482.25
+0.32
566.07
-3.09
8.39
+0.02
+10
Եղանակը Երևանում
Հայ
Զանուսի. Անհնար է լինել հայրենասեր` չլինելով կոսմոպոլիտ
14:48
21 Հուլիսի 2015

Երևանի XII միջազգային կինոփառատոնի շրջանակում «Նովոստի Արմենիա» գործակալությանը հաջողվեց զրուցել անվանի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, Վենետիկի կինոփառատոնի գլխավոր` «Ոսկե առյուծ» մրցանակի դափնեկիր, մի շարք միջազգային և ազգային մրցանակների արժանացած Քշիշտոֆ Զանուսիի հետ, որը գտնվում էր Հայաստանում` որպես կինոփառատոնի պատվավոր հյուր:

«Նովոստի Արմենիա» – Մաեստրո, սովորաբար հասարակ հանդիսատեսի համար դժվար է գնահատել նման մասշտաբի կինոփառատոնը։ Դուք առաջին տարին չէ, որ մասնակցում եք «Ոսկե ծիրանին», կցանկանայինք լսել փառատոնի մասին Ձեր` դրսի մարդու անկողմնակալ գնահատականը։

Ք. Զանուսի – Այն, որ փառատոնը գոյություն ունի, արդեն իսկ մեծ հաջողություն է։ Քանի որ փառատոները շատ հաճախ մարում են։ Փառատոնն արժեքավոր է դառնում միայն 5-6 տարի անց։ Այդ առումով «Ոսկե ծիրանը» լուրջ փառատոն է։

Կարևոր է, որ դուք, չլինելով վարձութային աշխարհի մի մասը, փառատոնի շնորհիվ բացառիկ հնարավորություն եք ստանում դիտել ֆիլմեր, որոնք այլ պարագայում  երբեք չէիք տեսնի։ Դա ինչ-որ առումով երաշխավորություն է նրբաճաշակ հանդիսատեսի համար, որ այդ ֆիլմերն արժե դիտել։

Եվ, իհարկե, փառատոնն ուրախություն է վատ զարգացած ֆիլմարտադրություն ունեցող երկրում։

«Նովոստի Արմենիա» – Լեհական կինոարտադրությունն առաջիններից մեկը  ֆրանսիացիներից ընդօրինակեց ազգային կինոարտադրության մեջ բյուջետային սուբսիդավորման յուրահատուկ ձևը։ Ինչպե՞ս է գործնականում կիրառվում այդ մեխանիզմը։

Ք. Զանուսի – Նախևառաջ, այն բացարձակ կապ չունի պետական նախահաշիվների և քաղաքականության հետ։ Քանի որ եթե այն ներառված լիներ նախահաշվի մեջ, ապա  քաղաքական գործիչներն ամեն տարի քվեարկության ժամանակ կինոարվեստը կարող էին ջնջել ցուցակից։ Իսկ այս դեպքում քաղաքական գործիչները ոչինչ չեն որոշում և ոչ մի ազդեցություն չունեն։

«Նովոստի Արմենիա» – Մեզ մոտ, ինչպես և այլ փոքր երկրներում, կինոարտադրության մեջ ժամանակ առ ժամանակ անհատականություններ են հայտնվում, սակայն, կինոարվեստը` որպես հայեցակարգ, մնում է թերզարգացած։ Որպես ռեժիսոր, որը լավ գիտի, թե ինչ է կինոարվեստի «ալիքը» և ոսկե սերունդը, ինչպե՞ս կգնահատեիք ներկա իրավիճակը Հայաստանի պես երկրներում։

Ք. Զանուսի –Ես` որպես նախկին ֆիզիկոս, կարծում եմ, որ դա վիճակագրության խնդիր է։ Գոյություն ունի որոշակի կրիտիկական զանգված։  Ռումինացիների մոտ, օրինակ, դա արդեն ստացվում է։ Նրանց մոտ հայտնվել է մի տաղանդավոր մարդ, և գործընկերները սկսել են նրա հետ մրցել։  

Սակայն դրա համար որոշակի սկզբնական քանակ է անհրաժեշտ։ Եթե տարեկան արտադրվում է 2-3 ֆիլմ, ապա ոչ մի խոսք չի կարող լինել դպրոցի մասին։ Իսկ եթե կա քանակ, ապա կա նաև այն ալիքի ձևավորման հնարավորությունը, որի մասին Դուք խոսում եք։ Իրանն, օրինակ, շատ հեշտ կարողացավ հասնել դրան, քանի որ թեև արտասահմանյան ֆիլմեր նրանց մոտ չեն ցուցադրվում, սակայն կրիտիկական զանգված այնտեղ կա։

«Նովոստի Արմենիա» – Այսինքն` բացի ինդուստրիալից անհրաժեշտ են նաև սոցիալակա՞ն նախադրյալներ։

Ք. Զանուսի – Այո, սակայն կրկին ելակետային քանակի անհրաժեշտություն կա, որի մասին ես խոսում էի։ Եթե դրանք երեքն են, ապա հնարավոր չէ ինչ–որ բան անել, եթե հինգը, ապա կարող է ինչ–որ բան ստացվել։

«Նովոստի Արմենիա» – Երբ իտալացի ռեժիսոր Դինո Ռիզիին տարեց հասակում  հարցրեցին. «Ի՞նչ եք անում երիտասարդ սերնդի համար», նա պատասխանեց. «Ծերանում եմ...»։

Ք. Զանուսի – (Ծիծաղում է) Այդ առումով ես ինձ այնքան լավ չեմ պահում, քանի որ շարունակում եմ ֆիլմեր ստեղծել։ Այս` չափազանց արագ ընթացող աշխարհում  կոմպոզիտորների, գրողների, նկարիչների մեջ շատ են այնպիսիները, որոնք իրենց արվեստի գագաթնակետում են լինում կարճ ժամանակ։

Մյուսները, օրինակ` Մերիլ Սթրիփը, բացառություն են։ Նախկինում այդպես չէր, իսկ հիմա ամեն ինչ արագացել է։ Արագության աճին զուգընթաց միշտ ի հայտ է գալիս նորը, որը ստիպում է մոռացության տալ հինը։

 «Նովոստի Արմենիա» – Դուք փորձում եք քայլել տեխնոլոգիական զարգացումներին համընթա՞ց, թ՞ե հակված եք պահպանել Ձեր դասական կինոլեզուն։

Ք. Զանուսի – Կինոյի լեզուն փոխվել է, և եթե ես կապված եմ այն լեզվին, որով ես աշխատել եմ, ապա ես չեմ քայլում ժամանակին համընթաց։ Այսօր, օրինակ, ընդունված է հեռուստանովելի բացառապես գծային սյուժեն, և դա արմատապես տարբերվում է նրանից, ինչ անում էին Գոդարը կամ Ռենեն, վաղ Օրսոն Ուելսը կամ Բերգմանը։ Օրինակ` շատ տարիներ անց միայն ինձ հաջողվեց սիստեմատիկ կերպով նայել Ռոման Բալայանի ֆիլմերը։ Նա հիանալի ռեժիսոր է։ Նա էլ է օգտագործում այն լեզուն, որը կար 30 տարի առաջ, իսկ այսօր այդ մասին անգամ մտածելն անհնար է։ Սակայն այդ փոփոխությունները չեն խոսում կինոյի զարգացման մասին։ Եվ, ընդհանրապես, մենք զարգացման վերաբերյալ սխալ պատկերացում ունենք։

30 տարի առաջ ես թռչում էի Կոնկորդ ինքնաթիռով։ Ես ընդամենը երեք ժամում էի Լոնդոնից հասնում Նյու Յորք։ Այսօր դա անհնար է, բոլոր ինքնաթիռներն ավելի դանդաղ են թռչում։ Կոնկորդին սպանեց էկոնոմիկան։ Բենզինի գները բարձրացան, և որոշվեց, որ ավելի լավ է ինքնաթիռներն էժանացնել, և կարևոր չէ, որ դրանք դանդաղ են թռչելու։ Նույնը կատարվում է և կինոյի հետ։

«Նովոստի Արմենիա» – Որպես եվրոպացի` ինչպե՞ս կբացատրեք փառատոնային միտումները` կապված սեքսուալ առումով «ոչ ավանդական» թեմատիկայով կինոյի հետ։

Ք. Զանուսի –Եթե Դուք հիշեք Պլատոնին և Արիստոտելին, ապա կհասկանաք, որ քիչ բան կարող է լինել ավելի ավանդական, քան համասեռամոլությունը։ Իսկ ինչ վերաբերում է փառատոնային թրենդին, ապա դա միանգամայն այլ բան է։ Սեռական, ազգային և այլ փոքրամասնությունները միշտ շրջապատում են այն տարածքը, որը կապված է մշակույթի բնագավառում որոշումներ կայանցելու հետ։

Այսօր դա այդպես է, սակայն վաղը հեղափոխություն կսկսվի, բոլոր միտումները կվերացվեն, և նրանց տեղը կգան նորերը։ Հիմա քիչ են անհատականությունները, որոնք պայմանավորում են այս կամ այն փառատոնի բնույթը։ Այդ առումով, կարծում եմ, որ ձեր փառատոնը լավ համբավ ունի, քանի որ դուք չունեք այդ միտումը։

«Նովոստի Արմենիա» – Ինչպե՞ս եք վերաբերվում կինոյի տարանջատմանը  «մեյնսթրիմի» և «արթհաուսի»։

Ք. Զանուսի – Իհարկե, այդ բաժանումը, առաջին հերթին, գալիս է վարձույթի մարդկանցից։ Երբ ես սոված եմ, կարող եմ սնվել Մաքդոնալդսում, սակայն կարող եմ նաև գնալ էլիտար ռեստորան և նրբահամ կերակուր համտեսել։ Կամ մեկ այլ օրինակ` ես կարող եմ գնել սովորական հագուստ կամ գնալ դերձակի մոտ։ Ի դեպ, ես նաև դերձակ ունեմ։ Ճիշտ է նա կրկնակի թանկ է, սակայն երբ ես գիրանում եմ, միայն նա է կարողանում այնպես անել, որ դա չնկատվի (ծիծաղում է)։

«Նովոստի Արմենիա» – Դուք համաձա՞յն եք այն կարծիքի հետ, որ շատերը   շահարկում են հեղինակային կինոն` այդ կերպ քողարկելով իսկական մտքի և իրական գեղարվեստականության բացակայությունը։

Ք. Զանուսի – Այդ ամենը ճիշտ է։ Հենց այդ պատճառով հանդիսատեսը հաճախ չի վստահում։ Կային ժամանակներ, երբ մարդիկ վստահում էին փառատոներին։ Եթե ֆիլմն արժանացել էր մրցանակի, ապա մենք զգում էինք, որ պարտավոր ենք այն դիտել։ Իսկ հիմա ցանկացած անտաղանդ ֆիլմ կարող է գլխավոր մրցանակ շահել,  քանի որ BAFTA-ն, Սեզարը, Օսկարը և մյուսներն աշխատում են քվեարկության սկզբունքով։ Ո՞վ է քվեարկում Օսկարի ժամանակ։ Հազարավոր դիմահարդարներ, օգնականներ իրենց քվեարկությամբ հաստատում են այն, ինչը շուկան արդեն ընտրել է` մտցնելով, լավագույն դեպքում, որոշ չնչին փոփոխություններ։

Այսօր, ցավոք, որոշում է ոչ թե հեղինակությունը, այլ ամբոխը։

«Նովոստի Արմենիա» – Դուք կապվածություն զգու՞մ եք Լեհաստանի հանդեպ, թե՞ ավելի շատ կոսմոպոլիտ եք։

Ք. Զանուսի –Ես, միանշանակ, կոսմոպոլիտ եմ և շատ եմ կապված Լեհաստանի հետ։ Բանն այն է, որ կոսմոպոլիտ հասկացությունը հաճախ սխալ է մեկնաբանվում։ Ես համոզված եմ, որ անհնար է հայրենասեր լինել` չլինելով կոսմոպոլիտ։

Հակառակ դեպքում դա կույր սեր է, իսկ ցանկացած կույր սեր կործանարար է։ Դա բերում է ազգայնականության։ Եվ միայն կոսմոպոլիտ լինելով դու կարող ես սիրել քո հայրենիքն իսկապես, ինչպես մորդ, երեխայիդ, ընտանիքդ, այսինքն` բոլոր թերություններով և առավելություններով հանդերձ։

Այնպես որ կոսմոպոլիտ լինելն անհրաժեշտ է հայրենասեր լինելու համար։--0--

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
12:59
13 Սեպտեմբերի 2017
Էռնա Միր. «Նոր ալիքում» հաղթելն ինձ համար սկզբունքային է
Մրցույթի ամենավառ և սիրված մասնակիցներից է Հայաստանը ներկայացնող 18–ամյա Էռնա Միրը (Միրզոյան) «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է մրցույթում հաջող մասնակցության տպավորություններից ու սպասումներից։

15:43
12 Սեպտեմբերի 2017
Մեզ հաջողություն է սպասում, եթե կարողանանք Հայաստանի գաստրոնոմիկ ներուժը ճիշտ օգտագործել. փորձագետ
Հայաստանի այսօրվա օրակարգում ամենաակտուալ թեմաներից է զբոսաշրջության զարգացումը։
18:03
15 Հունիսի 2017
Հենրիխ Մխիթարյանը պատմել է բաղձալի նպատակի, հիշարժան հանդիպումների և սիրած գրքի մասին
Հայաստանի հավաքականի և «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կիսապաշտպան, Հենրիխ Մխիթարյանը հարցազրույց է տվել «Российсая газета»-ին։


12:52
06 Հունիսի 2017
Ադրբեջանի հետ Հայաստանի խնդիրներն ինքնաբերաբար չեն լուծվի
«Ոսկանապատ» հետազոտական կենտրոնի ղեկավար Հրանտ Մելիք–Շահնազարյանը բացառիկ հարցազրույց է տվել «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը։  
19:18
16 Մայիսի 2017
Ինչու՞ է Հայաստանին պետք «Նոյյան Տապան». ԲԱՑԱՌԻԿ
Հայաստանը շուտով կդառնա նոր «Նոյյան Տապան»-ի հայրենիք, ընդ որում` բառացիորեն:
14:14
27 Ապրիլի 2017
Պատրաստվում ենք ամռանը. խորհուրդներ ֆիթնես մարզիչից
Ամռան գալստին մնացել է մի ամսից մի փոքր ավելի։
20:22
13 Ապրիլի 2017
Հայաստանը «Եվրատեսիլում» հաղթելու մեծ հնարավորություններ ունի. Գերմանիայի ներկայացուցիչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Եվրատեսիլ» երգի միջազգային մրցույթում Գերմանիան ներկայացնող երգչուհի Լևինա Մյուզիքը հարցազրույց է տվել «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը։
16:52
23 Մարտի 2017
Ինչպե՞ս խուսափել գրիպից և ի՞նչ անել, եթե դուք, ամեն դեպքում, հիվանդացել եք. խորհուրդ է տալիս փորձագետը
Գարնան սկզբին գրիպով և սուր շնչառական  վիրուսային վարակներով հիվանդանալու վտանգը մեծանում է։
17:30
02 Փետրվարի 2017
Սուրենյան. առաջիկա գիշերը Երևանում ձմեռվա ռեկորդային ամենացուրտ գիշերն է լինելու
Վերջին ամիսներին Հայաստանի բնակիչների համար ամենաքննարկվող թեման եղանակն է:
15:58
23 Հունվարի 2017
Հայաստանում բացվել է Yandex-ի ծրագրավորման դպրոցը
Հայաստանը դարձավ Ռուսաստանից հետո առաջին երկիրը, որտեղ սկսեց գործել Yandex-ի ծրագրավորման դպրոցը:
18:58
15 Նոյեմբերի 2016
«Նոր հայեր». երեխաների պես ուրախանում էինք, որ կարողացել ենք նվաճել ՈՒՀԱ–ի գավաթը
«Նոր հայեր» թիմի անդամ և դերասան Արմեն Պետրոսյանը «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է այն մասին, թե ինչպես է թիմը նվաճել ՈւՀԱ–ի 55-ամյակի հոբելյանական միջոցառման գավաթը, արդյոք կյանք կա՞ ՈՒՀԱ-ից հետո, և նա պատրա՞ստ է, արդյոք, վարպետության դասեր տալ ՈւՀԱ–ի երիտասարդ հայ անդամներին:
12:05
26 Հոկտեմբերի 2016
Ադրբեջանը սահմանային լարվածության հրահրմամբ վերահաստատում է, որ հակամարտության կարգավորումը տեսնում է միայն ռազմական ուղիով. ՊՆ
ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության վարչության պետ, գեներալ–մայոր Վարդան Ավետիսյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է «Ազգ–բանակ» նոր գաղափարախոսության, շփման գծում Ադրբեջանի ԶՈւ–ի ակտիվացման, ինչպես նաև հայ ժողովրդի հայրենասիրական ոգու մասին։