478.82
+0.2
557.59
+7.08
8.14
+0.04
+31
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ գիտնականները իրենց կովկասցի գործընկերներին կոչ են անում սկսել Աղվանքի պատմական ուսումնասիրությունը
19:03
03 Սեպտեմբերի 2007

ԵՐԵՎԱՆ, 3 սեպտեմբերի./Նովոստի-Արմենիա/. Հայ գիտնականները իրենց կովկասցի գործընկերներին կոչ են անում սկսել Աղվանքի պատմական ուսումնասիրությունը։ Այս մասին երկուշաբթի հայտարարեց հայտնի հայ թուրքագետ, ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն Սաֆրաստյանը՝ ելույթ ունենալով «Աղվանքի պետականությունը և էթնոմշակութային ժառանգությունը» միջազգային գիտական համաժողովի ժամանակ։

Նրա խոսքերով, համաժողովի անցկացումը Աղվանքի հիմնախնդիրների տարբեր ասպեկտների շուրջ լուրջ ուսումնասիրություններ կատարելու յուրօրինակ հրավեր է։

«Սա ճշմարտության համատեղ որոնման գործընթաց է, որի ժամանակ տարբեր մոտեցումների և կարծիքների բախման արդյունքում հիմքեր են ստեղծվում պատմական իրականությունը ավելի խորը հասկանալու համար»,- ասաց Սաֆրաստյանը։

Նա հույս հայտնեց, որ այս գործընթացին հետագայում կմիանան նաև Ադրբեջանի գիտնականները։

«Օրինաչափ է, որ այդ նախաձեռնությունը դուրս է գալիս Հայաստանից, քանի որ հենց հայկական էթնոսն է տվել ուժեղագույն քաղաքական խթանը և հոգևոր ներքին մղումը ալբանական պետականության ծագման համար, և հենց հայկական պատմագրական ավանդույթն է պահպանել այս պետության մասին տեղեկությունների հիմնական համալիրը»,- ասաց Սաֆրաստյանը։

Նրա խոսքերով, «Ադրբեջանի կողմից աճող համառությամբ փորձեր են ձեռնարկվում մեր իրականության ամենատարբեր ոչ գիտական ասպեկտները պատմական իրականություն տեղափոխելու նպատակով»։

«Աղվանքի պատմական ուսումնասիրությունը թույլ կտա աստիճանաբար վերացնել պատմական իրականության նկատմամբ նման մոտեցումը, առավել ևս, որ այդ պետականությունը պահանջում է լուրջ և օբյեկտիվ ուսումնասիրություն»,- ասաց Սաֆրաստյանը։

Աղվանքը արևելյան Անդրկովկասի տարածքում գտնվող հնագույն պետություններից է, բնակեցված է տարբեր ազգություններով, այդ թվում ՝ ալբանացիներով (Կասպից ծովի ափին, Արաքս և Քուռ գետերի ներքին հոսանքի մոտ)։Աղվանքի հատուկ տեղը պատմության մեջ բացատրվում է նրանով, որ նրա տարածքում էին գտնվում «Կովկասի դարպասները»   (Չոլա քաղաքը ժամանակակից Դերբենտի շրջանում), որոնք որպես կամուրջ կապում էին Եվրոպան և Ասիան։

Մ.թ.ա. 1 դարում Աղվանքի ժողովուրդը Հայաստանի և Վրաստանի ժողովուրդների հետ հերոսական պայքար էր մղում հին հռոմեացիների դեմ՝ նրանց Անդրկովկաս ներխուժելու ժամանակ (Լուկուլայի արշավները մ.թ.ք. 69-97 և Պոմպեյի արշավները 66-65 մ.թ.ա.)։

Մ.թ.ա. 3-5 դդ. Աղվանքում քրիստոնեությունը ընդունվում է որպես պետական կրոն։ Աղվանքի քրիստոնեական եկեղեցու առաջնորդն էր ինքնավար ալբանացի կաթողիկոսը։

5-րդ դարում Աղվանքը հակասասանյան ապստամբության (450—451) ամենաակտիվ մասնակիցներից էր, որը գլխավորում էր հայ իշխան Վարդան Մամիկոնյանը։ 6-րդ դարում սասանիդները ոչնչացրեցին ալբանացի թագավորների դինաստիան, իսկ 7-րդ դարում սասանիդյան շահինշահերի լծի դեմ շարունակական պայքար մղելու արդյունքում Աղվանքի անկախությունը վերականգնվեց։

7-րդ դարում Աղվանքի ամենանշանավոր տիրակալը Ջևանշիր Գիրդիմանսկին էր [638—670]։ Նրա օրոք լայն զարգացում ստացավ ալբանական գիրը և կազմվեց «Աղվանների պատմությունը», որը պատկանում էր հայ պատմաբան Մովսես Կաղանկատվացու գրչին, որն էլ հանդիսանում է Աղվանքի պատմության հիմնական աղբյուրը։

8-րդ դարում Աղվանքի բնակչության մեծ մասը մուսուլմանացվեց Խալիֆաթի կողմից։ 9-10 դդ. ընթացքում ալբանացի իշխաններին հաջողվեց մի քանի անգամ, կարճ ժամանակով Աղվանքում վերականգնել արքայական իշխանությունը։ --0—

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
12:37
20 Հուլիսի 2017
Բլոգեր Լապշինը դատապարտվեց 3 տարվա ազատազրկման Արցախ այցելելու համար
Բաքվի դատարանը 3 տարվա ազատազրկման դատապարտեց բլոգեր, Ռուսաստանի և Իսրայելի քաղաքացի Ալեքսանդր Լապշինին։
20:14
19 Հուլիսի 2017
Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է արցախցի գործընկերոջը` նախագահի պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել Բակո Սահակյանին:
12:46
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը խոսել է այն մասին, թե արդյոք 2018 թ–ին հավակնելու՞ է վարչապետի պաշտոնին, թե ոչ։
01:30
17 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախագահը հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին
ՀՀ նախագահ հրապարակեց Ալիևի հետ հանդիպման ամսաթիվն ու խոսեց սպասումների մասին:
09:00
16 Հուլիսի 2017
Հայտնի գրող և լրագրող Սևան Նիշանյանը փախել է թուրքական բանտից
Հայտնի գրող, լրագրող, լեզվաբան և հրապարակախոս Սևան Նիշանյանը, ով Թուրքիայում դատապարտվել էր 17 տարվա ազատազրկման, փախել է բանտից և լքել երկիրը:
12:43
12 Հուլիսի 2017
Հայտնի շոումենի եղբայրը նշանակվել է Կանադայում ՀՀ դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Կանադայում գործող դեսպան Արմեն Եգանյանին պաշտոնից ազատելու մասին։
12:30
12 Հուլիսի 2017
ՀՀ նախկին արտգործնախարարը` Դանիայում երկրի դեսպան
Հայաստանի նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանում Դանիայի գործող դեսպանին պաշտոնից ազատելու մասին։
11:14
11 Հուլիսի 2017
Հաստատվել է Վրաստանում Հայաստանի դեսպանի թեկնածությունը
Վրաստանում Հայաստանի դեսպանությունը նոր ղեկավար ունի։
18:23
10 Հուլիսի 2017
Ռուսաստանն Ադրբեջանին «Սոլնցեպյոկ» ՏՕՍ-1Ա հրթիռներ է մատակարարել
Հուլիսի 10-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն հրապարակել է տեսանյութ:
17:24
06 Հուլիսի 2017
ՌԴ քաղաքացիները կարող են Բաքվի կամայականությունների զոհ դառնալ հայկական արմատների պատճառով. ՌԴ ԱԳՆ
Ադրբեջան ՌԴ քաղաքացիների մուտքի արգելքի վերաբերյալ ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտարարություն է տարածել:
13:04
06 Հուլիսի 2017
Ադրբեջանում արգելափակել են Հայաստանի հանրային ռադիոյի կայքը
Ադրբեջանն արգելափակել է Հայաստանի հանրային ռադիոյի կայքի հասանելիությունը։
14:39
05 Հուլիսի 2017
Մոսկվան պահանջում է Բաքվից դադարեցնել հայկական ազգանուններով ՌԴ քացաքացիների խտրականությունը
Ռուսաստանը պահանջում է Ադրբեջանից դադարեցնել երկիր ժամանող հայկական ազգանուններով ՌԴ քաղաքացիների խտրականությունը: