480.92
+0.18
511.51
-0.14
7.54
+0.06
+2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայաստանն ու Ադրբեջանն այսօր պատրաստ չեն փոխզիջման ղարաբաղյան հարցում
16:34
09 Հունիսի 2010

Ես կարծում եմ, որ Թուրքիայի մասնակցությունը Մինսկի խմբին ֆորմալ տեսանկյունից այնքան էլ կարևոր չէ, քանի որ Թուրքիան ղարաբաղյան հակամարտության գործոն է վաղուց: Նույնիսկ այն փաստը, որ հենց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատճառով է Թուրքիան փակել ցամաքային սահմանները Հայաստանի հետ և ստեղծել հայ-թուրքական բարելավման խնդիրը, արդեն շատ բան է ասում:

Այն բանից հետո, երբ 2008-2009 թվականներից հայ-թուրքական հարաբերությունների բարելավման գործընթացը հրապարակային դարձավ, միանգամայն ակնհայտ է, որ այն դիտարկվում էր ղարաբաղյան հակամարտությանը զուգահեռ: Թեև ռուս և ամերիկացի դիվանագետները հաճախ կրկնում են, որ դրանք երկու տարբեր գործեր են, այնուամենայնիվ, ակնհայտ է, որ զուգահեռականացումն առկա է: Ես կարծում  եմ, որ դժվար թե հնարավոր լինի դրանից խուսափել:

Կարծում եմ՝ քանի որ հայ-թուրքական բարելավման հարցում նկատվում է տեմպերի որոշակի դանդաղում, և ես դա կբնութագրեի որպես ոչ թե գոևրծընթացի ավարտ, այլ, ավելի ճիշտ, լճացում, Լեռնային Ղարաբաղի կարգավորման որոշակի աշխուժացում կնկատվի անպայման: Բայց որքանո՞վ այն արդյունավետ կլինի: Չեմ կարծում, թե մեծ ճեղքում կլինի այս գործընթացում, քանի որ սկզբունքորեն այդ խնդիրը տարբեր պատճառներով ավելի շատ պատրաստ են հանգուցալուծել մեծ խաղացողները, բայց խնդիրն այն է, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանն առայժմ զիջումային տարբերակի պատրաստ չեն:

«Նովոստի-Արմենիա» - Թուրքիան մինչև հայ-թուրքական գործընթացը պաշտոնապես հանդես չի եկել Ադրբեջանի կողմից ղարաբաղյան հարցում, սակայն վերջերս հայտարարել է, որ այդ խնդիրը դիտարկվում է որպես իր սեփականը: Ինչպե՞ս Դուք կբացատրեք այս մոտեցումը:

Ս.Մարկեդոնով - Թուրքիայի մոտեցումը նախկան հարաբերությունների բարելավումը բավականին հասկանալի էր և Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության պաշտպանությանն էր միտված: Երբեք Անկարան դրանից չի հրաժարվել, և այդ դիրքորոշումը միշտ առկա է եղել, այդ իսկ պատճառով այստեղ առանձնահատուկ նորություն չկա:

 «Նովոստի-Արմենիա» - Ձեր կարծիքով՝ աշխարհաքաղաքական և լոկալ ի՞նչ գործոններից է կախված ղարաբաղյան հակամարտության կոնկրետ լուծումը:

Ս.Մարկեդոնով – Այս խնդրի բուն լուծումը յուրաքանչյուր երկրի կողմից տարբեր կերպ է ընկալվում: Օրինակ՝ Ադրբեջանի համար այդ լուծումը կլինի, ինչպես ասում են Բաքվում, հողերի «դեօկուպացիան»: Իսկ Հայաստանի համար ընդունելի տարբերակ կլիներ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ինքնորոշումը: Այդ պատճառով էլ, ինձ թվում է, որ նորմալ որոշումը փոխզիջումային որոշումն է: Ես չեմ տեսնում, որ երկու երկրները ինչ-որ փոխզիջումների եկած լինեն: Առանց դրա, իմ կարծիքով, ԱՄՆ-ի, Եվրամիության կամ Ռուսաստանի կարծիքն այդքան էլ կարևոր չէ: Բայց մյուս կողմից, անկասկած, այդ գործընթացում արտաքին ազդեցության գործոնն առկա է:

«Նովոստի-Արմենիա» - Վերջին ժամանակներս ավելի հաճախ է քննարկվում Իրանի ներգրավումը ղարաբաղյան կարգավորման բանակցային գործընթացում: Ինչպե՞ս եք գնահատում այդ հնարավորությունը:

Ս.Մարկեդոնով - Իրանի համար ամենագլխավոր հարցն այդ իրավիճակում միջազգային մասնակցությունն է, քանի որ ներկայումս խաղաղապահ մտքի ամենագլխավոր նվաճումը Մադրիդյան սկզբունքներն են, որոնք ենթադրում են խաղաղապահների մասնակցություն: Այս առումով Իրանի համար արտաքին միջամտության ցանկացած գործոն մի տարածաշրջանում, որ իր համար ունի ռազմավարական նշանակություն, վտանգավոր է: Ես կարծում եմ, որ հենց դրանով է պայմանավորված նրա ակտիվությունը և, սկզբունքորեն, ուրիշ ոչնչով: Հենց որ Իրանը հասկանա, որ այստեղ միջազգային մեծ ներկայություն չի լինի, ես կարծում եմ, նրա ակտիվությունը կնվազի:

«Նովոստի-Արմենիա» - Ինչպե՞ս եք գնահատում հայ-թուրքական բարելավման ներկա փուլը, և ի՞նչ է սպասում այդ գործընթացին առաջիկայում:

Ս.Մարկեդոնով - Անհրաժեշտ է հասկանալ, որ ցանկացած դեպքում յուրաքանչյուր գործընթաց ունի որոշակի օբյեկտիվ ռեսուրսներ և հնարավորություններ: Այս տեսանկյունից այն, ինչ այսօր արվել է այս գործընթացում, հնարավոր առավելագույնն է:

Ես կարծում եմ, որ այդ գործընթացում որոշակի լճացում ներկայումս կա: Հետագայում շատ բան կախված կլինի ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումից և Թուրքիայում ու Հայաստանում ներքին դինամիկայից: Թեև ինձ թվում է, որ Հայաստանում Թուրքիայի հետ կառուցողական վարքագծի կառուցման անհրաժեշտության գիտակցման փուլը անցել է:

«Նովոստի-Արմենիա» - Ձեր կարծիքով՝ դեռ որքա՞ն ժամանակ Թուրքիան կհերքի Հայոց ցեղասպանության փաստը, և ինչի՞ց է կախված Անկարայի կողմից դրա ճանաչումը:

Ս.Մարկեդոնով - Ես չեմ կարծում, թե Թուրքիան կճանաչի ցեղասպանության փաստը, քանի որ այստեղ առկա է երկու գործոն, որոնք խանգարում են դրան: Առաջինը կապված է ներքաղաքական կյանի հետ: Թուրքիան կառուցում է իր ինքնությունը քաղաքական թուրքական ազգի գաղափարի վրա, և այնտեղ ցանկացած էթնիկ բազմազանություն ցավոտ է ընկալվում: Այդ իմաստով Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը կարող է որոշ նախադեպեր առաջացնել թե քրդերի, թե անցյալի և թե ներկայի հարցերի հետ:

Ինչ վերաբերում է արտաքին գործոնին, ապա Թուրքիայում առկա է, այսպես կոչված, «հյուսիսային ախտանիշը», և Ցեղասպանության հարցը դիտարկվում է Թուրքիայի վրա որպես արտաքին ճնշման գործիք: Ես կարծում եմ, որ այդ պատճառներից դրդված՝ դժվար թե Թուրքիան այն ճանաչի: Բայց մյուս կողմից ինձ թվում է, որ ցեղասպանության ճանաչման հարցը չի բախվում ճանաչող երկրների քանակին: Ենթադրենք, որ ԱՄՆ-ն չի ճանաչում Հայոց ցեղասպանությունը, բայց Միացյալ Նահանգների առանձին սուբյեկտներ ճանաչել են այն, և դա բավական է: Ես կարծում եմ, որ եթե գոնե մեկ երկիր ճանաչել է Հայոց ցեղասպանության փաստը, ուրեմն այն ճանաչվել է: 

«Նովոստի-Արմենիա»  - Ի՞նչ եք կարծում, սերտ մերձեցումը, որ վերջին ժամանակներս նկատվում է ռուս-թուրքական հարաբերություններում, չի՞ խանգարի ռուս-հայակական ռազմավարական դաշինքին:

Ս.Մարկեդոնով – Իհարկե՝ ոչ: Ավելին, Ռուսաստանին չէ՞ որ չի խանգարում Թուրքիայի անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին և ԱՄՆ-ի հետ նրա հարաբերությունների ռազմավարական բնույթը կամ Ռուսաստանի և Հայաստանի ռազմավարական փոխհարաբերությունները` Թուրքիային: Արտաքին քաղաքականությունը միշտ ավելի բարդ է, քան, ենթադրենք, Հայաստանի համար Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև ընտրությունը: Երկրները ստիպված են հարաբերություններ կառուցել, եթե նրանք ցանկանում են հաջողակ լինել:

Այդ առումով Հայաստանը նույնպես օրինակելի է: Չէ՞ որ նա միաժամանակ համագործակցում է և Իրանի, և ԱՄՆ-ի հետ: Նույնպես և Ռուսաստանը: Ինչու՞ նա չի կարող համագործակցել միաժամանակ Թուրքիայի և Հայաստանի հետ: Ռուսաստանը շահեր ունի ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Թուրքիայի հետ:

«Նովոստի-Արմենիա» - Որքանո՞վ է իրատեսական Ադրբեջանի կողմից Ղարաբաղի դեմ ռազմական գործողությունների վերսկսման հնարավորությունը:

Ս.Մարկեդոնով - Նման գործողությունների վերսկսումը հնարավոր է այն դեպքում, երբ կան սերբական նախադեպի սցենարի կրկնության բացարձակ երաշխիքներ: Դա Ադրբեջանի բացարձակ տեղեկատվական գերակշռումն է, դա Արևմուտքի բացարձակ ռազմական աջակցությունն է` միակողմանի և տոտալ: Եթե այդ բաղադրիչները գումարվեն, ապա Ադրբեջանը կարող է ռազմական գործողություններ սկսել, իսկ եթե ոչ, ապա չի սկսի: Ներկայումս, իհարկե, ես դրանք չեմ տեսնում: -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
18:58
15 Նոյեմբերի 2016
«Նոր հայեր». երեխաների պես ուրախանում էինք, որ կարողացել ենք նվաճել ՈՒՀԱ–ի գավաթը
«Նոր հայեր» թիմի անդամ և դերասան Արմեն Պետրոսյանը «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է այն մասին, թե ինչպես է թիմը նվաճել ՈւՀԱ–ի 55-ամյակի հոբելյանական միջոցառման գավաթը, արդյոք կյանք կա՞ ՈՒՀԱ-ից հետո, և նա պատրա՞ստ է, արդյոք, վարպետության դասեր տալ ՈւՀԱ–ի երիտասարդ հայ անդամներին:
12:05
26 Հոկտեմբերի 2016
Ադրբեջանը սահմանային լարվածության հրահրմամբ վերահաստատում է, որ հակամարտության կարգավորումը տեսնում է միայն ռազմական ուղիով. ՊՆ
ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության վարչության պետ, գեներալ–մայոր Վարդան Ավետիսյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է «Ազգ–բանակ» նոր գաղափարախոսության, շփման գծում Ադրբեջանի ԶՈւ–ի ակտիվացման, ինչպես նաև հայ ժողովրդի հայրենասիրական ոգու մասին։
13:37
18 Հոկտեմբերի 2016
Քերոլայն Քոքս. աշխարհը պետք է Ադրբեջանին ագրեսոր ճանաչի
Մեծ Բրիտանիայի Լորդերի պալատի անդամ, նախկին փոխխոսնակ, բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը վերջերս հերթական անգամ այցելել է Ղարաբաղ:
17:19
17 Հոկտեմբերի 2016
Իսկանդարյան. կես տարում ոչ մի լուրջ տնտեսական առաջընթաց չի կարող գրանցվել
ՀՀ նորանշանակ վարչապետին որքանո՞վ է հաջողվել պրոֆեսիոնալների կառավարություն ձևավորել, ինչպե՞ս է կառավարությունը պայքարելու մենաշնորհների դեմ, ի՞նչ ակնկալել իշխող ՀՀԿ-ի համագումարից։
18:29
25 Սեպտեմբերի 2016
Հոլիվուդյան հանրաճանաչ Jessica ապրանքանիշի հիմնադիրը ցանկանում է մատնահարդարման դպրոց բացել Հայաստանում
Ամերիկահայ հանրաճանաչ մատնահարդար Ջեսիկա Վարթուխյանը, ով եղունգների և ձեռքերի խնամքի հեղափոխական «Jessica» համակարգի ստեղծողն է,«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում ներկայացրել է ոլորտի համաշխարհային միտումները, ինչպես նաև Հայաստանի և հայաստանցի մասնագետների մասին տպավորությունները:
18:24
03 Սեպտեմբերի 2016
Միհրան Հարությունյան. ես գնում էի Ռիո միայն մեկ մտքով` հաղթելու. ուրիշ ոչ մի ելք չէի տեսնում, ոչ մի արդարացում
Ռիոյի ամառային 31-րդ Օլիմպիական խաղերն այլևս պատմություն են:
15:30
04 Օգոստոսի 2016
«Սեգոդնյա նոչյու» ռուսական հայտնի ռոք խումբը ցնցել է արցախյան բեմը
Ստեփանակերտում օգոստոսի 3-ին տեղի ունեցավ ռուսական ամենաճանաչված ռոք խմբերից մեկի` «Սեգոդնյա նոչյու» խմբի երկար սպասված համերգը: Խումբը Ստեփանակերտի բնակիչներին իսկապես անմոռանալի երեկո և վառ զգացումներ պարգևեց`կատարելով իր ամենաճանաչված հիթերը, որոնք արցախցիները դեռ երկար կհիշեն:
11:15
07 Հուլիսի 2016
Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել MUTV-ին (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Հայաստանի ազգային հավաքականի ավագ, կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» պաշտոնական ալիքին:
13:51
06 Հուլիսի 2016
Ժողովրդական համերգ Արցախի համար
Ռուսաստանում Արցախի ընկերները միջոցներ են հավաքում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության քաղաքներից մեկում հայտնի ռուս երաժիշտների մասնակցությամբ «կենդանի» համերգ կազմակերպելու համար։ Մենք մի քանի հարց ենք տվել նախաձեռնող խմբի ղեկավար, հայտնի հրապարակախոս Դենիս Դվորնիկովին։
18:55
04 Հուլիսի 2016
Մխիթարյան. կցանկանայի մի օր հանդես գալ Զիդանի գլխավորությամբ
Հայաստանի հավաքականի կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը հարցազրույց է տվել «Marca» պարբերականին, որում պատմել է անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ» իր տեղափոխության, բարեգործության ու շատ այլ բաների մասին:
15:35
27 Հունիսի 2016
Դիշդիշյանը երազում է ֆիլմ նկարահանել Ֆրունզիկ Մկրտչյանի մասին և հուսով է «Օսկար» ստանալ «Երկրաշարժ» ֆիլմի համար
Ռուսաստանաբնակ հայ հայտնի պրոդյուսեր, «Mars media entertainment» ընկերության ղեկավար Ռուբեն Դիշդիշյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում պատմել է իր երազանքի մասին։
11:43
30 Մայիսի 2016
Իվետա Մուկուչյան. իմ երկրպագուներին շատ չեմ սպասեցնի
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում երգչուհին խոսել է մրցույթի ընթացքում վերապրած իր հույզերի, Արցախի դրոշը ծածանելու մասին, ներկայացրել է իր կարծիքը մրցույթի հաղթողի մասին։