483.91
-0.09
525.43
-0.58
8.48
-0.04
+1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ռուսական ռազմակայանի մասին պայմանագրի երկարացումն ամրապնդել է Ղարաբաղում պատերազմ չսկսելու երաշխիքը
17:50
26 Օգոստոսի 2010

Երբ խոսվում է Ղրղզստանում տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին, դա հենց այն դեպքն է, երբ միշտ չէ, որ համանմանությունները կարելի է լիովին վերագրել մեր տարածաշրջանին: Խնդիրն այն է, որ Ղրղզստանում ներքաղաքական իրավիճակի ապակայունացում էր, ոչ թե արտաքին ագրեսիա՝ ՀԱՊԿ անդամ չհանդիսացող որևէ երկրի կողմից:

Այդ պատճառով հայելային համանմանություն չինել չի կարող, և հաճախ այն մեկնաբանությունները, որոնք վստահեցնում են, թե Ղրղզստանի իրադարձությունները ՀԱՊԿ-ի կայացած չլինելու օրինակ են, չեն դիմանում քննադատությանն այն առումով, որ ՀԱՊԿ-ն ռազմաքաղաքական կազմակերպություն է, որը ստեղծվել և գործում է գերազանցապես արտաքին ռազմական ագրեսիայի դեմ: Արտաքին ագրեսիայի դեմ ՀԱՊԿ մեխանիզմների կիրառման անհրաժեշտություն տեսականորեն կարող էր լինել 2008թ.-ի օգոստոսին (Վրաստանի հնգօրյա պատերազմը. «Նովոստի-Արմենիա»), սակայն չեմ կարծում, որ այդ պահին Ռուսաստանն ուներ Տաջիկստանի, Ղազախստանի կամ դաշինքի մեկ այլ երկրի օգնության կարիքը:

Ամեն դեպքում ինձ թվում է, որ որոշ ֆորսմաժորային կամ ճգնաժամային իրավիճակների դեպքում որոշումներ ընդունելու նոր ալգորիթմ պետք է մշակել: Մի կողմից կա ԱԱՀՈՒ ձևաչափը, սակայն պետք է նաև փոխադարձ պաշտպանության մասին դրույթների իրականացման ալգորիթմ մշակել, որը կկարողանա արագ գործել ֆորսմաժորային իրավիճակ ստեղծվելուց հետո: Կարծում եմ, որ հենց այդ հարցերը կքննարկվեն գագաթնաժողովի ժամանակ, և դրանց շուրջ էլ ՀԱՊԿ քարտուղարությունը նոր փոփոխություններ ու լրացումներ կկատարի:

«Նովոստի-Արմենիա». Ռուսական ռազմակայանի ներկայությունը երկարաձգելու մասին համաձայնագրի ստորագրումն ի՞նչ կտա տարածաշրջանի երկրներին:

Ս. Մինասյան. Ի տարբերություն Հայաստանում ռուսական ռազմակայանի գործողությունների մասին փաստաթղթի նախորդ խմբագրման, ռուսական ռազմակայանները կկիրառվեն ոչ միայն նախկին ԽՍՀՄ սահմանների տարածքում: Այլ կերպ ասած՝ անհրաժեշտության դեպքում ռուսական զորքերի ներկայություն ու տեղակայում կարող է լինել նաև Հայաստանի արևելյան սահմաններին, օրինակ՝ ադրբեջանական կամ նախիջևանյան ուղղությամբ:

Բացի այդ, բազմաթիվ անգամ ընդգծվել է նաև ռազմատեխնիկական կողմը, որ Հայաստանը ժամանակակից սպառազինություն կստանա սեփական տարածքում ռուսական ռազմակայան ունենալու և գործելու հաշվին:

Գլխավորը, որ կստանա Ռուսաստանն այս առումով, մեր տարածաշրջանի «վաղվա օրվա մեջ» վստահություն ունենալն է: Ռուսաստանը ջանում է առավելագույնս օգտագործել բարենպաստ քաղաքական իրավիճակը, որը ստեղծվել էր տարածաշրջանում հնգօրյա պատերազմից հետո, ինչպես նաև նրանից, որ մեր տարածաշրջանը և հենց հետխորհրդային տարածքը վերջին ժամանակներում կարծես դուրս են եկել Միացյալ Նահանգների կամ Եվրամիության բարձրագույն ուշադրությունից: Ռուսաստանը ջանում է օգտագործել դա:

Շատ դեպքում, այդ պայմանագրի երկարացումը Ռուսաստանի մտադրությունն է՝ առավելագույնը քամել առկա իրավիճակից: Այն, որ երկարացումը տեղի ունեցավ հենց հիմա, Ռուսաստանի համար աշխարհաքաղաքական բարենպաստ իրավիճակն օգտագործելու փորձ է: Հարց է, թե նման բարենպաստ իրավիճակ կարող է լինել տարածաշրջանում երեք, հինգ կամ վեց տարի հետո:

Ռուսաստանում հասկանում են նաև, որ ռուսական ռազմակայանի գործելու ժամկետները ուղղակիորեն կապված են ֆորսմաժորային իրավիճակների դեպքում արձագանքելու կարողություններին: Չնայած պայմանագրում 49-ամյա ժամկետ է նշվել, ակնհայտ է, որ ֆորսմաժորային իրավիճակների դեպքում եթե կայանը կամ Ռուսաստանը լիովին չկատարեն իրենց ռազմաքաղաքական պարտավորությունները Հայաստանի առջև, ապա լիովին կարող են ուժի մեջ մտնել 1995թ. Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև կնքված պայմանագրի 27 հոդվածի դրույթները, որոնք նախատեսում են Հայաստանի տարածքում ռուսական ռազմակայանի տեղակայումը դադարեցնելու հնարավոր կարգը:

Քանի որ 1995թ.-ին, ղարաբաղյան հակամարտության ռազմական փուլի ավարտից հետո,  ռուսական ռազմակայան տեղակայելու՝ Հայաստանի համաձայնությունը ստանալու գլխավոր փաստարկը եղել է Ռուսաստանի կողմից Հայաստանի ռազմական անվտանգությունը ապահովելու հստակ մեխանիզմներ ու երաշխիքներ ստանալը: Եթե հանկարծ դա տեղի չունենա, ապա կորչում է Հայաստանի տարածքում ռուսական ռազմակայանի գոյության փաստը: Սակայն ես վստահ եմ, որ Ռուսաստանի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը լիովին գիտակցում է իր պարտավորությունները և շատ լրջորեն է վերաբերվում իր դաշնակիցների առջև ստանձնած պարտավորություններին: Իմիջիայլոց, հենց այդ պատճառով է ռուսական կողմը վերջին ժամանակներում սկսել ավելի ու ավելի խիստ հայտարարություններ անել տարածաշրջանում ռազմական գործողություններ չթույլատրելու մասին:

Ինչ վերաբերում է տարածաշրջանի երկրներին, հասկանալի է, որ բոլոր նրանք մեծ խանդավառությամբ են մոտեցել այս փոփոխություններին, քանի որ մի կողմի համար, հասկանալի հոգեբանական պատճառներով, այն ամենը, ինչ կապված է Ռուսաստանի հետո, մտահոգություն է առաջացնում: Խոսքը Վրաստանի մասին է:

Իսկ մյուս երկրի՝ Ադրբեջանի դեպքում, կարծում եմ, որ սա մեծ հիասթափություն կլինի, և դա երևան է գալիս մամուլում և ադրբեջանական քաղաքական գործիչների ելույթներում, քանի որ Ռուսաստանը, փաստացիորեն, հանդես է գալիս որպես  ղարաբաղյան հակամարտության գոտում ռազմական գործողություններ չսկսելու առավել հստակ երաշխավոր: Կարծում եմ, որ  Ադրբեջանի համար սա շատ տհաճ փաստ է, և հիմա ադրբեջանական պաշտոնական անձինք հնարավորության դեպքում կփորձեն ընտրել բառերը և, ինչպես Մեդվեդևն ասաց, չափից դուրս «զգացմունքային հայտարարություններ» չանել: Պարզ է՝ ինչի մասին է խոսքը:

«Նովոստի-Արմենիա». Իրանը կամ Թուրքիան արձագանքե՞լ են ռազմակայանի մասին պայմանագրի երկարացմանը:

Ս.Մինասյան. Ես չեմ հետևել իրանական մամուլի արձագանքներին, սակայն ելնելով աշխարհաքաղաքական իրողություններից, չեմ կարծում, թե Իրանը դեմ կլիներ այդ փաստին:

Ինչ վերաբերում է Թուրքիային, ապա Գյուլի վերջին այցը Ադրբեջան և մեր տարածաշրջանում որոշակի լարվածություն կամ Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև հակադրություն մտցնելուց հեռու մնալու նրա փորձերը խոսում են այն մասին, որ Թուրքիան առավելագույնս շահագրգռված չէ Ռուսաստանի հետ դիմադրության նոր պտույտով:

Հասկանալի է, որ Թուրքիային այնքան էլ հաճելի չէ Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի ռազմական ներկայության ուժեղացումը, սակայն մյուս կողմից, ես կարծում եմ, որ Թուրքիան շահագրգռված է տարածաշրջանի նոր առճակատումով: Դժվար թե հնարավոր լինի հաստատել, թե նա շահագրգռված է մեր տարածաշրջանում ինչ-որ հետագա քայլեր կատարելով՝ որպես պատասխան այդ պայմանագրին:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր

Բաժնի այլ նյութեր
16:52
23 Մարտի 2017
Ինչպե՞ս խուսափել գրիպից և ի՞նչ անել, եթե դուք, ամեն դեպքում, հիվանդացել եք. խորհուրդ է տալիս փորձագետը
Գարնան սկզբին գրիպով և սուր շնչառական  վիրուսային վարակներով հիվանդանալու վտանգը մեծանում է։
17:30
02 Փետրվարի 2017
Սուրենյան. առաջիկա գիշերը Երևանում ձմեռվա ռեկորդային ամենացուրտ գիշերն է լինելու
Վերջին ամիսներին Հայաստանի բնակիչների համար ամենաքննարկվող թեման եղանակն է:
15:58
23 Հունվարի 2017
Հայաստանում բացվել է Yandex-ի ծրագրավորման դպրոցը
Հայաստանը դարձավ Ռուսաստանից հետո առաջին երկիրը, որտեղ սկսեց գործել Yandex-ի ծրագրավորման դպրոցը:
18:58
15 Նոյեմբերի 2016
«Նոր հայեր». երեխաների պես ուրախանում էինք, որ կարողացել ենք նվաճել ՈՒՀԱ–ի գավաթը
«Նոր հայեր» թիմի անդամ և դերասան Արմեն Պետրոսյանը «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է այն մասին, թե ինչպես է թիմը նվաճել ՈւՀԱ–ի 55-ամյակի հոբելյանական միջոցառման գավաթը, արդյոք կյանք կա՞ ՈՒՀԱ-ից հետո, և նա պատրա՞ստ է, արդյոք, վարպետության դասեր տալ ՈւՀԱ–ի երիտասարդ հայ անդամներին:
12:05
26 Հոկտեմբերի 2016
Ադրբեջանը սահմանային լարվածության հրահրմամբ վերահաստատում է, որ հակամարտության կարգավորումը տեսնում է միայն ռազմական ուղիով. ՊՆ
ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության վարչության պետ, գեներալ–մայոր Վարդան Ավետիսյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է «Ազգ–բանակ» նոր գաղափարախոսության, շփման գծում Ադրբեջանի ԶՈւ–ի ակտիվացման, ինչպես նաև հայ ժողովրդի հայրենասիրական ոգու մասին։
13:37
18 Հոկտեմբերի 2016
Քերոլայն Քոքս. աշխարհը պետք է Ադրբեջանին ագրեսոր ճանաչի
Մեծ Բրիտանիայի Լորդերի պալատի անդամ, նախկին փոխխոսնակ, բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը վերջերս հերթական անգամ այցելել է Ղարաբաղ:
17:19
17 Հոկտեմբերի 2016
Իսկանդարյան. կես տարում ոչ մի լուրջ տնտեսական առաջընթաց չի կարող գրանցվել
ՀՀ նորանշանակ վարչապետին որքանո՞վ է հաջողվել պրոֆեսիոնալների կառավարություն ձևավորել, ինչպե՞ս է կառավարությունը պայքարելու մենաշնորհների դեմ, ի՞նչ ակնկալել իշխող ՀՀԿ-ի համագումարից։
18:29
25 Սեպտեմբերի 2016
Հոլիվուդյան հանրաճանաչ Jessica ապրանքանիշի հիմնադիրը ցանկանում է մատնահարդարման դպրոց բացել Հայաստանում
Ամերիկահայ հանրաճանաչ մատնահարդար Ջեսիկա Վարթուխյանը, ով եղունգների և ձեռքերի խնամքի հեղափոխական «Jessica» համակարգի ստեղծողն է,«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում ներկայացրել է ոլորտի համաշխարհային միտումները, ինչպես նաև Հայաստանի և հայաստանցի մասնագետների մասին տպավորությունները:
18:24
03 Սեպտեմբերի 2016
Միհրան Հարությունյան. ես գնում էի Ռիո միայն մեկ մտքով` հաղթելու. ուրիշ ոչ մի ելք չէի տեսնում, ոչ մի արդարացում
Ռիոյի ամառային 31-րդ Օլիմպիական խաղերն այլևս պատմություն են:
15:30
04 Օգոստոսի 2016
«Սեգոդնյա նոչյու» ռուսական հայտնի ռոք խումբը ցնցել է արցախյան բեմը
Ստեփանակերտում օգոստոսի 3-ին տեղի ունեցավ ռուսական ամենաճանաչված ռոք խմբերից մեկի` «Սեգոդնյա նոչյու» խմբի երկար սպասված համերգը: Խումբը Ստեփանակերտի բնակիչներին իսկապես անմոռանալի երեկո և վառ զգացումներ պարգևեց`կատարելով իր ամենաճանաչված հիթերը, որոնք արցախցիները դեռ երկար կհիշեն:
11:15
07 Հուլիսի 2016
Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել MUTV-ին (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Հայաստանի ազգային հավաքականի ավագ, կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» պաշտոնական ալիքին:
13:51
06 Հուլիսի 2016
Ժողովրդական համերգ Արցախի համար
Ռուսաստանում Արցախի ընկերները միջոցներ են հավաքում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության քաղաքներից մեկում հայտնի ռուս երաժիշտների մասնակցությամբ «կենդանի» համերգ կազմակերպելու համար։ Մենք մի քանի հարց ենք տվել նախաձեռնող խմբի ղեկավար, հայտնի հրապարակախոս Դենիս Դվորնիկովին։