478.23
-0.15
574.4
+0.97
8.26
+0.03
+21
Եղանակը Երևանում
Հայ
Շվեյցարացի նշանավոր միսիոների գերեզմանից բերված հողն ամփոփվեց Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի հուշապատի մեջ
17:54
22 Ապրիլի 2008
ԵՐԵՎԱՆ, 22 ապրիլի. /Նովոստի-Արմենիա/. Հայոց եղեռնի ժամանակ հազարավոր հայ երեխաների կյանք փրկած շվեյցարացի նշանավոր միսիոներ Յակոբ Կյունցլերի գերեզմանից բերված հողը երեքշաբթի ամփոփվեց Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր «Ծիծեռնակաբերդի» հուշապատի մեջ։

Միջոցառման ընթացքում, Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանն ընդգծեց, որ հայերին փրկելու ուղղությամբ Կյունցլերի արածը և հայերին նոր հայրենքիում տեղավորվելու գործում թողած ավանդն անգնահատելի է։

«Կյունցլերը փրկել է բազմաթիվ հայ որբերի, ամբողջական մանկատներ և իր ամբողջ կյանքը նվիրել է նրանց հետագա տեղավորմանը։ Նա իսկապես արժանացել է «Կյուցլեր հայրիկ» անվանը, ինչպես նրան անվանում էին նրա կողմից փրկված որբերը»,- նշեց Դեմոյանը։

 Յակոբ Կյունցլերը ծնվել է 1871թ., Շվեյցարիայի Հունդվիլ քաղաքում: 1899թ. մեկնել է Ուրֆա, որը և դարձել է նրա հայանպաստ գործունեության կենտրոնատեղին:

1922թ. հունվարի 1-ին Կյունցլերը միանում է «Մերձավոր Արևելքի ամերիկյան նպաստամատույց կոմիտեին»` կազմակերպելով 8000 հայ որբերի ապահով տեղափոխումը Թուրքիայից Սիրիա և Լիբանան:

1922թ. Ղազիր բնակավայրում Կյունցլերը որբանոց է հիմնում, որտեղ ապաստան են գտնում 1400 դեռատի հայուհիներ: Նրանց համար Կյունցլերը հիմնում է ոչ մեծ գորգագործական արհեստանոց: Ավելի ուշ, Բեյրութում, Կյունցլերը հայ որբևայրիների համար հոսպիտալ է հիմնում, իսկ Ազունիհում` առողջարան` թոքախտով հիվանդների համար:

1926թ. Յակոբ Կյունցլերը պարգևատրվել է Լիբանանի Պատվո շքանշանով, 1947թ. արժանացել Բազելի համալսարանի պատվո դոկտորի կոչմանը:

Ականատեսի իր տպավորությունները Յակոբ Կյունցլերը գրի է առել «Արյան և արցունքի երկրում» խորագրով հուշագրում, որը լույս է տեսել Պոտսդամում, 1921թ.:

Յակոբ Կյունցլերը մահացել է 1949թ. հունվարի 15-ին: Թաղված է Բեյրութի բողոքականների գերեզմանատանը:

Յակոբ Կյունցլերի գերեզմանից բերված հողն ամփոփվեց  հուշապատի մեջ, որտեղ ամփոփված են նաև Արմինա Վագների, Յոհաննես Լեպսիուսի, Հենրի Մորգենթաուի և հայերին եղեռնից փրկելու գործում մեծ դեր խաղացած կամ այդ եղեռնագործության փաստերը վավերացնելուն աջակցած ուրիշ գործիչների գերեզմաններից բերված հողը։ Հայկ Դեմոյանը նշեց այդ մարդկանց և Կյունցլերի կարևորությունը հատկապես այն մարդկանց համար, ում թանկ է եղեռնի զոհերի հիշատակը։

«Կյունցլերն այս  «բարության ճանապարհի» արժանի շարունակողն է, նրա անունն ու հայ ժողովրդի բոլոր բարեկամների անուններն ընդմիշտ կմնան մեր հիշողության մեջ»,- նշեց նա։

ԱՄՆ հայկական մշակութային հիմնադրամի նախագահ Արա Ղազարյանն իր հերթին նշեց, որ Կյունցլերը մեծ դժվարություններ է հաղթահարել հայ որբերին փրկելու ժամանակ։

«Կյունցլերը գրել է, որ թուրքերն ամեն կերպ խանգարում էին որբերի տեղափոխմանը, բայց նա միևնույն է՝ կարողացավ փրկել նրանց՝ չնայելով դժվարություններին։ Նա մեկն է այն մեծ մարդկանցից, ովքեր Թուրքիայում մնացին Առաջին համաշխարհայինի սկսելուց հետո և բազմաթիվ հայ կյանքեր փրկեցին։ Կյունցլերն իր համար առաքելություն էր ընտրել մարդկանց փրկելը, և հայ ժողովուրդը երբեք դա չի մոռանա»,- նշեց Ղազարյանը։

Միջոցառմանը մասնակցում էին նաև Յակոբ Կյունցլերի 14 ժառանգները։ Կյունցլերի ծոռնուհի Պրյու Մարշալլը նշեց, որ Կյունցլերի շնորհիվ իրենք բոլորը գիտեն եղեռնի մասին և իրենց ուժերի չափով կօգնեն այն ճանաչելու գործում։

«Մենք ցրված ենք ամբողջ աշխարհով, բայց բոլորիս միջով հոսում է Կյունցլերի արյունը, մի մարդու, ով սիրել է ձեր ժողովրդին և այդ սերը փոխանցել է մեզ, և մենք էլ խոստանում ենք այդ սերը փոխանցել մեր սերունդներին և նրանց, ում հետ շփվում ենք մեր երկրներում՝ հանուն Կյունցլերի և Հայոց եղեռնի զոհերի հիշատակի»,- ընդգծեց նա։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:38
20 Սեպտեմբերի 2017
Ղարաբաղյան հակամարտությունը կարող է կարգավորվել բացառապես խաղաղ ճանապարհով. Լեհաստանի նախագահ
Ղարաբաղյան հակամարտությունը կարող է կարգավորվել բացառապես խաղաղ ճանապարհով:
12:02
20 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀ նախագահ. Հայաստանը հայ–թուրքական արձանագրությունները հայտարարելու է առ ոչինչ
Հայ–թուրքական արձանագրությունների կենսագործման ուղղությամբ որևէ դրական տեղաշարժի բացակայության պայմաններում Հայաստանը այդ արձանագրությունները հայտարարելու է առ ոչինչ, հայտարարել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը:
21:05
19 Սեպտեմբերի 2017
Շավարշ Քոչարյանը` ղարաբաղյան հակամարտության մասին. ոչ մեկը ոչ մեկին ոչ մի տարածք չի տալիս
Շավարշ Քոչարյանը տարակուսանք է հայտնել այն իրարանցման կապակցությամբ, որն առաջացրել է ղարաբաղյան հարցի վերաբերյալ ՀՀ ԱԳ նախարարի արված հայտարարությունը։
16:03
19 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀԿ–ն դեռ վերջնական որոշում չի ընդունել վարչապետի թեկնածության հարցում
ՀՀԿ–ն դեռ պաշտոնական որոշում չի ընդունել, թե ով է զբաղեցնելու վարչապետի պաշտոնը 2018 թվականի ընտրություններից հետո։
14:25
19 Սեպտեմբերի 2017
Գարո Փայլան. միայն ժողովրդական Թուրքիան կարող է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը
Միայն ժողովրդական Թուրքիան կարող է ճանաչել Հայոց ցեխասպանությունը և բացել սահմանները:
12:51
19 Սեպտեմբերի 2017
Նալբանդյանը չի բացառում Արցախի անվտանգությանը չսպառնացող տարածքների վերադարձը
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը չի բացառում Արցախի անվտանգությանը չսպառնացող տարածքների վերադարձը։
19:25
18 Սեպտեմբերի 2017
Նալբանդյան. Հայաստանը մտադիր է դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել վեց երկրների հետ
Հայաստանը մտադիր է դիվանագիտական հարաբերությունների մասին համաձայնագրեր ստորագրել վեց երկրների հետ:
17:39
18 Սեպտեմբերի 2017
ՀՀ պաշտպանության նախարարը ներկայացրել է Ռուսաստանից սպառազինություն գնելու պայմանները
Ռուսաստանը Հայաստանին սպառազինություն է վաճառում ներքին գներով:
16:47
18 Սեպտեմբերի 2017
ԱԳ նախարար. հայկական կողմը ԵՄ-ի հետ շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման խոչընդոտներ չի տեսնում
Հայկական կողմից Եվրամիության հետ շրջանակային համաձայնագիր ստորագրելու խոչընդոտներ չկան:
11:17
18 Սեպտեմբերի 2017
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս. Հայաստան-Սփյուռք համաժողովները կարևոր հարթակ են Հայաստանի, Արցախի և սփյուռքի միասնության զորացման համար
Երևանում մեկնարկել է Հայաստան–Սփյուռք «Փոխադարձ վստահություն, միասնականություն և պատասխանատվություն» վեցերորդ համաժողովը:
21:56
15 Սեպտեմբերի 2017
Լապշինը` հայերին. եթե կորցնեք Ղարաբաղը, ադրբեջանցիները գալու են ձեզ մորթելու
Հայտնի ռուս բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինն ուղերձով դիմել է հայերին:
16:46
14 Սեպտեմբերի 2017
ՌԴ վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը մոտ ապագայում կայցելի Երևան
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանն այսօր հեռախոսազրույց է ունեցել ՌԴ կառավարության ղեկավար Դմիտրի Մեդվեդևի հետ: