478.82
+0.2
557.59
+7.08
8.14
+0.04
+23
Եղանակը Երևանում
Հայ
Շվեյցարացի նշանավոր միսիոների գերեզմանից բերված հողն ամփոփվեց Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի հուշապատի մեջ
17:54
22 Ապրիլի 2008
ԵՐԵՎԱՆ, 22 ապրիլի. /Նովոստի-Արմենիա/. Հայոց եղեռնի ժամանակ հազարավոր հայ երեխաների կյանք փրկած շվեյցարացի նշանավոր միսիոներ Յակոբ Կյունցլերի գերեզմանից բերված հողը երեքշաբթի ամփոփվեց Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր «Ծիծեռնակաբերդի» հուշապատի մեջ։

Միջոցառման ընթացքում, Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանն ընդգծեց, որ հայերին փրկելու ուղղությամբ Կյունցլերի արածը և հայերին նոր հայրենքիում տեղավորվելու գործում թողած ավանդն անգնահատելի է։

«Կյունցլերը փրկել է բազմաթիվ հայ որբերի, ամբողջական մանկատներ և իր ամբողջ կյանքը նվիրել է նրանց հետագա տեղավորմանը։ Նա իսկապես արժանացել է «Կյուցլեր հայրիկ» անվանը, ինչպես նրան անվանում էին նրա կողմից փրկված որբերը»,- նշեց Դեմոյանը։

 Յակոբ Կյունցլերը ծնվել է 1871թ., Շվեյցարիայի Հունդվիլ քաղաքում: 1899թ. մեկնել է Ուրֆա, որը և դարձել է նրա հայանպաստ գործունեության կենտրոնատեղին:

1922թ. հունվարի 1-ին Կյունցլերը միանում է «Մերձավոր Արևելքի ամերիկյան նպաստամատույց կոմիտեին»` կազմակերպելով 8000 հայ որբերի ապահով տեղափոխումը Թուրքիայից Սիրիա և Լիբանան:

1922թ. Ղազիր բնակավայրում Կյունցլերը որբանոց է հիմնում, որտեղ ապաստան են գտնում 1400 դեռատի հայուհիներ: Նրանց համար Կյունցլերը հիմնում է ոչ մեծ գորգագործական արհեստանոց: Ավելի ուշ, Բեյրութում, Կյունցլերը հայ որբևայրիների համար հոսպիտալ է հիմնում, իսկ Ազունիհում` առողջարան` թոքախտով հիվանդների համար:

1926թ. Յակոբ Կյունցլերը պարգևատրվել է Լիբանանի Պատվո շքանշանով, 1947թ. արժանացել Բազելի համալսարանի պատվո դոկտորի կոչմանը:

Ականատեսի իր տպավորությունները Յակոբ Կյունցլերը գրի է առել «Արյան և արցունքի երկրում» խորագրով հուշագրում, որը լույս է տեսել Պոտսդամում, 1921թ.:

Յակոբ Կյունցլերը մահացել է 1949թ. հունվարի 15-ին: Թաղված է Բեյրութի բողոքականների գերեզմանատանը:

Յակոբ Կյունցլերի գերեզմանից բերված հողն ամփոփվեց  հուշապատի մեջ, որտեղ ամփոփված են նաև Արմինա Վագների, Յոհաննես Լեպսիուսի, Հենրի Մորգենթաուի և հայերին եղեռնից փրկելու գործում մեծ դեր խաղացած կամ այդ եղեռնագործության փաստերը վավերացնելուն աջակցած ուրիշ գործիչների գերեզմաններից բերված հողը։ Հայկ Դեմոյանը նշեց այդ մարդկանց և Կյունցլերի կարևորությունը հատկապես այն մարդկանց համար, ում թանկ է եղեռնի զոհերի հիշատակը։

«Կյունցլերն այս  «բարության ճանապարհի» արժանի շարունակողն է, նրա անունն ու հայ ժողովրդի բոլոր բարեկամների անուններն ընդմիշտ կմնան մեր հիշողության մեջ»,- նշեց նա։

ԱՄՆ հայկական մշակութային հիմնադրամի նախագահ Արա Ղազարյանն իր հերթին նշեց, որ Կյունցլերը մեծ դժվարություններ է հաղթահարել հայ որբերին փրկելու ժամանակ։

«Կյունցլերը գրել է, որ թուրքերն ամեն կերպ խանգարում էին որբերի տեղափոխմանը, բայց նա միևնույն է՝ կարողացավ փրկել նրանց՝ չնայելով դժվարություններին։ Նա մեկն է այն մեծ մարդկանցից, ովքեր Թուրքիայում մնացին Առաջին համաշխարհայինի սկսելուց հետո և բազմաթիվ հայ կյանքեր փրկեցին։ Կյունցլերն իր համար առաքելություն էր ընտրել մարդկանց փրկելը, և հայ ժողովուրդը երբեք դա չի մոռանա»,- նշեց Ղազարյանը։

Միջոցառմանը մասնակցում էին նաև Յակոբ Կյունցլերի 14 ժառանգները։ Կյունցլերի ծոռնուհի Պրյու Մարշալլը նշեց, որ Կյունցլերի շնորհիվ իրենք բոլորը գիտեն եղեռնի մասին և իրենց ուժերի չափով կօգնեն այն ճանաչելու գործում։

«Մենք ցրված ենք ամբողջ աշխարհով, բայց բոլորիս միջով հոսում է Կյունցլերի արյունը, մի մարդու, ով սիրել է ձեր ժողովրդին և այդ սերը փոխանցել է մեզ, և մենք էլ խոստանում ենք այդ սերը փոխանցել մեր սերունդներին և նրանց, ում հետ շփվում ենք մեր երկրներում՝ հանուն Կյունցլերի և Հայոց եղեռնի զոհերի հիշատակի»,- ընդգծեց նա։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
12:37
20 Հուլիսի 2017
Բլոգեր Լապշինը դատապարտվեց 3 տարվա ազատազրկման Արցախ այցելելու համար
Բաքվի դատարանը 3 տարվա ազատազրկման դատապարտեց բլոգեր, Ռուսաստանի և Իսրայելի քաղաքացի Ալեքսանդր Լապշինին։
20:14
19 Հուլիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է արցախցի գործընկերոջը` նախագահի պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել Բակո Սահակյանին:
12:46
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ։
01:30
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին
ՀՀ նախագահ հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին:
09:00
16 Հուլիսի 2017
Հայտնի գրող և լրագրող Սևան Նիշանյանը փախել է թուրքական բանտից
Հայտնի գրող, լրագրող, լեզվաբան և հրապարակախոս Սևան Նիշանյանը, ով Թուրքիայում դատապարտվել էր 17 տարվա ազատազրկման, փախել է բանտից և լքել երկիրը:
12:43
12 Հուլիսի 2017
Հայտնի շոումենի եղբայրը նշանակվել է Կանադայում ՀՀ դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Կանադայում գործող դեսպան Արմեն Եգանյանին պաշտոնից ազատելու մասին։
12:30
12 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախկին արտգործնախարարը` Դանիայում երկրի դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանում Դանիայի գործող դեսպանին պաշտոնից ազատելու մասին։
11:14
11 Հուլիսի 2017
Հաստատվել է Վրաստանում Հայաստանի դեսպանի թեկնածությունը
Վրաստանում Հայաստանի դեսպանությունը նոր ղեկավար ունի։
18:23
10 Հուլիսի 2017
Ռուսաստանն Ադրբեջանին «Սոլնցեպյոկ» ՏՕՍ-1Ա հրթիռներ է մատակարարել
Հուլիսի 10-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն հրապարակել է տեսանյութ:
17:24
06 Հուլիսի 2017
ՌԴ քաղաքացիները կարող են Բաքվի կամայականությունների զոհ դառնալ հայկական արմատների պատճառով. ՌԴ ԱԳՆ
Ադրբեջան ՌԴ քաղաքացիների մուտքի արգելքի վերաբերյալ ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտարարություն է տարածել:
13:04
06 Հուլիսի 2017
Ադրբեջանում արգելափակել են Հայաստանի հանրային ռադիոյի կայքը
Ադրբեջանն արգելափակել է Հայաստանի հանրային ռադիոյի կայքի հասանելիությունը։
14:39
05 Հուլիսի 2017
Մոսկվան պահանջում է Բաքվից դադարեցնել հայկական ազգանուններով ՌԴ քացաքացիների խտրականությունը
Ռուսաստանը պահանջում է Ադրբեջանից դադարեցնել երկիր ժամանող հայկական ազգանուններով ՌԴ քաղաքացիների խտրականությունը: