481.77
-0.24
540.26
-0.7
8.5
-0.06
+12
Եղանակը Երևանում
Հայ
Շվեյցարացի նշանավոր միսիոների գերեզմանից բերված հողն ամփոփվեց Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի հուշապատի մեջ
17:54
22 Ապրիլի 2008
ԵՐԵՎԱՆ, 22 ապրիլի. /Նովոստի-Արմենիա/. Հայոց եղեռնի ժամանակ հազարավոր հայ երեխաների կյանք փրկած շվեյցարացի նշանավոր միսիոներ Յակոբ Կյունցլերի գերեզմանից բերված հողը երեքշաբթի ամփոփվեց Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր «Ծիծեռնակաբերդի» հուշապատի մեջ։

Միջոցառման ընթացքում, Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանն ընդգծեց, որ հայերին փրկելու ուղղությամբ Կյունցլերի արածը և հայերին նոր հայրենքիում տեղավորվելու գործում թողած ավանդն անգնահատելի է։

«Կյունցլերը փրկել է բազմաթիվ հայ որբերի, ամբողջական մանկատներ և իր ամբողջ կյանքը նվիրել է նրանց հետագա տեղավորմանը։ Նա իսկապես արժանացել է «Կյուցլեր հայրիկ» անվանը, ինչպես նրան անվանում էին նրա կողմից փրկված որբերը»,- նշեց Դեմոյանը։

 Յակոբ Կյունցլերը ծնվել է 1871թ., Շվեյցարիայի Հունդվիլ քաղաքում: 1899թ. մեկնել է Ուրֆա, որը և դարձել է նրա հայանպաստ գործունեության կենտրոնատեղին:

1922թ. հունվարի 1-ին Կյունցլերը միանում է «Մերձավոր Արևելքի ամերիկյան նպաստամատույց կոմիտեին»` կազմակերպելով 8000 հայ որբերի ապահով տեղափոխումը Թուրքիայից Սիրիա և Լիբանան:

1922թ. Ղազիր բնակավայրում Կյունցլերը որբանոց է հիմնում, որտեղ ապաստան են գտնում 1400 դեռատի հայուհիներ: Նրանց համար Կյունցլերը հիմնում է ոչ մեծ գորգագործական արհեստանոց: Ավելի ուշ, Բեյրութում, Կյունցլերը հայ որբևայրիների համար հոսպիտալ է հիմնում, իսկ Ազունիհում` առողջարան` թոքախտով հիվանդների համար:

1926թ. Յակոբ Կյունցլերը պարգևատրվել է Լիբանանի Պատվո շքանշանով, 1947թ. արժանացել Բազելի համալսարանի պատվո դոկտորի կոչմանը:

Ականատեսի իր տպավորությունները Յակոբ Կյունցլերը գրի է առել «Արյան և արցունքի երկրում» խորագրով հուշագրում, որը լույս է տեսել Պոտսդամում, 1921թ.:

Յակոբ Կյունցլերը մահացել է 1949թ. հունվարի 15-ին: Թաղված է Բեյրութի բողոքականների գերեզմանատանը:

Յակոբ Կյունցլերի գերեզմանից բերված հողն ամփոփվեց  հուշապատի մեջ, որտեղ ամփոփված են նաև Արմինա Վագների, Յոհաննես Լեպսիուսի, Հենրի Մորգենթաուի և հայերին եղեռնից փրկելու գործում մեծ դեր խաղացած կամ այդ եղեռնագործության փաստերը վավերացնելուն աջակցած ուրիշ գործիչների գերեզմաններից բերված հողը։ Հայկ Դեմոյանը նշեց այդ մարդկանց և Կյունցլերի կարևորությունը հատկապես այն մարդկանց համար, ում թանկ է եղեռնի զոհերի հիշատակը։

«Կյունցլերն այս  «բարության ճանապարհի» արժանի շարունակողն է, նրա անունն ու հայ ժողովրդի բոլոր բարեկամների անուններն ընդմիշտ կմնան մեր հիշողության մեջ»,- նշեց նա։

ԱՄՆ հայկական մշակութային հիմնադրամի նախագահ Արա Ղազարյանն իր հերթին նշեց, որ Կյունցլերը մեծ դժվարություններ է հաղթահարել հայ որբերին փրկելու ժամանակ։

«Կյունցլերը գրել է, որ թուրքերն ամեն կերպ խանգարում էին որբերի տեղափոխմանը, բայց նա միևնույն է՝ կարողացավ փրկել նրանց՝ չնայելով դժվարություններին։ Նա մեկն է այն մեծ մարդկանցից, ովքեր Թուրքիայում մնացին Առաջին համաշխարհայինի սկսելուց հետո և բազմաթիվ հայ կյանքեր փրկեցին։ Կյունցլերն իր համար առաքելություն էր ընտրել մարդկանց փրկելը, և հայ ժողովուրդը երբեք դա չի մոռանա»,- նշեց Ղազարյանը։

Միջոցառմանը մասնակցում էին նաև Յակոբ Կյունցլերի 14 ժառանգները։ Կյունցլերի ծոռնուհի Պրյու Մարշալլը նշեց, որ Կյունցլերի շնորհիվ իրենք բոլորը գիտեն եղեռնի մասին և իրենց ուժերի չափով կօգնեն այն ճանաչելու գործում։

«Մենք ցրված ենք ամբողջ աշխարհով, բայց բոլորիս միջով հոսում է Կյունցլերի արյունը, մի մարդու, ով սիրել է ձեր ժողովրդին և այդ սերը փոխանցել է մեզ, և մենք էլ խոստանում ենք այդ սերը փոխանցել մեր սերունդներին և նրանց, ում հետ շփվում ենք մեր երկրներում՝ հանուն Կյունցլերի և Հայոց եղեռնի զոհերի հիշատակի»,- ընդգծեց նա։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
11:29
27 Մայիսի 2017
Արդարադատության նախարարությունում լարված մթնոլորտ է
Նոր կառավարության միակ «սյուրպրիզը» արդարադատության նախարարի պաշտոնում Դավիթ Հարությունյանի նշանակումն էր:
15:08
24 Մայիսի 2017
ՀՀ վարչապետն աշխատանքային այցով կմեկնի Կազան
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը մայիսի 25–ին աշխատանքային այցով կմեկնի ՌԴ։
18:34
19 Մայիսի 2017
ՀՀ ԱԺ–ն կրճատեց հանձնաժողովների թիվը
ԱԺ պատգամավորներն ուրբաթ նիստի ժամանակ որոշեցին կրճատել մշտական հանձնաժողովների թիվը։
16:58
19 Մայիսի 2017
Կարեն Քոչարյանը ներկայացրել է ԱԺ խոսնակի պաշտոնում Բաբլոյանի ընտրվելու պատճառները
6–րդ գումարման ԱԺ–ի խոսնակ Արա Բաբլոյանը փոխզիջումային ֆիգուր է։
20:55
17 Մայիսի 2017
ՀՀԿ–ն կողմնորոշվել է, թե ում է առաջադրելու Հայաստանի ԱԺ խոսնակի պաշտոնում
Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունն իր թեկնածուներին է առաջադրել նորընտիր Ազգային ժողովի խոսնակի, փոխխոսնակների և հանձնաժողովների ղեկավարների պաշտոնում։
18:13
11 Մայիսի 2017
Ադրբեջանի «սև ցուցակը» ֆարսի է վերածվում
Ադրբեջանի «սև ցուցակն» ավելի շատ սկսում է ֆարս հիշեցնել:
16:21
11 Մայիսի 2017
ՀՀԿ–ն ու ՀՅԴ–ն կոալիցիոն հուշագիր ստորագրեցին
Նախագահական նստավայրում ՀՀԿ–ն ու ՀՅԴ–ին կոալիցիոն հուշագիր ստորագրեցին։
11:41
10 Մայիսի 2017
ՀՅԴ-ին հաջողվել է ավելին «պոկել» ՀՀԿ–ից
Առաջիկայում ստորագրվելիք ՀՅԴ-ՀՀԿ կոալիցիոն հուշագրով կպահպանվեն դաշնակցական երեք նախարարների պորտֆելները։
11:16
10 Մայիսի 2017
Հովիկ Աբրահամյան. քաղաքականությունից չեմ հեռացել, շարունակելու եմ հայանպաստ գործունեությունս
Հովիկ Աբրահամյանը նշել է, որ քաղաքականությունից չի հեռացել։
11:04
10 Մայիսի 2017
«Ծառուկյան» դաշինքում իսկական խառնաշփոթ է
«Ծառուկյան» դաշինքի շուրջ ստեղծված ինքնաբացարկների աղմուկը մոտենում է իր տրամաբանական հանգուցալուծմանը։
10:51
06 Մայիսի 2017
Հայտնի է արդարադատության նոր նախարարի անունը
Ըն¬դամենը մի քանի օր առաջ հայտնի դարձավ, որ արդարադատության նախարար Արփինե Հովհաննիսյանին, այնուամենայնիվ, խորհրդարան են տանում
11:43
03 Մայիսի 2017
Աշոտյանին բարձր պաշտոն է սպասվում ԱԺ–ում
Ըստ կուսակիցների` նա ավելի խելացի է, կազմակերպչական առումով ավելի գործունյա: