա։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
11:22
08 Դեկտեմբերի 2016
Գագիկ Ծառուկյանը մերժել է Սերժ Սարգսյանի առաջարկը
Սերժ Սարգսյան-Գագիկ Ծառուկյան հանդիպման ժամանակ Սերժ Սարգսյանը Գագիկ Ծառուկյանի հետ քննարկել է նախընտրական և հետընտրական զարգացումների հնարավոր բոլոր սցենարները:
16:51
07 Դեկտեմբերի 2016
Ֆրանսիայի ՆԳՆ նոր ղեկավարն Արցախի բարեկամն է և ընդգրկված է Ադրբեջանի «սև ցուցակներում»
Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Բրունո Լը Ռուն ներառված է ադրբեջանական արտաքին գերատեսչության «սև ցուցակում»:
11:52
07 Դեկտեմբերի 2016
«Դաշնակցությունը» ընտրություններից հետո հնարավոր է միանա իշխող ՀՀԿ-ին
ՀՅԴ-ն չի բացառում, որ ևս մաս կազմի իշխանական դաշինքին:
11:37
06 Դեկտեմբերի 2016
Չի բացառվում Դալլաքյան–Ծառուկյան քաղաքական տանդեմը
Չի բացառվում, որ Վիկտոր Դալլաքյանը միանալ Գագիկ Ծառուկյանի ստեղծելիք դաշինքին:
18:23
05 Դեկտեմբերի 2016
Քաղաքագետը պատմել է նախընտրական արշավի ընթացքում ՀՀԿ-ի ռազմավարության մասին
Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունն արդեն սկսված նախընտրական արշավում ընդունել է երեք բաղկացուցիչներից կազմված ռազմավարություն:
16:02
05 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ խոսնակը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել ժողովրդի ապստամբության իրավունքին
ՀՀ ԱԺ խոսնակ Գալուստ Սահակյանը սխալմամբ «կողմ» է քվեարկել «Ժառանգության» պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանի «Ժողովրդի ապստամբության իրավունքի մասին» օրենքը ԱԺ քառօրյայի օրակարգում ավելացնելուն։
15:07
05 Դեկտեմբերի 2016
Գագիկ Ծառուկյանը վերադառնում է մեծ քաղաքականություն` որպես ընդդիմադիր գործիչ
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Գագիկ Ծառուկյանը, հազարավոր քաղաքացիների պահանջով, վերադառնում է ակտիվ քաղաքականություն, երկուշաբթի լրագրողներին ասաց «Բարգավաճ Հայաստան» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Նաիրա Զոհրաբյանը։
15:40
03 Դեկտեմբերի 2016
ԲՀԿ քաղխորհուրդը խնդրում է Ծառուկյանին վերադառնալ ակտիվ քաղաքականություն
Շաբաթ օրը կայացած ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի ընդլայնված նիստում քննարկվել է ԲՀԿ հիմնադիր նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալու հարցը:
12:34
03 Դեկտեմբերի 2016
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ու ԱՄՆ նորընտիր փոխնախագահ Մայք Փենսը հեռախոսազրույց են ունեցել
Հեռախոսազրույցը կայացել է ամերիկյան կողմի նախաձեռնությամբ:
19:55
02 Դեկտեմբերի 2016
Հայ–ռուսական զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից. պաշտպանության նախկին նախարար
Հայաստանի և Ռուսաստանի Զինված ուժերի միավորված զորախմբի ստեղծումը բխում է Հայաստանի շահերից, ուրբաթ լրագրողներին հայտարարեց ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը։
17:18
02 Դեկտեմբերի 2016
Ադրբեջանի հետ սահմանագծում լարվածություն չկա. ՀՀ ՊՆ
Հայ-ադրբեջանական սահմանագծում և ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում իրավիճակը հանգիստ է, ասաց ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը:
11:43
02 Դեկտեմբերի 2016
Րաֆֆի Հովհաննիսյանի որոշումը վտանգում է «Ժառանգություն» կուսակցության գոյությունը
Րաֆֆի Հովհաննիսյանը սպասում է քաղաքական դաշտում կատարվելիք փոփոխություններին: