480.74
+0.03
511.65
+0.46
7.48
-0.03
+2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ղարաբաղյան իրադարձությունների զարգացման ռազմական սցենարը հարկավոր չէ ոչ Հայաստանին, ոչ Ռուսաստանին
15:45
15 Օգոստոսի 2014

Ղարաբաղյան հակամարտության գոտում իրավիճակը կայունացել է հուլիսի վերջին-օգոստոսին սկզբին գրանցված կտրուկ սրումից հետո, Ադրբեջանի կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտման ինտենսիվությունը նվազել է, սակայն իրավիճակի սրման սպառնալիքը դեռ պահպանվում է: Ինչպիսի՞ն են ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հեռանկարները, ի՞նչ արդյունքներ գրանցեց օգոստոսի 10-ին Սոչիում տեղի ունեցած Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը, կարո՞ղ է, արդյոք, Մինսկի խումբը շարունակել արդյունավետ գործունեությունը, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության հետ զրույցում այս և այլ հարցերին է պատասխանել Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Արևելագիտության ինստիտուտի Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի ուսումնասիրման կենտրոնի փորձագետ, քաղաքագետ Անդրեյ Արեշևը:

Նովոստի-Արմենիա – Պրն Արեշև, ձեր կարծիքով՝ ինչպիսի՞ իրավիճակ է տիրում ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացում, և ինչպե՞ս է ազդել տարածաշրջանի վիճակի վրա օգոստոսի 10-ին Սոչիում կայացած Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը:

Ա. Արեշև - Ինձ թվում է, որ Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ բանակցային գործընթացի իրավիճակը բավականին խճճված է, այն ավելի շատ խճճեց ռազմական գործողությունների սրումը, որը տեղի ունեցավ հուլիս-օգոստոսին: Քանի որ, ինչպես հիշում ենք, մի շարք դիվանագետներ, առաջին հերթին` ամերիկացի և եվրոպացի, առաջարկում էին, որ Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևը (Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ) հանդիպեն արևմտյան մայրաքաղաքներից մեկում: Խոսքը Փարիզի կամ Նյու Յորքի մասին էր՝ ՄԱԿ-ի Գլխավոր վեհաժողովի սեպտեմբերյան նստաշրջանի շրջանակում:

Ենթադրություն կա, որ այդ հանդիպումների հիմնական խնդիրը կարող էր դառնալ կողմերին համոզել ստորագրել, այսպես կոչված, Մադրիդյան սկզբունքները, և ռազմական գործողությունների այս սրումը կարող էր լինել այդ համոզման տարրերից մեկը: Ես կարծիք արտահայտեցի, և ինձ թվում է, որ այն բավականին հիմնավորված է, քանի որ ճնշման են ենթարկվում երկու կողմերը, այդ թվում ռազմական ճնշման է ենթարկվում կողմերից մեկը (հայկական կողմը), որին, չգիտես ինչու, ինչ հիմունքներով, ավելի թույլ կողմ են համարում:

Անխոս, ճնշման որոշ գործիքներ կան և կիրառելի են Բաքվում: Այս կապակցությամբ հիշվում է ամերիկացի դեսպանի՝ վերջերս արած հայտարարությունը այդ երկրում «մայդանի» հնարավորության մասին: Այդ պատճառով ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Ադրբեջանում քաղաքական վերնախավերին մանիպուլյացիայի ենթարկելու փորձերը,  հնարավոր է, որևէ մեկին դիվանագիտական վարպետության բարձրակետ են թվում, սակայն իրականում դրանք չեն մոտեցնում ղարաբաղյան հարցի արդար և փոխզիջումային լուծումը, քանի որ դրանք չեն պատասխանում հիմնական հարցին և ոչ մի կերպ չեն հարաբերակցվում ղարաբաղյան հակամարտության էության հետ:

Ոչ ոք չի խոսում վստահության միջոցների ամրապնդման, դիպուկահարների, ծանր սպառազինության դուրսբերման անհրաժեշտության մասին, բոլորը կենտրոնացել են որոշ տարածքային հարցերի, ինչ-որ փոխզիջումների, խաղաղապահներ մտցնելու վրա: Մինչ այդ ղարաբաղյան հակամարտությունը հետխորհրդային տարածքում յուրահատուկ է այն տեսակետից, որ կողմերը փխրուն հրադադար են պահպանում արդեն ավելի քան քսան տարի` առանց որևէ արտաքին միջամտության, և ինձ թվում է, որ սա առավել ադեկվատ սխեմա է: Միջնորդները, ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները պետք է օգնեն կողմերին փնտրել ինչ-որ լուծումներ, փոխզիջումներ սեփական աշխարհաքաղաքական խնդիրները լուծելու փոխարեն:

Ակնհայտ է, որ ԱՄՆ-ն լուրջ պայքար է սկսել հետխորհրդային տարածքի համար, ինչը մենք տեսնում ենք Ուկրաինայի օրինակով: Օրինակ ինձ համար պատահական չէ, որ այդ սրումը տեղի ունեցավ հենց այն ժամանակ, երբ Ռուսաստանի դեմ սահմանվեցին ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի անօրինական պատժամիջոցները: Դա ոչ մի կերպ չի վկայում, որ Միացյալ Նահանգները՝ որպես միջնորդ, որպես ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահ, ավելի կանխատեսելի և ադեկվատ է դառնում: Այս ամենը խնդիրներ է ստեղծում, սակայն ինձ թվում է, որ Ռուսաստանը կփորձի այդ խնդիրները լուծել հնարավորին չափ կոկիկ և անցավ:

Նովոստի-Արմենիա – Կարելի՞ է առաջընթաց ակնկալել բանակցային գործընթացում:

Ա. Արեշև  - Ես բանակցային գործընթացում առաջընթացի հեռանկարներ չեմ տեսնում, առաջին հերթին այն պատճառով, որ ենթադրություն կա, թե Սոչիի հանդիպման արդյունքները կարող են դուր գալ ոչ բոլորին, և բացառված չէ, որ արդեն առաջիկայում մենք կարող ենք դառնալ տարածաշրջանի լարվածության նոր սրման ականատեսները, անգամ միայն քարոզչական: Այս ամենը կարող է բավականին լուրջ ազդեցություն ունենալ, եթե օրինակ հորինվեն դիվերսիոն խմբերի ներխուժման, զոհերի մասին հաղորդագրություններ և այլն: Մենք գիտենք, թե ինչպես է դա տեղի ունենում, նորությունները կեղծվում են նաև ուժային հաջողության անհնարինության պայմաններում, իսկ հուլիս-օգոստոսի իրադարձությունները ցույց տվեցին, որ դա անհնար է, կձեռնարկվեն այլ գործողություններ,  հնարավոր է` ավելի հնարամիտ:

Այս կապակցությամբ ես շատ եմ կարևորում այն, ինչ անում է հայկական կողմը, որը առավելագույն չափ ազնիվ, բաց և հավաստի տեղեկատվություն է ներկայացնում տեղի ունեցածի մասին: Քանի որ դա, անխոս, վստահություն է ներշնչում, նպաստում է իրավիճակի ընդհանուր հանդարտեցմանը: Ինձ թվում է, որ ռուս-հայկական համագործակցությունն ու փոխգործակցությունը, այդ թվում նաև տարածաշրջանի շրջանակներում, այս կապակցությամբ կարող է լրացուցիչ ազդակ ստանալ, քանի որ ոչ Ռուսաստանը, ոչ Հայաստանը շահագրգռված չեն, որ իրադարձությունները զարգանան ռազմական սցենարով:

Նովոստի-Արմենիա – Ձեր կարծիքով՝ Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձությունները ծայրահեղական կերպո՞վ ազդեցին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափի վրա, և ԱՄՆ-ն ու Ռուսաստանը կփորձե՞ն հնարավորին չափ ինքնուրույն իրականացնել միջնորդային առաքելությունը:

Ա. Արեշև- Ինձ թվում է, որ Ռուսաստանում գոյություն ունի հստակ ցանկություն մինչև վերջ չվիճել ոչ ԱՄՆ-ի և ոչ էլ հատկապես Եվրամիության հետ: Ինչ վերաբերում է Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձություններին, ապա խնդիրների լուծման պարագայում Ռուսաստանում առկա է փոխգործակցության հունով գործելու ձգտում է, այլ ոչ թե՝ առճակատման հունով: Այն դրսևորվել է և մինչև հիմա դրսևորում է Մոսկվան: Այսինքն` Ռուսաստանում ոչ ոք հարցը առճակատման տեսանկյունով չի ներկայացնում: Առճակատման տեսանկյունով հարցը ներկայացնում են առաջին հերթին մեր արևմտյան կոնտրագենտները: Եվ եթե դա լուրջ դիրքորոշում է, եթե այն հիմնավորված է, և եթե նրանք շարունակեն նման կերպ՝ օգտագործելով նաև տարբեր, ոչ այնքան կոռեկտ մեթոդներ, ապա, իմ կարծիքով, Ռուսաստանին պարզապես ոչինչ չի մնում անել, քան միջնորդի դերն ակտուալ դարձնելը: Միաժամանակ ոչ ոք չի խոսում դիվանագիտական բնույթի կտրուկ քայլերի, ԵԱՀԿ ՄԽ-ից դուրս գալու, այդ կառույցի աշխատանքը դե-ֆակտո սառեցնելու մասին: Այն, ի դեպ, չի վնասում: Սակայն, այնուամենայնիվ, չի կարելի ուշադրություն չդարձնել այն տարաձայնությունների վրա, որոնք դրսևորվում են հրապարակային հայտարարություններում:
 
Նովոստի-Արմենիա – Ո՞րն է Հայաստանի եվրասիական ինտեգրման հեռանկարը և այդ համատեքստում Լեռնային Ղարաբաղի հետ Երևանի հարաբերությունները:

Ա. Արեշև - Ես չեմ կասկածում, որ Եվրասիական տնտեսական միություն Հայաստանի մուտքի գործընթացը կավարտվի: Հնարավոր է, որ սկզբում կոռեկտ չի լինի ինչ-որ ժամկետներ նշել, քանի որ դրանք հետաձգվում են օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ բնույթի տարբեր պատճառներով: Ինչ վերաբերում է Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի մաքսային տարածքի հարցերին, ապա մենք գիտենք, որ այս հարցը լայն հասարակական քննարկումների պատճառ դարձավ Հայաստանում, այս հարցում բավականին կոշտ արտահայտություններ հնչեցին:

Ինձ թվում է, որ ամեն դեպքում կպահպանվի Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի փոխհարաբերություններում գոյություն ունեցող ստատուս-քվոն, իսկ դե-ֆակտո այն միասնական տարածք է: Կարծում եմ, որ կան բազմաթիվ ձևաչափեր դրան հասնելու համար: Ինձ թվում է, որ այստեղ մինչև վերջերս ԵՏՄ-ի հարցում Ռուսաստանի որոշ գործընկերների կողմից առուվաճառքի որոշակի տարր էր գերիշխում: Սակայն ինձ թվում է, որ ժամանակը ցույց կտա նման մոտեցման անկառուցողականությունը, և բնական է, որ Հայաստանը սերտ տնտեսական կապեր կպահպանի Լեռնային Ղարաբաղի հետ և միաժամանակ ժամանակի ընթացքում կդառնա ԵՏՄ-ի լիիրավ անդամ: Իմ կարծիքով՝ տարբեր ուղղություններով տնտեսական կապերի ընդլայնման հարցում չարժե խնդիրներ փնտրել, այլ հարկավոր է փորձել որոշ լրացուցիչ հնարավորություններ փնտրել:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
18:58
15 Նոյեմբերի 2016
«Նոր հայեր». երեխաների պես ուրախանում էինք, որ կարողացել ենք նվաճել ՈՒՀԱ–ի գավաթը
«Նոր հայեր» թիմի անդամ և դերասան Արմեն Պետրոսյանը «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է այն մասին, թե ինչպես է թիմը նվաճել ՈւՀԱ–ի 55-ամյակի հոբելյանական միջոցառման գավաթը, արդյոք կյանք կա՞ ՈՒՀԱ-ից հետո, և նա պատրա՞ստ է, արդյոք, վարպետության դասեր տալ ՈւՀԱ–ի երիտասարդ հայ անդամներին:
12:05
26 Հոկտեմբերի 2016
Ադրբեջանը սահմանային լարվածության հրահրմամբ վերահաստատում է, որ հակամարտության կարգավորումը տեսնում է միայն ռազմական ուղիով. ՊՆ
ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության վարչության պետ, գեներալ–մայոր Վարդան Ավետիսյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է «Ազգ–բանակ» նոր գաղափարախոսության, շփման գծում Ադրբեջանի ԶՈւ–ի ակտիվացման, ինչպես նաև հայ ժողովրդի հայրենասիրական ոգու մասին։
13:37
18 Հոկտեմբերի 2016
Քերոլայն Քոքս. աշխարհը պետք է Ադրբեջանին ագրեսոր ճանաչի
Մեծ Բրիտանիայի Լորդերի պալատի անդամ, նախկին փոխխոսնակ, բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը վերջերս հերթական անգամ այցելել է Ղարաբաղ:
17:19
17 Հոկտեմբերի 2016
Իսկանդարյան. կես տարում ոչ մի լուրջ տնտեսական առաջընթաց չի կարող գրանցվել
ՀՀ նորանշանակ վարչապետին որքանո՞վ է հաջողվել պրոֆեսիոնալների կառավարություն ձևավորել, ինչպե՞ս է կառավարությունը պայքարելու մենաշնորհների դեմ, ի՞նչ ակնկալել իշխող ՀՀԿ-ի համագումարից։
18:29
25 Սեպտեմբերի 2016
Հոլիվուդյան հանրաճանաչ Jessica ապրանքանիշի հիմնադիրը ցանկանում է մատնահարդարման դպրոց բացել Հայաստանում
Ամերիկահայ հանրաճանաչ մատնահարդար Ջեսիկա Վարթուխյանը, ով եղունգների և ձեռքերի խնամքի հեղափոխական «Jessica» համակարգի ստեղծողն է,«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում ներկայացրել է ոլորտի համաշխարհային միտումները, ինչպես նաև Հայաստանի և հայաստանցի մասնագետների մասին տպավորությունները:
18:24
03 Սեպտեմբերի 2016
Միհրան Հարությունյան. ես գնում էի Ռիո միայն մեկ մտքով` հաղթելու. ուրիշ ոչ մի ելք չէի տեսնում, ոչ մի արդարացում
Ռիոյի ամառային 31-րդ Օլիմպիական խաղերն այլևս պատմություն են:
15:30
04 Օգոստոսի 2016
«Սեգոդնյա նոչյու» ռուսական հայտնի ռոք խումբը ցնցել է արցախյան բեմը
Ստեփանակերտում օգոստոսի 3-ին տեղի ունեցավ ռուսական ամենաճանաչված ռոք խմբերից մեկի` «Սեգոդնյա նոչյու» խմբի երկար սպասված համերգը: Խումբը Ստեփանակերտի բնակիչներին իսկապես անմոռանալի երեկո և վառ զգացումներ պարգևեց`կատարելով իր ամենաճանաչված հիթերը, որոնք արցախցիները դեռ երկար կհիշեն:
11:15
07 Հուլիսի 2016
Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել MUTV-ին (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Հայաստանի ազգային հավաքականի ավագ, կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» պաշտոնական ալիքին:
13:51
06 Հուլիսի 2016
Ժողովրդական համերգ Արցախի համար
Ռուսաստանում Արցախի ընկերները միջոցներ են հավաքում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության քաղաքներից մեկում հայտնի ռուս երաժիշտների մասնակցությամբ «կենդանի» համերգ կազմակերպելու համար։ Մենք մի քանի հարց ենք տվել նախաձեռնող խմբի ղեկավար, հայտնի հրապարակախոս Դենիս Դվորնիկովին։
18:55
04 Հուլիսի 2016
Մխիթարյան. կցանկանայի մի օր հանդես գալ Զիդանի գլխավորությամբ
Հայաստանի հավաքականի կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը հարցազրույց է տվել «Marca» պարբերականին, որում պատմել է անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ» իր տեղափոխության, բարեգործության ու շատ այլ բաների մասին:
15:35
27 Հունիսի 2016
Դիշդիշյանը երազում է ֆիլմ նկարահանել Ֆրունզիկ Մկրտչյանի մասին և հուսով է «Օսկար» ստանալ «Երկրաշարժ» ֆիլմի համար
Ռուսաստանաբնակ հայ հայտնի պրոդյուսեր, «Mars media entertainment» ընկերության ղեկավար Ռուբեն Դիշդիշյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում պատմել է իր երազանքի մասին։
11:43
30 Մայիսի 2016
Իվետա Մուկուչյան. իմ երկրպագուներին շատ չեմ սպասեցնի
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում երգչուհին խոսել է մրցույթի ընթացքում վերապրած իր հույզերի, Արցախի դրոշը ծածանելու մասին, ներկայացրել է իր կարծիքը մրցույթի հաղթողի մասին։