486.36
+0.03
522.35
+0.57
8.22
+0.03
-3
Եղանակը Երևանում
Հայ
Երևանում նշվեց խորհրդային ականավոր գիտնական Լևոն Օրբելու 125-ամյակը
13:36
03 Հուլիսի 2007

ԵՐԵՎԱՆ, 3 հուլիսի, /Նովոստի-Արմենիա/։ Հայաստանի Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայում /ԳԱԱ/  երեքշաբթի տեղի ունեցավ հոբելյանական նիստ՝ նվիրված խորհրդային ականավոր գիտնական-ֆիզիոլոգ Լևոն Օրբելու ծննդյան 125-ամյակին։

Ինչպես նիստի ժամանակ հայտնեց ՀՀ ԳԱԱ Բնական գիտությունների բաժանմունքի քարտուղար-ակադեմիկոս, ԳԱԱ նախագահության անդամ Վիլեն Հակոբյանը, Օրբելին անգնահատելի ներդրում է ունեցել բժշկության զարգացման մեջ։ Նա նշել է, որ մեծ գիտնականի՝ բժշության բնագավառում կատարած աշխատանքները արժանացել են միջազգային ճանաչման։

Հակոբյանն ավելացրեց, որ բացի մասնագիտական հատկանիշներից, Օրբելին առանձանում էր նաև որպես «հրաշալի անձնավորություն»։

Միաժամանակ, ակադեմիկոսը նշեց, որ այնպիսի մասնագետներն ու անհատականությունները, ինչպիսին Օրբելին էր, պետք է միշտ մնան ժողովրդի և ապագա սերունդների հիշողության մեջ։

Ականավոր ֆիզիոլոգ Լևոն Օրբելին (1882 – 1958 թթ.) հայտնի է վեգետատիվ նյարդային համակարգի ոլորտում կատարած իր գիտական հետազոտություններով։ Նա ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր է, Սոցիալական աշխատանքի հերոս, պարգևատրվել է Վ.Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի շքանշաններով։

1922թ. Օրբելին, իր ուսանող Ա.Գ. Գինեցինսկու հետ միասին, բացահայտեց ֆիզիոլոգիական օրինաչափությունը, որը հայրենական և օտարերկրյա գիտության մեջ ստացավ «Օրբելու-Գնեցինսկու ֆենոմեն» անվանումը։

Օրբելին իրավամբ համարվում է ոչ միայն նոր գիտության՝ էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի հիմնադիրը, այլև մեծ գիտական ֆիզիոլոգիական դպրոցի ստեղծողը։ Ներկայումս Օրբելու գաղափարները մշակվում են նրա աշակերտների և հետնորդների կողմից՝ ՌԳԱ Ս.Պետերբուրգի Ի.Մ. Սեչենովի անվան Էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի ինստիտուտում և Երևանի՝ նրա անունը կրող Ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում։

Օրբելու աշխատությունները կանխորոշել են էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի զարգացումը։ Օրբելու կարևոր հետազոտություները վերաբերել են էքստրեմալ պայմաններում օրգանիզմի կենսագործունեության հարցերին։  Նա իրավամբ համարվել է ԽՍՀՄ-ում գիտական գործի ականավոր կազմակերպիչ։

1932 թ. Օրբելին ընտրվել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Մաթեմատիկական և բնական գիտությունների բաժանմունքի թղթակից-անդամ, իսկ բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճանը նա ստացել է առանց գիտական թեզի պաշտպանության՝ 1934 թ-ին։ Նույն տարում գիտնականը ստացել է ՌՍՖՍՀ վաստակավոր գիտական գործչի կոչում, իսկ 1935թ. ընտրվել է ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս, միաժամանակ՝ նաև ԳԱ նախագահության անդամ։

Ի.Պ. Պավլովի մահից հետո, 1936-1950թթ., նա գլխավորել է ԽՍՀՄ ԳԱ Ֆիզիոլոգիական ինստիտուտը։

1943 թ. գիտնականը Հայկական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի հիմնադիրներից և ակադեմիկոսներից մեկը եղավ։ 1944թ. նրան շնորհվել է ռազմական բժիշկների բարձրագույն՝ բժշկական ծառայության գեներալ-գնդապետի կոչում։ Օրբելին պարգևատրվել է ԽՍՀՄ ԳԱ Ի.Ի.Մեչնիկովի անվան Ոսկե մեդալով՝ էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի ոլորտում ունեցած ուսումնասիրությունների ամբողջության համար (1946թ.)։

Նա ԽՍՀՄ ԳԱ Ի.Պ. Պավլովի անվան մրցանակի (1937թ.) և Պետական մրցանակի դափնեկիր (1941թ.) է, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1945թ.), ինչպես նաև մի շարք օտարերկրյա ակադեմիաների պատվավոր դոկտոր և ակադեմիկոս։ --0—

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
17:25
24 Հունվարի 2017
Ռուսաստանն ու Հայաստանը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել ներքին անձնագրերով քաղաքացիների փոխայցելությունների շուրջ
ՌԴ քաղաքացիները կարող են Հայաստան այցելել ներքին անձնագրերով։
17:01
24 Հունվարի 2017
ՀՀ վարչապետը` ՌԴ վարչապետին. «Եկել ենք նոր առաջարկներով, որոնք թույլ կտան դիվերսիֆիկացնել և ընդլայնել մեր համագործակցությունը»
Ռուսաստանի Դաշնության վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևի հրավերով Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Կարեն Կարապետյանը երկօրյա պաշտոնական այցով գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնությունում:
13:33
24 Հունվարի 2017
Հովիկ Աբրահամյանը հաստատել է ՀՀԿ–ի շարքերը լքելու մտադրությունը
Հայաստանի նախկին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը հաստատեց, որ հեռանում է ՀՀԿ–ից:
12:44
24 Հունվարի 2017
Հայաստանի և Ռուսաստանի վարչապետները կքննարկեն ինտեգրացիոն համագործակցությունը ԵՏՄ-ի շրջանակում
Հայաստանի և Ռուսաստանի վարչապետներ Կարեն Կարապետյանը և Դմիտրի Մեդվեդևը երեքշաբթի կհանդիպեն Մոսկվայում:
01:14
24 Հունվարի 2017
ԱՄՆ–ն դուրս է գալիս Անդրխաղաղօվկիանոսյան գործընկերությունից
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրամանագիր է ստորագրել Անդրխաղաղօվկիանոսյան գործընկերության (ԱԽԳ) համաձայնագրից ԱՄՆ–ի դուրս գալու մասին:
20:51
23 Հունվարի 2017
ՀՀ վարչապետը շնորհավորել է Գլեդիս Բերեջիկլյանին ավստրալական նահանգի կառավարության ղեկավարի պաշտոնում նշանակվելու կապակցությամբ
Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանը շնորհավորել է հայազգի Գլեդիս Բերեջիկլյանին ավստրալական խոշորագույն նահանգի կառավարության ղեկավարի պաշտոնը ստանձնելու կապակցությամբ:
00:01
22 Հունվարի 2017
ԱՄՆ նախագահի անցումային վարչակազմը գլխավորել է Քեն Նահիգյանը
ԱՄՆ նախագահի վարչակազմի անցումային վարչակազմը նոր ղեկավար ունի:
16:57
20 Հունվարի 2017
Իշխան Զաքարյանը դարձել է Գագիկ Ծառուկյանի դաշինքի շտաբի պետը
Հայաստանի ՀՀ վերահսկիչ պալատի ղեկավար Իշխան Զաքարյանը գլխավորել է Գագիկ Ծառուկյանի դաշինքի նախընտրական շտաբը։
15:30
20 Հունվարի 2017
Մինսկն արտահանձնում է բլոգեր Լապշինին Ադրբեջանին
Բելառուսի Հանրապետությունը որոշել է արտահանձնել Ռուսաստանի Դաշնության և Իսրայելի պետության քաղաքացի Ալեքսանդր Լապշինին։
19:48
19 Հունվարի 2017
Խաչատուր Սուքիասյանը չի պատրաստվում գլխավորել ԲՀԿ շտաբը
Հայ խոշոր գործարար Խաչատուր Սուքիասյանը չի պատրաստվում գլխավորել «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության շտաբն առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում:
10:57
19 Հունվարի 2017
Խաչատուր Սուքիասյանը կլինի Գագիկ Ծառուկյանի դաշինքի շտաբի պետը
Երկար քննարկումներից հետո Խաչատուր Սուքիասյանը որոշել է առաջիկա ընտրություններին մասնակցել Գագիկ Ծառուկյանի դաշինքով։
12:37
18 Հունվարի 2017
Հայաստանի խորհրդարանի աշխատակազմի ղեկավարը ցանկանում է վերադառնալ արդարադատության նախարարի պաշտոնին
Հայաստանի խորհրդարանի աշխատակազմի ղեկավար Հրայր Թովմասյանը ցանկանում է վերադառնալ արդարադատության նախարարի պաշտոնին: