484.75
-0.5
571.76
+2.32
8.19
+0.01
-2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Երևանում նշվեց խորհրդային ականավոր գիտնական Լևոն Օրբելու 125-ամյակը
13:36
03 Հուլիսի 2007

ԵՐԵՎԱՆ, 3 հուլիսի, /Նովոստի-Արմենիա/։ Հայաստանի Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայում /ԳԱԱ/  երեքշաբթի տեղի ունեցավ հոբելյանական նիստ՝ նվիրված խորհրդային ականավոր գիտնական-ֆիզիոլոգ Լևոն Օրբելու ծննդյան 125-ամյակին։

Ինչպես նիստի ժամանակ հայտնեց ՀՀ ԳԱԱ Բնական գիտությունների բաժանմունքի քարտուղար-ակադեմիկոս, ԳԱԱ նախագահության անդամ Վիլեն Հակոբյանը, Օրբելին անգնահատելի ներդրում է ունեցել բժշկության զարգացման մեջ։ Նա նշել է, որ մեծ գիտնականի՝ բժշության բնագավառում կատարած աշխատանքները արժանացել են միջազգային ճանաչման։

Հակոբյանն ավելացրեց, որ բացի մասնագիտական հատկանիշներից, Օրբելին առանձանում էր նաև որպես «հրաշալի անձնավորություն»։

Միաժամանակ, ակադեմիկոսը նշեց, որ այնպիսի մասնագետներն ու անհատականությունները, ինչպիսին Օրբելին էր, պետք է միշտ մնան ժողովրդի և ապագա սերունդների հիշողության մեջ։

Ականավոր ֆիզիոլոգ Լևոն Օրբելին (1882 – 1958 թթ.) հայտնի է վեգետատիվ նյարդային համակարգի ոլորտում կատարած իր գիտական հետազոտություններով։ Նա ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր է, Սոցիալական աշխատանքի հերոս, պարգևատրվել է Վ.Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի շքանշաններով։

1922թ. Օրբելին, իր ուսանող Ա.Գ. Գինեցինսկու հետ միասին, բացահայտեց ֆիզիոլոգիական օրինաչափությունը, որը հայրենական և օտարերկրյա գիտության մեջ ստացավ «Օրբելու-Գնեցինսկու ֆենոմեն» անվանումը։

Օրբելին իրավամբ համարվում է ոչ միայն նոր գիտության՝ էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի հիմնադիրը, այլև մեծ գիտական ֆիզիոլոգիական դպրոցի ստեղծողը։ Ներկայումս Օրբելու գաղափարները մշակվում են նրա աշակերտների և հետնորդների կողմից՝ ՌԳԱ Ս.Պետերբուրգի Ի.Մ. Սեչենովի անվան Էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի ինստիտուտում և Երևանի՝ նրա անունը կրող Ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում։

Օրբելու աշխատությունները կանխորոշել են էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի զարգացումը։ Օրբելու կարևոր հետազոտություները վերաբերել են էքստրեմալ պայմաններում օրգանիզմի կենսագործունեության հարցերին։  Նա իրավամբ համարվել է ԽՍՀՄ-ում գիտական գործի ականավոր կազմակերպիչ։

1932 թ. Օրբելին ընտրվել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Մաթեմատիկական և բնական գիտությունների բաժանմունքի թղթակից-անդամ, իսկ բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճանը նա ստացել է առանց գիտական թեզի պաշտպանության՝ 1934 թ-ին։ Նույն տարում գիտնականը ստացել է ՌՍՖՍՀ վաստակավոր գիտական գործչի կոչում, իսկ 1935թ. ընտրվել է ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս, միաժամանակ՝ նաև ԳԱ նախագահության անդամ։

Ի.Պ. Պավլովի մահից հետո, 1936-1950թթ., նա գլխավորել է ԽՍՀՄ ԳԱ Ֆիզիոլոգիական ինստիտուտը։

1943 թ. գիտնականը Հայկական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի հիմնադիրներից և ակադեմիկոսներից մեկը եղավ։ 1944թ. նրան շնորհվել է ռազմական բժիշկների բարձրագույն՝ բժշկական ծառայության գեներալ-գնդապետի կոչում։ Օրբելին պարգևատրվել է ԽՍՀՄ ԳԱ Ի.Ի.Մեչնիկովի անվան Ոսկե մեդալով՝ էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի ոլորտում ունեցած ուսումնասիրությունների ամբողջության համար (1946թ.)։

Նա ԽՍՀՄ ԳԱ Ի.Պ. Պավլովի անվան մրցանակի (1937թ.) և Պետական մրցանակի դափնեկիր (1941թ.) է, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1945թ.), ինչպես նաև մի շարք օտարերկրյա ակադեմիաների պատվավոր դոկտոր և ակադեմիկոս։ --0—

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
11:07
08 Դեկտեմբերի 2017
Հայաստանի նախագահի պաշտոնում կարող է միասնական թեկնածու առաջադրվել
Սահմանադրության բարեփոխված 125–րդ հոդվածի համաձայն, «հանրապետության նախագահի պաշտոնում թեկնածության առաջադրման իրավունք ունի պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն ¼–ը»։
21:28
07 Դեկտեմբերի 2017
Կոչ ենք անում կենտրոնանալ ղարաբաղյան հակամարտության փոխզիջումային լուծումների վրա. ՄԽ համանախագահ երկրների ներկայացուցիչներ
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանխագահ երկրների պատվիրակությունների ղեկավարները Վիեննայում ԵԱՀԿ նախարարների խորհրդի նիստի ավարտին հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ։
21:20
06 Դեկտեմբերի 2017
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարների հանդիպումն է մեկնարկել Վիեննայում
Վիեննայում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանի և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը։
21:07
06 Դեկտեմբերի 2017
Հայտնի են Հայաստանի ԱԳ նախարարի և համանախագահների հանդիպման թեմաները (ՎԻԴԵՈ)
Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին։
18:53
06 Դեկտեմբերի 2017
Պուտինն առաջադրվելու է ՌԴ նախագահի պաշտոնում
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է նախագահի պաշտոնում առաջրվելու մտադրության մասին:
10:35
05 Դեկտեմբերի 2017
Հայտնի է Հայաստանի նախագահի ամենահավանական թեկնածուի անունը
«Ժամանակ» թերթը գրում է, թե ով է Հայաստանի հաջորդ նախագահական ընտրությունների ամենահավանական թեկնածուն։
19:17
01 Դեկտեմբերի 2017
Արա Աբրահամյանը պահանջել է եթերից հեռացնել հակահայկական արշավ սկսած լրագրողներին և քաղաքագետներին
ՌՀՄ նախագահը կոչ է արել եթերից հեռացնել ծախու լրագրողներին, քաղաքագետներին և փորձագետներին, ովքեր հակահայկական արշավ են սկսել ռուսական հեռուստատեսությամբ։
18:14
30 Նոյեմբերի 2017
Վրաստանի վարչապետի այցը Հայաստան հետաձգվել է
Գիորգի Կվիրիկաշվիլիի այցը Հայաստան հետաձգվել է անորոշ ժամանակով:
17:48
30 Նոյեմբերի 2017
Հայաստան կժամանի Վրաստանի վարչապետ Գիորգի Կվիրիկաշվիլին
Այցի շրջանակներում նախատեսված են նրա հանդիպումները ՀՀ բարձրագույն ղեկավարության՝ ՀՀ նախագահի, ԱԺ նախագահի և վարչապետի հետ:
13:10
30 Նոյեմբերի 2017
Մարկեդոնովը կոչ է արել դադարեցնել ռուսական հեռուստատեսությամբ Հայաստան–ԵՄ համաձայնագրի շուրջ հնչող հիստերիան
Քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը կոչ է արել դադարեցնել ռուսական հեռուստատեսությամբ Հայաստան–ԵՄ համաձայնագրի շուրջ հնչող հիստերիան։
11:15
30 Նոյեմբերի 2017
ՀՀԿ–ում անհեթեթ են անվանել ռուս քաղաքագետների վիրավորական հայտարարությունները Հայաստան–ԵՄ համաձայնագրի ստորագրման վերաբերյալ
Էդուարդ Շարմազանովը մեկնաբանել է НТВ ռուսական հեռուստաալիքի talk show–ի ընթացքում Հայաստանի հասցեին հնչած հայտարարությունները։
20:35
28 Նոյեմբերի 2017
ՀՀ նախագահ. Հայաստանը շահագրգռված է բարեկամ Իրանի զարգացմամբ ու տարածաշրջանի կայունությամբ
ՀՀ նախագահն ընդունել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆին։